महाभारत · अध्याय 7.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.190.1
तस्मिंस्तथा वर्तमाने गजाश्वनरसंक्षये ।
दुःशासनो महाराज धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९०.१ ॥
महाराज, हत्ती, घोडे आणि माणसांचा संहार होत असलेले ते युद्ध असे चालू असताना दुःशासनाने धृष्टद्युम्नाशी युद्ध केले.
7.190.2
स तु रुक्मरथासक्तो दुःशासनशरार्दितः ।
अमर्षात्तव पुत्रस्य शरैर्वाहानवाकिरत् ॥ ७.१९०.२ ॥
पण सोन्याच्या रथावर बसलेल्या त्याने, दुःशासनाच्या बाणांनी पीडित होऊन, आपल्या पुत्राविषयीच्या क्रोधाने बाणांनी घोड्यांना झाकून टाकले.
7.190.3
क्षणेन स रथस्तस्य सध्वजः सहसारथिः ।
नादृश्यत महाराज पार्षतस्य शरैश्चितः ॥ ७.१९०.३ ॥
क्षणात, महाराज, पार्षताचा तो रथ ध्वजेसह आणि सारथ्यासह बाणांनी झाकलेला दिसेनासा झाला.
7.190.4
दुःशासनस्तु राजेन्द्र पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ।
नाशकत्प्रमुखे स्थातुं शरजालप्रपीडितः ॥ ७.१९०.४ ॥
पण, राजेंद्रा, महात्मा पांचाल्यासमोर दुःशासनाला उभे राहता आले नाही; बाणांच्या जाळ्याने पीडित होऊन.
7.190.5
स तु दुःशासनं बाणैर्विमुखीकृत्य पार्षतः ।
किऱञ्छरसहस्राणि द्रोणमेवाभ्ययाद्रणे ॥ ७.१९०.५ ॥
त्याने दुःशासनाला बाणांनी परतवून, हजारो बाण सोडत युद्धात द्रोणाकडेच पुढे कूच केले.
7.190.6
अभ्यपद्यत हार्दिक्यः कृतवर्मा त्वनन्तरम् ।
सोदर्याणां त्रयश्चैव त एनं पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६ ॥
नंतर हार्दिक्य कृतवर्मा त्याच्यासमोर आला; आपल्या तीन सहोदरांनी त्याला वेढा घातला.
7.190.7
तं यमौ पृष्ठतोऽन्वैतां रक्षन्तौ पुरुषर्षभौ ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं दीप्यमानमिवानलम् ॥ ७.१९०.७ ॥
त्याच्या मागून त्याचे रक्षण करीत ते दोन पुरुषश्रेष्ठ यमज बंधू चालले; अग्नीप्रमाणे तेजस्वी होऊन तो द्रोणाकडे चालला होता.
7.190.8
सम्प्रहारमकुर्वंस्ते सर्वे च सुमहारथाः ।
अमर्षिताः सत्त्ववन्तः कृत्वा मरणमग्रतः ॥ ७.१९०.८ ॥
त्या सर्व महारथींनी भीषण प्रहार केला; क्रोधाने भरलेले ते धैर्यवान मृत्यूला समोर ठेवून लढले.
7.190.9
शुद्धात्मानः शुद्धवृत्ता राजन्स्वर्गपुरस्कृताः ।
आर्यं युद्धमकुर्वन्त परस्परजिगीषवः ॥ ७.१९०.९ ॥
हे राजा, शुद्ध मनाचे आणि शुद्ध आचरणाचे, स्वर्गाला समोर ठेवलेले ते एकमेकांना जिंकण्याच्या इच्छेने आर्य युद्ध करू लागले.
7.190.10
शुक्लाभिजनकर्माणो मतिमन्तो जनाधिप ।
धर्मयुद्धमयुध्यन्त प्रेप्सन्तो गतिमुत्तमाम् ॥ ७.१९०.१० ॥
हे जनाधिपा, शुभ्र कुळ आणि कर्म असलेले बुद्धिमान वीर धर्मयुद्ध करीत होते; उत्तम गतीची इच्छा धरून ते लढले.
7.190.11
न तत्रासीदधर्मिष्ठमशस्तं युद्धमेव च ।
नात्र कर्णी न नालीको न लिप्तो न च बस्तिकः ॥ ७.१९०.११ ॥
तिथे अधर्मिष्ठ आणि निषिद्ध युद्ध नव्हते; कर्णी बाण, नालीक, लिप्त किंवा बस्तिक नव्हते.
7.190.12
न सूची कपिशो नैव न गवास्थिर्गजास्थिजः ।
न चूली बलिशस्तत्र न यमी नापि पाचकः।
इषुरासीन्न संश्लिष्टो न पूतिर्न च जिह्मगः ॥ ७.१९०.१२ ॥
तिथे सूची, कपिश बाण नव्हते; गोअस्थि आणि गजअस्थीपासून बनवलेलेही नव्हते; चूली, बलिश, यमी, पाचक नव्हते; न जोडलेला, दुर्गंधी असलेला किंवा वाकडा जाणारा बाणही नव्हता.
7.190.13
ऋजून्येव विशुद्धानि सर्वे शस्त्राण्यधारयन् ।
सुयुद्धेन पराँल्लोकानीप्सन्तः कीर्तिमेव च ॥ ७.१९०.१३ ॥
सर्वांनी सरळ आणि शुद्ध शस्त्रे धारण केली; उत्तम युद्धाने श्रेष्ठ लोक आणि कीर्ती मिळवण्याच्या इच्छेने.
7.190.14
तदासीत्तुमुलं युद्धं सर्वदोषविवर्जितम् ।
चतुर्णां तव योधानां तैस्त्रिभिः पाण्डवैः सह ॥ ७.१९०.१४ ॥
तेव्हा ते भयंकर युद्ध झाले, सर्व दोषांपासून मुक्त; तुमच्या चार योद्ध्यांचे त्या तीन पांडवांशी.
7.190.15
धृष्टद्युम्नस्तु तान्दृष्ट्वा तव राजन्रथर्षभान् ।
यमाभ्यां वारितान्वीराञ्छीघ्रास्त्रो द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.१९०.१५ ॥
पण धृष्टद्युम्नाने तुमच्या त्या रथश्रेष्ठ वीरांना पाहिले; राजा, ते दोन यमांनी अडवलेले होते. शीघ्र अस्त्रवान तो द्रोणाकडे वेगाने गेला.
7.190.16
निवारितास्तु ते वीरास्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
समसज्जन्त चत्वारो वाताः पर्वतयोरिव ॥ ७.१९०.१६ ॥
पण त्या दोन पुरुषसिंहांनी अडवलेले तुमचे ते चार वीर पर्वतांवर धडकणाऱ्या वाऱ्यांसारखे भिडले.
7.190.17
द्वाभ्यां द्वाभ्यां यमौ सार्धं रथाभ्यां रथपुङ्गवौ ।
समासक्तौ ततो द्रोणं धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१७ ॥
दोन-दोन रथांसह दोन्ही यम व रथश्रेष्ठ तेथे गुंतले; तेव्हा धृष्टद्युम्न द्रोणाविरुद्ध पुढे सरसावला.
7.190.18
दृष्ट्वा द्रोणाय पाञ्चाल्यं व्रजन्तं युद्धदुर्मदम् ।
यमाभ्यां तांश्च संसक्तांस्तदन्तरमुपाद्रवत् ॥ ७.१९०.१८ ॥
युद्धमदाने द्रोणाकडे जाणाऱ्या पांचाल-पुत्राला पाहून, आणि ते दोन यम गुंतलेले पाहून, तो त्या अंतरातून धावून गेला.
7.190.19
दुर्योधनो महाराज किरञ्छोणितभोजनान् ।
तं सात्यकिः शीघ्रतरं पुनरेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१९ ॥
हे महाराज, दुर्योधन बाण विखुरत, रक्तभोजी (शत्रूंना) सामोरे जात, सात्यकीकडे अधिक वेगाने पुन्हा धावला.
7.190.20
तौ परस्परमासाद्य समीपे कुरुमाधवौ ।
हसमानौ नृशार्दूलावभीतौ समसज्जताम् ॥ ७.१९०.२० ॥
ते दोघे — कुरु वीर आणि माधव — एकमेकांजवळ येऊन, हसत, निर्भय नरश्रेष्ठ होऊन भिडले.
7.190.21
बाल्यवृत्तानि सर्वाणि प्रीयमाणौ विचिन्त्य तौ ।
अन्योन्यं प्रेक्षमाणौ च स्मयमानौ पुनःपुनः ॥ ७.१९०.२१ ॥
बालपणीच्या सर्व गोष्टी आठवून आनंदित होऊन ते दोघे एकमेकांकडे पाहत वारंवार हसले.
7.190.22
अथ दुर्योधनो राजा सात्यकिं समभाषत ।
प्रियं सखायं सततं गर्हयन्वृत्तमात्मनः ॥ ७.१९०.२२ ॥
तेव्हा राजा दुर्योधन स्वतःच्या वर्तनाची सतत निंदा करत प्रिय मित्र सात्यकीशी बोलला.
7.190.23
धिक् क्रोधं धिक्सखे लोभं धिङ्मोहं धिगमर्षितम् ।
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलमौरसम् ॥ ७.१९०.२३ ॥
क्रोधाला धिक्कार, हे सख्या! लोभाला धिक्कार, मोहाला धिक्कार, असहिष्णुतेला धिक्कार. क्षत्रिय आचाराला धिक्कार, स्वकुलबलालाही धिक्कार.
7.190.24
यत्र मामभिसन्धत्से त्वां चाहं शिनिपुङ्गव ।
त्वं हि प्राणैः प्रियतरो ममाहं च सदा तव ॥ ७.१९०.२४ ॥
हे शिनिश्रेष्ठा! जिथे तू मला आणि मी तुला लक्ष्य करतो — तू मला प्राणांहूनही प्रिय आहेस; आणि मीही सदैव तुझा प्रिय आहे.
7.190.25
स्मरामि तानि सर्वाणि बाल्यवृत्तानि यानि नौ ।
तानि सर्वाणि जीर्णानि साम्प्रतं नो रणाजिरे।
किमन्यत्क्रोधलोभाभ्यां युद्धमेवाद्य सात्वत ॥ ७.१९०.२५ ॥
सात्वता, आपण दोघांनी बालपणी केलेली ती सर्व कृत्ये मला आठवतात. आता रणभूमीवर ती सर्व जीर्ण झाली आहेत. क्रोध आणि लोभाने आज होत आहे ते युद्धच आहे, दुसरे काही नाही.
7.190.26
तं तथावादिनं तत्र सात्यकिः प्रत्यभाषत ।
प्रहसन्विशिखांस्तीक्ष्णानुद्यम्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१९०.२६ ॥
तेथे तसे बोलणाऱ्या त्याला परम अस्त्रांचा जाणकार सात्यकी हसत तीक्ष्ण बाण उचलून प्रत्युत्तर देता झाला.
7.190.27
नेयं सभा राजपुत्र नाचार्यस्य निवेशनम् ।
यत्र क्रीडितमस्माभिस्तदा राजन्समागतैः ॥ ७.१९०.२७ ॥
राजपुत्रा, ही आचार्यांची वास्तू नाही; राजा, आम्ही सर्वजण एकत्र जमून तेव्हा खेळलो ते स्थानही हे नाही.
7.190.28
क्व सा क्रीडा गताऽस्माकं बाल्ये वै शिनिपुङ्गव ।
क्व च युद्धमिदं भूयः कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ७.१९०.२८ ॥
शिनिपुंगवा, आपला बालपणीचा तो खेळ कुठे गेला? आणि हे युद्ध पुन्हा कुठे आले? काळ खरोखर अलंघ्य आहे.
7.190.29
किन्तु नो विद्यते कृत्यं धनेन धनलिप्सया ।
यत्र युध्यामहे सर्वे धनलोभात्समागताः ॥ ७.१९०.२९ ॥
पण धनाच्या लालसेने, धनलोभाने आपण सर्वजण एकत्र येऊन जेथे युद्ध करतो, तेथे धनाने आपले कोणतेही कर्तव्य उरत नाही.
7.190.30
तं तथावादिनं तत्र राजानं माधवोऽब्रवीत् ।
एवं वृत्तं सदा क्षात्रं युध्यन्तीह गुरूनपि ॥ ७.१९०.३० ॥
तेथे तसे बोलणाऱ्या राजाला माधव म्हणाला: क्षत्रियांचे आचरण नेहमीच असे असते; येथे गुरुजनांशीही ते युद्ध करतात.
7.190.31
यदि तेऽहं प्रियो राजञ्जहि मां मा चिरं कृथाः ।
त्वत्कृते सुकृतांल्लोकान्गच्छेयं भरतर्षभ ॥ ७.१९०.३१ ॥
हे राजा, जर मी तुला प्रिय असेन तर मला लवकर मार, विलंब करू नकोस. हे भरतश्रेष्ठा, तुझ्यासाठी मी पुण्यवानांच्या लोकांना जाईन.
7.190.32
या ते शक्तिर्बलं यच्च तत्क्षिप्रं मयि दर्शय ।
नेच्छामि तदहं द्रष्टुं मित्राणां व्यसनं महत् ॥ ७.१९०.३२ ॥
तुझी जी शक्ती आणि बल आहे ते लवकर माझ्यावर दाखव. मित्रांवर आलेले हे मोठे संकट पाहण्याची माझी इच्छा नाही.
7.190.33
इत्येवं व्यक्तमाभाष्य प्रतिभाष्य च सात्यकिः ।
अभ्ययात्तूर्णमव्यग्रो दयां नाकुरुतात्मनि ॥ ७.१९०.३३ ॥
अशा प्रकारे स्पष्ट बोलून व उत्तर देऊन सात्यकी अविचलित होऊन वेगाने पुढे गेला; त्याने स्वतःमध्ये दया दाखवली नाही.
7.190.34
तमायान्तं महाबाहुं प्रत्यगृह्णात्तवात्मजः ।
शरैश्चावाकिरद्राजञ्शैनेयं तनयस्तव ॥ ७.१९०.३४ ॥
येणाऱ्या त्या महाबाहूला तुझ्या पुत्राने अडवले; हे राजा, तुझ्या पुत्राने शैनेयावर बाणांचा वर्षाव केला.
7.190.35
ततः प्रववृते युद्धं कुरुमाधवसिंहयोः ।
अन्योन्यं क्रुद्धयोर्घोरं यथा द्विरदसिंहयोः ॥ ७.१९०.३५ ॥
तेव्हा कुरू आणि माधव यांच्या दोन सिंहांमध्ये युद्ध सुरू झाले; क्रोधित झालेले दोघे, दोन गजसिंहांप्रमाणे, एकमेकांशी भयंकर लढले.
7.190.36
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः सात्वतं युद्धदुर्मदम् ।
दुर्योधनः प्रत्यविध्यत्कुपितो दशभिः शरैः ॥ ७.१९०.३६ ॥
तेव्हा क्रोधित झालेल्या दुर्योधनाने, युद्धमदाने उन्मत्त झालेल्या सात्वताला पूर्ण ओढून सोडलेल्या दहा बाणांनी प्रहार केला.
7.190.37
तं सात्यकिः प्रत्यविध्यत्तथैवावाकिरच्छरैः ।
पञ्चाशता पुनश्चाजौ त्रिंशता दशभिश्च ह ॥ ७.१९०.३७ ॥
सात्यकीनेही तसाच त्याच्यावर प्रत्याघात केला आणि युद्धात पुन्हा पन्नास, तीस आणि दहा बाणांनी त्याला झाकून टाकले.
7.190.38
सात्यकिं तु रणे राजन्प्रहसंस्तनयस्तव ।
आकर्णपूर्णैर्निशितैर्विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ७.१९०.३८ ॥
हे राजन! तुझ्या पुत्राने हसत युद्धात सात्यकीला कानापर्यंत ओढलेल्या तीक्ष्ण तीस बाणांनी भेदले.
7.190.39
ततोऽस्य सशरं चापं क्षुरप्रेण द्विधाऽच्छिनत् ॥ ७.१९०.३९ ॥
मग त्याने क्षुरप्र बाणाने त्याचे बाणासह धनुष्य दोन तुकडे करून तोडले.
7.190.40
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय लघुहस्तस्ततो दृढम् ।
सात्यकिर्व्यसृजच्चापि शरश्रेणीं सुतस्य ते ॥ ७.१९०.४० ॥
मग चपळ हातांच्या सात्यकीने दुसरे बळकट धनुष्य घेऊन तुझ्या पुत्रावर बाणांची रांग सोडली.
7.190.41
तामापतन्तीं सहसा शरश्रेणीं जिघांसया ।
चिच्छेद बहुधा राजा तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.१९०.४१ ॥
वध करण्याच्या इच्छेने अचानक येणाऱ्या त्या बाणांच्या रांगेला राजाने अनेक प्रकारे तोडले; तेव्हा लोक ओरडले.
7.190.42
सात्यकिं च त्रिसप्तत्या पीडयामास वेगितः ।
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैराकर्णापूर्णनिःसृतैः ॥ ७.१९०.४२ ॥
त्याने वेगाने सात्यकीला त्र्याहत्तर बाणांनी पीडले; ते बाण सोन्याच्या पंखांचे, दगडावर धारदार केलेले आणि कानापर्यंत ओढून सोडलेले होते.
7.190.43
तस्य सन्दधतश्चेषु संहितेषु च कार्मुकम् ।
आच्छिनत्सात्यकिस्तूर्णं शरैश्चैवाप्यवीविधत् ॥ ७.१९०.४३ ॥
तो बाण जोडून धनुष्य सज्ज करीत असताना सात्यकीने त्वरेने त्याचे धनुष्य तोडले आणि बाणांनी त्यालाही विद्ध केले.
7.190.44
स गाढविद्धो व्यथितः प्रत्यपायाद्रथान्तरे ।
दुर्योधनो महाराज दाशार्हशरपीडितः ॥ ७.१९०.४४ ॥
खोल जखमी होऊन व्यथित झालेला तो दुसऱ्या रथाच्या आडोशाला मागे सरला. हे महाराज, दुर्योधन दाशार्हाच्या (सात्यकीच्या) बाणांनी पीडित झाला होता.
7.190.45
समाश्वस्य तु पुत्रस्ते सात्यकिं पुनरभ्ययात् ।
विसृजन्निषुजालानि युयुधानरथं प्रति ॥ ७.१९०.४५ ॥
नंतर सावरून तुझा पुत्र पुन्हा सात्यकीवर चालून गेला; युयुधानाच्या रथाच्या दिशेने बाणांचे जाळे सोडत तो पुढे सरसावला.
7.190.46
तथैव सात्यकिर्बाणान्दुर्योधनरथं प्रति ।
सततं विसृजन्राजंस्तत्सङ्कुलमवर्तत ॥ ७.१९०.४६ ॥
त्याचप्रमाणे सात्यकीही दुर्योधनाच्या रथाच्या दिशेने सतत बाण सोडत राहिला. हे राजा, ती लढाई गोंधळलेली झाली.
7.190.47
तत्रेषुभिः क्षिप्यमाणैः पतद्भिश्च शरीरिषु ।
अग्नेरिव महाकक्षैः शब्दः समभवन्महान् ॥ ७.१९०.४७ ॥
तेथे फेकले जाणारे आणि शरीरांवर पडणारे बाण यांच्यामुळे, मोठ्या अरण्यात आगीसारखा महान आवाज उठला.
7.190.48
तयोः शरसहस्रैश्च सञ्छन्नं वसुधातलम् ।
अगम्यरूपं च शरैराकाशं समपद्यत ॥ ७.१९०.४८ ॥
त्या दोघांच्या हजारो बाणांनी भूपृष्ठ आच्छादले गेले; बाणांमुळे आकाशही ओळखू न येण्याजोगे रूप धारण करते झाले.
7.190.49
तत्राप्यधिकमालक्ष्य माधवं रथसत्तमम् ।
क्षिप्रमभ्यपतत्कर्णः परीप्संस्तनयं तव ॥ ७.१९०.४९ ॥
तिथेही रथश्रेष्ठ माधवाला पाहून तुझ्या पुत्राचे रक्षण करू इच्छिणारा कर्ण त्वरेने त्याच्यावर चालून गेला.
7.190.50
न तु तं मर्षयामास भीमसेनो महाबलः ।
सोऽभ्ययात्त्वरितः कर्णं विसृजन्सायकान्बहून् ॥ ७.१९०.५० ॥
पण महाबली भीमसेनाने ते सहन केले नाही. तो त्वरेने कर्णाकडे गेला आणि अनेक बाण सोडत पुढे आला.
7.190.51
तस्य कर्णः शितान्बाणान्प्रतिहन्य हसन्निव ।
धनुः शरांश्च चिच्छेद सूतं चाभ्यहनच्छरैः ॥ ७.१९०.५१ ॥
त्याचे तीक्ष्ण बाण परतवून लावून कर्ण हसल्यासारखा त्याचे धनुष्य आणि बाण तोडत राहिला आणि सारथ्याला बाणांनी घायाळ केले.
7.190.52
भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धो गदामादाय पाण्डवः ।
ध्वजं धनुश्च सूतं च सम्ममर्दाहवे रिपोः ॥ ७.१९०.५२ ॥
पण संतापलेल्या पांडुपुत्र भीमसेनाने गदा उचलून, युद्धात शत्रूची ध्वजा, धनुष्य आणि सारथी पूर्णपणे चिरडून टाकले.
7.190.53
रथचक्रं च कर्णस्य बभञ्ज स महाबलः ।
भग्नयक्रे रथेऽतिष्ठदकम्पः शैलराडिव ॥ ७.१९०.५३ ॥
त्या महाबलाने कर्णाचे रथचक्र तोडले. आस मोडलेल्या रथावरही कर्ण पर्वतराजासारखा अचल उभा राहिला.
7.190.54
एकचक्रं रथं तस्य तमूहुः सुचिरं हयाः ।
एकचक्रमिवार्कस्य रथं सप्त हया यथा ॥ ७.१९०.५४ ॥
एकचाकी रथ त्याचे घोडे बराच वेळ ओढत राहिले, जसे सूर्याचा एकचाकी रथ सात घोडे ओढतात.
7.190.55
अमृष्यमाणः कर्णस्तु भीमसेनमयुध्यत ।
विविधैरिषुजालैश्च नानाशस्त्रैश्च संयुगे ॥ ७.१९०.५५ ॥
असहिष्णु कर्ण युद्धात भीमसेनाशी लढला; विविध बाणजाळ्यांनी आणि नाना शस्त्रांनी.
7.190.56
भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धः सूतपुत्रमयोधयत् ।
तस्मिंस्तथा वर्तमाने क्रुद्धो धर्मसुतोऽब्रवीत्।
पाञ्चालानां नरव्याघ्रान्मात्स्यांश्च पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५६ ॥
भीमसेन संतापून सूतपुत्राशी लढला. असे चालू असताना क्रुद्ध झालेला धर्मपुत्र पांचालांमधील नरव्याघ्रांना आणि मत्स्यांमधील पुरुषर्षभांना म्हणाला.
7.190.57
ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५७ ॥
आमचे जे प्राण, जे शिरोमणी, जे आमचे योद्धे महारथी — ते आता धृतराष्ट्रपुत्रांवर लक्ष केंद्रित करून आहेत, हे पुरुषर्षभांनो.
7.190.58
ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभाः ॥ ७.१९०.५८ ॥
आमचे जे प्राण, जे शिरोमणी, जे आमचे योद्धे महारथी — ते आता धृतराष्ट्रपुत्रांवर लक्ष केंद्रित करून आहेत, हे पुरुषर्षभांनो.
7.190.59
किं तिष्ठत यथा मूढाः सर्वे विगतचेतसः ।
तत्र गच्छत यत्रैते युध्यन्ते मामका रथाः ॥ ७.१९०.५९ ॥
मूर्खांसारखे, सर्व बुद्धी गमावलेल्या स्थितीत तुम्ही का उभे आहात? जिथे माझे हे रथ लढत आहेत तिथे जा.
7.190.60
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य सर्व एव गतज्वराः ।
जयन्तो वध्यमानाश्च गतिमिष्टां गमिष्यथ ॥ ७.१९०.६० ॥
क्षत्रधर्माला पुढे ठेवून, सर्वजण शोकरहित होऊन — जिंकताना किंवा मारले जाताना — इष्ट गती प्राप्त कराल.
7.190.61
ते राज्ञा चोदिता वीरा योत्स्यमाना महारथाः ।
चतुर्धा वाहिनीं कृत्वा त्वरिता द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१९०.६१ ॥
राजाने प्रेरित केलेले ते वीर महारथी, युद्धास सज्ज होऊन, सैन्याचे चार भाग करून त्वरेने द्रोणाकडे चालून गेले.
7.190.62
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणमभ्यघ्नन्निशितैः शरैः ।
भीमसेनपुरोगाश्चाप्येकतः पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६२ ॥
पांचाळांनी एका बाजूने तीक्ष्ण बाणांनी द्रोणावर प्रहार केला; भीमसेनाच्या नेतृत्वाखालील सैन्याने दुसऱ्या बाजूने त्याला वेढले.
7.190.63
आसंस्तु पाण्डुपुत्राणां त्रयो जिह्मा महारथाः ।
यमौ च भीमसेनश्च प्राक्रोशंस्ते धनञ्जयम् ॥ ७.१९०.६३ ॥
पांडुपुत्रांपैकी तीन जिह्म (कुटिल) महारथी होते — दोन यमज आणि भीमसेन — त्यांनी धनंजयाला हाका मारल.
7.190.64
अभिद्रवार्जुन क्षिप्रं कुरून्द्रोणादपानुद ।
तत एनं हनिष्यन्ति पाञ्चाला हतरक्षिणम् ॥ ७.१९०.६४ ॥
हे अर्जुना, त्वरेने पुढे जा आणि कौरवांना द्रोणापासून दूर हाकून लाव; नाहीतर रक्षक मारला गेल्यावर पांचाळ त्याला ठार करतील.
7.190.65
कौरवेयांस्ततः पार्थः ससा समुपाद्रवत् ।
पाञ्चालानेव तु द्रोणो धृष्टद्युम्नपुरोगमान्।
ममर्दुस्तरसा वीराः पञ्चमेऽहनि भारत ॥ ७.१९०.६५ ॥
तेव्हा पार्थ सैन्यासह कौरवांवर धावून गेला; द्रोणाने धृष्टद्युम्नाच्या नेतृत्वाखालील पांचाळांना जोराने चिरडले — हे भारता, पाचव्या दिवशी।