మహాభారతం · అధ్యాయం 7.190
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.190.1
तस्मिंस्तथा वर्तमाने गजाश्वनरसंक्षये ।
दुःशासनो महाराज धृष्टद्युम्नमयोधयत् ॥ ७.१९०.१ ॥
మహారాజా, ఏనుగులు, గుర్రాలు, మనుషులు నశించే ఆ యుద్ధం అలా సాగుతున్నప్పుడు, దుఃశాసనుడు ధృష్టద్యుమ్నుడితో పోరాడాడు.
7.190.2
स तु रुक्मरथासक्तो दुःशासनशरार्दितः ।
अमर्षात्तव पुत्रस्य शरैर्वाहानवाकिरत् ॥ ७.१९०.२ ॥
అయితే ఆ బంగారు రథంపై ఉన్నవాడు, దుఃశాసనుడి బాణాలతో బాధింపబడి, మీ కుమారుని పట్ల కోపంతో బాణాలతో గుర్రాలను కప్పాడు.
7.190.3
क्षणेन स रथस्तस्य सध्वजः सहसारथिः ।
नादृश्यत महाराज पार्षतस्य शरैश्चितः ॥ ७.१९०.३ ॥
క్షణంలో, మహారాజా, ఆ పార్షతుడి రథం ధ్వజంతో, సారథితో కలిపి బాణాలతో కప్పబడి కనిపించలేదు.
7.190.4
दुःशासनस्तु राजेन्द्र पाञ्चाल्यस्य महात्मनः ।
नाशकत्प्रमुखे स्थातुं शरजालप्रपीडितः ॥ ७.१९०.४ ॥
అయితే, రాజేంద్రా, మహాత్ముడైన పాంచాల్యుని ఎదుట దుఃశాసనుడు నిలవలేకపోయాడు; బాణాల జాలంతో పీడితుడయ్యాడు.
7.190.5
स तु दुःशासनं बाणैर्विमुखीकृत्य पार्षतः ।
किऱञ्छरसहस्राणि द्रोणमेवाभ्ययाद्रणे ॥ ७.१९०.५ ॥
అతడు, దుఃశాసనుడిని బాణాలతో పరాఙ్ముఖుని చేసి, వేలకొద్దీ బాణాలను ప్రయోగిస్తూ, యుద్ధంలో ద్రోణుడి వైపే ముందుకు వెళ్ళాడు.
7.190.6
अभ्यपद्यत हार्दिक्यः कृतवर्मा त्वनन्तरम् ।
सोदर्याणां त्रयश्चैव त एनं पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६ ॥
తరువాత హార్దిక్యుడైన కృతవర్మ అతడిని ఎదుర్కొన్నాడు; మీ ముగ్గురు సోదరులు అతడిని చుట్టుముట్టారు.
7.190.7
तं यमौ पृष्ठतोऽन्वैतां रक्षन्तौ पुरुषर्षभौ ।
द्रोणायाभिमुखं यान्तं दीप्यमानमिवानलम् ॥ ७.१९०.७ ॥
అతనిని వెనుకనుండి అనుసరిస్తూ, రక్షిస్తూ ఆ ఇద్దరు పురుషశ్రేష్ఠులు యమళులు వెళ్లారు; అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ అతడు ద్రోణుని వైపు సాగిపోతున్నాడు.
7.190.8
सम्प्रहारमकुर्वंस्ते सर्वे च सुमहारथाः ।
अमर्षिताः सत्त्ववन्तः कृत्वा मरणमग्रतः ॥ ७.१९०.८ ॥
ఆ మహారథులందరూ ఘోరమైన దాడి చేశారు; కోపంతో, ధైర్యంతో నిండిన వారు మరణాన్ని ముందుంచుకుని పోరాడారు.
7.190.9
शुद्धात्मानः शुद्धवृत्ता राजन्स्वर्गपुरस्कृताः ।
आर्यं युद्धमकुर्वन्त परस्परजिगीषवः ॥ ७.१९०.९ ॥
ఓ రాజా, శుద్ధ హృదయులు, శుద్ధ ప్రవర్తన కలవారు, స్వర్గాన్ని ముందుంచుకున్నవారు, ఒకరినొకరు జయించాలని కోరి ఆర్య యుద్ధం చేశారు.
7.190.10
शुक्लाभिजनकर्माणो मतिमन्तो जनाधिप ।
धर्मयुद्धमयुध्यन्त प्रेप्सन्तो गतिमुत्तमाम् ॥ ७.१९०.१० ॥
ఓ జనాధిపా, ఉజ్జ్వల వంశం, పుణ్య కర్మలు కలిగిన బుద్ధిమంతులు ధర్మయుద్ధం చేశారు; ఉత్తమ గతిని కోరి పోరాడారు.
7.190.11
न तत्रासीदधर्मिष्ठमशस्तं युद्धमेव च ।
नात्र कर्णी न नालीको न लिप्तो न च बस्तिकः ॥ ७.१९०.११ ॥
అక్కడ అధర్మమైన, నిషిద్ధమైన యుద్ధం లేదు; కర్ణి బాణాలు, నాలీకం, లిప్తం, బస్తికం కూడా లేవు.
7.190.12
न सूची कपिशो नैव न गवास्थिर्गजास्थिजः ।
न चूली बलिशस्तत्र न यमी नापि पाचकः।
इषुरासीन्न संश्लिष्टो न पूतिर्न च जिह्मगः ॥ ७.१९०.१२ ॥
అక్కడ సూచి, కపిశ బాణాలు లేవు; ఆవు ఎముక, ఏనుగు ఎముకతో చేసినవీ లేవు; చూలి, బలిశ, యమి, పాచకం లేవు; అతికించనిది, కుళ్లినది, వంకరగా పోయేది అయిన బాణం కూడా లేదు.
7.190.13
ऋजून्येव विशुद्धानि सर्वे शस्त्राण्यधारयन् ।
सुयुद्धेन पराँल्लोकानीप्सन्तः कीर्तिमेव च ॥ ७.१९०.१३ ॥
అందరూ ఋజువైన, పవిత్రమైన ఆయుధాలను ధరించారు; మంచి యుద్ధం ద్వారా ఉన్నత లోకాలను, కీర్తిని పొందాలనుకుంటూ.
7.190.14
तदासीत्तुमुलं युद्धं सर्वदोषविवर्जितम् ।
चतुर्णां तव योधानां तैस्त्रिभिः पाण्डवैः सह ॥ ७.१९०.१४ ॥
అప్పుడు అది భీకరమైన యుద్ధం, అన్ని దోషాలు లేనిది; మీ నలుగురు యోధులకు ఆ ముగ్గురు పాండవులతో.
7.190.15
धृष्टद्युम्नस्तु तान्दृष्ट्वा तव राजन्रथर्षभान् ।
यमाभ्यां वारितान्वीराञ्छीघ्रास्त्रो द्रोणमभ्ययात् ॥ ७.१९०.१५ ॥
కానీ ధృష్టద్యుమ్నుడు ఆ మీ రథవీరులను చూశాడు; రాజా, వారు ఇద్దరు యమలచే అడ్డగించబడి ఉన్నారు. వేగమైన అస్త్రాలు కలవాడు ద్రోణుని వైపు ముందుకు వెళ్ళాడు.
7.190.16
निवारितास्तु ते वीरास्तयोः पुरुषसिंहयोः ।
समसज्जन्त चत्वारो वाताः पर्वतयोरिव ॥ ७.१९०.१६ ॥
కానీ ఆ ఇద్దరు పురుషసింహులచే అడ్డగించబడిన మీ ఆ నలుగురు వీరులు, పర్వతాలపై గాలులు ఢీకొన్నట్లు ఢీకొన్నారు.
7.190.17
द्वाभ्यां द्वाभ्यां यमौ सार्धं रथाभ्यां रथपुङ्गवौ ।
समासक्तौ ततो द्रोणं धृष्टद्युम्नोऽभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१७ ॥
రెండేసి రథాలతో ఇద్దరు యమలు, రథవీరులలో శ్రేష్ఠులు, అక్కడ పాల్గొన్నారు; అప్పుడు ధృష్టద్యుమ్నుడు ద్రోణుని ఎదుర్కొన్నాడు.
7.190.18
दृष्ट्वा द्रोणाय पाञ्चाल्यं व्रजन्तं युद्धदुर्मदम् ।
यमाभ्यां तांश्च संसक्तांस्तदन्तरमुपाद्रवत् ॥ ७.१९०.१८ ॥
ద్రోణుని వైపు యుద్ధ మదంతో వెళ్తున్న పాంచాల వీరుని చూసి, ఆ యమలు ఇద్దరూ చిక్కుకుపోయారని చూసి, ఆ మధ్య దారిగుండా అతడు పరుగెత్తాడు.
7.190.19
दुर्योधनो महाराज किरञ्छोणितभोजनान् ।
तं सात्यकिः शीघ्रतरं पुनरेवाभ्यवर्तत ॥ ७.१९०.१९ ॥
మహారాజా, దుర్యోధనుడు బాణాలను చల్లుతూ, రక్తం తాగే (శత్రువులను) ఎదుర్కొంటూ, సాత్యకి వైపు మరింత వేగంగా మళ్ళీ దూసుకెళ్ళాడు.
7.190.20
तौ परस्परमासाद्य समीपे कुरुमाधवौ ।
हसमानौ नृशार्दूलावभीतौ समसज्जताम् ॥ ७.१९०.२० ॥
ఆ ఇద్దరు — కురు వీరుడు, మాధవుడు — ఒకరికొకరు సమీపించి, నవ్వుతూ, భయం లేని నరశ్రేష్ఠులుగా ఢీకొన్నారు.
7.190.21
बाल्यवृत्तानि सर्वाणि प्रीयमाणौ विचिन्त्य तौ ।
अन्योन्यं प्रेक्षमाणौ च स्मयमानौ पुनःपुनः ॥ ७.१९०.२१ ॥
బాల్యంలో జరిగిన అన్ని సంఘటనలను స్మరించుకుని ఆనందించి, ఆ ఇద్దరూ ఒకరినొకరు చూసుకుంటూ మళ్ళీ మళ్ళీ నవ్వారు.
7.190.22
अथ दुर्योधनो राजा सात्यकिं समभाषत ।
प्रियं सखायं सततं गर्हयन्वृत्तमात्मनः ॥ ७.१९०.२२ ॥
అప్పుడు రాజు దుర్యోధనుడు, తన నడవడికనే నిరంతరం నిందించుకుంటూ, తన ప్రియ మిత్రుడైన సాత్యకితో మాట్లాడాడు.
7.190.23
धिक् क्रोधं धिक्सखे लोभं धिङ्मोहं धिगमर्षितम् ।
धिगस्तु क्षात्रमाचारं धिगस्तु बलमौरसम् ॥ ७.१९०.२३ ॥
కోపానికి ధిక్కారం, మిత్రమా! లోభానికి ధిక్కారం, మోహానికి ధిక్కారం, అసహనానికి ధిక్కారం. క్షత్రియ ఆచారానికి ధిక్కారం, స్వకులబలానికీ ధిక్కారం.
7.190.24
यत्र मामभिसन्धत्से त्वां चाहं शिनिपुङ्गव ।
त्वं हि प्राणैः प्रियतरो ममाहं च सदा तव ॥ ७.१९०.२४ ॥
ఓ శినిశ్రేష్ఠుడా! నీవు నన్ను, నేను నిన్ను లక్ష్యంగా చేసుకునే చోట — నీవు నాకు ప్రాణం కంటే ప్రియుడవు; నేనూ ఎప్పుడూ నీకు ప్రియుడనే.
7.190.25
स्मरामि तानि सर्वाणि बाल्यवृत्तानि यानि नौ ।
तानि सर्वाणि जीर्णानि साम्प्रतं नो रणाजिरे।
किमन्यत्क्रोधलोभाभ्यां युद्धमेवाद्य सात्वत ॥ ७.१९०.२५ ॥
సాత్వతా, మనిద్దరి బాల్యంలో చేసిన ఆ పనులన్నీ నాకు గుర్తున్నాయి. ఇప్పుడు యుద్ధభూమిలో అవన్నీ వెలిసిపోయాయి. కోపంతో, లోభంతో ఈరోజు జరుగుతున్నది యుద్ధమే, మరేమీ కాదు.
7.190.26
तं तथावादिनं तत्र सात्यकिः प्रत्यभाषत ।
प्रहसन्विशिखांस्तीक्ष्णानुद्यम्य परमास्त्रवित् ॥ ७.१९०.२६ ॥
అలా మాట్లాడిన అతనికి, పరమాస్త్రాలను ఎరిగిన సాత్యకి నవ్వుతూ, వాడి బాణాలను ఎత్తి అక్కడ జవాబిచ్చాడు.
7.190.27
नेयं सभा राजपुत्र नाचार्यस्य निवेशनम् ।
यत्र क्रीडितमस्माभिस्तदा राजन्समागतैः ॥ ७.१९०.२७ ॥
రాజకుమారా, ఇది ఆచార్యుని నివాసం కాదు; రాజా, మనమందరం కలిసి అప్పట్లో ఆడుకున్న చోటూ ఇది కాదు.
7.190.28
क्व सा क्रीडा गताऽस्माकं बाल्ये वै शिनिपुङ्गव ।
क्व च युद्धमिदं भूयः कालो हि दुरतिक्रमः ॥ ७.१९०.२८ ॥
శిని శ్రేష్ఠుడా, మన బాల్యంలో ఆ ఆట ఎక్కడికి పోయింది? ఈ యుద్ధం మళ్ళీ ఎక్కడ నుండి వచ్చింది? కాలం నిజంగా దాటరానిది.
7.190.29
किन्तु नो विद्यते कृत्यं धनेन धनलिप्सया ।
यत्र युध्यामहे सर्वे धनलोभात्समागताः ॥ ७.१९०.२९ ॥
అయితే ధనలోభంతో, ధనాశతో మనమంతా గుమిగూడి యుద్ధం చేసే చోట, ధనంతో మనకు ఏ కర్తవ్యమూ మిగిలి లేదు.
7.190.30
तं तथावादिनं तत्र राजानं माधवोऽब्रवीत् ।
एवं वृत्तं सदा क्षात्रं युध्यन्तीह गुरूनपि ॥ ७.१९०.३० ॥
అలా మాట్లాడిన రాజుతో అక్కడ మాధవుడు ఇలా అన్నాడు: క్షత్రియుల ఆచారం ఎప్పుడూ ఇలాగే ఉంటుంది; ఇక్కడ గురువులతోనే కూడా యుద్ధం చేస్తారు.
7.190.31
यदि तेऽहं प्रियो राजञ्जहि मां मा चिरं कृथाः ।
त्वत्कृते सुकृतांल्लोकान्गच्छेयं भरतर्षभ ॥ ७.१९०.३१ ॥
ఓ రాజా, నేను నీకు ప్రియుడనైతే, నన్ను వెంటనే చంపు, ఆలస్యం చేయకు. ఓ భరతశ్రేష్ఠా, నీ కొరకు నేను పుణ్యలోకాలను పొందుదును.
7.190.32
या ते शक्तिर्बलं यच्च तत्क्षिप्रं मयि दर्शय ।
नेच्छामि तदहं द्रष्टुं मित्राणां व्यसनं महत् ॥ ७.१९०.३२ ॥
నీకున్న శక్తి, బలం ఏవైనా, వాటిని వెంటనే నా మీద ప్రదర్శించు. మిత్రులకు కలిగిన ఈ గొప్ప ఆపదను చూడాలని నేను కోరను.
7.190.33
इत्येवं व्यक्तमाभाष्य प्रतिभाष्य च सात्यकिः ।
अभ्ययात्तूर्णमव्यग्रो दयां नाकुरुतात्मनि ॥ ७.१९०.३३ ॥
ఇలా స్పష్టంగా మాట్లాడి ప్రత్యుత్తరమిచ్చిన తర్వాత, సాత్యకి చలించకుండా వేగంగా ముందుకు సాగాడు; తనలో దయను చూపలేదు.
7.190.34
तमायान्तं महाबाहुं प्रत्यगृह्णात्तवात्मजः ।
शरैश्चावाकिरद्राजञ्शैनेयं तनयस्तव ॥ ७.१९०.३४ ॥
వస్తున్న ఆ మహాబాహువును నీ కుమారుడు ఎదుర్కొన్నాడు; ఓ రాజా, నీ కుమారుడు శైనేయునిపై బాణాలు కురిపించాడు.
7.190.35
ततः प्रववृते युद्धं कुरुमाधवसिंहयोः ।
अन्योन्यं क्रुद्धयोर्घोरं यथा द्विरदसिंहयोः ॥ ७.१९०.३५ ॥
అప్పుడు కురువుల, మాధవుల సింహాల మధ్య యుద్ధం మొదలైంది; కోపించిన ఇద్దరూ, రెండు గజసింహాల వలె, భయంకరంగా ఒకరిపై ఒకరు పోరాడారు.
7.190.36
ततः पूर्णायतोत्सृष्टैः सात्वतं युद्धदुर्मदम् ।
दुर्योधनः प्रत्यविध्यत्कुपितो दशभिः शरैः ॥ ७.१९०.३६ ॥
అప్పుడు కోపించిన దుర్యోధనుడు, యుద్ధమదంతో ఉన్న సాత్వతుని పూర్తిగా లాగి వదిలిన పది బాణాలతో ప్రతిహరించాడు.
7.190.37
तं सात्यकिः प्रत्यविध्यत्तथैवावाकिरच्छरैः ।
पञ्चाशता पुनश्चाजौ त्रिंशता दशभिश्च ह ॥ ७.१९०.३७ ॥
సాత్యకి కూడా అలాగే అతనిని ప్రతిగా కొట్టి, యుద్ధంలో మళ్లీ యాభై, ముప్పై, పది బాణాలతో అతనిని కప్పాడు.
7.190.38
सात्यकिं तु रणे राजन्प्रहसंस्तनयस्तव ।
आकर्णपूर्णैर्निशितैर्विव्याध त्रिंशता शरैः ॥ ७.१९०.३८ ॥
రాజా! నీ కుమారుడు నవ్వుతూ యుద్ధంలో సాత్యకిని చెవి వరకు లాగిన వాడి ముప్పై బాణాలతో కొట్టాడు.
7.190.39
ततोऽस्य सशरं चापं क्षुरप्रेण द्विधाऽच्छिनत् ॥ ७.१९०.३९ ॥
అప్పుడు అతను క్షురప్ర బాణంతో అతని బాణంతో ఉన్న విల్లును రెండుగా తెగ్గొట్టాడు.
7.190.40
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय लघुहस्तस्ततो दृढम् ।
सात्यकिर्व्यसृजच्चापि शरश्रेणीं सुतस्य ते ॥ ७.१९०.४० ॥
అప్పుడు చురుకైన చేతులు గల సాత్యకి మరొక దృఢమైన విల్లు తీసుకొని నీ కుమారునిపై బాణాల వర్షం కురిపించాడు.
7.190.41
तामापतन्तीं सहसा शरश्रेणीं जिघांसया ।
चिच्छेद बहुधा राजा तत उच्चुक्रुशुर्जनाः ॥ ७.१९०.४१ ॥
చంపాలనే కోరికతో అకస్మాత్తుగా వస్తున్న ఆ బాణాల వర్షాన్ని రాజు అనేక విధాలుగా తెగ్గొట్టాడు; అప్పుడు జనులు కేకలు వేశారు.
7.190.42
सात्यकिं च त्रिसप्तत्या पीडयामास वेगितः ।
स्वर्णपुङ्खैः शिलाधौतैराकर्णापूर्णनिःसृतैः ॥ ७.१९०.४२ ॥
అతను వేగంగా సాత్యకిని డెబ్బై మూడు బాణాలతో బాధించాడు; అవి బంగారు రెక్కలు కలవి, రాతిపై సానపెట్టినవి, చెవి వరకు లాగి విడిచినవి.
7.190.43
तस्य सन्दधतश्चेषु संहितेषु च कार्मुकम् ।
आच्छिनत्सात्यकिस्तूर्णं शरैश्चैवाप्यवीविधत् ॥ ७.१९०.४३ ॥
అతడు బాణాలను సంధిస్తూ తన ధనువును ఎక్కుపెట్టుతుండగా, సాత్యకి వేగంగా ఆ ధనువును ఖండించి, బాణాలతో అతనినీ గాయపరిచాడు.
7.190.44
स गाढविद्धो व्यथितः प्रत्यपायाद्रथान्तरे ।
दुर्योधनो महाराज दाशार्हशरपीडितः ॥ ७.१९०.४४ ॥
అతడు లోతుగా గాయపడి బాధపడుతూ మరొక రథంలోకి వెనుకకు తప్పుకున్నాడు. మహారాజా, దుర్యోధనుడు దాశార్హుడి (సాత్యకి) బాణాలతో పీడించబడ్డాడు.
7.190.45
समाश्वस्य तु पुत्रस्ते सात्यकिं पुनरभ्ययात् ।
विसृजन्निषुजालानि युयुधानरथं प्रति ॥ ७.१९०.४५ ॥
అప్పుడు ఊరటపొందిన నీ కుమారుడు మళ్లీ సాత్యకిపై దాడి చేశాడు; యుయుధానుడి రథం వైపు బాణాల జాలాలను ప్రయోగిస్తూ ముందుకు సాగాడు.
7.190.46
तथैव सात्यकिर्बाणान्दुर्योधनरथं प्रति ।
सततं विसृजन्राजंस्तत्सङ्कुलमवर्तत ॥ ७.१९०.४६ ॥
అలాగే సాత్యకి కూడా దుర్యోధనుడి రథం వైపు నిరంతరం బాణాలు ప్రయోగించాడు. రాజా, ఆ యుద్ధం గందరగోళంగా మారింది.
7.190.47
तत्रेषुभिः क्षिप्यमाणैः पतद्भिश्च शरीरिषु ।
अग्नेरिव महाकक्षैः शब्दः समभवन्महान् ॥ ७.१९०.४७ ॥
అక్కడ ప్రయోగించబడి శరీరాలపై పడుతున్న బాణాల నుండి, పెద్ద అడవిలో అగ్ని వలె మహా శబ్దం పుట్టింది.
7.190.48
तयोः शरसहस्रैश्च सञ्छन्नं वसुधातलम् ।
अगम्यरूपं च शरैराकाशं समपद्यत ॥ ७.१९०.४८ ॥
వారిద్దరి వేలాది బాణాలతో భూతలం కప్పబడింది; బాణాలతో ఆకాశం కూడా గుర్తుపట్టలేని రూపంగా మారింది.
7.190.49
तत्राप्यधिकमालक्ष्य माधवं रथसत्तमम् ।
क्षिप्रमभ्यपतत्कर्णः परीप्संस्तनयं तव ॥ ७.१९०.४९ ॥
అక్కడ కూడా రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన మాధవుణ్ణి చూసి, నీ కుమారుని రక్షించాలని కోరిన కర్ణుడు వేగంగా అతనిపై దూకాడు.
7.190.50
न तु तं मर्षयामास भीमसेनो महाबलः ।
सोऽभ्ययात्त्वरितः कर्णं विसृजन्सायकान्बहून् ॥ ७.१९०.५० ॥
కానీ మహాబలుడైన భీమసేనుడు దానిని సహించలేకపోయాడు. అతడు త్వరగా కర్ణుని వైపు వెళ్ళి అనేక బాణాలను ప్రయోగించాడు.
7.190.51
तस्य कर्णः शितान्बाणान्प्रतिहन्य हसन्निव ।
धनुः शरांश्च चिच्छेद सूतं चाभ्यहनच्छरैः ॥ ७.१९०.५१ ॥
అతని తీక్ష్ణ బాణాలను ఎదుర్కొని, కర్ణుడు నవ్వుతున్నట్లుగా అతని విల్లును, బాణాలను ఖండించాడు; సారథిని బాణాలతో కొట్టాడు.
7.190.52
भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धो गदामादाय पाण्डवः ।
ध्वजं धनुश्च सूतं च सम्ममर्दाहवे रिपोः ॥ ७.१९०.५२ ॥
కానీ కోపోద్రిక్తుడైన పాండవుడు భీమసేనుడు గదను పట్టి, యుద్ధంలో శత్రువు ధ్వజాన్ని, విల్లును, సారథిని పూర్తిగా చూర్ణం చేశాడు.
7.190.53
रथचक्रं च कर्णस्य बभञ्ज स महाबलः ।
भग्नयक्रे रथेऽतिष्ठदकम्पः शैलराडिव ॥ ७.१९०.५३ ॥
ఆ మహాబలుడు కర్ణుని రథచక్రాన్ని విరిచాడు. ఇరుసు విరిగిన రథంపై కూడా కర్ణుడు పర్వతరాజులా కదలక నిలిచాడు.
7.190.54
एकचक्रं रथं तस्य तमूहुः सुचिरं हयाः ।
एकचक्रमिवार्कस्य रथं सप्त हया यथा ॥ ७.१९०.५४ ॥
ఒకే చక్రం గల అతని రథాన్ని అతని గుర్రాలు చాలాసేపు లాక్కెళ్ళాయి; సూర్యుని ఏకచక్ర రథాన్ని ఏడు గుర్రాలు లాగినట్లుగా.
7.190.55
अमृष्यमाणः कर्णस्तु भीमसेनमयुध्यत ।
विविधैरिषुजालैश्च नानाशस्त्रैश्च संयुगे ॥ ७.१९०.५५ ॥
సహించలేనివాడైన కర్ణుడు యుద్ధంలో భీమసేనునితో పోరాడాడు; వివిధ బాణజాలాలతో, నానా విధ ఆయుధాలతో.
7.190.56
भीमसेनस्तु सङ्क्रुद्धः सूतपुत्रमयोधयत् ।
तस्मिंस्तथा वर्तमाने क्रुद्धो धर्मसुतोऽब्रवीत्।
पाञ्चालानां नरव्याघ्रान्मात्स्यांश्च पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५६ ॥
భీమసేనుడు కోపంతో సూతపుత్రునితో పోరాడాడు. అలా జరుగుతుండగా, కోపించిన ధర్మపుత్రుడు పాంచాలులలోని నరవ్యాఘ్రులను, మత్స్యులలోని పురుషర్షభులను ఉద్దేశించి పలికాడు.
7.190.57
ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभान् ॥ ७.१९०.५७ ॥
మన ప్రాణాలు ఎవరో, మన శిరస్సులు ఎవరో, మన యోధులు మహారథులు ఎవరో — వారు ఇప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులపై నిమగ్నమై ఉన్నారు, పురుషర్షభులారా.
7.190.58
ये नः प्राणाः शिरो ये च ये नो योधा महारथाः ।
त एते धार्तराष्ट्रेषु विषक्ताः पुरुषर्षभाः ॥ ७.१९०.५८ ॥
మన ప్రాణాలు ఎవరో, మన శిరస్సులు ఎవరో, మన యోధులు మహారథులు ఎవరో — వారు ఇప్పుడు ధృతరాష్ట్రుని కుమారులపై నిమగ్నమై ఉన్నారు, పురుషర్షభులారా.
7.190.59
किं तिष्ठत यथा मूढाः सर्वे विगतचेतसः ।
तत्र गच्छत यत्रैते युध्यन्ते मामका रथाः ॥ ७.१९०.५९ ॥
ఎందుకు నిలబడ్డారు, మూఢుల్లా, అందరూ మనస్సు కోల్పోయినవారిలా? ఎక్కడ నా ఈ రథాలు యుద్ధం చేస్తున్నాయో అక్కడికి వెళ్లండి.
7.190.60
क्षत्रधर्मं पुरस्कृत्य सर्व एव गतज्वराः ।
जयन्तो वध्यमानाश्च गतिमिष्टां गमिष्यथ ॥ ७.१९०.६० ॥
క్షత్రధర్మాన్ని ముందుంచుకొని, అందరూ చింతలేనివారై — గెలుస్తూ లేదా చంపబడుతూ — అభీష్టమైన గతిని పొందుతారు.
7.190.61
ते राज्ञा चोदिता वीरा योत्स्यमाना महारथाः ।
चतुर्धा वाहिनीं कृत्वा त्वरिता द्रोणमभ्ययुः ॥ ७.१९०.६१ ॥
రాజు ప్రేరణతో ఆ వీర మహారథులు, యుద్ధానికి సిద్ధమై, సేనను నాలుగుగా విభజించి వేగంగా ద్రోణుని వైపు సాగారు.
7.190.62
पाञ्चालास्त्वेकतो द्रोणमभ्यघ्नन्निशितैः शरैः ।
भीमसेनपुरोगाश्चाप्येकतः पर्यवारयन् ॥ ७.१९०.६२ ॥
పాంచాలులు ఒకవైపు నిశిత బాణాలతో ద్రోణుని కొట్టారు; భీమసేనుని నేతృత్వంలోని వారు మరొకవైపు అతనిని చుట్టుముట్టారు.
7.190.63
आसंस्तु पाण्डुपुत्राणां त्रयो जिह्मा महारथाः ।
यमौ च भीमसेनश्च प्राक्रोशंस्ते धनञ्जयम् ॥ ७.१९०.६३ ॥
పాండు పుత్రులలో ముగ్గురు జిహ్మ (కుటిల) మహారథులు ఉన్నారు — ఇద్దరు యమలు మరియు భీమసేనుడు — వారు ధనంజయుణ్ణి పిలిచారు.
7.190.64
अभिद्रवार्जुन क्षिप्रं कुरून्द्रोणादपानुद ।
तत एनं हनिष्यन्ति पाञ्चाला हतरक्षिणम् ॥ ७.१९०.६४ ॥
అర్జునా, వేగంగా ముందుకు సాగి కౌరవులను ద్రోణుని నుండి తరిమివేయి; లేకపోతే పాంచాలులు, రక్షకుడు హతమైనప్పుడు, అతనిని చంపుతారు.
7.190.65
कौरवेयांस्ततः पार्थः ससा समुपाद्रवत् ।
पाञ्चालानेव तु द्रोणो धृष्टद्युम्नपुरोगमान्।
ममर्दुस्तरसा वीराः पञ्चमेऽहनि भारत ॥ ७.१९०.६५ ॥
అప్పుడు పార్థుడు సేనతో కౌరవులపై దూకాడు; ద్రోణుడు ధృష్టద్యుమ్నుని నేతృత్వంలోని పాంచాలులను బలంగా చితకగొట్టాడు — భారతా, ఐదవ రోజున.