മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.78.1
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य केशवस्य महात्मनः ।
सुभद्रा पुत्रशोकार्ता विललाप सुदुःखिता ॥ ७.७८.१ ॥
മഹാത്മാവായ കേശവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട്, പുത്രശോകത്താൽ പീഡിതയായ സുഭദ്ര അത്യന്തം ദുഃഖിതയായി വിലപിച്ചു.
7.78.2
हा पुत्रा मम मन्दायाः कथमेत्यासि संयुगम् ।
निधनं प्राप्तवांस्तात पितुस्तुल्यपराक्रमः ॥ ७.७८.२ ॥
അയ്യോ മകനേ! ഭാഗ്യഹീനയായ എന്റെ മകനേ, നീ യുദ്ധത്തിന് എങ്ങനെ പോയി? പ്രിയ മകനേ, പിതാവിനൊത്ത പരാക്രമിയായിരുന്നിട്ടും നീ മരിച്ചുവല്ലോ.
7.78.3
कथमिन्दीवरश्यामं सुदंष्ट्रं चारुलोचनम् ।
मुखं ते दृश्यते वत्स गुण्ठितं रणरेणुना ॥ ७.७८.३ ॥
പ്രിയ മകനേ, നീലത്താമരപോലെ കറുത്തതും മനോഹരമായ പല്ലുകളും കണ്ണുകളുമുള്ള നിന്റെ മുഖം യുദ്ധധൂളിയാൽ മൂടപ്പെട്ടു കാണുന്നത് എങ്ങനെ?
7.78.4
नूनं शूरं निपतितं त्वां पश्यन्त्यनिवर्तिनम् ।
सुशिरोग्रीवबाह्वंसं व्यूढोरस्कं नतोदरम् ॥ ७.७८.४ ॥
തീർച്ചയായും അവർ നിന്നെ കാണുന്നുണ്ടാകും, ശൂരനേ, യുദ്ധത്തിൽ പിന്തിരിയാതെ വീണവനായി; മനോഹരമായ തലയും കഴുത്തും ബാഹുക്കളും തോളുകളുമുള്ള, വിശാലമായ മാറും ഒതുങ്ങിയ വയറുമുള്ളവനായി.
7.78.5
चारूपचितसर्वाङ्गं स्वक्षं शस्त्रक्षताचितम् ।
भूतानि त्वां निरीक्षन्ते भूमौ चन्द्रमिवोदितम् ॥ ७.७८.५ ॥
എല്ലാ അംഗങ്ങളും മനോഹരമായി രൂപപ്പെട്ട, നല്ല ആകൃതിയുള്ള, ആയുധമുറിവുകളാൽ നിറഞ്ഞ നിന്നെ, ഭൂമിയിൽ ഉദിച്ച ചന്ദ്രനെപ്പോലെ ജീവികൾ നോക്കുന്നു.
7.78.6
शयनीयं पुराऽध्युष्य स्पर्ध्यास्तरणसंवृतम् ।
भूमावद्य कथं शेषे विप्रविद्धः सुखोचितः ॥ ७.७८.६ ॥
മുൻപ് ആഗ്രഹിക്കപ്പെട്ട വിരിപ്പുകളാൽ മൂടിയ ശയ്യയിൽ വസിച്ചിരുന്ന നീ, സുഖത്തിന് യോഗ്യനായിരുന്നിട്ടും ഇന്ന് എറിയപ്പെട്ടവനെപ്പോലെ നിലത്ത് എങ്ങനെ കിടക്കുന്നു?
7.78.7
योऽन्वास्यत पुरा वीरो वरस्त्रीभिर्महाभुजः ।
कथमन्वास्यते सोऽद्य शिवाभिः पतितो मृधे ॥ ७.७८.७ ॥
മുൻപ് ശ്രേഷ്ഠസ്ത്രീകളാൽ ശുശ്രൂഷിക്കപ്പെട്ടിരുന്ന ആ മഹാബാഹു വീരൻ, ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ വീണ് കുറുനരികളാൽ എങ്ങനെ വളയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു?
7.78.8
योऽस्तूयत पुरा हृष्टैः सूतमागधबन्दिभिः ।
सोऽद्य क्रव्याद्गणैर्घोरैर्विनदद्भिरुपास्येत ॥ ७.७८.८ ॥
മുൻപ് സന്തോഷത്തോടെ സൂതന്മാരും മാഗധന്മാരും ബന്ദികളും സ്തുതിച്ചിരുന്ന അവൻ, ഇന്ന് ഗർജ്ജിക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ മാംസഭോജികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ വളയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
7.78.9
पाण्डवेषु च नाथेषु वृष्णिवीरेषु वा विभो ।
पाञ्चालेषु च वीरेषु हतः केनास्यनाथवत् ॥ ७.७८.९ ॥
ഹേ വിഭോ! പാണ്ഡവരിലും വൃഷ്ണിവീരന്മാരിലും പാഞ്ചാലവീരന്മാരിലും രക്ഷകരുണ്ടായിരുന്നിട്ടും അനാഥനെപ്പോലെ ഇവനെ ആരാണ് കൊന്നത്?
7.78.10
यत्र त्वं केशवे नाथे सत्यनाथो यथा हतः ।
अतृप्तदर्शना पुत्र दर्शनस्य तवानघ।
मन्दभाग्या गमिष्यामि व्यक्तमद्य यमक्षयम् ॥ ७.७८.१० ॥
കേശവൻ രക്ഷകനായിരുന്നിട്ടും, യഥാർത്ഥ രക്ഷകനുള്ളവനെപ്പോലെ ഇവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഹേ നിഷ്കളങ്കനായ പുത്രാ! നിന്റെ ദർശനത്തിൽ തൃപ്തയാകാത്ത ഞാൻ, ഭാഗ്യഹീനയായവൾ, ഇന്ന് തീർച്ചയായും യമലോകത്തേക്ക് പോകും.
7.78.11
विशालाक्षं सुकेशान्तं चारुवाक्यं सुगन्धि च ।
तव पुत्र कदा भूयो मुखं द्रक्ष्यामि निर्व्रणम् ॥ ७.७८.११ ॥
ഹേ പുത്രാ! വിശാലമായ കണ്ണുകളും മനോഹരമായ മുടിയിഴകളും മധുരമായ വാക്കുകളും സുഗന്ധവുമുള്ള നിന്റെ മുറിവില്ലാത്ത മുഖം ഞാൻ ഇനി എപ്പോൾ കാണും?
7.78.12
धिग्बलं भीमसेनस्य धिक्पार्थस्य धनुष्मताम् ।
धिग्वीर्यं वृष्णिवीराणां चाञ्चालानां च धिग्बलं ॥ ७.७८.१२ ॥
ഭീമസേനന്റെ ബലത്തിന് ധിക്കാരം! വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ പൃഥാപുത്രൻ പാർത്ഥന്റെ ബലത്തിന് ധിക്കാരം! വൃഷ്ണിവീരന്മാരുടെ വീര്യത്തിന് ധിക്കാരം, പാഞ്ചാലരുടെ ബലത്തിനും ധിക്കാരം!
7.78.13
धिक्केकयांस्तथा चेदीन्मत्स्यांश्चैवाथ सृञ्जयान् ।
ये त्वां रणगतं वीरं न शेकुरभिरक्षितुम् ॥ ७.७८.१३ ॥
കേകയരെയും ചേദികളെയും മത്സ്യരെയും സൃഞ്ജയരെയും ധിക്കരിക്കുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ പോയ നിന്റെ വീരനെ അവർക്ക് രക്ഷിക്കാനായില്ല.
7.78.14
अद्य पश्यामि पृथिवीं शून्यामिव हतत्विषम् ।
अभिमन्युमपश्यन्ती शोकव्याकुललोचना ॥ ७.७८.१४ ॥
അഭിമന്യുവിനെ കാണാതെ, ദുഃഖത്താൽ കലങ്ങിയ കണ്ണുകളോടെ, ശൂന്യവും പ്രഭയറ്റതുമായ ഭൂമിയെ ഇന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു.
7.78.15
स्वस्रीयं वासुदेवस्य पुत्रं गाण्डवीधन्वनः ।
कथं त्वाऽतिरथं वीरं द्रक्ष्याम्यद्य निपातितम् ॥ ७.७८.१५ ॥
വാസുദേവന്റെ സഹോദരീപുത്രാ, ഗാണ്ഡീവധാരിയുടെ പുത്രാ, അതിരഥനായ വീരാ, ഇന്ന് വീണുകിടക്കുന്ന നിന്നെ ഞാൻ എങ്ങനെ കാണും?
7.78.16
एह्येहि तृषितो वत्स स्तनौ पूर्णौ पिबाशु मे ।
अङ्कमारुह्य मन्दाया ह्यतृप्तायाश्च दर्शने ॥ ७.७८.१६ ॥
വരൂ, വരൂ കുഞ്ഞേ, നീ ദാഹിക്കുന്നു; നിറഞ്ഞ എന്റെ മുലകളിൽ നിന്ന് വേഗം കുടിക്കൂ. എന്റെ മടിയിൽ കയറി വരൂ; നിന്നെ കണ്ടിട്ടും തൃപ്തി വരാത്ത ഈ ഭാഗ്യദോഷിയുടെ അടുത്തേക്ക്.
7.78.17
हा वीर दृष्टो नष्टश्च धनं स्वप्न इवासि मे ।
अहो ह्यनित्यं मानुष्यं जलबुद्बुदचञ्चलम् ॥ ७.७८.१७ ॥
അയ്യോ വീരാ! നീ കണ്ടു, നഷ്ടപ്പെട്ടു; എന്റെ ധനമേ, സ്വപ്നം പോലെയായി. അയ്യോ, മനുഷ്യജീവിതം എത്ര അനിത്യം, ജലക്കുമിള പോലെ ചഞ്ചലം!
7.78.18
इमां ते तरुणीं भार्यां तवाधिभिरभिप्लुताम् ।
उत्तरामुत्तमां जात्या सुशीलां प्रिय भाषिणीम् ॥ ७.७८.१८ ॥
നിന്റെ ഈ യുവതിയായ ഭാര്യ, മാനസികവേദനകളിൽ മുങ്ങിയ ഉത്തര; ജന്മത്താൽ ഉത്തമയും സുശീലയും പ്രിയം പറയുന്നവളുമാണ്.
7.78.19
शनकैः परिरभ्यैनां स्नुषां मम यशस्विनीम् ।
सुकुमारीं विशालाक्षीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ ७.७८.१९ ॥
മെല്ലെ ഇവളെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, എന്റെ മരുമകളായ യശസ്വിനിയെ, സുകുമാരിയെ, വിശാലനേത്രയെ, പൂർണചന്ദ്രസമാനമുഖിയെ.
7.78.20
बालपल्लवतन्वङ्गीं मत्तमातङ्गगामिनीम् ।
बिम्बाधरोष्ठीमबलामभिमन्यो प्रहर्षय ॥ ७.७८.२० ॥
ഇളം തളിർപോലെ മെലിഞ്ഞ അംഗങ്ങളുള്ളവളും, മദിച്ച ആനയുടെ നടയുള്ളവളും, കോവൽപ്പഴം പോലുള്ള ചുണ്ടുള്ളവളുമായ ഈ സുകുമാരിയെ, അഭിമന്യോ, സന്തോഷിപ്പിക്കുക.
7.78.21
त्वया विना कथं पुत्र जीर्णां पतितमानसाम् ।
इमां सन्धारयिष्यामि वृषभादिव धेनुकाम् ॥ ७.७८.२१ ॥
മകനേ, നീയില്ലാതെ, ക്ഷീണിച്ചു തകർന്ന മനസ്സുള്ള ഇവളെ ഞാൻ എങ്ങനെ താങ്ങും? കാള പശുവിനെ താങ്ങുന്നതുപോലെ?
7.78.22
अहो ह्यकाले प्रस्थानं कृतवानसि पुत्रक ।
विहाय फलकाले मां सुगृद्धां तव दर्शने ॥ ७.७८.२२ ॥
അയ്യോ! അകാലത്തിൽ നീ യാത്ര പുറപ്പെട്ടുവല്ലോ, പ്രിയപുത്രാ. ഫലകാലത്ത് നിന്റെ ദർശനത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്ന എന്നെ വിട്ടുകളഞ്ഞ്.
7.78.23
नूनं गतिः कृतान्तस्य प्राज्ञैरपि सुदुर्विदा ।
यत्र त्वं केशवे नाथे सङ्ग्रामेऽनाथवद्धतः ॥ ७.७८.२३ ॥
യമന്റെ വഴി ജ്ഞാനികൾക്കുപോലും അതിദുർജ്ഞേയമാണ്. കേശവനെപ്പോലൊരു നാഥനുണ്ടായിട്ടും, യുദ്ധത്തിൽ നീ അനാഥനെപ്പോലെ വധിക്കപ്പെട്ടു.
7.78.24
यज्वनां दानशीलानां ब्राह्मणानां कृतात्मनाम् ।
चरितब्रह्मचर्याणां पुण्यतीर्थावगाहिनाम् ॥ ७.७८.२४ ॥
യജ്ഞം ചെയ്യുന്നവർ, ദാനശീലർ, ബ്രാഹ്മണർ, സംയമികൾ, ബ്രഹ്മചര്യം അനുഷ്ഠിച്ചവർ, പുണ്യതീർത്ഥങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്തവർ—ഇവരുടെ ലോകം (നീ പ്രാപിച്ചു).
7.78.25
कृतज्ञानां वदान्यानां गुरुशुश्रूषिणामपि ।
सहस्रदक्षिणानां च या गतिस्तामवाप्नुहि ॥ ७.७८.२५ ॥
കൃതജ്ഞരുടെയും ഉദാരമതികളുടെയും ഗുരുശുശ്രൂഷ ചെയ്യുന്നവരുടെയും ആയിരം ദക്ഷിണ നൽകുന്നവരുടെയും ഏതു ഗതിയുണ്ടോ, ആ ഗതി നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.26
या गतिर्युध्यमानानां शूराणामनिवर्तिनाम् ।
हत्वारीन्निहतानां च सङ्ग्रामे तां गति व्रज ॥ ७.७८.२६ ॥
യുദ്ധം ചെയ്യുന്നവരുടെയും പിന്തിരിയാത്ത ശൂരന്മാരുടെയും ശത്രുക്കളെ കൊന്നവരുടെയും യുദ്ധത്തിൽ കൊല്ലപ്പെട്ടവരുടെയും ഏതു ഗതിയുണ്ടോ, ആ ഗതി നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.27
गोसहस्रप्रदातॄणां क्रतुदानां च या गतिः ।
नैवेशिकं चाभिमतं ददतां या गतिः शुभा ॥ ७.७८.२७ ॥
ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്യുന്നവരുടെയും യാഗദാനം ചെയ്യുന്നവരുടെയും പ്രിയമായ ഗൃഹം ദാനം ചെയ്യുന്നവരുടെയും ശുഭമായ ഗതി.
7.78.28
ब्राह्मणेभ्यः शरण्येभ्यो निधिं निदधतां च या ।
या चापि न्यस्तदण्डानां तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.२८ ॥
ശരണാർഹരായ ബ്രാഹ്മണർക്ക് നിധി സമർപ്പിക്കുന്നവരുടെയും ദണ്ഡം ഉപേക്ഷിച്ചവരുടെയും ഏതു ഗതിയുണ്ടോ, ആ ഗതി നീ പ്രാപിക്കുക, മകനേ.
7.78.29
ब्रह्मचर्येण यां यान्ति मुनयः संशितव्रताः ।
एकपत्न्यश्च यां यान्ति तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.२९ ॥
ബ്രഹ്മചര്യത്താൽ കഠിനവ്രതരായ മുനിമാർ എത്തുന്ന ഗതിയും ഏകപത്നീവ്രതകൾ എത്തുന്ന ഗതിയും, മകനേ, നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.30
राज्ञा सुचरितैर्या च गतिर्भवति शाश्वती ।
चरमाश्रमिणां पुण्यैः सेवितानां पुरः स्थितैः ॥ ७.७८.३० ॥
രാജാവിന്റെ സദാചാരത്താൽ ലഭിക്കുന്ന ശാശ്വതമായ ഗതിയും, പുണ്യങ്ങളാൽ സേവിക്കപ്പെട്ട് മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന അന്ത്യാശ്രമികളുടെ ഗതിയും.
7.78.31
दीनानुकम्पिनां या च सततं संविभागिनाम् ।
पैशुन्याच्च निवृत्तानां तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.३१ ॥
ദീനരോട് അനുകമ്പയുള്ളവർക്കും സദാ ദാനം പങ്കുവെക്കുന്നവർക്കും പരദൂഷണത്തിൽ നിന്ന് അകന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ആ ഗതി, മകനേ, നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.32
व्रतिनां धर्मशीलानां गुरुशुश्रूषिणामपि ।
अमोघातिथिनां या च तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.३२ ॥
വ്രതമെടുക്കുന്നവർക്കും ധർമ്മശീലർക്കും ഗുരുശുശ്രൂഷ ചെയ്യുന്നവർക്കും അതിഥികളെ ഒരിക്കലും നിരാശരാക്കാത്തവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ആ ഗതി, മകനേ, നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.33
कृच्छ्रेषु या धारयतामात्मानं व्यसनेषु च ।
गतिः शोकाग्निदग्धानां तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.३३ ॥
കഷ്ടതകളിലും ആപത്തുകളിലും സ്വയം പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നവർക്കും ശോകാഗ്നിയിൽ വെന്തവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ആ ഗതി, മകനേ, നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.34
मातापित्रोश्च शुश्रूषां कल्पयन्तीह ये सदा ।
स्वदारनिरतानां च या गतिस्तामवाप्नुहि ॥ ७.७८.३४ ॥
ഇവിടെ സദാ മാതാപിതാക്കളെ ശുശ്രൂഷിക്കുന്നവർക്കും സ്വന്തം ഭാര്യയിൽ മാത്രം നിരതരായവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ആ ഗതി നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.35
ऋतुकाले स्वकां भार्यां गच्छतां या मनीषिणाम् ।
परस्त्रीभ्यो निवृत्तानां तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.३५ ॥
ഋതുകാലത്ത് സ്വന്തം ഭാര്യയെ സമീപിക്കുന്ന മനീഷികൾക്കും പരസ്ത്രീകളിൽ നിന്ന് അകന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്ന ആ ഗതി, മകനേ, നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.36
साम्ना ये सर्वभूतानि पश्यन्ति गतमत्सराः ।
नारुन्तुदानां क्षमिणां या गतिस्तामवाप्नुहि ॥ ७.७८.३६ ॥
മത്സരമില്ലാതെ സാമത്താൽ സർവഭൂതങ്ങളെയും കാണുന്നവർക്കും പരരെ നോവിക്കാത്ത ക്ഷമാശീലർക്കും ലഭിക്കുന്ന ആ ഗതി നീ പ്രാപിക്കുക.
7.78.37
मधुमांसान्निवृत्तानां मदाद्दृम्भात्तथाऽनृतात् ।
परोपतापादन्यायात्तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.३७ ॥
തേൻ, മാംസം, മദം, ദംഭം, അതുപോലെ അസത്യം, മറ്റുള്ളവർക്ക് വേദന നൽകൽ, അന്യായം എന്നിവയിൽ നിന്ന് വിരമിച്ചവരുടെ ആ ഗതി നേടുക, മകനേ.
7.78.38
हीमन्तः सर्वशास्त्रज्ञा ज्ञानतृप्ता जितेन्द्रियाः ।
यां गतिं साधवो यान्ति तां गतिं व्रज पुत्रक ॥ ७.७८.३८ ॥
ലജ്ജാശീലരും സർവശാസ്ത്രജ്ഞരും ജ്ഞാനത്താൽ തൃപ്തരും ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവരുമായ സാധുക്കൾ പ്രാപിക്കുന്ന ആ ഗതി നേടുക, മകനേ.
7.78.39
एवं विलपतीं दीनां सुभद्रां शोककर्शिताम् ।
अन्वपद्यत पाञ्चाली वैराटिसहितां तदा ॥ ७.७८.३९ ॥
ഇങ്ങനെ വിലപിക്കുന്ന, ദീനയായ, ശോകത്താൽ ക്ഷീണിച്ച സുഭദ്രയുടെ അരികിലേക്ക് അപ്പോൾ പാഞ്ചാലി വൈരാടിയോടൊപ്പം ചെന്നു.
7.78.40
सा प्रकामं रुदित्वा च विलप्य च सुदुःखिता ।
उन्मत्तवत्तदा राजन्विसंज्ञा पतिता क्षितौ ॥ ७.७८.४० ॥
അവൾ ഏറെ കരഞ്ഞും വിലപിച്ചും അതീവ ദുഃഖിതയായി, രാജാവേ, ഭ്രാന്തിയെപ്പോലെ അപ്പോൾ ബോധമറ്റ് നിലത്തുവീണു.
7.78.41
सोपचारस्तु कृष्णस्तां दुःखितां भृशदुःखितः ।
सिक्त्वाम्भसा समाश्वास्य तत्तदुक्त्वा हितं वचः ॥ ७.७८.४१ ॥
എന്നാൽ ശുശ്രൂഷ ചെയ്ത കൃഷ്ണൻ, സ്വയം അതീവ ദുഃഖിതനായി, ആ ദുഃഖിതയുടെ മേൽ വെള്ളം തളിച്ച്, പല ഹിതവാക്കുകൾ പറഞ്ഞ് അവളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
7.78.42
विसंज्ञकल्पां रुदतीमपविद्धां प्रवेपतीम् ।
भगिनीं पुण्डरीकाक्ष इदं वचनमब्रवीत् ॥ ७.७८.४२ ॥
ഏകദേശം ബോധമറ്റ്, കരഞ്ഞ്, വീണ്, വിറച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന സഹോദരിയോട് പുണ്ഡരീകാക്ഷൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
7.78.43
सुभद्रे मा शुचः पुत्रं पाञ्चाल्याश्वासयोत्तराम् ।
गतोऽभिमन्युः प्रथितां गतिं क्षत्रियपुङ्गवः ॥ ७.७८.४३ ॥
സുഭദ്രേ, പുത്രനെക്കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കരുത്; പാഞ്ചാലിയെയും ഉത്തരയെയും ആശ്വസിപ്പിക്കുക. ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠനായ അഭിമന്യു പ്രസിദ്ധമായ ഗതി പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
7.78.44
ये चान्येऽपि कुले सन्ति पुरुषा नो वरानने ।
सर्वे न ते गतिं यान्ति याऽभिमन्योर्यशस्विनः ॥ ७.७८.४४ ॥
സുന്ദരമുഖീ, നമ്മുടെ കുലത്തിലുള്ള മറ്റു പുരുഷന്മാരെല്ലാം യശസ്വിയായ അഭിമന്യുവിന്റെ ഗതി പ്രാപിക്കുന്നില്ല.
7.78.45
कुर्याम तद्वयं कर्म कुर्युर्युत्सुहृदश्च नः ।
कृतवान्यादृगद्यैकस्तव पुत्रो महारथः ॥ ७.७८.४५ ॥
ഞങ്ങളും ആ കർമ്മം ചെയ്യും; യുദ്ധമിത്രങ്ങളും നമ്മുടെ ആളുകളും ചെയ്യും; ഇന്ന് ഒറ്റയ്ക്ക് നിന്റെ മഹാരഥനായ പുത്രൻ ചെയ്തതുപോലെ.
7.78.46
एवमाश्वास्य भगिनीं द्रौपदीमपि चोत्तराम् ।
पार्थस्यैव महाबाहुः पार्श्वमागादरिन्दमः ॥ ७.७८.४६ ॥
ഇങ്ങനെ സഹോദരിയെയും ദ്രൗപദിയെയും ഉത്തരയെയും ആശ്വസിപ്പിച്ച ശേഷം, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന മഹാബാഹുവായ കൃഷ്ണൻ പാർത്ഥന്റെ അരികിലേക്ക് പോയി.
7.78.47
ततोऽभ्यनुज्ञाय नृपान्कृष्णो बन्धूंस्तथाऽर्जुनम् ।
विवेशान्तः पुरे राजंस्ते च जग्मुः स्वमालयम् ॥ ७.७८.४७ ॥
പിന്നെ കൃഷ്ണൻ രാജാക്കന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും അർജുനനോടും യാത്ര പറഞ്ഞ് അന്തഃപുരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവരും തങ്ങളുടെ വസതികളിലേക്ക് പോയി.