મહાભારત · અધ્યાય 7.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.99.1
वर्तमाने तदा युद्धे द्रोणस्य सह पाण्डुभिः ।
परिवर्तमान आदित्ये तत्र सूर्ये च रश्मिभिः।
रजसा कीर्यमाणाश्च मन्दीभूताश्च कौरवाः ॥ ७.९९.१ ॥
ત્યારે દ્રોણ પાંડવો સાથે યુદ્ધ કરી રહ્યા હતા, અને સૂર્ય પોતાનાં કિરણો સાથે આકાશમાં ફરતો હતો; ધૂળથી વિખેરાયેલા કૌરવો મંદ પડ્યા.
7.99.2
तिष्ठतां युध्यमानानां पुनरावर्ततामपि ।
भज्यतां जयतां चैव जगाम तदहः शनैः ॥ ७.९९.२ ॥
ઊભા રહીને લડનારા, ફરી પાછા ફરનારા, ભાંગી પડનારા અને જીતનારાઓ વચ્ચે તે દિવસ ધીમે ધીમે વીતી ગયો.
7.99.3
तथा तेषु विषक्तेषु सैन्येषु जयगृद्धिषु ।
अर्जुनो वासुदेवश्च सैन्धवायैव जग्मतुः ॥ ७.९९.३ ॥
આ રીતે સેનાઓ વિજયની લાલસામાં એકબીજા સાથે ભિડાયેલી હતી, ત્યારે અર્જુન અને વાસુદેવ સૈંધવ તરફ ગયા.
7.99.4
रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितैः शरैः ।
चकार यं च पन्थानं ययौ तेन जनार्दनः ॥ ७.९९.४ ॥
કુંતીપુત્રે તીક્ષ્ણ બાણોથી રથમાર્ગનું માપ બનાવ્યું; એ જ માર્ગે જનાર્દન આગળ વધ્યા.
7.99.5
यत्रयत्र रथो याति पाण्डवस्य महात्मनः ।
तत्रतत्रैव दीर्यन्ते सेनास्तव विशाम्पते ॥ ७.९९.५ ॥
મહાત્મા પાંડવનો રથ જ્યાં જ્યાં જાય છે, હે પ્રજાપતિ, ત્યાં ત્યાં તમારી સેનાઓ વિખેરાઈ જાય છે.
7.99.6
रथशिक्षां तु दाशार्हो दर्शयामास वीर्यवान् ।
उत्तमाधममध्यानि मण्डलानि विदर्शयन् ॥ ७.९९.६ ॥
પરાક્રમી દાશાર્હે રથ હાંકવાની કળા બતાવી; ઉત્તમ, અધમ અને મધ્યમ મંડળો સ્પષ્ટ રીતે દર્શાવતા.
7.99.7
ते तु नामाङ्किता बाणाः कालज्वलनसन्निभाः ।
स्नायुनद्धाः सुपर्वाणः पृथवो दीर्घगामिनः ॥ ७.९९.७ ॥
તે નામાંકિત બાણો કાળાગ્નિ સમાન હતાં; સ્નાયુથી બંધાયેલાં, સારી ગાંઠવાળાં, પહોળાં અને દૂર જનારાં હતાં.
7.99.8
वैणवाश्चायसाश्चोग्रा ग्रसन्तो विविधानरीन् ।
रुधिरं पतगैः सार्धं प्राणिनां पपुराहवे ॥ ७.९९.८ ॥
વાંસના અને લોખંડના ઉગ્ર બાણો અનેક શત્રુઓને ગળતાં, યુદ્ધમાં પક્ષીઓ સાથે પ્રાણીઓનું લોહી પીતાં હતાં.
7.99.9
रथस्थितोऽग्रतः क्रोशं यानस्यत्यर्जुनः शरान् ।
रथे क्रोशमतिक्रान्ते तस्य ते घ्नन्ति शात्रवान् ॥ ७.९९.९ ॥
રથમાં ઊભેલો અર્જુન રથની આગળ એક ક્રોશ સુધી બાણ છોડતો; રથ એક ક્રોશ આગળ વધે ત્યારે તે શત્રુઓને હણતાં.
7.99.10
तार्क्ष्यमारुतरंहोभिर्वाजिभिः साधुवाहिभिः ।
यथाऽगच्छद्धृषीकेशः कृत्स्नं विस्मापयञ्जगत् ॥ ७.९९.१० ॥
ગરુડ અને પવનના વેગવાળા, સારી રીતે ખેંચતા ઘોડાઓથી હૃષીકેશ એવી રીતે ચાલ્યા કે આખા જગતને આશ્ચર્યચકિત કર્યું.
7.99.11
न तथा गच्छति रथस्तपनस्य विशाम्पते ।
नेन्द्रस्य न तु रुद्रस्य नापि वैश्रवणस्य च ॥ ७.९९.११ ॥
હે વિશંપતિ! સૂર્યનો રથ પણ આ રીતે ચાલતો નથી; ઇન્દ્ર, રુદ્ર કે કુબેરનો રથ પણ આ રીતે ચાલતો નથી.
7.99.12
नान्यस्य समरे राजन्गतपूर्वस्तथा रथः ।
यथा ययावर्जुनस्य मनोभिप्रायशीघ्रगः ॥ ७.९९.१२ ॥
હે રાજન! યુદ્ધમાં બીજા કોઈનો રથ પહેલાં આ રીતે ગયો નથી; અર્જુનનો રથ મનના સંકલ્પ જેવો વેગથી ગયો.
7.99.13
प्रविश्य तु रणे राजन्केशवः परवीरहा ।
सेनामध्ये हयांस्तूर्णं चोदयामास भारत ॥ ७.९९.१३ ॥
હે રાજન, શત્રુવીરોનો સંહાર કરનાર કેશવે યુદ્ધમાં પ્રવેશ કરીને સેનાની મધ્યમાં ઘોડાઓને ઝડપથી હાંક્યા, હે ભારત.
7.99.14
ततस्तस्य रथौघस्य मध्यं प्राप्य हयोत्तमाः ।
कृच्छ्रेणरथमूहुस्तं क्षुत्पिपासासमन्विताः ॥ ७.९९.१४ ॥
પછી તે રથસમૂહની મધ્યમાં પહોંચેલા શ્રેષ્ઠ ઘોડાઓ ભૂખ અને તરસથી પીડાતા, મોટી મુશ્કેલીથી તે રથને ખેંચી શક્યા.
7.99.15
क्षताश्च बहुभिः शस्त्रैर्युद्धशौण्डैरनेकशः ।
मण्डलानि विचित्राणि विचेरुस्ते मुहुर्मुहुः ॥ ७.९९.१५ ॥
યુદ્ધકુશળ યોદ્ધાઓનાં અનેક શસ્ત્રોથી ઘાયલ થયેલા તે ઘોડા વારંવાર વિચિત્ર વર્તુળોમાં ફરતા રહ્યા.
7.99.16
हतानां वाजिनागानां रथानां च नरैः सह ।
उपरिष्टादतिक्रान्ताः शैलाभानां सहस्रशः ॥ ७.९९.१६ ॥
માર્યા ગયેલા ઘોડા, હાથી, રથ અને માણસોના ઢગલા ઉપરથી પર્વત સમાન હજારો (શબો) ઓળંગાઈ રહ્યાં હતાં.
7.99.17
श्रमेण महता युक्तास्ते हया वातरंहसः ।
मन्दवेगगता राजन्संवृत्तास्तत्र संयुगे ॥ ७.९९.१७ ॥
હે રાજન, પવનના વેગવાળા તે ઘોડા મહાન થાકથી ઘેરાઈને તે યુદ્ધમાં ધીમી ગતિવાળા થઈ ગયા.
7.99.18
एतस्मिन्नन्तरे वीरावावन्त्यौ भ्रातरौ नृप ।
सहसेनौ समार्च्छेतां पाण्डवं क्लान्तवाहनम् ॥ ७.९९.१८ ॥
આ દરમિયાન, હે રાજન, અવંતીના બે વીર ભાઈઓ પોતાની સેના સાથે થાકેલા વાહનોવાળા પાંડવ સામે ધસી ગયા.
7.99.19
तावर्जुनं चतुःषष्ट्या सप्तत्या च जनार्दनम् ।
शराणां च शतैरश्वानविध्येतां मुदान्वितौ ॥ ७.९९.१९ ॥
તે બંનેએ અર્જુનને ચોસઠ અને જનાર્દનને સિત્તેર બાણોથી વીંધ્યા, અને આનંદપૂર્વક ઘોડાઓને સેંકડો બાણોથી વીંધ્યા.
7.99.20
तावर्जुनो महाराज नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान रणे क्रुद्धो मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.९९.२० ॥
હે મહારાજ, અર્જુને ક્રોધે ભરાઈને, મર્મસ્થાનો જાણીને, મર્મ ભેદનારાં વાંકાં પર્વવાળાં નવ બાણોથી રણમાં તેમના પર પ્રહાર કર્યો.
7.99.21
ततस्तौ तु शरौघेण बीभत्सुं सहकेशवम् ।
आच्छादयेतां संरब्धौ सिंहनादं च चक्रतुः ॥ ७.९९.२१ ॥
પછી તે બંનેએ ક્રોધે ભરાઈને બાણોના પ્રવાહથી બીભત્સુ (અર્જુન) અને કેશવને ઢાંકી દીધા અને સિંહનાદ પણ કર્યો.
7.99.22
तयोस्तु धनुषी मुष्टौ भल्लाभ्यां श्वेतवाहनः ।
चिच्छेद समरे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः।
अथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं ध्वजौ च कनकोज्ज्वलौ ॥ ७.९९.२२ ॥
તેમના બંને ધનુષ્યોને, તેમની મૂઠો પાસે બે ભલ્લ બાણોથી શ્વેતવાહન (અર્જુન)એ રણમાં તરત કાપી નાખ્યાં; પછી ધનંજયે અન્ય બાણોથી સોના જેવા ઝળહળતા બંને ધ્વજો પણ ઝડપથી કાપ્યા.
7.99.23
अथान्ये धनुषी राजन्प्रगृह्य समरे तदा ।
पाण्डवं भृशसङ्क्रुद्धावर्दयामासतुः शरैः ॥ ७.९९.२३ ॥
હે રાજન, ત્યારે તે બંનેએ બીજાં ધનુષ્યો ઉઠાવીને, રણમાં અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને પાંડવ (અર્જુન)ને બાણોથી પીડિત કર્યા.
7.99.24
तयोस्तु भृशसङ्क्रुद्धः शराभ्यां पाण्डुनन्दनः ।
धनुषी चिच्छिदे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः ॥ ७.९९.२४ ॥
તે બંનેના ધનુષ્યો, અત્યંત ક્રોધે ભરાયેલા પાંડુપુત્ર (અર્જુન)એ બે બાણોથી તરત ફરી કાપી નાખ્યાં — તે જ ધનંજય છે.
7.99.25
तथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
जघानाश्वांस्तथा सूतौ पार्ष्णी च सपदानुगौ ॥ ७.९९.२५ ॥
તેણે ઝડપથી બીજા સોનેરી પાંખવાળા, પથ્થર પર ધાર કાઢેલા બાણોથી ઘોડાઓને માર્યા; તેમ જ બે સારથિઓ અને પાછળના પગપાળા સૈનિકોને માર્યા.
7.99.26
ज्येष्ठस्य च शिरः कायात्क्षुरप्रेण न्यकृन्तत ।
स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ७.९९.२६ ॥
જ્યેષ્ઠ વિંદનું મસ્તક ક્ષુરપ્ર બાણથી શરીરથી કાપી નાખ્યું; તે હણાઈને પવનથી ભાંગેલા વૃક્ષની જેમ ધરતી પર પડ્યો.
7.99.27
विन्दं तु निहतं दृष्ट्वा ह्यनुविन्दः प्रतापवान् ।
हताश्वं रथमुत्सृज्य गदां गृह्य महाबलः ॥ ७.९९.२७ ॥
વિંદને હણાયેલો જોઈને પ્રતાપી અનુવિંદે, ઘોડા હણાયેલા રથને છોડીને, ગદા લઈ મહાબળવાન બનીને આગળ વધ્યો.
7.99.28
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भ्रातुर्वधमनुस्मरन् ।
गदया रथिनां श्रेष्ठो नृत्यन्निव महारथः ॥ ७.९९.२८ ॥
ભાઈના વધનું સ્મરણ કરીને તે યુદ્ધમાં આગળ વધ્યો; રથીઓમાં શ્રેષ્ઠ તે મહારથી ગદા સાથે નાચતો હોય તેમ આગળ ધસ્યો.
7.99.29
अनुविन्दस्तु गदया ललाटे मधुसूदनम् ।
स्पष्ट्वा नाकम्पयत्क्रुद्धो मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९९.२९ ॥
અનુવિંદે ક્રોધથી ગદા વડે મધુસૂદન (કૃષ્ણ)ના લલાટને સ્પર્શ કર્યો; પણ મૈનાક પર્વતની જેમ તેમને હલાવી શક્યો નહિ.
7.99.30
तस्यार्जुनः शरैः षड्भिर्ग्रीवां पादौ भुजौ शिरः ।
निचकर्त स सञ्छन्नः पपाताद्रिचयो यथा ॥ ७.९९.३० ॥
તેની ગરદન, પગ, ભુજાઓ અને મસ્તક અર્જુને છ બાણોથી કાપી નાખ્યાં; બાણોથી ઢંકાઈને તે પર્વતોના ઢગલાની જેમ પડી ગયો.
7.99.31
ततस्तौ निहतौ दृष्ट्वा तयो राजन्पदानुगाः ।
अभ्यद्रुवन्त सङ्क्रुद्धाः किरन्तः शतशः शरान् ॥ ७.९९.३१ ॥
ત્યારે તે બંનેને હણાયેલા જોઈને, હે રાજન, તેમના પગે ચાલતા અનુચરો ક્રોધે ભરાઈને સેંકડો બાણો વરસાવતા તેના પર ધસી ગયા.
7.99.32
तानर्जुनः शरैस्तूर्णं निहत्य भरतर्षभ ।
व्यरोचत यथा वह्निर्दावं दग्ध्वा हिमात्यये ॥ ७.९९.३२ ॥
હે ભરતશ્રેષ્ઠ, અર્જુને તરત બાણોથી તેમને હણી નાખ્યા અને શિયાળાના અંતે જંગલને બાળનારા અગ્નિની જેમ તે ઝળકી ઊઠ્યો.
7.99.33
तयोः सेनामतिक्रम्य कृच्छ्रादिव धनञ्जयः ।
विबभौ जलदं हित्वा दिवाकर इवोदितः ॥ ७.९९.३३ ॥
તે બંનેની સેનાને મહામહેનતે ઓળંગીને ધનંજય વાદળને છોડીને ઉગેલા સૂર્યની જેમ ઝળકી ઊઠ્યો.
7.99.34
तं दृष्ट्वा कुरवस्त्रस्ताः प्रहृष्टाश्चाभवन्पुनः ।
अभ्यवर्तन्त पार्थं च समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ७.९९.३४ ॥
તેને જોઈને ભયભીત થયેલા કૌરવો ફરી હર્ષિત થયા; હે ભરતશ્રેષ્ઠ, તેઓ ચારેય બાજુથી પાર્થ તરફ વળ્યા.
7.99.35
श्रान्तं चैनं समालक्ष्य ज्ञात्वा दूरे च सैन्धवम् ।
सिंहनादेन महता सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ७.९९.३५ ॥
તેને થાકેલો જોઈને અને સૈંધવ (જયદ્રથ) દૂર છે એમ જાણીને, તેમણે મોટો સિંહનાદ કરીને તેને ચારેય બાજુથી ઘેરી લીધો.
7.99.36
तांस्तु दृष्ट्वा सुसंरब्धानुत्स्मयन्पुरुषर्भः ।
शनकैरिव दाशार्हमर्जुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.३६ ॥
તે બધાને અત્યંત ક્રોધે ભરાયેલા જોઈને, પુરુષશ્રેષ્ઠ અર્જુન હસ્યો અને ધીમેથી દાશાર્હ (કૃષ્ણ)ને આ વચન બોલ્યો.
7.99.37
शरार्दिताश्च ग्लानाश्च हया दूरे च सैन्धवः ।
किमिहानन्तरं कार्यं साधिष्ठं तव रोचते ॥ ७.९९.३७ ॥
બાણોથી પીડિત અને થાકેલા ઘોડા, અને સૈંધવ ઘોડા દૂર છે. અહીં પછી શું કરવું સૌથી યોગ્ય છે? તને શું ગમે છે?
7.99.38
ब्रूहि कृष्ण यथातत्त्वं त्वं हि प्राज्ञतमः सदा ।
भवन्नेत्रा रणे शत्रून्विजेष्यन्तीह पाण्डवाः ॥ ७.९९.३८ ॥
કૃષ્ણ, યથાર્થ કહે. તું હંમેશાં સૌથી વધુ બુદ્ધિમાન છે. તારા માર્ગદર્શનમાં પાંડવો અહીં યુદ્ધમાં શત્રુઓને જીતશે.
7.99.39
मम त्वनन्तरं कृत्यं यद्वै तत्त्वं निबोध मे ।
हयान्विमुच्य हि सुखं विशल्यान्कुरु माधव ॥ ७.९९.३९ ॥
હવે મારી આગળની ફરજ શું છે તે મારી પાસેથી સાંભળ. હે માધવ, ઘોડાઓને છોડીને તેમને આરામથી બાણરહિત કર.
7.99.40
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्रत्युवाच तम् ।
ममाप्येतन्मतं पार्थ यदितं ते प्रभाषितम् ॥ ७.९९.४० ॥
પાર્થે આમ કહેતાં કેશવે તેને ઉત્તર આપ્યો: "હે પાર્થ, તેં જે કહ્યું તે જ મારો પણ મત છે."
7.99.41
अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥ ७.९९.४१ ॥
હું સર્વ સેનાઓને રોકીશ, હે કેશવ. તું પણ અહીં ન્યાયપૂર્વક આગળનું કાર્ય કર.
7.99.42
सोऽवतीर्य रथोपस्थादसम्भ्रान्तो धनञ्जयः ।
गाण्डीवं धनुरादाय तस्थौ गिरिविवाचलः ॥ ७.९९.४२ ॥
તે ધનંજય, ડગ્યા વિના રથની બેઠક પરથી ઊતર્યો અને ગાંડીવ ધનુષ્ય લઈ પર્વતની જેમ અચળ ઊભો રહ્યો.
7.99.43
तमभ्यधावन्क्रोशन्तः क्षत्रिया जयकाङ्क्षिणः ।
इदं छिद्रमिति ज्ञात्वा धरणीस्थं धनञ्जयम् ॥ ७.९९.४३ ॥
વિજયની ઇચ્છા રાખનારા ક્ષત્રિયો, 'આ જ તક છે' એમ જાણીને, ભૂમિ પર ઊભેલા ધનંજય પર બૂમો પાડતા ધસી ગયા.
7.99.44
तमेकं रथवंशेन महता पर्यवारयन् ।
विकर्षन्तश्च चापानि विसृजन्तश्च सायकान् ॥ ७.९९.४४ ॥
એકલા એવા તેને તેમણે મોટી રથપંક્તિથી ઘેરી લીધો; ધનુષ્ય ખેંચતા અને બાણો છોડતા.
7.99.45
शस्त्राणि च विचित्राणि क्रुद्धास्तत्र व्यदर्शयन् ।
छादयन्तः शरैः पार्थं मेघा इव दिवाकरम् ॥ ७.९९.४५ ॥
ક્રોધિત થઈને તેમણે ત્યાં વિવિધ શસ્ત્રો બતાવ્યાં; વાદળો સૂર્યને ઢાંકે તેમ બાણોથી પાર્થને ઢાંકતા.
7.99.46
अभ्यद्रवन्त वेगेन क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ।
नरसिंहं रथोदाराः सिंहं मत्ता इव द्विपाः ॥ ७.९९.४६ ॥
ઉદાર રથી ક્ષત્રિયોએ વેગથી તે ક્ષત્રિય-ઋષભ, નરસિંહ પર ધસારો કર્યો; મદોન્મત્ત હાથીઓ સિંહ પર ધસે તેમ.
7.99.47
तत्र पार्थस्य भुजयोर्महद्बलमदृश्यत ।
यत्क्रुद्धो बहुलाः सेनाः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९९.४७ ॥
ત્યાં પાર્થના બાહુઓમાં મહાન બળ દેખાયું; ક્રોધે ભરાઈને તેણે ચારે બાજુથી ઘણી સેનાઓને રોકી.
7.99.48
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतो विभुः ।
इषुभिर्बुभिस्तूर्णं सर्वानेव समावृणोत् ॥ ७.९९.४८ ॥
શક્તિશાળી તેણે પોતાના અસ્ત્રોથી શત્રુઓના સર્વ અસ્ત્રો ચારે બાજુથી રોકી, તરત બાણોથી બધાને ઢાંકી દીધા.
7.99.49
तत्रान्तरिक्षे बाणानां प्रगाढानां विशाम्पते ।
सङ्घर्षेण महार्चिष्मान्पावकः समजायत ॥ ७.९९.४९ ॥
હે પ્રજાપતિ, ત્યાં આકાશમાં ગાઢ બાણોના સંઘર્ષથી મહાજ્વાળાવાળો અગ્નિ પ્રગટ્યો.
7.99.50
तत्रतत्र महेष्वासैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
हयैर्नागैश्च सम्भिन्नैर्नदद्भिश्चारिकर्शन ॥ ७.९९.५० ॥
હે શત્રુઓને પીડનારા, ત્યાં ત્યાં મહાધનુર્ધરો, લોહીથી લથબથ શ્વાસ લેતા ઘોડા અને ઘાયલ હાથીઓ ગર્જતા હતા.
7.99.51
संरब्धैश्चारिभिर्वीरैः प्रार्थयद्भिर्जयं मृधे ।
एकस्थैर्बहुभिः क्रुद्धैरूष्मेव समजायत ॥ ७.९९.५१ ॥
યુદ્ધમાં વિજયની કામના કરતા, ક્રોધિત, એક સ્થાને ઊભેલા અનેક વીરોથી વરાળ જેવી ગરમી પ્રગટી.
7.99.52
शरोर्मिणं ध्वजावर्तं नागनक्रं दुरत्ययम् ।
पदातिमत्स्यकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ ७.९९.५२ ॥
બાણોના મોજાં, ધ્વજાઓના વમળ, હાથીરૂપી મગરોથી ભરેલો, દુસ્તર, પાયદળરૂપી માછલીઓથી ગીચ, શંખ અને દુંદુભિના નાદથી ગાજતો.
7.99.53
असङ्ख्येयमपारं च रजो नीरमतीव च ।
उष्णीषकमठं छत्रपताकाफेनमालिनम् ॥ ७.९९.५३ ॥
અસંખ્ય અને અપાર, ધૂળના જળથી અતિ ભરેલો, પાઘડીઓરૂપી કાચબાવાળો, છત્ર અને પતાકાના ફીણની માળા પહેરેલો.
7.99.54
रथसागरमक्षोभ्यं मातङ्गाङ्गशिलाचितम् ।
वेलाभूतस्तदा पार्थः पत्रिभिः समवारयत् ॥ ७.९९.५४ ॥
રથોના સાગરને, જે અક્ષોભ્ય હતો અને હાથીઓના શરીરરૂપી શિલાઓથી ભરેલો હતો, ત્યારે પાર્થે કિનારો બનીને બાણોથી રોક્યો.
7.99.55
अर्जुने धरणीं प्राप्ते हयहस्ते च केशवे ।
एतदन्तरमासाद्य कथं पार्थो न घातितः ॥ ७.९९.५५ ॥
અર્જુન ધરતી પર પડ્યો હતો અને કેશવ હાથમાં ઘોડાની લગામ પકડીને હતો, તે ક્ષણે પાર્થ કેમ મરાયો નહીં?
7.99.56
सद्यः पार्थिव पार्थेन निरुद्धाः सर्वपार्थिवाः ।
रथस्था धरणीस्थेन वाक्यमच्छान्दसं यथा ॥ ७.९९.५६ ॥
હે રાજા! ધરતી પર ઊભેલા પાર્થે તરત જ રથોમાં રહેલા બધા રાજાઓને રોકી દીધા; આ વાક્ય છંદોબદ્ધ ન હોય તેમ કહેવાયું છે.
7.99.57
स पार्थः पार्थिवान्सर्वान्भूमिस्थोपि रथस्थितान् ।
एको निवारयामास लोभः सर्वगुणानिव ॥ ७.९९.५७ ॥
ધરતી પર ઊભેલા તે પાર્થે એકલાએ રથો પર રહેલા બધા રાજાઓને રોકી રાખ્યા; જેમ લોભ બધા ગુણોને રોકે છે.
7.99.58
ततो जनार्दनः सङ्ख्ये प्रियं पुरुषसत्तमम् ।
असम्भ्रान्तो महाबाहुरर्जुनं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.५८ ॥
ત્યારે મહાબાહુ જનાર્દન યુદ્ધમાં અવિચલિત રહીને, પોતાના પ્રિય પુરુષોત્તમ અર્જુનને આ વચન બોલ્યા.
7.99.59
उदपानमिहाश्वानां नालमस्ति रणेऽर्जुन ।
परीप्सन्ते जलं चेमे पेयं न त्ववगाहनम् ॥ ७.९९.५९ ॥
હે અર્જુન! આ યુદ્ધભૂમિમાં ઘોડાઓ માટે આ પાણીનો ખાડો પૂરતો નથી; તેઓ પીવા માટે પાણી શોધે છે, નહાવા માટે નહીં.
7.99.60
इदमस्तीत्यसम्भ्रान्तो ब्रुवन्नस्त्रेण मेदिनीम् ।
अभिहत्यार्जुनश्चक्रे वाजिपानं सरः शुभम् ॥ ७.९९.६० ॥
"આ છે" એમ નિર્ભય રીતે કહેતાં, અર્જુને અસ્ત્રથી ધરતી પર પ્રહાર કરીને ઘોડાઓને પીવા માટે એક શુભ સરોવર બનાવ્યું.
7.99.61
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ।
सुविस्तीर्णं प्रसन्नाम्भः प्रफुल्लवरपङ्कजम् ॥ ७.९९.६१ ॥
હંસો અને કારંડવ પક્ષીઓથી ભરેલું, ચક્રવાકોથી શોભતું, અતિ વિશાળ, સ્વચ્છ જળવાળું, શ્રેષ્ઠ કમળોથી પૂર્ણ ખીલેલું સરોવર.
7.99.62
कूर्ममत्स्यगणाकीर्णमगाधमृषिसेवितम् ।
आगच्छन्नारदमुनिर्दर्शनार्थं कृतं क्षणात् ॥ ७.९९.६२ ॥
કાચબા અને માછલીઓના સમૂહોથી ભરેલું, અગાધ, ઋષિઓ દ્વારા સેવાયેલું એ સરોવર, દર્શન માટે આવી રહેલા નારદ મુનિએ ક્ષણભરમાં રચ્યું.
7.99.63
शरवंशं शरस्थूणं शराच्छादनमद्भुतम् ।
शरवेश्माकरोत्पार्थस्त्वष्टेवाद्भुतकर्मकृत् ॥ ७.९९.६३ ॥
બાણોની જ વાંસની ચોકઠી, બાણોના જ સ્તંભો અને બાણોનું જ છાપરું ધરાવતું અદ્ભુત શરગૃહ પાર્થે બનાવ્યું; અદ્ભુત કર્મ કરનાર ત્વષ્ટાની જેમ.
7.99.64
ततः प्रहस्य गोविन्दः साधुसाध्वित्यथाब्रवीत् ।
शरवेश्मनि पार्थेन कृते तस्मिन्महात्मना ॥ ७.९९.६४ ॥
ત્યારે ગોવિંદે હસીને કહ્યું, 'સાધુ! સાધુ!' — મહાત્મા પાર્થે એ શરગૃહ બનાવ્યા પછી.