Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 7.99

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

7.99.1

वर्तमाने तदा युद्धे द्रोणस्य सह पाण्डुभिः ।
परिवर्तमान आदित्ये तत्र सूर्ये च रश्मिभिः।
रजसा कीर्यमाणाश्च मन्दीभूताश्च कौरवाः ॥ ७.९९.१ ॥

അന്ന് ദ്രോണൻ പാണ്ഡവരോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികളോടെ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, പൊടിയാൽ ചിതറിക്കപ്പെട്ട കൗരവർ മന്ദീഭവിച്ചു.

7.99.2

तिष्ठतां युध्यमानानां पुनरावर्ततामपि ।
भज्यतां जयतां चैव जगाम तदहः शनैः ॥ ७.९९.२ ॥

നിന്നു പോരാടുന്നവരും, വീണ്ടും തിരിച്ചുവരുന്നവരും, തകരുന്നവരും, ജയിക്കുന്നവരുമായി ആ ദിവസം പതുക്കെ കടന്നുപോയി.

7.99.3

तथा तेषु विषक्तेषु सैन्येषु जयगृद्धिषु ।
अर्जुनो वासुदेवश्च सैन्धवायैव जग्मतुः ॥ ७.९९.३ ॥

അങ്ങനെ സൈന്യങ്ങൾ ജയമോഹത്താൽ പരസ്പരം ഇടപെട്ടു നിൽക്കെ, അർജുനനും വാസുദേവനും സൈന്ധവന്റെ നേർക്കു പോയി.

7.99.4

रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितैः शरैः ।
चकार यं च पन्थानं ययौ तेन जनार्दनः ॥ ७.९९.४ ॥

കുന്തീപുത്രൻ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ രഥമാർഗത്തിന്റെ അളവ് ഉണ്ടാക്കി; ആ വഴിയിലൂടെ ജനാർദ്ദനൻ പോയി.

7.99.5

यत्रयत्र रथो याति पाण्डवस्य महात्मनः ।
तत्रतत्रैव दीर्यन्ते सेनास्तव विशाम्पते ॥ ७.९९.५ ॥

മഹാത്മാവായ പാണ്ഡവന്റെ രഥം എവിടെ എവിടെ പോകുന്നുവോ, അവിടെയെല്ലാം, ഓ പ്രജാപതേ, നിന്റെ സേനകൾ ചിതറിപ്പോകുന്നു.

7.99.6

रथशिक्षां तु दाशार्हो दर्शयामास वीर्यवान् ।
उत्तमाधममध्यानि मण्डलानि विदर्शयन् ॥ ७.९९.६ ॥

ശക്തനായ ദാശാർഹൻ രഥം ഓടിക്കുന്ന കല കാട്ടി; ഉത്തമ, അധമ, മധ്യമ വളവുകൾ വ്യക്തമായി കാണിച്ചുകൊണ്ട്.

7.99.7

ते तु नामाङ्किता बाणाः कालज्वलनसन्निभाः ।
स्नायुनद्धाः सुपर्वाणः पृथवो दीर्घगामिनः ॥ ७.९९.७ ॥

ആ നാമാങ്കിതമായ അമ്പുകൾ കാലാഗ്നിക്കു തുല്യമായിരുന്നു; സ്നായുക്കളാൽ ബന്ധിതവും നല്ല സന്ധികളുള്ളവയും വിസ്തൃതവും ദൂരം പായുന്നവയുമായിരുന്നു.

7.99.8

वैणवाश्चायसाश्चोग्रा ग्रसन्तो विविधानरीन् ।
रुधिरं पतगैः सार्धं प्राणिनां पपुराहवे ॥ ७.९९.८ ॥

മുളകൊണ്ടും ഇരുമ്പുകൊണ്ടുമുള്ള ഉഗ്രമായ അമ്പുകൾ വിവിധ ശത്രുക്കളെ വിഴുങ്ങി, യുദ്ധത്തിൽ പക്ഷികളോടൊപ്പം ജീവികളുടെ രക്തം കുടിച്ചു.

7.99.9

रथस्थितोऽग्रतः क्रोशं यानस्यत्यर्जुनः शरान् ।
रथे क्रोशमतिक्रान्ते तस्य ते घ्नन्ति शात्रवान् ॥ ७.९९.९ ॥

രഥത്തിൽ നിന്ന അർജ്ജുനൻ രഥത്തിന് മുന്നിൽ ഒരു ക്രോശം ദൂരം വരെ അമ്പുകൾ എയ്തു; രഥം ഒരു ക്രോശം കടന്നപ്പോൾ അവ ശത്രുക്കളെ പ്രഹരിച്ചു.

7.99.10

तार्क्ष्यमारुतरंहोभिर्वाजिभिः साधुवाहिभिः ।
यथाऽगच्छद्धृषीकेशः कृत्स्नं विस्मापयञ्जगत् ॥ ७.९९.१० ॥

ഗരുഡന്റെയും വായുവിന്റെയും വേഗമുള്ള, നന്നായി വലിക്കുന്ന കുതിരകളാൽ ഹൃഷീകേശൻ പോയി; ലോകം മുഴുവൻ വിസ്മയിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്.

7.99.11

न तथा गच्छति रथस्तपनस्य विशाम्पते ।
नेन्द्रस्य न तु रुद्रस्य नापि वैश्रवणस्य च ॥ ७.९९.११ ॥

ഹേ ജനപതേ, സൂര്യന്റെ രഥവും ഇങ്ങനെ പോകുന്നില്ല; ഇന്ദ്രന്റെയോ രുദ്രന്റെയോ കുബേരന്റെയോ രഥങ്ങളും ഇങ്ങനെ പോകുന്നില്ല.

7.99.12

नान्यस्य समरे राजन्गतपूर्वस्तथा रथः ।
यथा ययावर्जुनस्य मनोभिप्रायशीघ्रगः ॥ ७.९९.१२ ॥

ഹേ രാജൻ! യുദ്ധത്തിൽ മറ്റാരുടെയും രഥം മുമ്പ് ഇങ്ങനെ പോയിട്ടില്ല; അർജ്ജുനന്റെ രഥം മനസ്സിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം പോലെ വേഗത്തിൽ പോയി.

7.99.13

प्रविश्य तु रणे राजन्केशवः परवीरहा ।
सेनामध्ये हयांस्तूर्णं चोदयामास भारत ॥ ७.९९.१३ ॥

ഹേ രാജാവേ, ശത്രുവീരന്മാരെ സംഹരിക്കുന്ന കേശവൻ യുദ്ധത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് സൈന്യമധ്യത്തിൽ കുതിരകളെ വേഗത്തിൽ തെളിച്ചു, ഹേ ഭാരതാ.

7.99.14

ततस्तस्य रथौघस्य मध्यं प्राप्य हयोत्तमाः ।
कृच्छ्रेणरथमूहुस्तं क्षुत्पिपासासमन्विताः ॥ ७.९९.१४ ॥

പിന്നെ ആ രഥസമൂഹത്തിന്റെ മധ്യത്തിലെത്തിയ ശ്രേഷ്ഠാശ്വങ്ങൾ വിശപ്പും ദാഹവും ബാധിച്ച് വലഞ്ഞ് വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ട് ആ രഥത്തെ വലിച്ചു.

7.99.15

क्षताश्च बहुभिः शस्त्रैर्युद्धशौण्डैरनेकशः ।
मण्डलानि विचित्राणि विचेरुस्ते मुहुर्मुहुः ॥ ७.९९.१५ ॥

യുദ്ധനിപുണരായ പലരുടെയും ആയുധങ്ങളാൽ പലവട്ടം മുറിവേറ്റ അവ വിചിത്രമായ വൃത്തങ്ങളിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുറ്റിത്തിരിഞ്ഞു.

7.99.16

हतानां वाजिनागानां रथानां च नरैः सह ।
उपरिष्टादतिक्रान्ताः शैलाभानां सहस्रशः ॥ ७.९९.१६ ॥

കൊല്ലപ്പെട്ട കുതിരകളുടെയും ആനകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും കൂമ്പാരങ്ങൾക്കു മുകളിലൂടെ മലകൾ പോലെയുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് (ശവങ്ങൾ) കടന്നുപോയി.

7.99.17

श्रमेण महता युक्तास्ते हया वातरंहसः ।
मन्दवेगगता राजन्संवृत्तास्तत्र संयुगे ॥ ७.९९.१७ ॥

ഹേ രാജാവേ, കാറ്റിന്റെ വേഗമുള്ള ആ കുതിരകൾ വലിയ ക്ഷീണം ബാധിച്ച് ആ യുദ്ധത്തിൽ മന്ദഗതിയിലായി.

7.99.18

एतस्मिन्नन्तरे वीरावावन्त्यौ भ्रातरौ नृप ।
सहसेनौ समार्च्छेतां पाण्डवं क्लान्तवाहनम् ॥ ७.९९.१८ ॥

ഇതിനിടയിൽ, ഹേ രാജാവേ, അവന്തിയിലെ വീരന്മാരായ രണ്ടു സഹോദരന്മാർ തങ്ങളുടെ സേനകളോടൊപ്പം, ക്ഷീണിച്ച വാഹനങ്ങളുള്ള പാണ്ഡവനെ എതിരിട്ടു.

7.99.19

तावर्जुनं चतुःषष्ट्या सप्तत्या च जनार्दनम् ।
शराणां च शतैरश्वानविध्येतां मुदान्वितौ ॥ ७.९९.१९ ॥

ആ രണ്ടുപേരും അർജുനനെ അറുപത്തിനാല് അമ്പുകൾകൊണ്ടും ജനാർദ്ദനനെ എഴുപത് അമ്പുകൾകൊണ്ടും എയ്തു; സന്തോഷത്തോടെ കുതിരകളെ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾകൊണ്ടും എയ്തു.

7.99.20

तावर्जुनो महाराज नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान रणे क्रुद्धो मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.९९.२० ॥

മഹാരാജാവേ, അർജുനൻ കോപിച്ച്, മർമ്മസ്ഥാനങ്ങൾ അറിയുന്നവനായി, മർമ്മം ഭേദിക്കുന്ന വളഞ്ഞ മുനകളുള്ള ഒമ്പത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ അവരെ പ്രഹരിച്ചു.

7.99.21

ततस्तौ तु शरौघेण बीभत्सुं सहकेशवम् ।
आच्छादयेतां संरब्धौ सिंहनादं च चक्रतुः ॥ ७.९९.२१ ॥

പിന്നെ ആ രണ്ടുപേരും കോപിച്ച്, അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹംകൊണ്ട് ബീഭത്സുവിനെയും കേശവനെയും മറച്ചു; സിംഹനാദവും മുഴക്കി.

7.99.22

तयोस्तु धनुषी मुष्टौ भल्लाभ्यां श्वेतवाहनः ।
चिच्छेद समरे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः।
अथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं ध्वजौ च कनकोज्ज्वलौ ॥ ७.९९.२२ ॥

അവരുടെ രണ്ടു വില്ലുകളെ, അവയുടെ പിടിയ്ക്കരികെ രണ്ട് ഭല്ലങ്ങൾകൊണ്ട് ശ്വേതവാഹനനായ അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ ഉടനെ മുറിച്ചു; പിന്നെ ധനഞ്ജയൻ മറ്റ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് സ്വർണ്ണംപോലെ തിളങ്ങുന്ന രണ്ടു കൊടികളും വേഗത്തിൽ മുറിച്ചു.

7.99.23

अथान्ये धनुषी राजन्प्रगृह्य समरे तदा ।
पाण्डवं भृशसङ्क्रुद्धावर्दयामासतुः शरैः ॥ ७.९९.२३ ॥

രാജാവേ, അപ്പോൾ ആ രണ്ടുപേരും മറ്റു വില്ലുകൾ എടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ അത്യന്തം കോപിച്ച് പാണ്ഡവനെ (അർജുനനെ) അമ്പുകൾകൊണ്ട് പീഡിപ്പിച്ചു.

7.99.24

तयोस्तु भृशसङ्क्रुद्धः शराभ्यां पाण्डुनन्दनः ।
धनुषी चिच्छिदे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः ॥ ७.९९.२४ ॥

ആ രണ്ടുപേരുടെയും വില്ലുകൾ, അത്യന്തം കോപിച്ച പാണ്ഡുപുത്രൻ (അർജുനൻ) രണ്ടമ്പുകൾകൊണ്ട് ഉടനെ വീണ്ടും മുറിച്ചു — അവനാണ് ധനഞ്ജയൻ.

7.99.25

तथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
जघानाश्वांस्तथा सूतौ पार्ष्णी च सपदानुगौ ॥ ७.९९.२५ ॥

അവൻ വേഗത്തിൽ മറ്റ് സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, കല്ലിൽ മൂർച്ചകൂട്ടിയ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കുതിരകളെ അടിച്ചു; അതുപോലെ രണ്ട് സാരഥികളെയും പിന്നിലെ കാലാളുകളെയും അടിച്ചു.

7.99.26

ज्येष्ठस्य च शिरः कायात्क्षुरप्रेण न्यकृन्तत ।
स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ७.९९.२६ ॥

മൂത്തവനായ വിന്ദന്റെ തല ക്ഷുരപ്രം അമ്പുകൊണ്ട് ശരീരത്തിൽനിന്ന് മുറിച്ചു; അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് കാറ്റിൽ ഒടിഞ്ഞ മരംപോലെ ഭൂമിയിൽ വീണു.

7.99.27

विन्दं तु निहतं दृष्ट्वा ह्यनुविन्दः प्रतापवान् ।
हताश्वं रथमुत्सृज्य गदां गृह्य महाबलः ॥ ७.९९.२७ ॥

വിന്ദൻ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട് പ്രതാപശാലിയായ അനുവിന്ദൻ, കുതിരകൾ ചത്ത രഥം ഉപേക്ഷിച്ച്, ഗദയെടുത്ത് മഹാബലനായി മുന്നേറി.

7.99.28

अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भ्रातुर्वधमनुस्मरन् ।
गदया रथिनां श्रेष्ठो नृत्यन्निव महारथः ॥ ७.९९.२८ ॥

സഹോദരന്റെ വധം ഓർത്തുകൊണ്ട് അവൻ യുദ്ധത്തിൽ മുന്നേറി; രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ മഹാരഥൻ ഗദയോടെ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതുപോലെ മുന്നേറി.

7.99.29

अनुविन्दस्तु गदया ललाटे मधुसूदनम् ।
स्पष्ट्वा नाकम्पयत्क्रुद्धो मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९९.२९ ॥

അനുവിന്ദൻ കോപത്തോടെ ഗദകൊണ്ട് മധുസൂദനന്റെ (കൃഷ്ണന്റെ) നെറ്റിയിൽ സ്പർശിച്ചു; എന്നാൽ മൈനാക പർവതംപോലെ അവനെ ഇളക്കാനായില്ല.

7.99.30

तस्यार्जुनः शरैः षड्भिर्ग्रीवां पादौ भुजौ शिरः ।
निचकर्त स सञ्छन्नः पपाताद्रिचयो यथा ॥ ७.९९.३० ॥

അവന്റെ കഴുത്ത്, പാദങ്ങൾ, ഭുജങ്ങൾ, തല എന്നിവ അർജുനൻ ആറ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് മുറിച്ചു; അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട് അവൻ പർവതക്കൂമ്പാരംപോലെ വീണു.

7.99.31

ततस्तौ निहतौ दृष्ट्वा तयो राजन्पदानुगाः ।
अभ्यद्रुवन्त सङ्क्रुद्धाः किरन्तः शतशः शरान् ॥ ७.९९.३१ ॥

അപ്പോൾ ആ രണ്ടുപേരും കൊല്ലപ്പെട്ടതു കണ്ട്, രാജാവേ, അവരുടെ കാലാൾപ്പടയാളികൾ കോപംകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ് നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ വർഷിച്ചുകൊണ്ട് അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.

7.99.32

तानर्जुनः शरैस्तूर्णं निहत्य भरतर्षभ ।
व्यरोचत यथा वह्निर्दावं दग्ध्वा हिमात्यये ॥ ७.९९.३२ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അർജ്ജുനൻ വേഗത്തിൽ അമ്പുകളാൽ അവരെ കൊന്ന്, മഞ്ഞുകാലം അവസാനിക്കുമ്പോൾ കാടു ചുട്ടെരിച്ച അഗ്നിപോലെ തിളങ്ങി.

7.99.33

तयोः सेनामतिक्रम्य कृच्छ्रादिव धनञ्जयः ।
विबभौ जलदं हित्वा दिवाकर इवोदितः ॥ ७.९९.३३ ॥

അവരുടെ സൈന്യത്തെ വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ട് കടന്നുപോയ ധനഞ്ജയൻ മേഘത്തെ വിട്ടുയർന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങി.

7.99.34

तं दृष्ट्वा कुरवस्त्रस्ताः प्रहृष्टाश्चाभवन्पुनः ।
अभ्यवर्तन्त पार्थं च समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ७.९९.३४ ॥

അവനെ കണ്ട് ഭയന്നിരുന്ന കൗരവർ വീണ്ടും സന്തോഷിച്ചു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവർ നാലുഭാഗത്തുനിന്നും പാർത്ഥനു നേരെ തിരിഞ്ഞു.

7.99.35

श्रान्तं चैनं समालक्ष्य ज्ञात्वा दूरे च सैन्धवम् ।
सिंहनादेन महता सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ७.९९.३५ ॥

അവൻ ക്ഷീണിതനാണെന്ന് കണ്ടും, സൈന്ധവൻ (ജയദ്രഥൻ) ദൂരെയാണെന്നറിഞ്ഞും, അവർ മഹാസിംഹനാദം മുഴക്കി അവനെ നാലുഭാഗത്തും വളഞ്ഞു.

7.99.36

तांस्तु दृष्ट्वा सुसंरब्धानुत्स्मयन्पुरुषर्भः ।
शनकैरिव दाशार्हमर्जुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.३६ ॥

അവരെല്ലാം അതിരൂക്ഷമായി കോപിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട്, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ അർജ്ജുനൻ പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, മെല്ലെ ദാശാർഹനോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

7.99.37

शरार्दिताश्च ग्लानाश्च हया दूरे च सैन्धवः ।
किमिहानन्तरं कार्यं साधिष्ठं तव रोचते ॥ ७.९९.३७ ॥

അമ്പുകളാൽ പീഡിതരും ക്ഷീണിതരുമായ കുതിരകളും, സൈന്ധവ കുതിരകളും ദൂരെയാണ്. ഇനി ഇവിടെ എന്തു ചെയ്യുന്നതാണ് ഉചിതം? നിനക്ക് എന്താണ് ഇഷ്ടം?

7.99.38

ब्रूहि कृष्ण यथातत्त्वं त्वं हि प्राज्ञतमः सदा ।
भवन्नेत्रा रणे शत्रून्विजेष्यन्तीह पाण्डवाः ॥ ७.९९.३८ ॥

കൃഷ്ണാ, യഥാർത്ഥമായി പറയൂ. നീ എപ്പോഴും ഏറ്റവും ജ്ഞാനിയാണല്ലോ. നിന്നെ വഴികാട്ടിയാക്കിയ പാണ്ഡവർ ഇവിടെ യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കും.

7.99.39

मम त्वनन्तरं कृत्यं यद्वै तत्त्वं निबोध मे ।
हयान्विमुच्य हि सुखं विशल्यान्कुरु माधव ॥ ७.९९.३९ ॥

ഇനി എന്റെ അടുത്ത കർത്തവ്യം എന്താണെന്ന് എന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കൂ. മാധവാ, കുതിരകളെ അഴിച്ച് അവയെ സുഖമായി അമ്പുകളില്ലാത്തവയാക്കൂ.

7.99.40

एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्रत्युवाच तम् ।
ममाप्येतन्मतं पार्थ यदितं ते प्रभाषितम् ॥ ७.९९.४० ॥

പാർത്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ കേശവൻ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു: "പാർത്ഥാ, നീ പറഞ്ഞതുതന്നെയാണ് എന്റെയും അഭിപ്രായം."

7.99.41

अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥ ७.९९.४१ ॥

കേശവാ, ഞാൻ എല്ലാ സൈന്യങ്ങളെയും തടയും. നീയും ഇവിടെ ന്യായപ്രകാരം അടുത്ത കർമ്മം ചെയ്യൂ.

7.99.42

सोऽवतीर्य रथोपस्थादसम्भ्रान्तो धनञ्जयः ।
गाण्डीवं धनुरादाय तस्थौ गिरिविवाचलः ॥ ७.९९.४२ ॥

ധനഞ്ജയൻ, ഇളകാതെ രഥത്തിന്റെ ഇരിപ്പിടത്തിൽനിന്ന് ഇറങ്ങി, ഗാണ്ഡീവ വില്ലെടുത്ത് പർവതംപോലെ അചലനായി നിന്നു.

7.99.43

तमभ्यधावन्क्रोशन्तः क्षत्रिया जयकाङ्क्षिणः ।
इदं छिद्रमिति ज्ञात्वा धरणीस्थं धनञ्जयम् ॥ ७.९९.४३ ॥

ജയം ആഗ്രഹിച്ച ക്ഷത്രിയർ, 'ഇതാണ് അവസരം' എന്നറിഞ്ഞ് നിലത്തുനിന്ന ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ ആർത്തുവിളിച്ചുകൊണ്ട് പാഞ്ഞടുത്തു.

7.99.44

तमेकं रथवंशेन महता पर्यवारयन् ।
विकर्षन्तश्च चापानि विसृजन्तश्च सायकान् ॥ ७.९९.४४ ॥

ഒറ്റയ്ക്കായിരുന്ന അവനെ അവർ വലിയൊരു രഥനിരകൊണ്ട് വളഞ്ഞു; വില്ലുകൾ വലിച്ചും അമ്പുകൾ തൊടുത്തും.

7.99.45

शस्त्राणि च विचित्राणि क्रुद्धास्तत्र व्यदर्शयन् ।
छादयन्तः शरैः पार्थं मेघा इव दिवाकरम् ॥ ७.९९.४५ ॥

കോപിഷ്ഠരായ അവർ അവിടെ നാനാവിധമായ ആയുധങ്ങൾ പ്രദർശിപ്പിച്ചു; മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മൂടുന്നതുപോലെ അമ്പുകളാൽ പാർത്ഥനെ മറച്ചുകൊണ്ട്.

7.99.46

अभ्यद्रवन्त वेगेन क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ।
नरसिंहं रथोदाराः सिंहं मत्ता इव द्विपाः ॥ ७.९९.४६ ॥

മഹാരഥന്മാരായ ക്ഷത്രിയർ വേഗത്തിൽ ആ ക്ഷത്രിയ-വൃഷഭനും നരസിംഹവുമായവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞു; മദിച്ച ആനകൾ സിംഹത്തിന്മേൽ ചാടുന്നതുപോലെ.

7.99.47

तत्र पार्थस्य भुजयोर्महद्बलमदृश्यत ।
यत्क्रुद्धो बहुलाः सेनाः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९९.४७ ॥

അവിടെ പാർത്ഥന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ മഹത്തായ ബലം കാണപ്പെട്ടു; കോപിച്ച് അവൻ നാനാവിധ സേനകളെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും തടഞ്ഞു.

7.99.48

अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतो विभुः ।
इषुभिर्बुभिस्तूर्णं सर्वानेव समावृणोत् ॥ ७.९९.४८ ॥

ശക്തനായ അവൻ തന്റെ അസ്ത്രങ്ങളാൽ ശത്രുക്കളുടെ അസ്ത്രങ്ങളെ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും തടഞ്ഞ്, വേഗത്തിൽ അമ്പുകളാൽ അവരെയെല്ലാം മൂടി.

7.99.49

तत्रान्तरिक्षे बाणानां प्रगाढानां विशाम्पते ।
सङ्घर्षेण महार्चिष्मान्पावकः समजायत ॥ ७.९९.४९ ॥

പ്രജാപതേ, അവിടെ ആകാശത്ത് ഇടതൂർന്ന അമ്പുകളുടെ കൂട്ടിയിടിയാൽ മഹാജ്വാലയുള്ള അഗ്നി ഉയർന്നു.

7.99.50

तत्रतत्र महेष्वासैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
हयैर्नागैश्च सम्भिन्नैर्नदद्भिश्चारिकर्शन ॥ ७.९९.५० ॥

ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവനേ, അവിടവിടെ മഹാധനുർധരർ, രക്തം പുരണ്ട് കിതയ്ക്കുന്ന കുതിരകൾ, പിളർന്ന ആനകൾ ഗർജ്ജിച്ചു.

7.99.51

संरब्धैश्चारिभिर्वीरैः प्रार्थयद्भिर्जयं मृधे ।
एकस्थैर्बहुभिः क्रुद्धैरूष्मेव समजायत ॥ ७.९९.५१ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ജയം കാംക്ഷിക്കുന്ന, കോപിച്ച, ഒരിടത്ത് നിന്ന പലവീരരിൽ നിന്ന് ആവിപോലെ ചൂട് ഉയർന്നു.

7.99.52

शरोर्मिणं ध्वजावर्तं नागनक्रं दुरत्ययम् ।
पदातिमत्स्यकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ ७.९९.५२ ॥

അമ്പുകളുടെ തിരമാലകൾ, കൊടികളുടെ ചുഴികൾ, ആനകളാകുന്ന മുതലകൾ, കടക്കാനാവാത്തതും, കാലാളുകളാകുന്ന മീനുകളാൽ നിറഞ്ഞതും, ശംഖ ദുന്ദുഭി ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നതും.

7.99.53

असङ्ख्येयमपारं च रजो नीरमतीव च ।
उष्णीषकमठं छत्रपताकाफेनमालिनम् ॥ ७.९९.५३ ॥

എണ്ണമറ്റതും അതിരില്ലാത്തതും, പൊടിയാകുന്ന വെള്ളമുള്ളതും, തലപ്പാവുകളാകുന്ന ആമകളുള്ളതും, കുടകളും കൊടികളും നുരയുടെ മാല അണിഞ്ഞതുമായ.

7.99.54

रथसागरमक्षोभ्यं मातङ्गाङ्गशिलाचितम् ।
वेलाभूतस्तदा पार्थः पत्रिभिः समवारयत् ॥ ७.९९.५४ ॥

രഥസാഗരത്തെ, കുലുക്കാനാവാത്തതും ആനയുടലുകളാകുന്ന പാറകളാൽ നിറഞ്ഞതുമായതിനെ, അപ്പോൾ പാർത്ഥൻ തീരമായി നിന്ന് അമ്പുകളാൽ തടഞ്ഞു.

7.99.55

अर्जुने धरणीं प्राप्ते हयहस्ते च केशवे ।
एतदन्तरमासाद्य कथं पार्थो न घातितः ॥ ७.९९.५५ ॥

അർജുനൻ നിലത്തുവീണപ്പോഴും കേശവൻ കൈയിൽ കുതിരക്കടിഞ്ഞാൺ പിടിച്ചിരുന്നപ്പോഴും ആ അവസരത്തിൽ പാർത്ഥൻ എന്തുകൊണ്ട് വധിക്കപ്പെട്ടില്ല?

7.99.56

सद्यः पार्थिव पार्थेन निरुद्धाः सर्वपार्थिवाः ।
रथस्था धरणीस्थेन वाक्यमच्छान्दसं यथा ॥ ७.९९.५६ ॥

രാജാവേ! നിലത്തുനിന്ന പാർത്ഥൻ ഉടനെ രഥങ്ങളിലുള്ള എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും തടഞ്ഞു; ഈ വാക്ക് ഛന്ദസ്സിലല്ലാത്തതുപോലെയാണ്.

7.99.57

स पार्थः पार्थिवान्सर्वान्भूमिस्थोपि रथस्थितान् ।
एको निवारयामास लोभः सर्वगुणानिव ॥ ७.९९.५७ ॥

നിലത്തുനിന്ന ആ പാർത്ഥൻ ഒറ്റയ്ക്ക് രഥങ്ങളിലുള്ള എല്ലാ രാജാക്കന്മാരെയും തടഞ്ഞു; ലോഭം എല്ലാ ഗുണങ്ങളെയും തടയുന്നതുപോലെ.

7.99.58

ततो जनार्दनः सङ्ख्ये प्रियं पुरुषसत्तमम् ।
असम्भ्रान्तो महाबाहुरर्जुनं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.५८ ॥

അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ ജനാർദ്ദനൻ, യുദ്ധത്തിൽ കലങ്ങാതെ, തനിക്കു പ്രിയനായ പുരുഷോത്തമനായ അർജുനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

7.99.59

उदपानमिहाश्वानां नालमस्ति रणेऽर्जुन ।
परीप्सन्ते जलं चेमे पेयं न त्ववगाहनम् ॥ ७.९९.५९ ॥

അർജുനാ! ഈ യുദ്ധഭൂമിയിൽ കുതിരകൾക്ക് ഈ കിണർ മതിയാവില്ല; ഇവ കുടിക്കാൻ വെള്ളം തേടുന്നു, കുളിക്കാനല്ല.

7.99.60

इदमस्तीत्यसम्भ्रान्तो ब्रुवन्नस्त्रेण मेदिनीम् ।
अभिहत्यार्जुनश्चक्रे वाजिपानं सरः शुभम् ॥ ७.९९.६० ॥

"ഇതാ ഉണ്ട്" എന്ന് കലങ്ങാതെ പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, അർജുനൻ അസ്ത്രംകൊണ്ട് ഭൂമിയെ അടിച്ച്, കുതിരകൾക്ക് കുടിക്കാനുള്ള മനോഹരമായ തടാകം ഉണ്ടാക്കി.

7.99.61

हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ।
सुविस्तीर्णं प्रसन्नाम्भः प्रफुल्लवरपङ्कजम् ॥ ७.९९.६१ ॥

ഹംസങ്ങളും കാരണ്ഡവങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, ചക്രവാകങ്ങളാൽ ശോഭിച്ച്, അതിവിശാലവും തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ളതും ശ്രേഷ്ഠമായ താമരകൾ പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞതുമായ ഒരു തടാകം.

7.99.62

कूर्ममत्स्यगणाकीर्णमगाधमृषिसेवितम् ।
आगच्छन्नारदमुनिर्दर्शनार्थं कृतं क्षणात् ॥ ७.९९.६२ ॥

ആമകളും മത്സ്യങ്ങളും കൂട്ടമായി നിറഞ്ഞ്, അഗാധമായ്, ഋഷിമാർ സേവിക്കുന്നതായ ആ തടാകം ദർശനത്തിനായി വന്ന നാരദമുനി ക്ഷണനേരത്തിൽ സൃഷ്ടിച്ചു.

7.99.63

शरवंशं शरस्थूणं शराच्छादनमद्भुतम् ।
शरवेश्माकरोत्पार्थस्त्वष्टेवाद्भुतकर्मकृत् ॥ ७.९९.६३ ॥

അമ്പുകൾ തന്നെ മുളചട്ടക്കൂടും, അമ്പുകൾ തന്നെ തൂണുകളും, അമ്പുകൾ തന്നെ മേൽക്കൂരയുമായ അത്ഭുതകരമായ ശരഗൃഹം പാർത്ഥൻ നിർമ്മിച്ചു; അത്ഭുതകർമ്മം ചെയ്യുന്ന ത്വഷ്ടാവിനെപ്പോലെ.

7.99.64

ततः प्रहस्य गोविन्दः साधुसाध्वित्यथाब्रवीत् ।
शरवेश्मनि पार्थेन कृते तस्मिन्महात्मना ॥ ७.९९.६४ ॥

അപ്പോൾ ഗോവിന്ദൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, 'സാധു! സാധു!' എന്ന് പറഞ്ഞു — മഹാത്മാവായ പാർത്ഥൻ ആ ശരഗൃഹം നിർമ്മിച്ചതിനുശേഷം.