మహాభారతం · అధ్యాయం 7.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.99.1
वर्तमाने तदा युद्धे द्रोणस्य सह पाण्डुभिः ।
परिवर्तमान आदित्ये तत्र सूर्ये च रश्मिभिः।
रजसा कीर्यमाणाश्च मन्दीभूताश्च कौरवाः ॥ ७.९९.१ ॥
అప్పుడు ద్రోణుడు పాండవులతో యుద్ధం చేస్తుండగా, సూర్యుడు తన కిరణాలతో ఆకాశంలో కదులుతుండగా, ధూళితో చెదరగొట్టబడిన కౌరవులు మందగించారు.
7.99.2
तिष्ठतां युध्यमानानां पुनरावर्ततामपि ।
भज्यतां जयतां चैव जगाम तदहः शनैः ॥ ७.९९.२ ॥
నిలబడి పోరాడుతున్నవారూ, మళ్ళీ తిరిగి వచ్చినవారూ, విరిగిపోతున్నవారూ, గెలుస్తున్నవారూ ఉండగా ఆ రోజు నెమ్మదిగా గడిచిపోయింది.
7.99.3
तथा तेषु विषक्तेषु सैन्येषु जयगृद्धिषु ।
अर्जुनो वासुदेवश्च सैन्धवायैव जग्मतुः ॥ ७.९९.३ ॥
ఇలా సైన్యాలు విజయాభిలాషతో ఒకదానితో ఒకటి తలపడుతుండగా, అర్జునుడూ వాసుదేవుడూ సైంధవుని వైపు వెళ్లారు.
7.99.4
रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितैः शरैः ।
चकार यं च पन्थानं ययौ तेन जनार्दनः ॥ ७.९९.४ ॥
కుంతీపుత్రుడు తీక్ష్ణమైన బాణాలతో రథమార్గపు కొలతను ఏర్పరిచాడు; ఆ మార్గంలోనే జనార్దనుడు వెళ్లాడు.
7.99.5
यत्रयत्र रथो याति पाण्डवस्य महात्मनः ।
तत्रतत्रैव दीर्यन्ते सेनास्तव विशाम्पते ॥ ७.९९.५ ॥
మహాత్ముడైన పాండవుని రథం ఎక్కడెక్కడికి వెళ్తుందో, అక్కడక్కడే ఓ ప్రజాపతీ, నీ సేనలు చీలిపోతున్నాయి.
7.99.6
रथशिक्षां तु दाशार्हो दर्शयामास वीर्यवान् ।
उत्तमाधममध्यानि मण्डलानि विदर्शयन् ॥ ७.९९.६ ॥
బలశాలి దాశార్హుడు రథ నడిపే నైపుణ్యాన్ని ప్రదర్శించాడు; ఉత్తమ, అధమ, మధ్యమ వలయాలను స్పష్టంగా చూపిస్తూ.
7.99.7
ते तु नामाङ्किता बाणाः कालज्वलनसन्निभाः ।
स्नायुनद्धाः सुपर्वाणः पृथवो दीर्घगामिनः ॥ ७.९९.७ ॥
ఆ నామాంకిత బాణాలు కాలాగ్ని సమానమైనవి; స్నాయువులతో బంధించబడినవి, మంచి పర్వాలు కలిగినవి, వెడల్పైనవి, దూరం వెళ్ళేవి.
7.99.8
वैणवाश्चायसाश्चोग्रा ग्रसन्तो विविधानरीन् ।
रुधिरं पतगैः सार्धं प्राणिनां पपुराहवे ॥ ७.९९.८ ॥
వెదురు, ఇనుము బాణాలు భయంకరమైనవి; అనేక శత్రువులను మింగుతూ, యుద్ధంలో పక్షులతో కలిసి ప్రాణుల రక్తాన్ని తాగాయి.
7.99.9
रथस्थितोऽग्रतः क्रोशं यानस्यत्यर्जुनः शरान् ।
रथे क्रोशमतिक्रान्ते तस्य ते घ्नन्ति शात्रवान् ॥ ७.९९.९ ॥
రథంపై నిలిచిన అర్జునుడు రథానికి ముందు ఒక క్రోశం దూరం వరకు బాణాలు వేశాడు; రథం ఒక క్రోశం దాటగానే అవి శత్రువులను కొట్టాయి.
7.99.10
तार्क्ष्यमारुतरंहोभिर्वाजिभिः साधुवाहिभिः ।
यथाऽगच्छद्धृषीकेशः कृत्स्नं विस्मापयञ्जगत् ॥ ७.९९.१० ॥
గరుడుడు, వాయువు వేగం కలిగిన, మంచి గుర్రాల చేత హృషీకేశుడు సాగిపోయాడు; సమస్త జగత్తును విస్మయపరుస్తూ.
7.99.11
न तथा गच्छति रथस्तपनस्य विशाम्पते ।
नेन्द्रस्य न तु रुद्रस्य नापि वैश्रवणस्य च ॥ ७.९९.११ ॥
ఓ ప్రజాపతీ! సూర్యుని రథం ఇలా వెళ్ళదు; ఇంద్రుని, రుద్రుని, కుబేరుని రథాలూ ఇలా వెళ్ళవు.
7.99.12
नान्यस्य समरे राजन्गतपूर्वस्तथा रथः ।
यथा ययावर्जुनस्य मनोभिप्रायशीघ्रगः ॥ ७.९९.१२ ॥
ఓ రాజా! యుద్ధంలో మరొకరి రథం ఇంతకు ముందు ఇలా వెళ్ళలేదు; అర్జునుని రథం మనస్సు సంకల్పంలా వేగంగా సాగింది.
7.99.13
प्रविश्य तु रणे राजन्केशवः परवीरहा ।
सेनामध्ये हयांस्तूर्णं चोदयामास भारत ॥ ७.९९.१३ ॥
ఓ రాజా, శత్రువీరులను సంహరించే కేశవుడు యుద్ధభూమిలోకి ప్రవేశించి, సేన మధ్యలో గుర్రాలను వేగంగా తోలాడు, ఓ భారతా.
7.99.14
ततस्तस्य रथौघस्य मध्यं प्राप्य हयोत्तमाः ।
कृच्छ्रेणरथमूहुस्तं क्षुत्पिपासासमन्विताः ॥ ७.९९.१४ ॥
అప్పుడు ఆ రథసమూహం మధ్యకు చేరిన ఉత్తమ గుర్రాలు, ఆకలిదప్పులతో బాధపడుతూ, అతి కష్టంతో ఆ రథాన్ని లాగాయి.
7.99.15
क्षताश्च बहुभिः शस्त्रैर्युद्धशौण्डैरनेकशः ।
मण्डलानि विचित्राणि विचेरुस्ते मुहुर्मुहुः ॥ ७.९९.१५ ॥
యుద్ధనైపుణ్యం గల వారి అనేక ఆయుధాలతో గాయపడిన అవి, మళ్లీ మళ్లీ విచిత్రమైన వలయాలలో తిరిగాయి.
7.99.16
हतानां वाजिनागानां रथानां च नरैः सह ।
उपरिष्टादतिक्रान्ताः शैलाभानां सहस्रशः ॥ ७.९९.१६ ॥
చంపబడిన గుర్రాలు, ఏనుగులు, రథాలు, మనుషుల కుప్పల మీదుగా, పర్వతాల వంటి వేలాది (శవాలు) దాటిపోతూ ఉన్నాయి.
7.99.17
श्रमेण महता युक्तास्ते हया वातरंहसः ।
मन्दवेगगता राजन्संवृत्तास्तत्र संयुगे ॥ ७.९९.१७ ॥
ఓ రాజా, వాయువేగం గల ఆ గుర్రాలు గొప్ప అలసటతో కుంగి, ఆ యుద్ధంలో మందగమనులయ్యాయి.
7.99.18
एतस्मिन्नन्तरे वीरावावन्त्यौ भ्रातरौ नृप ।
सहसेनौ समार्च्छेतां पाण्डवं क्लान्तवाहनम् ॥ ७.९९.१८ ॥
ఈ మధ్యలో, ఓ రాజా, అవంతి వీరులైన ఇద్దరు సోదరులు తమ సేనలతో కూడి, అలసిన వాహనాలు కలిగిన పాండవుడిని ఎదుర్కొన్నారు.
7.99.19
तावर्जुनं चतुःषष्ट्या सप्तत्या च जनार्दनम् ।
शराणां च शतैरश्वानविध्येतां मुदान्वितौ ॥ ७.९९.१९ ॥
ఆ ఇద్దరూ అర్జునుని అరవై నాలుగు బాణాలతో, జనార్దనుని డెబ్బై బాణాలతో కొట్టారు; ఆనందంతో గుర్రాలను వందల బాణాలతో కొట్టారు.
7.99.20
तावर्जुनो महाराज नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान रणे क्रुद्धो मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.९९.२० ॥
మహారాజా, అర్జునుడు కోపించి, మర్మస్థానాలను ఎరిగి, మర్మాలను చీల్చే వంగిన కొనల తొమ్మిది బాణాలతో రణంలో వారిని కొట్టాడు.
7.99.21
ततस्तौ तु शरौघेण बीभत्सुं सहकेशवम् ।
आच्छादयेतां संरब्धौ सिंहनादं च चक्रतुः ॥ ७.९९.२१ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు కోపంతో బాణాల ప్రవాహంతో బీభత్సుడైన అర్జునుని కేశవునితో కలిపి కప్పారు; సింహనాదం కూడా చేశారు.
7.99.22
तयोस्तु धनुषी मुष्टौ भल्लाभ्यां श्वेतवाहनः ।
चिच्छेद समरे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः।
अथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं ध्वजौ च कनकोज्ज्वलौ ॥ ७.९९.२२ ॥
ఆ ఇద్దరి ధనస్సులను, వాటి పిడుల దగ్గర రెండు భల్ల బాణాలతో శ్వేతవాహనుడు అర్జునుడు రణంలో వెంటనే నరికాడు; ఆ తర్వాత ధనంజయుడు ఇతర బాణాలతో బంగారంలా మెరిసే రెండు ధ్వజాలను కూడా త్వరగా నరికాడు.
7.99.23
अथान्ये धनुषी राजन्प्रगृह्य समरे तदा ।
पाण्डवं भृशसङ्क्रुद्धावर्दयामासतुः शरैः ॥ ७.९९.२३ ॥
రాజా, అప్పుడు ఆ ఇద్దరు మరో ధనస్సులను పట్టి, రణంలో అత్యంత కోపంతో పాండవుని (అర్జునుని) బాణాలతో బాధించారు.
7.99.24
तयोस्तु भृशसङ्क्रुद्धः शराभ्यां पाण्डुनन्दनः ।
धनुषी चिच्छिदे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः ॥ ७.९९.२४ ॥
ఆ ఇద్దరి ధనస్సులను, అత్యంత కోపంతో ఉన్న పాండు పుత్రుడు (అర్జునుడు) రెండు బాణాలతో వెంటనే మళ్ళీ నరికాడు — అతడే ధనంజయుడు.
7.99.25
तथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
जघानाश्वांस्तथा सूतौ पार्ष्णी च सपदानुगौ ॥ ७.९९.२५ ॥
అతడు వేగంగా ఇతర బంగారు రెక్కల, రాతిపై సాన పెట్టిన బాణాలతో గుర్రాలను కొట్టాడు; అలాగే ఇద్దరు సారథులను, వెనుక ఉన్న పాదచారులను కూడా కొట్టాడు.
7.99.26
ज्येष्ठस्य च शिरः कायात्क्षुरप्रेण न्यकृन्तत ।
स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ७.९९.२६ ॥
పెద్దవాడైన విందుని తలను క్షురప్ర బాణంతో శరీరం నుండి నరికాడు; అతడు చంపబడి గాలికి విరిగిన చెట్టులా నేలపై పడిపోయాడు.
7.99.27
विन्दं तु निहतं दृष्ट्वा ह्यनुविन्दः प्रतापवान् ।
हताश्वं रथमुत्सृज्य गदां गृह्य महाबलः ॥ ७.९९.२७ ॥
విందుడు చంపబడడం చూసి, ప్రతాపవంతుడైన అనువిందుడు, గుర్రాలు చచ్చిన రథాన్ని వదిలి, గదను పట్టుకుని మహాబలుడై ముందుకు సాగాడు.
7.99.28
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भ्रातुर्वधमनुस्मरन् ।
गदया रथिनां श्रेष्ठो नृत्यन्निव महारथः ॥ ७.९९.२८ ॥
సోదరుని వధను గుర్తుచేసుకుంటూ అతడు యుద్ధంలో ముందుకు సాగాడు; రథికులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ మహారథుడు గదతో నాట్యం చేస్తున్నట్లు సాగాడు.
7.99.29
अनुविन्दस्तु गदया ललाटे मधुसूदनम् ।
स्पष्ट्वा नाकम्पयत्क्रुद्धो मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९९.२९ ॥
అనువిందుడు కోపంతో గదతో మధుసూదనుని (కృష్ణుని) నుదుటిని తాకాడు; కానీ మైనాక పర్వతంలా అతడిని కదిలించలేకపోయాడు.
7.99.30
तस्यार्जुनः शरैः षड्भिर्ग्रीवां पादौ भुजौ शिरः ।
निचकर्त स सञ्छन्नः पपाताद्रिचयो यथा ॥ ७.९९.३० ॥
అతని మెడ, పాదాలు, భుజాలు, తల ఆరు బాణాలతో అర్జునుడు నరికాడు; బాణాలతో కప్పబడి అతడు పర్వతాల రాశిలా పడిపోయాడు.
7.99.31
ततस्तौ निहतौ दृष्ट्वा तयो राजन्पदानुगाः ।
अभ्यद्रुवन्त सङ्क्रुद्धाः किरन्तः शतशः शरान् ॥ ७.९९.३१ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరూ చంపబడటం చూసి, ఓ రాజా, వారి కాలినడక అనుచరులు కోపంతో నిండి వందల కొద్దీ బాణాలు కురిపిస్తూ అతనిపైకి దూసుకువచ్చారు.
7.99.32
तानर्जुनः शरैस्तूर्णं निहत्य भरतर्षभ ।
व्यरोचत यथा वह्निर्दावं दग्ध्वा हिमात्यये ॥ ७.९९.३२ ॥
ఓ భరతశ్రేష్ఠా, అర్జునుడు వెంటనే బాణాలతో వారిని చంపి, చలికాలం ముగిసినప్పుడు అడవిని కాల్చిన అగ్నిలా ప్రకాశించాడు.
7.99.33
तयोः सेनामतिक्रम्य कृच्छ्रादिव धनञ्जयः ।
विबभौ जलदं हित्वा दिवाकर इवोदितः ॥ ७.९९.३३ ॥
ఆ ఇద్దరి సైన్యాన్ని కష్టంగా దాటినట్లుగా ధనంజయుడు, మేఘాన్ని విడిచి ఉదయించిన సూర్యునిలా ప్రకాశించాడు.
7.99.34
तं दृष्ट्वा कुरवस्त्रस्ताः प्रहृष्टाश्चाभवन्पुनः ।
अभ्यवर्तन्त पार्थं च समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ७.९९.३४ ॥
అతన్ని చూసి భయపడిన కురువులు మళ్లీ ఆనందించారు; ఓ భరతశ్రేష్ఠా, వారు నలువైపుల నుండి పార్థుని వైపు తిరిగారు.
7.99.35
श्रान्तं चैनं समालक्ष्य ज्ञात्वा दूरे च सैन्धवम् ।
सिंहनादेन महता सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ७.९९.३५ ॥
అతను అలసిపోయాడని గ్రహించి, సైంధవుడు (జయద్రథుడు) దూరంగా ఉన్నాడని తెలుసుకొని, వారు గొప్ప సింహనాదం చేస్తూ అతన్ని నలువైపులా చుట్టుముట్టారు.
7.99.36
तांस्तु दृष्ट्वा सुसंरब्धानुत्स्मयन्पुरुषर्भः ।
शनकैरिव दाशार्हमर्जुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.३६ ॥
వారందరూ మిక్కిలి కోపంతో ఉన్నారని చూసి, పురుషశ్రేష్ఠుడైన అర్జునుడు నవ్వుతూ, మెల్లగా దాశార్హునితో ఈ మాటలు పలికాడు.
7.99.37
शरार्दिताश्च ग्लानाश्च हया दूरे च सैन्धवः ।
किमिहानन्तरं कार्यं साधिष्ठं तव रोचते ॥ ७.९९.३७ ॥
బాణాలతో పీడితమైన, అలసిన గుర్రాలు, మరియు సింధు గుర్రాలు దూరంగా ఉన్నాయి. ఇక్కడ తరువాత ఏమి చేయడం ఉత్తమం? నీకు ఏది నచ్చుతుంది?
7.99.38
ब्रूहि कृष्ण यथातत्त्वं त्वं हि प्राज्ञतमः सदा ।
भवन्नेत्रा रणे शत्रून्विजेष्यन्तीह पाण्डवाः ॥ ७.९९.३८ ॥
కృష్ణా, యథార్థంగా చెప్పు. నీవు ఎల్లప్పుడూ అత్యంత ప్రజ్ఞావంతుడివి. నీ నాయకత్వంలో పాండవులు ఇక్కడ యుద్ధంలో శత్రువులను జయిస్తారు.
7.99.39
मम त्वनन्तरं कृत्यं यद्वै तत्त्वं निबोध मे ।
हयान्विमुच्य हि सुखं विशल्यान्कुरु माधव ॥ ७.९९.३९ ॥
ఇక నా తదుపరి కర్తవ్యం ఏమిటో నా నుండి విను. మాధవా, గుర్రాలను విప్పి వాటిని సుఖంగా బాణాలు లేనివిగా చేయి.
7.99.40
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्रत्युवाच तम् ।
ममाप्येतन्मतं पार्थ यदितं ते प्रभाषितम् ॥ ७.९९.४० ॥
పార్థుడు ఇలా చెప్పగా కేశవుడు అతనికి ఇలా బదులిచ్చాడు: "పార్థా, నీవు చెప్పినది నా అభిప్రాయం కూడా."
7.99.41
अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥ ७.९९.४१ ॥
నేను కేశవా, సమస్త సైన్యాలను నిరోధిస్తాను. నీవు కూడా ఇక్కడ న్యాయంగా తరువాతి కర్తవ్యం చేయి.
7.99.42
सोऽवतीर्य रथोपस्थादसम्भ्रान्तो धनञ्जयः ।
गाण्डीवं धनुरादाय तस्थौ गिरिविवाचलः ॥ ७.९९.४२ ॥
ఆ ధనంజయుడు, కలతచెందక రథ ఆసనం నుండి దిగి, గాండీవ ధనుస్సు పట్టుకుని పర్వతంలా కదలక నిలిచాడు.
7.99.43
तमभ्यधावन्क्रोशन्तः क्षत्रिया जयकाङ्क्षिणः ।
इदं छिद्रमिति ज्ञात्वा धरणीस्थं धनञ्जयम् ॥ ७.९९.४३ ॥
జయాన్ని కోరిన క్షత్రియులు, 'ఇదే అవకాశం' అని తెలుసుకొని, నేలపై నిలిచిన ధనంజయుడిపైకి అరుస్తూ దూకారు.
7.99.44
तमेकं रथवंशेन महता पर्यवारयन् ।
विकर्षन्तश्च चापानि विसृजन्तश्च सायकान् ॥ ७.९९.४४ ॥
ఒంటరిగా ఉన్న అతన్ని వారు పెద్ద రథశ్రేణితో చుట్టుముట్టారు; విల్లులు లాగుతూ బాణాలు వదులుతూ.
7.99.45
शस्त्राणि च विचित्राणि क्रुद्धास्तत्र व्यदर्शयन् ।
छादयन्तः शरैः पार्थं मेघा इव दिवाकरम् ॥ ७.९९.४५ ॥
కోపోద్రిక్తులై వారు అక్కడ రకరకాల ఆయుధాలను ప్రదర్శించారు; మేఘాలు సూర్యుని కప్పినట్లు బాణాలతో పార్థుడిని కప్పుతూ.
7.99.46
अभ्यद्रवन्त वेगेन क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ।
नरसिंहं रथोदाराः सिंहं मत्ता इव द्विपाः ॥ ७.९९.४६ ॥
గొప్ప రథవీరులైన క్షత్రియులు వేగంగా ఆ క్షత్రియ-వృషభుడు, నరసింహుడిపై దూకారు; మదించిన ఏనుగులు సింహంపై పడినట్లు.
7.99.47
तत्र पार्थस्य भुजयोर्महद्बलमदृश्यत ।
यत्क्रुद्धो बहुलाः सेनाः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९९.४७ ॥
అక్కడ పార్థుడి బాహువుల్లో గొప్ప బలం కనిపించింది; కోపంతో అతడు అనేక సేనలను అన్ని వైపులా అడ్డుకున్నాడు.
7.99.48
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतो विभुः ।
इषुभिर्बुभिस्तूर्णं सर्वानेव समावृणोत् ॥ ७.९९.४८ ॥
శక్తిమంతుడు తన అస్త్రాలతో శత్రువుల అస్త్రాలన్నింటినీ అన్ని వైపులా అడ్డుకొని, వేగంగా బాణాలతో వారందరినీ కప్పేశాడు.
7.99.49
तत्रान्तरिक्षे बाणानां प्रगाढानां विशाम्पते ।
सङ्घर्षेण महार्चिष्मान्पावकः समजायत ॥ ७.९९.४९ ॥
ప్రజాపతీ, అక్కడ ఆకాశంలో దట్టమైన బాణాల ఘర్షణతో మహాజ్వాలలతో అగ్ని పుట్టింది.
7.99.50
तत्रतत्र महेष्वासैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
हयैर्नागैश्च सम्भिन्नैर्नदद्भिश्चारिकर्शन ॥ ७.९९.५० ॥
శత్రుపీడకా, అక్కడక్కడ మహా విలుకాండ్రు, నెత్తురు అంటిన ఆయాసపడే గుర్రాలు, చీల్చబడిన ఏనుగులు గర్జించాయి.
7.99.51
संरब्धैश्चारिभिर्वीरैः प्रार्थयद्भिर्जयं मृधे ।
एकस्थैर्बहुभिः क्रुद्धैरूष्मेव समजायत ॥ ७.९९.५१ ॥
యుద్ధంలో విజయాన్ని కోరుకునే, కోపోద్రిక్తులైన, ఒకచోట నిలిచిన అనేక వీరుల నుంచి ఆవిరిలాంటి వేడి పుట్టింది.
7.99.52
शरोर्मिणं ध्वजावर्तं नागनक्रं दुरत्ययम् ।
पदातिमत्स्यकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ ७.९९.५२ ॥
బాణాల అలలు, ధ్వజాల సుడులు, ఏనుగులనే మొసళ్లతో, దాటరానిదై, కాలిబంటు చేపలతో నిండి, శంఖ దుందుభి ధ్వనులతో మారుమోగుతూ.
7.99.53
असङ्ख्येयमपारं च रजो नीरमतीव च ।
उष्णीषकमठं छत्रपताकाफेनमालिनम् ॥ ७.९९.५३ ॥
లెక్కకు అందనిది, అంతులేనిది, ధూళి అనే నీరుతో నిండినది, తలపాగాలనే తాబేళ్లతో, గొడుగులు జెండాల నురగ మాలతో అలంకరించబడినది.
7.99.54
रथसागरमक्षोभ्यं मातङ्गाङ्गशिलाचितम् ।
वेलाभूतस्तदा पार्थः पत्रिभिः समवारयत् ॥ ७.९९.५४ ॥
రథ సముద్రాన్ని, చలించరానిదై, ఏనుగుల శరీరాలనే రాళ్లతో నిండినదాన్ని, అప్పుడు పార్థుడు ఒడ్డుగా మారి బాణాలతో అడ్డుకున్నాడు.
7.99.55
अर्जुने धरणीं प्राप्ते हयहस्ते च केशवे ।
एतदन्तरमासाद्य कथं पार्थो न घातितः ॥ ७.९९.५५ ॥
అర్జునుడు నేలపై పడిపోయి, కేశవుడు చేతిలో గుర్రపు పగ్గాలు పట్టుకున్నప్పుడు, ఆ సమయంలో పార్థుడు ఎందుకు చంపబడలేదు?
7.99.56
सद्यः पार्थिव पार्थेन निरुद्धाः सर्वपार्थिवाः ।
रथस्था धरणीस्थेन वाक्यमच्छान्दसं यथा ॥ ७.९९.५६ ॥
ఓ రాజా! నేలపై నిలిచిన పార్థుడు వెంటనే రథాలపై ఉన్న రాజులందరినీ అడ్డుకున్నాడు; ఈ మాట ఛందస్సులో లేనట్లుగా ఉంది.
7.99.57
स पार्थः पार्थिवान्सर्वान्भूमिस्थोपि रथस्थितान् ।
एको निवारयामास लोभः सर्वगुणानिव ॥ ७.९९.५७ ॥
నేలపై నిలిచిన ఆ పార్థుడు ఒక్కడే రథాలపై ఉన్న రాజులందరినీ అడ్డుకున్నాడు; లోభం అన్ని సద్గుణాలను అడ్డుకున్నట్లు.
7.99.58
ततो जनार्दनः सङ्ख्ये प्रियं पुरुषसत्तमम् ।
असम्भ्रान्तो महाबाहुरर्जुनं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.५८ ॥
అప్పుడు మహాబాహువైన జనార్దనుడు, యుద్ధంలో కలవరపడకుండా, తనకు ప్రియుడైన పురుషోత్తముడైన అర్జునుడితో ఈ మాట అన్నాడు.
7.99.59
उदपानमिहाश्वानां नालमस्ति रणेऽर्जुन ।
परीप्सन्ते जलं चेमे पेयं न त्ववगाहनम् ॥ ७.९९.५९ ॥
ఓ అర్జునా! ఈ యుద్ధభూమిలో గుర్రాలకు ఈ నీటి గుంట సరిపోదు; ఇవి నీళ్ళు తాగాలని కోరుతున్నాయి, స్నానం చేయాలని కాదు.
7.99.60
इदमस्तीत्यसम्भ्रान्तो ब्रुवन्नस्त्रेण मेदिनीम् ।
अभिहत्यार्जुनश्चक्रे वाजिपानं सरः शुभम् ॥ ७.९९.६० ॥
"ఇదిగో నీరు ఉంది" అని కలవరపడకుండా చెబుతూ, అర్జునుడు అస్త్రంతో భూమిని కొట్టి, గుర్రాలు తాగడానికి అందమైన సరస్సును సృష్టించాడు.
7.99.61
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ।
सुविस्तीर्णं प्रसन्नाम्भः प्रफुल्लवरपङ्कजम् ॥ ७.९९.६१ ॥
హంసలు, కారండవ పక్షులతో నిండి, చక్రవాకాలతో అలంకృతమై, అత్యంత విశాలమై, స్వచ్ఛమైన జలంతో, శ్రేష్ఠమైన పద్మాలు పూర్తిగా వికసించి ఉన్న సరస్సు.
7.99.62
कूर्ममत्स्यगणाकीर्णमगाधमृषिसेवितम् ।
आगच्छन्नारदमुनिर्दर्शनार्थं कृतं क्षणात् ॥ ७.९९.६२ ॥
తాబేళ్లు, చేపల గుంపులతో నిండి, అగాధమై, ఋషులు సేవించే ఆ సరస్సును, దర్శనం కోసం వస్తున్న నారద ముని క్షణంలో సృష్టించాడు.
7.99.63
शरवंशं शरस्थूणं शराच्छादनमद्भुतम् ।
शरवेश्माकरोत्पार्थस्त्वष्टेवाद्भुतकर्मकृत् ॥ ७.९९.६३ ॥
బాణాలే వెదురు చట్రంగా, బాణాలే స్తంభాలుగా, బాణాలే కప్పుగా గల అద్భుతమైన బాణ-గృహాన్ని పార్థుడు నిర్మించాడు; అద్భుత కార్యాలు చేసే త్వష్టలా.
7.99.64
ततः प्रहस्य गोविन्दः साधुसाध्वित्यथाब्रवीत् ।
शरवेश्मनि पार्थेन कृते तस्मिन्महात्मना ॥ ७.९९.६४ ॥
అప్పుడు గోవిందుడు నవ్వుతూ, 'సాధు! సాధు!' అని పలికాడు — మహాత్ముడైన పార్థుడు ఆ బాణ-గృహాన్ని నిర్మించిన తరువాత.