มหาภารตะ · อัธยายะ 7.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.99.1
वर्तमाने तदा युद्धे द्रोणस्य सह पाण्डुभिः ।
परिवर्तमान आदित्ये तत्र सूर्ये च रश्मिभिः।
रजसा कीर्यमाणाश्च मन्दीभूताश्च कौरवाः ॥ ७.९९.१ ॥
ขณะที่การรบระหว่างโทรณะกับปาณฑพกำลังดำเนินอยู่ และดวงอาทิตย์กำลังโคจรบนท้องฟ้าด้วยรัศมีของมัน ฝ่ายเการพถูกฝุ่นคลุมและกระจัดกระจาย ก็พากันหมองหม่นลง
7.99.2
तिष्ठतां युध्यमानानां पुनरावर्ततामपि ।
भज्यतां जयतां चैव जगाम तदहः शनैः ॥ ७.९९.२ ॥
ในบรรดาผู้ที่ยืนสู้ ผู้ที่หันกลับมาสู้อีก ผู้ที่แตกพ่ายและผู้ที่ชนะ วันนั้นก็ผ่านไปอย่างช้า ๆ
7.99.3
तथा तेषु विषक्तेषु सैन्येषु जयगृद्धिषु ।
अर्जुनो वासुदेवश्च सैन्धवायैव जग्मतुः ॥ ७.९९.३ ॥
เมื่อกองทัพทั้งสองพัวพันกันอยู่เช่นนั้น ต่างโลภในชัยชนะ อรชุนและวาสุเทพจึงมุ่งไปทางสินธพ
7.99.4
रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितैः शरैः ।
चकार यं च पन्थानं ययौ तेन जनार्दनः ॥ ७.९९.४ ॥
บุตรแห่งกุนตีได้ใช้ลูกศรคมกล้าทำเครื่องหมายขนาดของทางรถศึก และทางที่พระชนารทนะเสด็จไปนั้นก็คือทางเดียวกันนั้นเอง
7.99.5
यत्रयत्र रथो याति पाण्डवस्य महात्मनः ।
तत्रतत्रैव दीर्यन्ते सेनास्तव विशाम्पते ॥ ७.९९.५ ॥
ที่ใดก็ตามที่รถของปาณฑพผู้มีจิตใจสูงส่งแล่นไป ที่นั้นเองกองทัพของท่าน โอ้ เจ้าแห่งประชาชน ก็ถูกฉีกทำลายลง
7.99.6
रथशिक्षां तु दाशार्हो दर्शयामास वीर्यवान् ।
उत्तमाधममध्यानि मण्डलानि विदर्शयन् ॥ ७.९९.६ ॥
ทายาทแห่งทศารหะผู้ทรงพลัง ได้แสดงฝีมือในการขับรถศึก ทรงชี้ให้เห็นอย่างชัดเจนถึงการเลี้ยวเป็นวงกลมทั้งสูงสุด ต่ำสุด และปานกลาง
7.99.7
ते तु नामाङ्किता बाणाः कालज्वलनसन्निभाः ।
स्नायुनद्धाः सुपर्वाणः पृथवो दीर्घगामिनः ॥ ७.९९.७ ॥
ลูกศรเหล่านั้นจารึกนามไว้ มีรูปร่างเหมือนไฟแห่งกาลเวลา ผูกด้วยเอ็น ข้อต่อดี กว้าง และพุ่งไปไกล
7.99.8
वैणवाश्चायसाश्चोग्रा ग्रसन्तो विविधानरीन् ।
रुधिरं पतगैः सार्धं प्राणिनां पपुराहवे ॥ ७.९९.८ ॥
ลูกศรอันดุร้ายทำจากไม้ไผ่และเหล็ก กลืนกินศัตรูนานาประการ ดื่มเลือดของสิ่งมีชีวิตร่วมกับนกทั้งหลายในการรบ
7.99.9
रथस्थितोऽग्रतः क्रोशं यानस्यत्यर्जुनः शरान् ।
रथे क्रोशमतिक्रान्ते तस्य ते घ्नन्ति शात्रवान् ॥ ७.९९.९ ॥
อรชุนประทับอยู่บนรถ ยิงลูกศรไปข้างหน้ารถเป็นระยะหนึ่งโกรศะ เมื่อรถแล่นไปได้หนึ่งโกรศะ ลูกศรเหล่านั้นก็พุ่งสังหารศัตรูของท่าน
7.99.10
तार्क्ष्यमारुतरंहोभिर्वाजिभिः साधुवाहिभिः ।
यथाऽगच्छद्धृषीकेशः कृत्स्नं विस्मापयञ्जगत् ॥ ७.९९.१० ॥
ด้วยม้าที่เร็วดั่งครุฑและลม ซึ่งลากรถได้อย่างดีเยี่ยม ฤษีเกศะจึงเสด็จไป ทำให้โลกทั้งสิ้นต้องตะลึงงัน
7.99.11
न तथा गच्छति रथस्तपनस्य विशाम्पते ।
नेन्द्रस्य न तु रुद्रस्य नापि वैश्रवणस्य च ॥ ७.९९.११ ॥
โอ้ เจ้าแห่งประชาชน รถของสุริยเทพแล่นไปไม่ได้เช่นนี้ รถของพระอินทร์ก็ไม่ เช่นเดียวกับรถของพระรุทร และแม้แต่ของท้าวกุเวร
7.99.12
नान्यस्य समरे राजन्गतपूर्वस्तथा रथः ।
यथा ययावर्जुनस्य मनोभिप्रायशीघ्रगः ॥ ७.९९.१२ ॥
โอ้ พระราชา ในสงครามไม่เคยมีรถคันอื่นใดแล่นไปเช่นนี้มาก่อน ดังเช่นรถของอรชุนที่แล่นไป เร็วดั่งความปรารถนาของใจ
7.99.13
प्रविश्य तु रणे राजन्केशवः परवीरहा ।
सेनामध्ये हयांस्तूर्णं चोदयामास भारत ॥ ७.९९.१३ ॥
โอ้ พระราชา เกศวะผู้สังหารวีรบุรุษฝ่ายศัตรู ทรงเข้าสู่สนามรบ และรีบกระตุ้นม้าท่ามกลางกองทัพ โอ้ ภารตะ
7.99.14
ततस्तस्य रथौघस्य मध्यं प्राप्य हयोत्तमाः ।
कृच्छ्रेणरथमूहुस्तं क्षुत्पिपासासमन्विताः ॥ ७.९९.१४ ॥
จากนั้น ม้าชั้นเลิศทั้งหลาย เมื่อไปถึงกลางกลุ่มรถศึกนั้น ซึ่งถูกความหิวและความกระหายเบียดเบียน ก็ลากรถคันนั้นไปอย่างยากลำบาก
7.99.15
क्षताश्च बहुभिः शस्त्रैर्युद्धशौण्डैरनेकशः ।
मण्डलानि विचित्राणि विचेरुस्ते मुहुर्मुहुः ॥ ७.९९.१५ ॥
ม้าเหล่านั้นถูกบาดเจ็บด้วยอาวุธมากมายจากนักรบผู้ชำนาญการรบ หลายครั้งหลายหน จึงวนเป็นวงกลมอันหลากหลายซ้ำแล้วซ้ำเล่า
7.99.16
हतानां वाजिनागानां रथानां च नरैः सह ।
उपरिष्टादतिक्रान्ताः शैलाभानां सहस्रशः ॥ ७.९९.१६ ॥
เหนือกองซากม้า ช้าง รถ และคนที่ถูกฆ่า หลายพันกอง ดั่งภูเขา กำลังถูกเหยียบย่ำข้ามไป
7.99.17
श्रमेण महता युक्तास्ते हया वातरंहसः ।
मन्दवेगगता राजन्संवृत्तास्तत्र संयुगे ॥ ७.९९.१७ ॥
โอ้ พระราชา ม้าเหล่านั้นเร็วดั่งลม ถูกความเหนื่อยล้าอย่างยิ่งครอบงำ จึงวิ่งช้าลงในการรบนั้น
7.99.18
एतस्मिन्नन्तरे वीरावावन्त्यौ भ्रातरौ नृप ।
सहसेनौ समार्च्छेतां पाण्डवं क्लान्तवाहनम् ॥ ७.९९.१८ ॥
โอ้ พระราชา ในระหว่างนั้น พี่น้องผู้กล้าหาญสองคนแห่งอวันตี พร้อมด้วยกองทัพของตน ได้เข้าโจมตีปาณฑพผู้มียานพาหนะอ่อนล้า
7.99.19
तावर्जुनं चतुःषष्ट्या सप्तत्या च जनार्दनम् ।
शराणां च शतैरश्वानविध्येतां मुदान्वितौ ॥ ७.९९.१९ ॥
ทั้งสองยิงอรชุนด้วยลูกศรหกสิบสี่ดอก และพระชนารทนะด้วยเจ็ดสิบดอก และด้วยความยินดี ยิงม้าด้วยลูกศรนับร้อย
7.99.20
तावर्जुनो महाराज नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान रणे क्रुद्धो मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.९९.२० ॥
มหาราชเอ๋ย อรชุนผู้โกรธเคืองและรู้จุดสำคัญของร่างกาย ได้ยิงทั้งสองในการรบด้วยลูกศรเก้าดอกที่มีข้อโค้ง อันแทงเข้าจุดอ่อนสำคัญ
7.99.21
ततस्तौ तु शरौघेण बीभत्सुं सहकेशवम् ।
आच्छादयेतां संरब्धौ सिंहनादं च चक्रतुः ॥ ७.९९.२१ ॥
ครั้นแล้วทั้งสองผู้โกรธจัดได้ปกคลุมอรชุนผู้น่าสะพรึงกลัวพร้อมด้วยเกศวะด้วยฝนลูกศร และยังคำรามดุจสิงโตอีกด้วย
7.99.22
तयोस्तु धनुषी मुष्टौ भल्लाभ्यां श्वेतवाहनः ।
चिच्छेद समरे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः।
अथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं ध्वजौ च कनकोज्ज्वलौ ॥ ७.९९.२२ ॥
ศรของทั้งสองถูกอรชุนผู้ขับม้าขาวตัดขาดอย่างรวดเร็วในการรบที่ด้ามจับ ด้วยลูกศรภัลละสองดอก จากนั้นธนัญชัยก็ตัดธงทั้งสองผืนที่เปล่งประกายดุจทองคำลงอย่างรวดเร็ว ด้วยลูกศรอีกชนิดหนึ่ง
7.99.23
अथान्ये धनुषी राजन्प्रगृह्य समरे तदा ।
पाण्डवं भृशसङ्क्रुद्धावर्दयामासतुः शरैः ॥ ७.९९.२३ ॥
ครั้นแล้ว ข้าแต่พระราชา ทั้งสองจึงหยิบศรอันอื่นขึ้นในการรบ ด้วยความโกรธยิ่งนัก จึงกระหน่ำปาณฑพ (อรชุน) ด้วยลูกศร
7.99.24
तयोस्तु भृशसङ्क्रुद्धः शराभ्यां पाण्डुनन्दनः ।
धनुषी चिच्छिदे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः ॥ ७.९९.२४ ॥
ศรของทั้งสองนั้นถูกโอรสของปาณฑุ (อรชุน) ผู้โกรธจัดตัดขาดอีกครั้งอย่างรวดเร็ว ด้วยลูกศรสองดอก ผู้นั้นก็คือธนัญชัยนั่นเอง
7.99.25
तथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
जघानाश्वांस्तथा सूतौ पार्ष्णी च सपदानुगौ ॥ ७.९९.२५ ॥
อรชุนยิงม้า และยังยิงสารถีทั้งสองกับทหารราบผู้ติดตามท้ายรถอย่างรวดเร็ว ด้วยลูกศรอื่นๆ ที่มีขนปีกสีทองและลับด้วยหิน
7.99.26
ज्येष्ठस्य च शिरः कायात्क्षुरप्रेण न्यकृन्तत ।
स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ७.९९.२६ ॥
ศีรษะของพี่ใหญ่ก็ถูกตัดจากร่างด้วยลูกศรปลายใบมีด ผู้นั้นล้มลงถึงแก่ความตายบนพื้นดิน ดุจต้นไม้ที่ลมพัดหัก
7.99.27
विन्दं तु निहतं दृष्ट्वा ह्यनुविन्दः प्रतापवान् ।
हताश्वं रथमुत्सृज्य गदां गृह्य महाबलः ॥ ७.९९.२७ ॥
เมื่ออนุวินทะเห็นวินทะถูกสังหาร ผู้มีอานุภาพอนุวินทะ ผู้ม้าถูกฆ่าแล้ว จึงทิ้งรถศึก หยิบคทาขึ้นมา ผู้มีกำลังมหาศาลได้เข้าโจมตี
7.99.28
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भ्रातुर्वधमनुस्मरन् ।
गदया रथिनां श्रेष्ठो नृत्यन्निव महारथः ॥ ७.९९.२८ ॥
ระลึกถึงการสังหารพี่ชายของตน เขาเข้าโจมตีในการรบ ผู้ยอดเยี่ยมในบรรดานักรบรถศึก นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่นั้นเข้ามาดุจร่ายรำด้วยคทาของตน
7.99.29
अनुविन्दस्तु गदया ललाटे मधुसूदनम् ।
स्पष्ट्वा नाकम्पयत्क्रुद्धो मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९९.२९ ॥
แต่อนุวินทะผู้โกรธจัด ใช้คทาแตะหน้าผากของมธุสุทนะ แต่ไม่อาจทำให้พระองค์สั่นไหวได้ ดุจภูเขาไมนากะที่ไม่หวั่นไหว
7.99.30
तस्यार्जुनः शरैः षड्भिर्ग्रीवां पादौ भुजौ शिरः ।
निचकर्त स सञ्छन्नः पपाताद्रिचयो यथा ॥ ७.९९.३० ॥
อรชุนตัดคอ เท้า แขน และศีรษะของอนุวินทะด้วยลูกศรหกดอก เมื่อถูกลูกศรปกคลุม อนุวินทะก็ล้มลงดุจกองภูเขา
7.99.31
ततस्तौ निहतौ दृष्ट्वा तयो राजन्पदानुगाः ।
अभ्यद्रुवन्त सङ्क्रुद्धाः किरन्तः शतशः शरान् ॥ ७.९९.३१ ॥
ครั้นแล้ว ข้าแต่พระราชา ทหารราบของทั้งสองเห็นทั้งสองถูกสังหาร จึงโกรธจัด พุ่งเข้าใส่อรชุน โปรยลูกศรนับร้อย
7.99.32
तानर्जुनः शरैस्तूर्णं निहत्य भरतर्षभ ।
व्यरोचत यथा वह्निर्दावं दग्ध्वा हिमात्यये ॥ ७.९९.३२ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ อรชุนรีบสังหารพวกเขาด้วยลูกศร และส่องแสงเรืองรอง ดุจไฟที่เผาป่าเมื่อสิ้นฤดูหนาว
7.99.33
तयोः सेनामतिक्रम्य कृच्छ्रादिव धनञ्जयः ।
विबभौ जलदं हित्वा दिवाकर इवोदितः ॥ ७.९९.३३ ॥
อรชุนหรือธนัญชัยข้ามกองทัพของทั้งสองไปได้อย่างยากลำบากราวกับต้องฝ่าไป และส่องแสงดุจพระอาทิตย์ที่ขึ้นพ้นจากเมฆ
7.99.34
तं दृष्ट्वा कुरवस्त्रस्ताः प्रहृष्टाश्चाभवन्पुनः ।
अभ्यवर्तन्त पार्थं च समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ७.९९.३४ ॥
เมื่อเห็นพระองค์ ชาวกุรุที่หวาดกลัวก็กลับชื่นชมยินดีอีกครั้ง ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งภรตะ และพวกเขาก็รุมเข้าหาปารถะจากทุกทิศ
7.99.35
श्रान्तं चैनं समालक्ष्य ज्ञात्वा दूरे च सैन्धवम् ।
सिंहनादेन महता सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ७.९९.३५ ॥
เห็นว่าพระองค์อ่อนล้า และรู้ว่าสินธพ (ชยัทรถ) อยู่ไกลออกไป พวกเขาจึงคำรามดุจสิงโตอย่างดังลั่น แล้วล้อมพระองค์ไว้จากทุกด้าน
7.99.36
तांस्तु दृष्ट्वा सुसंरब्धानुत्स्मयन्पुरुषर्भः ।
शनकैरिव दाशार्हमर्जुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.३६ ॥
เมื่อเห็นพวกเขาทั้งหมดโกรธจัด อรชุน ผู้ประเสริฐแห่งบุรุษ จึงยิ้มและกล่าวถ้อยคำเบาๆ แก่ทายาทแห่งทศารห
7.99.37
शरार्दिताश्च ग्लानाश्च हया दूरे च सैन्धवः ।
किमिहानन्तरं कार्यं साधिष्ठं तव रोचते ॥ ७.९९.३७ ॥
ม้าถูกลูกศรทรมานและอ่อนล้า ส่วนสินธพอยู่ไกลออกไป ต่อจากนี้เราควรทำอะไรที่นี่ อะไรที่ท่านเห็นว่าเหมาะสมที่สุด
7.99.38
ब्रूहि कृष्ण यथातत्त्वं त्वं हि प्राज्ञतमः सदा ।
भवन्नेत्रा रणे शत्रून्विजेष्यन्तीह पाण्डवाः ॥ ७.९९.३८ ॥
ข้าแต่กฤษณะ จงกล่าวความจริงตามที่เป็นอยู่ เพราะท่านเป็นผู้มีปัญญายิ่งเสมอ ปาณฑพจะได้ชัยชนะเหนือศัตรูในการรบที่นี่ เพราะมีท่านเป็นผู้นำทาง
7.99.39
मम त्वनन्तरं कृत्यं यद्वै तत्त्वं निबोध मे ।
हयान्विमुच्य हि सुखं विशल्यान्कुरु माधव ॥ ७.९९.३९ ॥
บัดนี้จงฟังจากเราว่าหน้าที่ต่อไปของเราคืออะไร จงปลดม้าออกเถิด ข้าแต่มาธวะ และถอนลูกศรออกจากม้าให้สบาย
7.99.40
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्रत्युवाच तम् ।
ममाप्येतन्मतं पार्थ यदितं ते प्रभाषितम् ॥ ७.९९.४० ॥
เมื่อปารถะกล่าวเช่นนี้ เกศวะจึงตอบพระองค์ว่า "ปารถะ สิ่งที่ท่านกล่าวนั้นก็เป็นความเห็นของเราเช่นกัน"
7.99.41
अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥ ७.९९.४१ ॥
ข้าพเจ้าจะกั้นกองทัพทั้งหมดไว้เอง โอ เกศวะ ส่วนท่านก็จงทำกิจต่อไปตามที่ควรในที่นี้
7.99.42
सोऽवतीर्य रथोपस्थादसम्भ्रान्तो धनञ्जयः ।
गाण्डीवं धनुरादाय तस्थौ गिरिविवाचलः ॥ ७.९९.४२ ॥
ธนัญชัยไม่หวั่นไหว ลงจากที่นั่งบนรถศึก หยิบคันธนูคาณฑีวะขึ้นมา แล้วยืนนิ่งดุจขุนเขา
7.99.43
तमभ्यधावन्क्रोशन्तः क्षत्रिया जयकाङ्क्षिणः ।
इदं छिद्रमिति ज्ञात्वा धरणीस्थं धनञ्जयम् ॥ ७.९९.४३ ॥
กษัตริย์ผู้ปรารถนาชัยชนะต่างโห่ร้องพุ่งเข้าหาธนัญชัยซึ่งยืนอยู่บนพื้นดิน เพราะรู้ว่านี่คือช่องโหว่ของเขา
7.99.44
तमेकं रथवंशेन महता पर्यवारयन् ।
विकर्षन्तश्च चापानि विसृजन्तश्च सायकान् ॥ ७.९९.४४ ॥
พวกเขาล้อมเขาผู้เดียวไว้ด้วยแถวรถศึกอันใหญ่หลวง ต่างดึงคันธนูและยิงลูกศรออกไป
7.99.45
शस्त्राणि च विचित्राणि क्रुद्धास्तत्र व्यदर्शयन् ।
छादयन्तः शरैः पार्थं मेघा इव दिवाकरम् ॥ ७.९९.४५ ॥
พวกเขาโกรธจัดและแสดงอาวุธนานาชนิดที่นั่น ปกคลุมปารถะด้วยลูกศรดุจเมฆบดบังดวงอาทิตย์
7.99.46
अभ्यद्रवन्त वेगेन क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ।
नरसिंहं रथोदाराः सिंहं मत्ता इव द्विपाः ॥ ७.९९.४६ ॥
เหล่ากษัตริย์นักรบรถศึกผู้สูงศักดิ์พุ่งเข้าหาวีรบุรุษผู้เป็นดั่งวัวกระทิงในหมู่กษัตริย์ และเป็นดั่งราชสีห์ในหมู่มนุษย์ ดุจช้างตกมันพุ่งเข้าหาราชสีห์
7.99.47
तत्र पार्थस्य भुजयोर्महद्बलमदृश्यत ।
यत्क्रुद्धो बहुलाः सेनाः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९९.४७ ॥
ที่นั่นมองเห็นพลังอันยิ่งใหญ่ของแขนทั้งสองของปารถะ เพราะเขาโกรธจัดจึงกั้นกองทัพอันมากมายไว้ได้จากทุกทิศ
7.99.48
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतो विभुः ।
इषुभिर्बुभिस्तूर्णं सर्वानेव समावृणोत् ॥ ७.९९.४८ ॥
ผู้ยิ่งใหญ่นั้นใช้อาวุธของตนปัดป้องอาวุธทั้งหมดของศัตรูจากทุกทิศ แล้วรวดเร็วคลุมพวกเขาทั้งหมดด้วยลูกศร
7.99.49
तत्रान्तरिक्षे बाणानां प्रगाढानां विशाम्पते ।
सङ्घर्षेण महार्चिष्मान्पावकः समजायत ॥ ७.९९.४९ ॥
โอ เจ้าแห่งประชาชน ที่นั่นในท้องฟ้า จากการปะทะกันของลูกศรที่หนาแน่น เปลวไฟอันรุ่งโรจน์ยิ่งใหญ่ก็บังเกิดขึ้น
7.99.50
तत्रतत्र महेष्वासैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
हयैर्नागैश्च सम्भिन्नैर्नदद्भिश्चारिकर्शन ॥ ७.९९.५० ॥
โอ ผู้ทำลายศัตรู ที่นี่และที่นั่น นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ ม้าที่เปื้อนเลือดและหอบหายใจ และช้างที่ถูกฉีกทึ้ง ต่างคำรามร้องอยู่
7.99.51
संरब्धैश्चारिभिर्वीरैः प्रार्थयद्भिर्जयं मृधे ।
एकस्थैर्बहुभिः क्रुद्धैरूष्मेव समजायत ॥ ७.९९.५१ ॥
จากวีรบุรุษจำนวนมากที่โกรธเกรี้ยว เคลื่อนไหวไปมา ปรารถนาชัยชนะในการรบ และยืนรวมกันอยู่ในที่เดียว ความร้อนจึงบังเกิดขึ้นดุจไอน้ำ
7.99.52
शरोर्मिणं ध्वजावर्तं नागनक्रं दुरत्ययम् ।
पदातिमत्स्यकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ ७.९९.५२ ॥
คลื่นของมหาสมุทรนั้นคือลูกศร วนน้ำคือธงทิว จระเข้คือช้าง ยากจะข้ามพ้น เต็มไปด้วยปลาคือพลเดินเท้า และก้องกังวานด้วยเสียงสังข์และกลอง
7.99.53
असङ्ख्येयमपारं च रजो नीरमतीव च ।
उष्णीषकमठं छत्रपताकाफेनमालिनम् ॥ ७.९९.५३ ॥
นับไม่ถ้วนและไม่มีที่สิ้นสุด มีน้ำที่ทำจากฝุ่นอย่างเต็มเปี่ยม มีผ้าโพกศีรษะเป็นเต่า ประดับด้วยฟองของฉัตรและธง
7.99.54
रथसागरमक्षोभ्यं मातङ्गाङ्गशिलाचितम् ।
वेलाभूतस्तदा पार्थः पत्रिभिः समवारयत् ॥ ७.९९.५४ ॥
ตอนนั้นปารถะกลายเป็นชายฝั่ง ได้กั้นมหาสมุทรแห่งรถศึกที่ไม่อาจสั่นคลอนได้ ซึ่งเกลื่อนด้วยก้อนหินคือร่างช้าง ด้วยลูกศรของตน
7.99.55
अर्जुने धरणीं प्राप्ते हयहस्ते च केशवे ।
एतदन्तरमासाद्य कथं पार्थो न घातितः ॥ ७.९९.५५ ॥
เมื่ออรชุนล้มลงกับพื้นและเกศวะถือบังเหียนม้าอยู่ ไฉนปารถะจึงไม่ถูกสังหารในขณะนั้นเลย
7.99.56
सद्यः पार्थिव पार्थेन निरुद्धाः सर्वपार्थिवाः ।
रथस्था धरणीस्थेन वाक्यमच्छान्दसं यथा ॥ ७.९९.५६ ॥
โอ กษัตริย์ ปารถะผู้ยืนอยู่บนพื้นดิน ได้กั้นกษัตริย์ทั้งหมดที่อยู่บนรถศึกไว้ได้ในทันที ถ้อยคำเหล่านี้กล่าวราวกับไม่อยู่ในฉันทลักษณ์
7.99.57
स पार्थः पार्थिवान्सर्वान्भूमिस्थोपि रथस्थितान् ।
एको निवारयामास लोभः सर्वगुणानिव ॥ ७.९९.५७ ॥
ปารถะผู้นั้นแม้ยืนอยู่บนพื้นดิน ก็กั้นกษัตริย์ทั้งหมดที่อยู่บนรถศึกไว้ได้เพียงผู้เดียว ดุจความโลภที่กั้นคุณธรรมทั้งปวงไว้
7.99.58
ततो जनार्दनः सङ्ख्ये प्रियं पुरुषसत्तमम् ।
असम्भ्रान्तो महाबाहुरर्जुनं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.५८ ॥
ครั้งนั้น ชนารทนะผู้มีแขนทรงพลังและไม่หวั่นไหวในการรบ ได้กล่าวถ้อยคำนี้แก่อรชุน บุรุษผู้ประเสริฐที่รักยิ่ง
7.99.59
उदपानमिहाश्वानां नालमस्ति रणेऽर्जुन ।
परीप्सन्ते जलं चेमे पेयं न त्ववगाहनम् ॥ ७.९९.५९ ॥
โอ อรชุน บ่อน้ำนี้ไม่เพียงพอสำหรับม้าในการรบ ม้าเหล่านี้ต้องการน้ำเพื่อดื่ม มิใช่ที่สำหรับอาบ
7.99.60
इदमस्तीत्यसम्भ्रान्तो ब्रुवन्नस्त्रेण मेदिनीम् ।
अभिहत्यार्जुनश्चक्रे वाजिपानं सरः शुभम् ॥ ७.९९.६० ॥
อรชุนกล่าวอย่างไม่หวั่นไหวว่า "น้ำอยู่ตรงนี้" แล้วใช้อาวุธฟาดลงบนพื้นดิน ทำให้เกิดทะเลสาบอันงดงามเพื่อให้ม้าดื่มน้ำ
7.99.61
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ।
सुविस्तीर्णं प्रसन्नाम्भः प्रफुल्लवरपङ्कजम् ॥ ७.९९.६१ ॥
เต็มไปด้วยหงส์และเป็ดกรัณฑวะ งดงามด้วยห่านจักรวากะ กว้างขวางมาก น้ำใสสะอาด และดอกบัวอันงามประเสริฐบานสะพรั่ง
7.99.62
कूर्ममत्स्यगणाकीर्णमगाधमृषिसेवितम् ।
आगच्छन्नारदमुनिर्दर्शनार्थं कृतं क्षणात् ॥ ७.९९.६२ ॥
เต็มไปด้วยฝูงเต่าและปลา ลึกหยั่งไม่ถึง เป็นที่ฤๅษีทั้งหลายอาศัย ทะเลสาบนี้ นารทมุนีผู้มาเพื่อชมได้สร้างขึ้นในพริบตาเดียว
7.99.63
शरवंशं शरस्थूणं शराच्छादनमद्भुतम् ।
शरवेश्माकरोत्पार्थस्त्वष्टेवाद्भुतकर्मकृत् ॥ ७.९९.६३ ॥
มีลำไม้ไผ่เป็นโครง มีลูกศรเป็นเสา มีลูกศรเป็นหลังคา เรือนลูกศรอันน่าอัศจรรย์นี้ ปารถะได้สร้างขึ้น เหมือนพระตวัษฏฤ ผู้กระทำกิจอันน่าอัศจรรย์
7.99.64
ततः प्रहस्य गोविन्दः साधुसाध्वित्यथाब्रवीत् ।
शरवेश्मनि पार्थेन कृते तस्मिन्महात्मना ॥ ७.९९.६४ ॥
ครั้นนั้น พระโควินทะทรงหัวเราะและตรัสว่า "ดีแล้ว ดีแล้ว" เมื่อเรือนลูกศรนั้นอันท่านปารถะผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่สร้างเสร็จแล้ว