ମହାଭାରତ · ଅଧ୍ୟାୟ 7.99
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
7.99.1
वर्तमाने तदा युद्धे द्रोणस्य सह पाण्डुभिः ।
परिवर्तमान आदित्ये तत्र सूर्ये च रश्मिभिः।
रजसा कीर्यमाणाश्च मन्दीभूताश्च कौरवाः ॥ ७.९९.१ ॥
ସେତେବେଳେ ଦ୍ରୋଣ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜର କିରଣ ସହ ଆକାଶରେ ଘୂରୁଥିଲେ; ଧୂଳିରେ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ କୌରବମାନେ ମନ୍ଦ ହୋଇଗଲେ।
7.99.2
तिष्ठतां युध्यमानानां पुनरावर्ततामपि ।
भज्यतां जयतां चैव जगाम तदहः शनैः ॥ ७.९९.२ ॥
ଠିଆ ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିବା, ପୁଣି ଫେରୁଥିବା, ଭାଙ୍ଗି ପଡୁଥିବା ଓ ଜିତୁଥିବା ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଦିନ ଧୀରେ ଧୀରେ ବିତିଗଲା।
7.99.3
तथा तेषु विषक्तेषु सैन्येषु जयगृद्धिषु ।
अर्जुनो वासुदेवश्च सैन्धवायैव जग्मतुः ॥ ७.९९.३ ॥
ଏହିପରି ସୈନ୍ୟମାନେ ବିଜୟ-ଲୋଭରେ ପରସ୍ପର ସହ ଜଡିତ ଥିବାବେଳେ, ଅର୍ଜୁନ ଓ ବାସୁଦେବ ସୈନ୍ଧବ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
7.99.4
रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितैः शरैः ।
चकार यं च पन्थानं ययौ तेन जनार्दनः ॥ ७.९९.४ ॥
କୁନ୍ତୀପୁତ୍ର ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ରଥ-ମାର୍ଗର ପରିମାପ କଲେ; ସେହି ପଥରେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଗଲେ।
7.99.5
यत्रयत्र रथो याति पाण्डवस्य महात्मनः ।
तत्रतत्रैव दीर्यन्ते सेनास्तव विशाम्पते ॥ ७.९९.५ ॥
ମହାତ୍ମା ପାଣ୍ଡବଙ୍କ ରଥ ଯେଉଁଠି ଯେଉଁଠି ଯାଏ, ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ସୈନ୍ୟ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୁଏ।
7.99.6
रथशिक्षां तु दाशार्हो दर्शयामास वीर्यवान् ।
उत्तमाधममध्यानि मण्डलानि विदर्शयन् ॥ ७.९९.६ ॥
ପରାକ୍ରମୀ ଦାଶାର୍ହ ରଥ ଚାଳନାର କୌଶଳ ଦେଖାଇଲେ; ଉତ୍ତମ, ଅଧମ ଓ ମଧ୍ୟମ ମଣ୍ଡଳ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେଖାଇ।
7.99.7
ते तु नामाङ्किता बाणाः कालज्वलनसन्निभाः ।
स्नायुनद्धाः सुपर्वाणः पृथवो दीर्घगामिनः ॥ ७.९९.७ ॥
ସେହି ନାମାଙ୍କିତ ବାଣଗୁଡ଼ିକ କାଳାଗ୍ନି ସଦୃଶ ଥିଲା; ସ୍ନାୟୁରେ ବନ୍ଧା, ସୁନ୍ଦର ଗାଣ୍ଠିଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଶସ୍ତ ଏବଂ ଦୂରଗାମୀ ଥିଲା।
7.99.8
वैणवाश्चायसाश्चोग्रा ग्रसन्तो विविधानरीन् ।
रुधिरं पतगैः सार्धं प्राणिनां पपुराहवे ॥ ७.९९.८ ॥
ବାଉଁଶ ଓ ଲୌହର ଉଗ୍ର ବାଣମାନେ ବହୁ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଗ୍ରାସ କରି, ଯୁଦ୍ଧରେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହ ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ରକ୍ତ ପାନ କଲେ।
7.99.9
रथस्थितोऽग्रतः क्रोशं यानस्यत्यर्जुनः शरान् ।
रथे क्रोशमतिक्रान्ते तस्य ते घ्नन्ति शात्रवान् ॥ ७.९९.९ ॥
ରଥରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅର୍ଜୁନ ରଥ ଆଗରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲା; ରଥ ଏକ କ୍ରୋଶ ଅତିକ୍ରମ କଲେ ସେଗୁଡ଼ିକ ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା।
7.99.10
तार्क्ष्यमारुतरंहोभिर्वाजिभिः साधुवाहिभिः ।
यथाऽगच्छद्धृषीकेशः कृत्स्नं विस्मापयञ्जगत् ॥ ७.९९.१० ॥
ଗରୁଡ଼ ଓ ବାୟୁର ବେଗ ଥିବା, ଭଲ ଟାଣୁଥିବା ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ସହ ହୃଷୀକେଶ ଏପରି ଗଲେ ଯେ ସମସ୍ତ ଜଗତ ବିସ୍ମିତ ହେଲା।
7.99.11
न तथा गच्छति रथस्तपनस्य विशाम्पते ।
नेन्द्रस्य न तु रुद्रस्य नापि वैश्रवणस्य च ॥ ७.९९.११ ॥
ହେ ବିଶାମ୍ପତେ! ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ରଥ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଚଲେ ନାହିଁ; ଇନ୍ଦ୍ର, ରୁଦ୍ର କିମ୍ବା କୁବେରଙ୍କ ରଥ ମଧ୍ୟ ଏପରି ଚଲେ ନାହିଁ।
7.99.12
नान्यस्य समरे राजन्गतपूर्वस्तथा रथः ।
यथा ययावर्जुनस्य मनोभिप्रायशीघ्रगः ॥ ७.९९.१२ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନ୍ୟ କାହାରି ରଥ ପୂର୍ବେ ଏପରି ଯାଇ ନ ଥିଲା; ଅର୍ଜୁନଙ୍କ ରଥ ମନର ସଙ୍କଳ୍ପ ପରି ଦ୍ରୁତ ଗଲା।
7.99.13
प्रविश्य तु रणे राजन्केशवः परवीरहा ।
सेनामध्ये हयांस्तूर्णं चोदयामास भारत ॥ ७.९९.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ଶତ୍ରୁବୀରଙ୍କୁ ସଂହାରକାରୀ କେଶବ ରଣରେ ପ୍ରବେଶ କରି ସେନା ମଧ୍ୟରେ ଘୋଡ଼ାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୀଘ୍ର ଚଳାଇଲେ, ହେ ଭାରତ।
7.99.14
ततस्तस्य रथौघस्य मध्यं प्राप्य हयोत्तमाः ।
कृच्छ्रेणरथमूहुस्तं क्षुत्पिपासासमन्विताः ॥ ७.९९.१४ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ରଥସମୂହର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଞ୍ଚି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘୋଡ଼ାମାନେ କ୍ଷୁଧା ଓ ତୃଷ୍ଣାରେ ପୀଡ଼ିତ ହୋଇ ବହୁ କଷ୍ଟରେ ସେହି ରଥ ଟାଣିଲେ।
7.99.15
क्षताश्च बहुभिः शस्त्रैर्युद्धशौण्डैरनेकशः ।
मण्डलानि विचित्राणि विचेरुस्ते मुहुर्मुहुः ॥ ७.९९.१५ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ନିପୁଣ ଯୋଦ୍ଧାମାନଙ୍କର ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଆହତ ହୋଇ ସେମାନେ ବାରମ୍ବାର ବିଚିତ୍ର ବୃତ୍ତରେ ଘୂରିଲେ।
7.99.16
हतानां वाजिनागानां रथानां च नरैः सह ।
उपरिष्टादतिक्रान्ताः शैलाभानां सहस्रशः ॥ ७.९९.१६ ॥
ମରିଥିବା ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ, ରଥ ଓ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ଗଦା ଉପର ଦେଇ ପର୍ବତ ସଦୃଶ ହଜାର ହଜାର (ଶବ) ଅତିକ୍ରମ କରି ଯାଉଥିଲେ।
7.99.17
श्रमेण महता युक्तास्ते हया वातरंहसः ।
मन्दवेगगता राजन्संवृत्तास्तत्र संयुगे ॥ ७.९९.१७ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ପବନ ପରି ବେଗବାନ ସେହି ଘୋଡ଼ାମାନେ ମହା କ୍ଳାନ୍ତିରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ ମନ୍ଦଗତି ହୋଇଗଲେ।
7.99.18
एतस्मिन्नन्तरे वीरावावन्त्यौ भ्रातरौ नृप ।
सहसेनौ समार्च्छेतां पाण्डवं क्लान्तवाहनम् ॥ ७.९९.१८ ॥
ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ହେ ରାଜନ୍, ଅବନ୍ତୀର ଦୁଇ ବୀର ଭାଇ ନିଜ ନିଜ ସେନା ସହ କ୍ଳାନ୍ତ ବାହନ ବିଶିଷ୍ଟ ପାଣ୍ଡବଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କଲେ।
7.99.19
तावर्जुनं चतुःषष्ट्या सप्तत्या च जनार्दनम् ।
शराणां च शतैरश्वानविध्येतां मुदान्वितौ ॥ ७.९९.१९ ॥
ସେମାନେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଚଉଷଠି ଓ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସତୁରୀ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ, ଏବଂ ଆନନ୍ଦରେ ଅଶ୍ୱମାନଙ୍କୁ ଶହ ଶହ ବାଣରେ ବିଦ୍ଧ କଲେ।
7.99.20
तावर्जुनो महाराज नवभिर्नतपर्वभिः ।
आजघान रणे क्रुद्धो मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥ ७.९९.२० ॥
ହେ ମହାରାଜ, ଅର୍ଜୁନ କ୍ରୋଧରେ, ମର୍ମସ୍ଥାନ ଜାଣି, ମର୍ମଭେଦୀ ନତ ପର୍ବ ଥିବା ନଅ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ରଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲେ।
7.99.21
ततस्तौ तु शरौघेण बीभत्सुं सहकेशवम् ।
आच्छादयेतां संरब्धौ सिंहनादं च चक्रतुः ॥ ७.९९.२१ ॥
ତାପରେ ସେ ଦୁହେଁ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ବାଣର ସ୍ରୋତରେ ବୀଭତ୍ସୁ (ଅର୍ଜୁନ) ଓ କେଶବଙ୍କୁ ଢାଙ୍କି ଦେଲେ ଏବଂ ସିଂହନାଦ ମଧ୍ୟ କଲେ।
7.99.22
तयोस्तु धनुषी मुष्टौ भल्लाभ्यां श्वेतवाहनः ।
चिच्छेद समरे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः।
अथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं ध्वजौ च कनकोज्ज्वलौ ॥ ७.९९.२२ ॥
ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଧନୁକୁ, ସେମାନଙ୍କ ମୁଠି ପାଖରେ ଦୁଇ ଭଲ୍ଲ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ୱେତବାହନ (ଅର୍ଜୁନ) ରଣରେ ତୁରନ୍ତ କାଟିଲେ; ତାପରେ ଧନଞ୍ଜୟ ଅନ୍ୟ ବାଣରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦୁଇ ଧ୍ୱଜ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କାଟିଲେ।
7.99.23
अथान्ये धनुषी राजन्प्रगृह्य समरे तदा ।
पाण्डवं भृशसङ्क्रुद्धावर्दयामासतुः शरैः ॥ ७.९९.२३ ॥
ହେ ରାଜନ୍, ତାପରେ ସେ ଦୁହେଁ ଅନ୍ୟ ଧନୁ ଧରି, ରଣରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧରେ ପାଣ୍ଡବ (ଅର୍ଜୁନ)ଙ୍କୁ ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ କଲେ।
7.99.24
तयोस्तु भृशसङ्क्रुद्धः शराभ्यां पाण्डुनन्दनः ।
धनुषी चिच्छिदे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः ॥ ७.९९.२४ ॥
ସେ ଦୁହିଁଙ୍କ ଧନୁ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ର (ଅର୍ଜୁନ) ଦୁଇ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ପୁଣି କାଟିଲେ — ସେ ହିଁ ଧନଞ୍ଜୟ।
7.99.25
तथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः ।
जघानाश्वांस्तथा सूतौ पार्ष्णी च सपदानुगौ ॥ ७.९९.२५ ॥
ସେ ଶୀଘ୍ର ଅନ୍ୟ ସୁନା ପକ୍ଷ ଥିବା, ପଥରରେ ଧାର କରାଯାଇଥିବା ବାଣରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଆଘାତ କଲା; ସେହିପରି ଦୁଇ ସାରଥି ଓ ପଛରେ ଥିବା ପଦାତିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଆଘାତ କଲା।
7.99.26
ज्येष्ठस्य च शिरः कायात्क्षुरप्रेण न्यकृन्तत ।
स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव द्रुमः ॥ ७.९९.२६ ॥
ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ବିନ୍ଦଙ୍କ ମୁଣ୍ଡ କ୍ଷୁରପ୍ର ବାଣରେ ଶରୀରରୁ କଟାଗଲା; ସେ ହତ ହୋଇ ବାତ୍ୟାରେ ଭାଙ୍ଗିଥିବା ଗଛ ପରି ପୃଥିବୀରେ ପଡ଼ିଗଲା।
7.99.27
विन्दं तु निहतं दृष्ट्वा ह्यनुविन्दः प्रतापवान् ।
हताश्वं रथमुत्सृज्य गदां गृह्य महाबलः ॥ ७.९९.२७ ॥
ବିନ୍ଦଙ୍କୁ ହତ ଦେଖି ପ୍ରତାପୀ ଅନୁବିନ୍ଦ, ଘୋଡ଼ା ମରିଯାଇଥିବା ରଥ ଛାଡ଼ି, ଗଦା ଧରି ମହାବଳ ହୋଇ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା।
7.99.28
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भ्रातुर्वधमनुस्मरन् ।
गदया रथिनां श्रेष्ठो नृत्यन्निव महारथः ॥ ७.९९.२८ ॥
ଭାଇଙ୍କ ବଧକୁ ସ୍ମରଣ କରି ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିଲା; ରଥୀଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେ ମହାରଥୀ ଗଦା ସହ ନାଚୁଥିବା ପରି ଆଗକୁ ଗଲା।
7.99.29
अनुविन्दस्तु गदया ललाटे मधुसूदनम् ।
स्पष्ट्वा नाकम्पयत्क्रुद्धो मैनाकमिव पर्वतम् ॥ ७.९९.२९ ॥
ଅନୁବିନ୍ଦ କ୍ରୋଧରେ ଗଦା ଦ୍ୱାରା ମଧୁସୂଦନଙ୍କ (କୃଷ୍ଣଙ୍କ) ଲଲାଟକୁ ସ୍ପର୍ଶ କଲା; କିନ୍ତୁ ମୈନାକ ପର୍ବତ ପରି ତାଙ୍କୁ କମ୍ପାଇ ପାରିଲା ନାହିଁ।
7.99.30
तस्यार्जुनः शरैः षड्भिर्ग्रीवां पादौ भुजौ शिरः ।
निचकर्त स सञ्छन्नः पपाताद्रिचयो यथा ॥ ७.९९.३० ॥
ତାର ବେକ, ପାଦ, ବାହୁ ଓ ମୁଣ୍ଡ ଅର୍ଜୁନ ଛଅଟି ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ; ବାଣରେ ଘେରି ସେ ପର୍ବତ ଗଦା ପରି ପଡ଼ିଗଲା।
7.99.31
ततस्तौ निहतौ दृष्ट्वा तयो राजन्पदानुगाः ।
अभ्यद्रुवन्त सङ्क्रुद्धाः किरन्तः शतशः शरान् ॥ ७.९९.३१ ॥
ଏବେ ସେହି ଦୁହିଁଙ୍କୁ ନିହତ ଦେଖି, ହେ ରାଜନ୍, ସେମାନଙ୍କ ପଦାତିକ ଅନୁଚରମାନେ କ୍ରୋଧରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଶହ ଶହ ବାଣ ବର୍ଷାଇ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲେ।
7.99.32
तानर्जुनः शरैस्तूर्णं निहत्य भरतर्षभ ।
व्यरोचत यथा वह्निर्दावं दग्ध्वा हिमात्यये ॥ ७.९९.३२ ॥
ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅର୍ଜୁନ ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କୁ ନିହତ କରି ଶୀତ ଋତୁ ଶେଷରେ ବନ ଜଳାଇଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୋଇ ଉଠିଲେ।
7.99.33
तयोः सेनामतिक्रम्य कृच्छ्रादिव धनञ्जयः ।
विबभौ जलदं हित्वा दिवाकर इवोदितः ॥ ७.९९.३३ ॥
ସେମାନଙ୍କ ଦୁହିଁଙ୍କ ସେନାକୁ ଅତିକଷ୍ଟରେ ପାର ହୋଇ ଧନଞ୍ଜୟ ମେଘ ଛାଡ଼ି ଉଦିତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ।
7.99.34
तं दृष्ट्वा कुरवस्त्रस्ताः प्रहृष्टाश्चाभवन्पुनः ।
अभ्यवर्तन्त पार्थं च समन्ताद्भरतर्षभ ॥ ७.९९.३४ ॥
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଭୟଭୀତ କୌରବମାନେ ପୁଣି ହର୍ଷିତ ହେଲେ; ହେ ଭରତଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେମାନେ ଚାରିପଟରୁ ପାର୍ଥଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଫେରିଲେ।
7.99.35
श्रान्तं चैनं समालक्ष्य ज्ञात्वा दूरे च सैन्धवम् ।
सिंहनादेन महता सर्वतः पर्यवारयन् ॥ ७.९९.३५ ॥
ତାଙ୍କୁ କ୍ଳାନ୍ତ ଦେଖି ଏବଂ ସୈନ୍ଧବ (ଜୟଦ୍ରଥ) ଦୂରରେ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣି, ସେମାନେ ମହା ସିଂହନାଦ କରି ତାଙ୍କୁ ଚାରିପଟରୁ ଘେରି ଦେଲେ।
7.99.36
तांस्तु दृष्ट्वा सुसंरब्धानुत्स्मयन्पुरुषर्भः ।
शनकैरिव दाशार्हमर्जुनो वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.३६ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ଦେଖି, ପୁରୁଷଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅର୍ଜୁନ ହସିଲେ ଏବଂ ଧୀରେ ଦାଶାର୍ହଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.99.37
शरार्दिताश्च ग्लानाश्च हया दूरे च सैन्धवः ।
किमिहानन्तरं कार्यं साधिष्ठं तव रोचते ॥ ७.९९.३७ ॥
ବାଣରେ ପୀଡ଼ିତ ଓ କ୍ଳାନ୍ତ ଘୋଡ଼ାମାନେ, ଏବଂ ସୈନ୍ଧବ ଘୋଡ଼ାମାନେ ଦୂରରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ଏହା ପରେ କ’ଣ କରିବା ଉଚିତ? ତୁମକୁ କ’ଣ ଭଲ ଲାଗେ?
7.99.38
ब्रूहि कृष्ण यथातत्त्वं त्वं हि प्राज्ञतमः सदा ।
भवन्नेत्रा रणे शत्रून्विजेष्यन्तीह पाण्डवाः ॥ ७.९९.३८ ॥
କୃଷ୍ଣ, ଯଥାର୍ଥ କୁହ। ତୁମେ ସର୍ବଦା ସର୍ବାଧିକ ଜ୍ଞାନୀ। ତୁମ ନେତୃତ୍ୱରେ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଏଠାରେ ରଣରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ଜିତିବେ।
7.99.39
मम त्वनन्तरं कृत्यं यद्वै तत्त्वं निबोध मे ।
हयान्विमुच्य हि सुखं विशल्यान्कुरु माधव ॥ ७.९९.३९ ॥
ଏବେ ମୋର ପରବର୍ତ୍ତୀ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ତାହା ମୋଠାରୁ ଶୁଣ। ହେ ମାଧବ, ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ଖୋଲି ସେମାନଙ୍କୁ ସୁଖରେ ବାଣରହିତ କର।
7.99.40
एवमुक्तस्तु पार्थेन केशवः प्रत्युवाच तम् ।
ममाप्येतन्मतं पार्थ यदितं ते प्रभाषितम् ॥ ७.९९.४० ॥
ପାର୍ଥ ଏହିପରି କହିବାରୁ କେଶବ ତାଙ୍କୁ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହେ ପାର୍ଥ, ତୁମେ ଯାହା କହିଛ, ତାହା ମୋ ମତ ମଧ୍ୟ।"
7.99.41
अहमावारयिष्यामि सर्वसैन्यानि केशव ।
त्वमप्यत्र यथान्यायं कुरु कार्यमनन्तरम् ॥ ७.९९.४१ ॥
ମୁଁ, ହେ କେଶବ, ସମସ୍ତ ସେନାକୁ ରୋକିବି। ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନ୍ୟାୟ ଅନୁସାରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ କର୍ମ କର।
7.99.42
सोऽवतीर्य रथोपस्थादसम्भ्रान्तो धनञ्जयः ।
गाण्डीवं धनुरादाय तस्थौ गिरिविवाचलः ॥ ७.९९.४२ ॥
ସେ ଧନଞ୍ଜୟ, ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ ରଥର ଆସନରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ ଏବଂ ଗାଣ୍ଡୀବ ଧନୁ ଧରି ପର୍ବତ ପରି ଅଚଳ ହୋଇ ଠିଆ ହେଲେ।
7.99.43
तमभ्यधावन्क्रोशन्तः क्षत्रिया जयकाङ्क्षिणः ।
इदं छिद्रमिति ज्ञात्वा धरणीस्थं धनञ्जयम् ॥ ७.९९.४३ ॥
ଜୟ ଇଚ୍ଛୁକ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ, 'ଏହା ହିଁ ସୁଯୋଗ' ବୋଲି ଜାଣି, ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଧନଞ୍ଜୟ ଉପରକୁ ଚିତ୍କାର କରି ଧାଇଁଲେ।
7.99.44
तमेकं रथवंशेन महता पर्यवारयन् ।
विकर्षन्तश्च चापानि विसृजन्तश्च सायकान् ॥ ७.९९.४४ ॥
ଏକାକୀ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ସେମାନେ ଏକ ବିଶାଳ ରଥପଂକ୍ତିରେ ଘେରିଲେ; ଧନୁ ଟାଣି ଓ ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କରି।
7.99.45
शस्त्राणि च विचित्राणि क्रुद्धास्तत्र व्यदर्शयन् ।
छादयन्तः शरैः पार्थं मेघा इव दिवाकरम् ॥ ७.९९.४५ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେମାନେ ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ଦେଖାଇଲେ; ମେଘ ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଆବୃତ କରିବା ପରି ବାଣରେ ପାର୍ଥଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରି।
7.99.46
अभ्यद्रवन्त वेगेन क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ।
नरसिंहं रथोदाराः सिंहं मत्ता इव द्विपाः ॥ ७.९९.४६ ॥
ମହାରଥୀ କ୍ଷତ୍ରିୟମାନେ ବେଗରେ ସେହି କ୍ଷତ୍ରିୟ-ଋଷଭ, ନରସିଂହ ଉପରକୁ ଧାଇଁଲେ; ମତ୍ତ ହାତୀମାନେ ସିଂହ ଉପରେ ପଡ଼ିବା ପରି।
7.99.47
तत्र पार्थस्य भुजयोर्महद्बलमदृश्यत ।
यत्क्रुद्धो बहुलाः सेनाः सर्वतः समवारयत् ॥ ७.९९.४७ ॥
ସେଠାରେ ପାର୍ଥଙ୍କ ବାହୁରେ ମହାନ ବଳ ଦେଖାଗଲା; କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ଚାରିଆଡ଼ୁ ବହୁ ସେନାକୁ ରୋକିଲେ।
7.99.48
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य द्विषतां सर्वतो विभुः ।
इषुभिर्बुभिस्तूर्णं सर्वानेव समावृणोत् ॥ ७.९९.४८ ॥
ଶକ୍ତିଶାଳୀ ସେ ନିଜ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଶତ୍ରୁଙ୍କ ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଚାରିଆଡ଼ୁ ରୋକି, ଶୀଘ୍ର ବାଣରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କଲେ।
7.99.49
तत्रान्तरिक्षे बाणानां प्रगाढानां विशाम्पते ।
सङ्घर्षेण महार्चिष्मान्पावकः समजायत ॥ ७.९९.४९ ॥
ହେ ପ୍ରଜାପତି, ସେଠାରେ ଆକାଶରେ ଘନ ବାଣର ସଂଘର୍ଷରୁ ମହାଜ୍ୱାଳାର ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
7.99.50
तत्रतत्र महेष्वासैः श्वसद्भिः शोणितोक्षितैः ।
हयैर्नागैश्च सम्भिन्नैर्नदद्भिश्चारिकर्शन ॥ ७.९९.५० ॥
ହେ ଶତ୍ରୁପୀଡ଼କ, ସେଠାରେ ସେଠାରେ ମହାଧନୁର୍ଧର, ରକ୍ତଲିପ୍ତ ହାଁଫାଳୁଥିବା ଘୋଡ଼ା ଓ ଚିରା ହାତୀମାନେ ଗର୍ଜୁଥିଲେ।
7.99.51
संरब्धैश्चारिभिर्वीरैः प्रार्थयद्भिर्जयं मृधे ।
एकस्थैर्बहुभिः क्रुद्धैरूष्मेव समजायत ॥ ७.९९.५१ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ଜୟ କାମନାକାରୀ, କ୍ରୋଧିତ, ଏକ ସ୍ଥାନରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଅନେକ ବୀରଙ୍କଠାରୁ ବାଷ୍ପ ପରି ଉତ୍ତାପ ଉଠିଲା।
7.99.52
शरोर्मिणं ध्वजावर्तं नागनक्रं दुरत्ययम् ।
पदातिमत्स्यकलिलं शङ्खदुन्दुभिनिःस्वनम् ॥ ७.९९.५२ ॥
ବାଣର ଲହରୀ, ଧ୍ୱଜର ଆବର୍ତ୍ତ, ହାତୀରୂପୀ କୁମ୍ଭୀରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦୁସ୍ତର, ପଦାତିକ ମାଛରେ ଘନ, ଶଙ୍ଖ ଓ ଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିନାଦରେ ଗୂଞ୍ଜିତ।
7.99.53
असङ्ख्येयमपारं च रजो नीरमतीव च ।
उष्णीषकमठं छत्रपताकाफेनमालिनम् ॥ ७.९९.५३ ॥
ଅସଂଖ୍ୟ ଓ ଅପାର, ଧୂଳି ଜଳରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପାଗଡ଼ିରୂପୀ କଇଁଛଥିବା, ଛତ୍ର ଓ ପତାକାର ଫେଣର ମାଳା ଧାରଣ କରିଥିବା।
7.99.54
रथसागरमक्षोभ्यं मातङ्गाङ्गशिलाचितम् ।
वेलाभूतस्तदा पार्थः पत्रिभिः समवारयत् ॥ ७.९९.५४ ॥
ରଥ ସାଗରକୁ, ଯାହା ଅକ୍ଷୋଭ୍ୟ ଏବଂ ହାତୀ ଶରୀରରୂପୀ ପଥରରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତେବେ ପାର୍ଥ ତଟ ହୋଇ ବାଣରେ ରୋକିଲେ।
7.99.55
अर्जुने धरणीं प्राप्ते हयहस्ते च केशवे ।
एतदन्तरमासाद्य कथं पार्थो न घातितः ॥ ७.९९.५५ ॥
ଅର୍ଜୁନ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଯାଇଥିଲେ ଏବଂ କେଶବ ହାତରେ ଘୋଡ଼ାର ଲଗାମ ଧରିଥିଲେ, ସେହି ସମୟରେ ପାର୍ଥ କାହିଁକି ନିହତ ହେଲେ ନାହିଁ?
7.99.56
सद्यः पार्थिव पार्थेन निरुद्धाः सर्वपार्थिवाः ।
रथस्था धरणीस्थेन वाक्यमच्छान्दसं यथा ॥ ७.९९.५६ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ପାର୍ଥ ତୁରନ୍ତ ରଥରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିଦେଲେ; ଏହି ବାକ୍ୟ ଛନ୍ଦବଦ୍ଧ ନ ଥିବା ଭଳି ଜଣାପଡ଼େ।
7.99.57
स पार्थः पार्थिवान्सर्वान्भूमिस्थोपि रथस्थितान् ।
एको निवारयामास लोभः सर्वगुणानिव ॥ ७.९९.५७ ॥
ଭୂମିରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ସେହି ପାର୍ଥ ଏକାକୀ ରଥରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିଲେ; ଯେପରି ଲୋଭ ସମସ୍ତ ଗୁଣକୁ ରୋକେ।
7.99.58
ततो जनार्दनः सङ्ख्ये प्रियं पुरुषसत्तमम् ।
असम्भ्रान्तो महाबाहुरर्जुनं वाक्यमब्रवीत् ॥ ७.९९.५८ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାବାହୁ ଜନାର୍ଦ୍ଦନ ଯୁଦ୍ଧରେ ବିଚଳିତ ନ ହୋଇ, ନିଜ ପ୍ରିୟ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଅର୍ଜୁନଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
7.99.59
उदपानमिहाश्वानां नालमस्ति रणेऽर्जुन ।
परीप्सन्ते जलं चेमे पेयं न त्ववगाहनम् ॥ ७.९९.५९ ॥
ହେ ଅର୍ଜୁନ! ଏହି ରଣରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କୂଅ ଯଥେଷ୍ଟ ନୁହେଁ; ସେମାନେ ପିଇବା ପାଇଁ ଜଳ ଖୋଜୁଛନ୍ତି, ଗାଧୋଇବା ପାଇଁ ନୁହେଁ।
7.99.60
इदमस्तीत्यसम्भ्रान्तो ब्रुवन्नस्त्रेण मेदिनीम् ।
अभिहत्यार्जुनश्चक्रे वाजिपानं सरः शुभम् ॥ ७.९९.६० ॥
"ଏଇ ଅଛି" ବୋଲି ନିର୍ଭୟରେ କହି, ଅର୍ଜୁନ ଅସ୍ତ୍ରରେ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କରି ଘୋଡ଼ାଙ୍କ ପିଇବା ପାଇଁ ଏକ ଶୁଭ ସରୋବର ସୃଷ୍ଟି କଲେ।
7.99.61
हंसकारण्डवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् ।
सुविस्तीर्णं प्रसन्नाम्भः प्रफुल्लवरपङ्कजम् ॥ ७.९९.६१ ॥
ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଚକ୍ରବାକରେ ଶୋଭିତ, ଅତି ବିସ୍ତୃତ, ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳଯୁକ୍ତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପଦ୍ମରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ଏକ ସରୋବର।
7.99.62
कूर्ममत्स्यगणाकीर्णमगाधमृषिसेवितम् ।
आगच्छन्नारदमुनिर्दर्शनार्थं कृतं क्षणात् ॥ ७.९९.६२ ॥
କଇଁଛ ଓ ମାଛର ସମୂହରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅଗାଧ, ଋଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ସେହି ସରୋବର, ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ଆସୁଥିବା ନାରଦ ମୁନି କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।
7.99.63
शरवंशं शरस्थूणं शराच्छादनमद्भुतम् ।
शरवेश्माकरोत्पार्थस्त्वष्टेवाद्भुतकर्मकृत् ॥ ७.९९.६३ ॥
ବାଣମାନଙ୍କର ହିଁ ବାଉଁଶ ଢାଞ୍ଚା, ବାଣମାନଙ୍କର ହିଁ ସ୍ତମ୍ଭ ଓ ବାଣମାନଙ୍କର ହିଁ ଛାତ ଥିବା ଅଦ୍ଭୁତ ଶରଗୃହ ପାର୍ଥ ନିର୍ମାଣ କଲେ; ଅଦ୍ଭୁତ କର୍ମ କରୁଥିବା ତ୍ଵଷ୍ଟାଙ୍କ ପରି।
7.99.64
ततः प्रहस्य गोविन्दः साधुसाध्वित्यथाब्रवीत् ।
शरवेश्मनि पार्थेन कृते तस्मिन्महात्मना ॥ ७.९९.६४ ॥
ତା'ପରେ ଗୋବିନ୍ଦ ହସି କହିଲେ, 'ସାଧୁ! ସାଧୁ!' — ମହାତ୍ମା ପାର୍ଥ ସେହି ଶରଗୃହ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପରେ।