Mahābhārata · Adhyāya 8.1
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.1.1
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं व्यासं ततो जयमुदीरयेत्
शिबिराद्धास्तिनपुरं प्राप्य भारत सञ्जयः ।
प्रविवेश महाबाहुर्धृतराष्ट्रनिवेशनम्
नारायणं नमस्कृत्य नरं चैव नरोत्तमम् ।
देवीं सरस्वतीं चैव ततो जयमुदीरयेत्
हते कर्णे महाराज निशि गावल्गणिस्तदा ।
दीनो ययौ नागपुरमश्वैर्वातसमैर्जवे
हते द्रोणे महेष्वासे तव पुत्रा महारथाः ।
बभूवुरस्वस्थमुखा विषण्णा गतचेतसः ॥ ८.१.१ ॥
Nachdem man sich vor Nārāyaṇa und vor Nara, dem besten der Männer, sowie vor der Göttin Sarasvatī und vor Vyāsa verneigt hat, soll man dann den Jaya rezitieren. O Nachkomme des Bharata, als Sañjaya, der Starkarmige, vom Lager her Hāstinapura erreicht hatte, betrat er den Palast des Dhṛtarāṣṭra. Nachdem man sich vor Nārāyaṇa und vor Nara, dem besten der Männer, und auch vor der Göttin Sarasvatī verneigt hat, soll man dann den Jaya rezitieren. O großer König, als Karṇa erschlagen war, ging in der Nacht Gāvalgaṇi (Sañjaya) betrübt nach Nāgapura, mit windschnellen Pferden. Als der große Bogenschütze Droṇa erschlagen war, wurden deine Söhne, die großen Wagenkämpfer, bestürzt, mit niedergeschlagenen Gesichtern und verlorenem Bewusstsein.
8.1.2
शोकेनापहतः सूतो विलपन्भृशदुःखितः ।
चिन्तयन्निधनं घोरं सूतपुत्रस्य पाण्डवैः
ततो द्रोणे हते राजन्दुर्योधनमुखा नृपाः ।
भृशमुद्विग्नमनसो द्रोणपुत्रमुपागमन्
स हास्तिनपुरं गत्वा भृशमुद्विग्नचेतनः ।
जगाम धृतराष्ट्रस्य क्षयं प्रक्षीणबान्धवम्
अवाङ्मुखाः शस्त्रभृतः सर्व एव विशाम्पते ।
अवेक्षमाणाः शोकार्ता नाभ्यभाषन्परस्परम् ॥ ८.१.२ ॥
Von Kummer überwältigt, klagte der Wagenlenker laut und, tief betrübt, grübelte er unablässig über den schrecklichen Tod Karṇas, des Wagenlenkersohns, durch die Pāṇḍavas. Dann, o König, als Droṇa erschlagen war, begaben sich die Könige unter Duryodhana, mit sehr beunruhigtem Sinn, zum Sohn Droṇas. Er ging nach Hāstinapura und trat, mit tief erschüttertem Gemüt, in das Haus Dhṛtarāṣṭras, dessen Verwandte geschwunden waren. O Herr der Menschen, alle Waffenträger sahen, die Gesichter gesenkt und von Trauer ergriffen, einander an, doch sprachen sie kein Wort miteinander.
8.1.3
अन्तःपुरं प्रविश्यैव सञ्जयो राजसत्तमम् ।
अश्रुपूर्णो भृशं त्रस्तो राजानमुपजग्मिवान्
ते द्रोणमनुशोचन्तः कश्मलाभिहतौजसः ।
पर्युपासन्त शोकार्तास्ततः शारद्वतीसुतम्
स तमुद्वीक्ष्य राजानं कश्मलाभिहतौजसम् ।
ववन्दे प्राञ्जलिर्भूत्वा मूर्ध्ना पादौ नृपस्य ह
तान्दृष्ट्वा व्यथिताकारान्सैन्यानि तव भारत ।
ऊर्ध्वमेव निरैक्षन्त दुःखत्रस्तान्यनेकशः ॥ ८.१.३ ॥
Als er den inneren Palast betrat, kam Sañjaya, voller Tränen und sehr verängstigt, zum König, dem besten der Könige. Um Droṇa klagend, ihre Kraft durch Verwirrung niedergeschlagen, setzten sich die vom Kummer Gequälten dann um den Sohn der Śāradvatī. Als er den König sah, dessen Kraft durch Verwirrung erschlagen war, verneigte er sich mit gefalteten Händen und legte sein Haupt zu den Füßen des Königs. O Bhārata, als sie deine Heere mit verstörtem Aussehen sahen, vor Leid verängstigt, blickten sie immer wieder nach oben.
8.1.4
उपस्थाय च राजानं विनिश्वस्य च सूतजः ।
नातिहृष्टमना राजन्निदं वचनमब्रवीत्
ते मुहूर्तं समाश्वस्य हेतुभिः शास्त्रसम्मितैः ।
रात्र्यागमे महीपालाः स्वानि वेश्मानि भेजिरे
सम्पूज्य च यथान्यायं धृतराष्ट्रं महीपतिम् ।
हा कष्टमिति चोक्त्वा स ततो वचनमाददे
शस्त्राण्येषां तु राजेन्द्र शोणिताक्तानि सर्वशः ।
प्राभ्रश्यन्त कराग्रेभ्यो दृष्ट्वा द्रोणं हतं युधि ॥ ८.१.४ ॥
Sañjaya, der Sohn des Wagenlenkers, trat zum König, seufzte tief und sprach mit nicht erfreutem Geist, o König, diese Worte. Nachdem er sich einen Augenblick durch schriftgemäße Gründe getröstet hatte, zogen die Könige bei Einbruch der Nacht in ihre eigenen Wohnungen. Dann, nachdem er Dhṛtarāṣṭra, den Herrn der Erde, gebührend geehrt und 'Weh, welch ein Leid!' gesagt hatte, begann er seine Rede. O Herr der Könige, als sie Droṇa im Kampf erschlagen sahen, glitten ihnen die überall mit Blut verschmierten Waffen von den Fingerspitzen.
8.1.5
सञ्चयोऽहं महाराज नमस्ते भरतर्षभ ।
हतो वैकर्तनः कर्णः कृत्वा कर्म सुदुष्करम्
ते वेश्मस्वपि कौरव्य पृथ्वीशा नाप्नुवन्सुखम् ।
चिन्तयन्तः क्षयं तीव्रं दुःखशोकसमन्विताः
सञ्जयोऽहं क्षितिपते कच्चिदास्ते सुखं भवान् ।
स्वदोषैरापदं प्राप्य कच्चिन्नाद्य विमुह्यति
तानि बद्वान्यरिष्टानि लम्बमानानि भारत ।
अदृश्यन्त महाराज नक्षत्राणि यथा दिवि ॥ ८.१.५ ॥
Sañjaya sprach: Heil dir, großer König, Stier der Bharatas. Karṇa, der Sohn des Vikartana, wurde erschlagen, nachdem er eine äußerst schwere Tat vollbracht hatte. Auch in ihren Häusern, o Nachkomme Kurus, fanden die Könige kein Glück; in Gedanken an die grimmige Vernichtung waren sie voller Leid und Kummer. Ich bin Sañjaya, o Herr der Erde. Geht es dir gut? Da du durch deine eigenen Fehler ins Unglück geraten bist, verwirrst du dich heute nicht, o Bhārata? O großer König, jene gebundenen, herabhängenden bösen Zeichen erschienen wie Sterne am Himmel.
8.1.6
चेदिकाशिकरूशानां मत्स्यानां सोमकैः सह ।
कृत्वाऽसौ कदनं शेते वातनुन्न इव द्रुमः
विशेषतः सूतपुत्रो राजा चैव सुयोधनः ।
दुःशासनश्च शकुनिः सौबलश्च महाबलः
हितान्युक्तानि विदुरद्रोणगाङ्गेयकेशवैः ।
अगृहीतान्यनुस्मृत्य कच्चिन्न कुरुषे व्यथाम्
तथा तु स्तिमितं दृष्ट्वा गतसत्वमवस्थितम् ।
बलं तव महाराज राजा दुर्योधनोऽब्रवीत् ॥ ८.१.६ ॥
Nachdem er mit den Cedis, Kāśis, Rūśas, Matsyas und Somakas ein Gemetzel angerichtet hat, liegt er wie ein vom Wind gefällter Baum. Besonders der Wagenlenkersohn, König Duryodhana, Duḥśāsana, Śakuni und der mächtige Saubala haben die heilsamen Worte von Vidura, Droṇa, Gāṅgeya und Keśava nicht angenommen. Erinnert ihr euch daran, ohne Kummer zu empfinden? Als König Duryodhana, großer König, euer Heer regungslos und leblos stehen sah, sprach er.
8.1.7
गोष्ठमध्येव ऋषभो गोव्रजैः परिवारितः ।
व्यालेन निहतो यद्वत्तथाऽसौ निहतः परैः
उषितास्ते निशां तां तु दुर्योधननिवेशने ।
चिन्तयन्तः परिक्लेशान्पाण्डवानां महात्मनाम्
रामनारदकण्वाद्यैर्हितमुक्तं सभातले ।
न गृहीतमनुस्मृत्य कच्चिन्न कुरुषे व्यथाम्
भवतां बाहुवीर्यं हि समाश्रित्य मया युधि ।
पाण्डवेयाः समाहूता युद्वं चेदं प्रवर्तितम् ॥ ८.१.७ ॥
Wie ein Stier, der inmitten einer Herde von Kühen im Stall von einem wilden Tier erschlagen wird, so wurde er von den Feinden erschlagen. Jene, die jene Nacht im Lager Duryodhanas verbrachten, grübelten unablässig über die Leiden der hochherzigen Pāṇḍavas. Bekümmert es dich nicht, wenn du dich an die heilsamen Worte erinnerst, die Rāma, Nārada, Kaṇva und andere in der Versammlungshalle sprachen und die nicht beherzigt wurden? Auf die Kraft eurer Arme vertrauend, forderte ich die Söhne Pāṇḍus zum Kampf heraus, und dieser Krieg wurde in Gang gesetzt.
8.1.8
निराशान्पाण्डवान्कृत्वा दृढं राजन्ससात्यकान् ।
पाञ्चालानां रथांश्चैव विनिहत्य सहस्रशः
यत्तद्द्यूते परिक्लिष्टा कृष्णा चानायिता सभाम् ।
तत्स्मरन्तोऽनुशोचन्तो भृशमुद्विग्नचतेतसः
सुहृदस्त्वद्विते युक्तान्भीष्मद्रोणमुखान्परैः ।
निहतान्युधि संस्मृत्य कच्चिन्न कुरुषे व्यथाम्
तदिदं निहते द्रोणे विषण्णमिव लक्ष्यते ।
युध्यमानाश्च समरे योधा वध्यन्ति सर्वशः ॥ ८.१.८ ॥
O König, nachdem du die Pāṇḍavas zusammen mit Sātyaki in Verzweiflung gestürzt und die Streitwagen der Pāñcālas zu Tausenden vernichtet hast, und wenn du dich daran erinnerst, wie Kṛṣṇā, im Würfelspiel gequält, in die Versammlungshalle geschleift wurde – sie, die sich immer wieder grämen, mit erregtem Gemüt – empfindest du keinen Schmerz, wenn du daran denkst, dass deine dir wohlgesinnten Freunde Bhīṣma und Droṇa, deinem Wohl ergeben, im Kampf von den Feinden erschlagen wurden? Da Droṇa erschlagen ist, erscheint dieses Heer niedergeschlagen, und die kämpfenden Krieger werden allenthalben getötet.
8.1.9
जित्वा शूरान्महेष्वासान्विद्राव्य च दिशोदश ।
हतो वैकर्तनः कर्णः पाण्डवेन किरीटिना
तथा तु सञ्चिन्तयतां तान्क्लेशान्द्यूतकारितान् ।
दुःखेन क्षणदा राजञ्जगामाब्दशतोपमा
तमेवंवादिनं राजा सूतपुत्रं कृताजलिम् ।
सुदीर्घमथ निःश्वस्य दुःखार्त इदमब्रवीत्
जयो वाऽपि वधो वाऽपि युध्यमानस्य संयुगे ।
भवेत्किमत्र चित्रं वै युध्यध्वं सर्वतोमुखाः ॥ ८.१.९ ॥
Nachdem er Helden und große Bogenschützen besiegt und die zehn Himmelsrichtungen in die Flucht geschlagen hatte, tötete der Pāṇḍava Arjuna, der Gekrönte, Karṇa, den Sohn des Vikartana. O König, für jene, die über die Qualen des Würfelspiels nachsannen, verging diese Nacht im Kummer wie hundert Jahre. Zu dem Wagenlenkersohn, der so sprach und mit gefalteten Händen dastand, sprach der König, von Kummer gequält, nachdem er einen sehr langen Seufzer ausgestoßen hatte: Für den, der im Kampf kämpft, ob Sieg oder Tod — was ist daran verwunderlich? Kämpft, ihr Krieger mit Gesichtern nach allen Seiten.
8.1.10
वैरस्य गत आनृण्यं दुर्गमस्य दुरात्मभिः ।
हत्वा कर्णं महाराज विशल्यः पाण्डवोऽभवत्
ततः प्रभाते विमले स्थिता दिष्टस्य शासने ।
चक्रुरावश्यकं सर्वे विधिदृष्टेन कर्मणा
आपगेये हते शूरे दिव्यास्त्रवति सञ्जय ।
द्रोणे च परमेष्वासे भृशं मे व्यथितं मनः
पश्यध्वं च महात्मानं कर्णं वैकर्तनं युधि ।
प्रचरन्तं महेष्वासं दिव्यैरस्त्रैर्महाबलम् ॥ ८.१.१० ॥
Nachdem die Schuld der Feindschaft beglichen war und der unbezwingliche Held von den Bösen getötet worden war, o großer König, wurde der Sohn Pāṇḍus dornenfrei, indem er Karṇa tötete. Dann, im klaren Morgenlicht, standen alle unter dem Befehl des Schicksals und vollzogen die notwendigen Handlungen durch das vom Schicksal gesehene Tun. O Sañjaya, da der heldenhafte Sohn des Āpgeya (Bhīṣma) und Droṇa, der höchste Bogenschütze und Kenner der göttlichen Waffen, erschlagen sind, ist mein Geist tief betrübt. Sieh im Kampf den großherzigen Sohn des Vikartana, Karṇa, der als mächtiger Bogenschütze mit göttlichen Waffen umherzieht.
8.1.11
शोषणं सागराणां वा पतनं वा विवस्वतः ।
विशीर्णत्वं यथा मेरोस्तथा कर्णस्य पातनम्
ते कृत्वाऽवश्यकार्याणि समाश्वस्य च भारत ।
योगमाज्ञापयामासुर्युद्वाय च विनिर्ययुः
यो रथानां सहस्राणि दंशितानां दशैव तु ।
अहन्यहनि तेजस्वी निजघ्ने वसुसम्भवः
यस्य वै युधि सन्त्रासात्कुन्तीपुत्रो धनञ्जयः ।
निवर्तते सदा मन्दः सिंहात्क्षुद्रमृगो यथा ॥ ८.१.११ ॥
Wie das Austrocknen der Ozeane, das Fallen der Sonne oder das Zerbersten des Meru unmöglich wären, so war auch Karṇas Fall. Nachdem sie ihre notwendigen Pflichten erfüllt und Trost gefunden hatten, o Bhārata, befahlen sie die Schlachtordnung und zogen in den Krieg. Der strahlende Sohn des Vasu, der täglich zehntausend gepanzerte Wagen niederstreckte, vor dem Dhanañjaya, der Sohn Kuntīs, im Kampf stets zurückwich wie ein kleiner Hirsch vor dem Löwen.
8.1.12
योधाश्च बहवो राजन्हतास्तत्र जयैषिणः ।
राजानो राजपुत्राश्च शूराः परिघबाहवः
कर्णं सेनापतिं कृत्वा कृतकौतुकमङ्गलाः ।
पूजयित्वा द्विजश्रेष्ठान्दधिपात्रघृताक्षतैः
तं हतं यज्ञसेनस्य पुत्रेणेह शिखण्डिना ।
पाण्डवेयाभिगुप्तेन श्रुत्वा मे व्यथितं मनः
येन नागायुतप्राणो भीमसेनो महाबलः ।
मानुषेणैव युद्धेन तामवस्थां प्रवेशितः ॥ ८.१.१२ ॥
O König, viele Krieger, die den Sieg suchten, Könige und Prinzen, Helden mit eisenstangengleichen Armen, wurden dort erschlagen. Nachdem sie Karṇa zum Heerführer gemacht, die glückverheißenden Riten und Zeichen vollzogen und die besten der Zweimalgeborenen mit Quark, Ghee und ungebrochenen Körnern geehrt hatten, waren sie in die Schlacht gezogen. Als ich hörte, dass er von Śikhaṇḍin, dem Sohn des Yajñasena, erschlagen wurde, der von den Pāṇḍava beschützt wurde, ist mein Geist betrübt. Der mächtige Bhīmasena, dessen Kraft die von zehntausend Elefanten war, brachte ihn durch bloßen menschlichen Kampf in jenen Zustand.
8.1.13
रथौघाश्च नरौघाश्च हता राजन्सहस्रशः ।
वारणा निहतास्तत्र वाजिनश्च महाहवे
गोभिरश्वैश्च निष्कैश्च वासोभिश्च महाधनैः ।
वन्द्यमाना जयाशीर्भिः सूतमागधबन्दिभिः
भार्गवः प्रददौ यस्मै परमास्त्रं महाहवे ।
साक्षाद्रामणे यो बाल्ये धनुर्वेद उपाकृतः
येन दिव्यास्त्रविच्छूरो मायावी स घटोत्कचः ।
अमोघया रणे शक्त्या निहतो भैरवं नदन् ॥ ८.१.१३ ॥
O König, dort wurden in der großen Schlacht Tausende von Wagenkriegern und Fußsoldaten erschlagen; auch Elefanten und Pferde wurden getötet. Karṇa, der von Wagenlenkern, Lobsängern und Barden mit Siegessegnungen gepriesen wurde und dem Kühe, Pferde, Goldmünzen und kostbare Gewänder dargebracht wurden, dem Bhārgava (Paraśurāma) in der großen Schlacht die höchste Waffe gab, den Rāma selbst in der Kindheit den Bogenbau lehrte — jener Ghaṭotkaca, Held, Kenner der göttlichen Waffen und Zauberer, wurde im Kampf von einem unfehlbaren Speer niedergestreckt und brüllte furchtbar.
8.1.14
क्षत्रियाश्च महाराज सेनयोरुभयोर्हताः ।
परस्परं वै वीक्ष्यात्र परस्परकृतागसः
तथैव पाण्डवा राजन्कृतपूर्वाह्णिकक्रियाः ।
शिबिरान्निर्ययुस्तूर्णं युद्वाय कृतनिश्चयाः
यस्य प्रसादात्कौन्तेया राजपुत्रा महारथाः ।
महारथत्वं सम्प्राप्तास्तथाऽन्ये वसुधाधिपाः
तस्य दुर्वारवीर्यस्य सत्यसन्धस्य धीमतः ।
बाह्वोर्द्रविणमक्षय्यमद्य द्रक्ष्यथ संयुगे ॥ ८.१.१४ ॥
O großer König, die Kṣatriyas beider Heere sind erschlagen. Als sie einander dort als Schuldige sahen, zogen auch die Pāṇḍavas, o König, nachdem sie ihre Morgenriten vollzogen und sich zum Kampf entschlossen hatten, eilends aus dem Lager. Durch dessen Gnade die Söhne der Kuntī und die Prinzen große Wagenkämpfer wurden und auch andere Erdherrscher den Rang großer Wagenkämpfer erlangten — heute werdet ihr im Kampf in ihren Armen den unerschöpflichen Reichtum jenes unbezwingbar Tapferen, wahrhaft Gelobten und Weisen sehen.
8.1.15
किञ्चिच्छेषान्परान्कृत्वा तीर्त्वा पाण्डववाहिनीम् ।
पार्थवेलां समासाद्य हतो वैकर्तनो वृषा
ततः प्रववृते युद्वं तुमुलं रोमहर्षणम् ।
कुरूणां पाण्डवानां च परस्परजयैषिणाम्
तं द्रोणं निहतं श्रुत्वा धृष्टद्युम्नेन संयुगे ।
सत्यसन्धं महेष्वासं भृशं मे व्यथितं मनः
द्रोणपुत्रस्य विक्रान्तं राधेयस्यैव चोभयोः ।
पश्यन्तु पाण्डुपुत्रास्ते विष्णुवासवयोरिव ॥ ८.१.१५ ॥
Nachdem er einige Feinde übriggelassen und das Heer der Pāṇḍavas überquert hatte, erreichte der Stier, Sohn des Vikartana, das Ufer des Pārtha und wurde erschlagen. Dann entbrannte ein tosender, haarsträubender Kampf zwischen den Kurus und den Pāṇḍavas, die einander den Sieg wünschten. Als ich hörte, dass Droṇa, dem Schwur treu und ein großer Bogenschütze, im Kampf von Dhṛṣṭadyumna erschlagen wurde, ist mein Geist tief betrübt. Mögen die Söhne Pāṇḍus die Tapferkeit sowohl des Sohnes Droṇas als auch des Sohnes der Rādhā sehen, so wie Viṣṇu und Vāsava sie sehen.
8.1.16
जयाशा धार्तराष्ट्राणां वैरस्य च मुखं नृप ।
तीर्णं तत्पाण्डवै राजन्यत्पुरा नावबुध्यसे
तयोर्द्वौ दिवसौ युद्वं कुरुपाण्डवसेनयोः ।
कर्णे सेनापतौ राजन्बभूवाद्भुतदर्शनम्
ययोर्लोके पुमानस्त्रे न समोऽस्ति चतुर्विधे ।
तौ द्रोणभीष्मौ श्रुत्वा तु हतौ मे व्यथितं मनः
सर्व एव भवन्तश्च शक्ताः प्रत्येकशोऽपि वा ।
पाण्डुपुत्रान्रणे हन्तुं ससैन्यान्किसु संहताः।
वीर्यवन्तः कृतास्त्राश्च द्रक्ष्यथाद्य परस्परम् ॥ ८.१.१६ ॥
O König, die Siegeshoffnung der Söhne Dhṛtarāṣṭras und das Gesicht der Feindschaft, das du zuvor nicht erkannt hast, haben die Pāṇḍavas überschritten. O König, der Kampf zwischen den Heeren der Kurus und Pāṇḍavas dauerte jene zwei Tage, und, o König, er wurde ein wundersamer Anblick mit Karṇa als Heerführer. Mein Geist ist betrübt, zu hören, dass Droṇa und Bhīṣma erschlagen wurden, deren Gleichen im Vierfachen Waffenwissen kein Mann auf der Welt besaß. Ihr alle, allein oder vereint, könnt die Söhne Pāṇḍus mit ihren Heeren im Kampf erschlagen. Mächtig und waffenkundig werdet ihr heute einander sehen.
8.1.17
प्रोच्यमानं महाराज बन्धुभिर्हितबुद्धिभिः ।
तदिदं समनुप्राप्तं व्यसनं त्वां महाभयम्
ततः शत्रुक्षयं कृत्वा सुमहान्तं रणे वृषः ।
पश्यतां धार्तराष्ट्राणां फल्गुनेन निपातितः
त्रैलोक्ये यस्य चास्त्रेषु न पुमान्विद्यते समः ।
तं द्रोणं निहतं श्रुत्वा किमकुर्वत मामकाः
एवमुक्त्वा ततः कर्णं चक्रे सेनापतिं तदा ।
तव पुत्रो महावीर्यो भ्रातृभिः सहितोऽनघ ॥ ८.१.१७ ॥
Großer König, dieses große Unheil, von dem deine wohlmeinenden Verwandten sprechen, ist über dich gekommen. Nachdem jener große Stier (Karṇa) im Kampf die Vernichtung der Feinde bewirkt hatte, wurde er vor den Augen der Söhne Dhṛtarāṣṭras von Phalguna (Arjuna) niedergestreckt. Als sie hörten, dass Droṇa, dem an Waffen kein Mann in den drei Welten gleichkommt, erschlagen war, was taten meine Leute? Nachdem er so gesprochen hatte, machte dein großmächtiger Sohn samt seinen Brüdern damals Karṇa zum Heerführer, o Makelloser.
8.1.18
पुत्राणां राज्यकामेन त्वया राजन्हितैषिणा ।
चरितान्यहितान्येव तेषां ते फलमागतम्
ततस्तु सञ्जयः सर्वं गत्वा नागपुरं द्रुतम् ।
आचष्ट धृतराष्ट्राय यद्वृत्तं कुरुजाङ्गले
संशप्तकानां च बले पाण्डवेन महात्मना ।
धनञ्जयेन विक्रम्य गमिते यमसादनम्
सैनापत्यमथावाप्य कर्णो राजन्महारथः ।
सिंहनादं विनद्योच्चैः प्रायुध्यत रणोत्कटः ॥ ८.१.१८ ॥
O König, die Taten, die du aus Begierde nach dem Königreich für deine Söhne und unter dem Vorwand, ihr Wohl zu suchen, begangen hast, waren in Wahrheit schädlich; nun ist ihre Frucht zu dir gekommen. Dann ging Sañjaya eilig nach Nāgapura und erzählte Dhṛtarāṣṭra alles, was im Land Kurujāṅgala geschehen war: wie im Heer der Saṃśaptakas der große Pāṇḍava Dhanañjaya sie durch seine Tapferkeit ins Reich Yamas schickte; und wie, o König, der große Wagenkämpfer Karṇa, nachdem er das Kommando über das Heer erlangt hatte, laut ein Löwengebrüll ausstieß und kampfeslustig stritt.
8.1.19
हतो दुःशासनो राजन्यथोक्तं पाण्डवेन तु ।
प्रतिज्ञा भीमसेनेन निस्तीर्णा सा चमूमुखे
आपगेयं हतं श्रुत्वा द्रोणं चापि महारथम् ।
आजगाम परामार्तिं वृद्वो राजाऽम्बिकासुतः
नारायणास्त्रे च हते द्रोणपुत्रस्य धीमतः ।
विप्रद्रुतानहं मन्येनिमग्नाञ्शोकसागरे।
ससृञ्जयानां सर्वेषां पाञ्चालानां च मारिष ।
केकयानां विदेहानां चकार कदनं महत् ॥ ८.१.१९ ॥
O König, Duḥśāsana wurde getötet, wie es der Pāṇḍava Bhīmasena erklärt hatte; an der Spitze des Heeres erfüllte er sein Gelübde. Als der alte König, Sohn der Ambikā, hörte, dass Bhīṣma und der große Wagenkämpfer Droṇa getötet worden waren, überkam ihn höchster Schmerz. Als die Nārāyaṇa-Waffe des weisen Sohnes Droṇas versagte, glaube ich, dass die fliehenden Truppen in einem Meer des Kummers versanken. O Herr, er richtete ein großes Gemetzel an unter allen Sṛñjayas, Pāñcālas, Kekayas und Videhas.
8.1.20
पीतं च क्षतजं तस्य धार्तराष्ट्रस्य संयुगे ।
पाण्डवेन महाराज कर्म कृत्वा सुदुष्करम्
स श्रुत्वा निहतं कर्णं दुर्योधनहितैषिणम् ।
कथं द्विजवर प्राणानधारयत दुःखितः
प्लवमानान्हते द्रोणे सन्ननौकानिवार्णवे ।
दुर्योधनस्य कर्णस्य भोजस्य कृतवर्मणः।
तस्येषुधाराः शतशः प्रादुरासञ्छरासनात् ।
अग्रे पुङ्खेषु संसक्ता यथा भ्रमरपङ्क्तयः ॥ ८.१.२० ॥
O großer König, das Blut des Sohnes des Dhṛtarāṣṭra wurde vom Pāṇḍava getrunken, der im Kampf eine sehr schwere Tat vollbrachte. Als er hörte, dass Karṇa, der Wohltäter Duryodhanas, erschlagen war, wie hielt er, betrübt, sein Leben aufrecht, o Bester der Zweimalgeborenen? Als Droṇa erschlagen war und Duryodhana, Karṇa, Bhoja und Kṛtavarman wie Menschen im Ozean ohne Boot strauchelten, da brachen aus seinem Bogen hunderte Pfeilströme hervor, deren gefiederte Spitzen wie Bienenreihen anhafteten.
8.1.21
एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
शोकस्यान्तमपश्यन्वै हतं मत्वा सुयोधनम्।
विह्वलः पतितो भूमौ नष्टचेता इव द्विपः ।
यस्मिञ्जयाशां पुत्राणां सममन्यत पार्थिवः।
तस्मिन्हते स कौरव्यः कथं प्राणानधारयत् ।
मद्रराजस्य शल्यस्य द्रौणेश्चैव कृपस्य च
मत्पुत्रस्य च शेषस्य तथाऽन्येषां च सञ्जय ।
स पीडयित्वा पाञ्चालान्पाण्डवांश्च तरस्विनः।
हत्वा सहस्रशो योधानर्जुनेन निपातितः ॥ ८.१.२१ ॥
O großer König, als Dhṛtarāṣṭra, Sohn der Ambikā, dies hörte, sah er kein Ende seines Kummers. In dem Glauben, Suyodhana sei erschlagen, verwirrt und des Verstandes beraubt, stürzte er zu Boden wie ein Elefant. Wie konnte jener Kaurava, auf den der König die Siegeshoffnung seiner Söhne gleichermaßen gesetzt hatte, nach dessen Tod am Leben bleiben?
8.1.22
तस्मिन्निपतिते भूमौ विह्वले राजसत्तमे ।
आर्तनादो महानासीत्स्त्रीणां भरतसत्तम
दुर्मरं तदहं मन्ये नृणां कृच्छ्रेऽपि वर्तताम् ।
यत्र कर्णं हतं श्रुत्वा नात्यजज्जीवितं नृपः
विप्रद्रुतेष्वनीकेषु मुखवर्णोऽभवत्कथम् ।
एतत्सर्वं यथावृत्तं तथा गावल्गणे मम। ॥ ८.१.२२ ॥
Als jener Beste der Könige zu Boden fiel, verwirrt, o Bester der Bharatas, erhob sich ein großes Klagegeschrei der Frauen. Dass der König nicht sein Leben aufgab, als er vernahm, dass Karṇa erschlagen war, halte ich selbst für Menschen in Not für kaum erträglich. Als die Heere in die Flucht geschlagen wurden, wie veränderte sich seine Gesichtsfarbe? O Sohn des Gavalgaṇa, erzähle mir all dies, wie es sich zugetragen hat.
8.1.23
श शब्दः पृथिवीं कृत्स्नां पूरयामास सर्वशः ।
तथा शान्तनवं वृद्वं ब्रह्मन्बाह्लीकमेव च।
द्रोणं च सोमदत्तं च भूरिश्रवसमेव च ।
आचक्ष्व पाण्डवेयानां मामकानां च विक्रमम् ॥ ८.१.२३ ॥
Jener Klang erfüllte die ganze Erde nach allen Seiten. O Gelehrter, beschreibe mir die Tapferkeit des greisen Sohnes des Śantanu, des Bāhlīka, des Droṇa, des Somadatta und des Bhūriśravas sowie die Tapferkeit der Pāṇḍavas und der Meinen.
8.1.24
शोकार्णवे महाघोरे निमग्ना भरतस्त्रियः ।
रुरुदुर्दुःखशोकार्ता भृशमुद्विग्नचेतसः
तथैव चान्यान्सुहृदः पुत्रान्पौत्रांश्च पातितान् ।
श्रुत्वा यन्नाजहात्प्राणांस्तन्मन्ये दुष्करं द्विज
तवापराधाद्यद्वृत्तं कौरवेयेषु मारिष ।
तच्छ्रुत्वा मा व्यथां कार्षीर्दिष्टे न व्यथते बुधः ॥ ८.१.२४ ॥
In einen schrecklichen Ozean des Kummers versunken, weinten die Frauen der Bharatas, von Schmerz und Trauer gequält, mit sehr erregtem Gemüt. Ebenso denke ich, dass es schwer ist, o Zweimalgeborener, dass jene ihre Lebensatem nicht aufgaben, als sie hörten, dass andere Freunde, Söhne und Enkel niedergestreckt worden waren. O Verehrungswürdiger, sei nicht betrübt über das, was durch deine Schuld unter den Kauravas geschah; ein Weiser grämt sich nicht vor dem Schicksal.
8.1.25
राजानं च समासाद्य गान्धारी भरतर्षभ ।
निःसंज्ञा पतिता भूमौ सर्वाण्यन्तः पुराणि च
एतन्मे सर्वमाचक्ष्व विस्तरेण महामुने ।
न हि तृप्यामि पूर्वेषां शृण्वानश्चरितं महत्
यस्मादभावी भावी वा भवेदर्थो नरं प्रति ।
अप्राप्तौ तस्य वा प्राप्तौ न कश्चिद्यथते बुधः ॥ ८.१.२५ ॥
Als Gāndhārī den König erreichte, fielen sie und alle Frauen des inneren Palastes bewusstlos zu Boden. O Stier der Bharatas, o großer Weiser, erzähle mir all dies ausführlich; ich werde nicht satt, die großen Taten der Vorfahren zu hören. Denn was einem Menschen geschehen soll oder nicht, dessen Erlangung oder Nichterlangung betrübt den Weisen nicht.
8.1.26
ततस्ताः स़ञ्जयो राजन्समाश्वासयदातुराः ।
मुह्यामानाः सुबहुशो मुञ्चन्तीर्वारि नेत्रजम्
न व्यथाऽभ्यधिका काचिद्विद्यते मम सञ्जय ।
दिष्टमेतत्पुरा मन्ये कथयस्य यथेच्छकम् ॥ ८.१.२६ ॥
Da tröstete Sañjaya, o König, jene betrübten Frauen, die immer wieder ohnmächtig wurden und Tränen aus ihren Augen vergossen. »Sañjaya, ich kenne keinen größeren Schmerz als diesen. Ich glaube, dies war schon lange bestimmt; erzähle, wie du willst.«
8.1.27
समाश्वस्ताः स्त्रियस्तास्तु वेपमाना मुहुर्मुहुः ।
कदल्य इव वातेन धूयमानाः समन्ततः ॥ ८.१.२७ ॥
Obwohl getröstet, zitterten jene Frauen immer wieder, wie Bananenstauden, die der Wind von allen Seiten schüttelt.
8.1.28
राजानं विदुरश्चापि प्रज्ञाचक्षुषमीश्वरम् ।
आश्वासयामास तदा सिञ्चंस्तोयेन कौरवम् ॥ ८.१.२८ ॥
Da tröstete auch Vidura den König, den blinden Herrscher der Kaurava, indem er ihn mit Wasser besprengte.
8.1.29
स लब्ध्वा सनकैः संज्ञां ताश्च दृष्ट्वा स्त्रियो नृपः ।
उन्मत्त इव राजेन्द्र स्थितस्तूष्णीं विशाम्पते ॥ ८.१.२९ ॥
Er kam langsam wieder zu sich, und als er jene Frauen sah, o König der Könige, o Herr des Volkes, stand er stumm da wie ein Wahnsinniger.
8.1.30
ततो ध्यात्वा चिरं कालं निःश्वस्य च पुनःपुनः ।
स्वान्पुत्रान्गर्हयामास बहुमेने च पाण्डवान् ॥ ८.१.३० ॥
Dann, nachdem er lange nachgedacht und immer wieder geseufzt hatte, tadelte er seine eigenen Söhne und ehrte die Pāṇḍava sehr.
8.1.31
गर्हयंश्चात्मनो बुद्धिं शकुनेः सौबलस्य च ।
ध्यात्वा तु सुचिरं कालं वेपमानो मुहुर्मुहुः ॥ ८.१.३१ ॥
Seinen eigenen Verstand und den Śakunis, des Sohnes des Subala, tadelnd, sann er sehr lange nach und zitterte immer wieder.
8.1.32
संस्तभ्य च मनो भूयो राजा धैर्यसमन्वितः ।
पुनर्गावल्गणिं सूतं पर्यपृच्छत सञ्जयम् ॥ ८.१.३२ ॥
Nachdem der König seinen Geist wieder gefestigt hatte, fragte er, voll Standhaftigkeit, erneut den Wagenlenker Sañjaya, Sohn des Gavalgaṇa.
8.1.33
न त्वया कथितं वाक्यं श्रुतं सञ्जय तन्मया ॥ ८.१.३३ ॥
Die Worte, die du gesprochen hast, Sañjaya, habe ich nicht gehört.
8.1.34
कच्चिद्दुर्योधनः सूत न गतो वै यमक्षयम् ।
जये निराशः पुत्रो मे सततं जयकामुकः।
ब्रूहि सञ्जय तत्त्वेन पुनरुक्तां कथामिमाम् ॥ ८.१.३४ ॥
Wagenlenker, ist Duryodhana nicht zum Reich Yamas gegangen? Hat mein Sohn, der stets nach Sieg verlangte, die Hoffnung auf den Sieg verloren? Sañjaya, erzähle diese Geschichte wahrhaftig noch einmal.
8.1.35
एवमुक्तोऽब्रवीत्सूतो राजानं जनमेजय ।
हतो वैकर्तनो राजन्सहपुत्रैर्महारथः।
भ्रातृभिश्च महेष्वासैः सूतपुत्रैस्तनुत्यजैः ॥ ८.१.३५ ॥
So angesprochen sprach der Wagenlenker zum König, o Janamejaya: Vaikartana, der große Wagenkämpfer, wurde erschlagen, o König, samt seinen Söhnen; und seine Brüder und die großen Bogenschützen, die Söhne von Wagenlenkern, gaben ihre Leiber hin.
8.1.36
दुःशासनश्च निहतः पाण्डवेन यशस्विना ।
पीतं च रुधिरं कोपाद्भीमसेनेन संयुगे ॥ ८.१.३६ ॥
Duḥśāsana wurde vom ruhmreichen Pāṇḍava erschlagen, und im Kampf trank Bhīmasena in seinem Zorn sein Blut.
8.1.37
एतच्छ्रुत्वा महाराज धृतराष्ट्रोऽम्बिकासुतः ।
दह्यमानोऽब्रवीत्सूतं मुहूर्तं तिष्ठ सञ्जय।
व्याकुलं मे मनस्तात मा तावत्किंचिदुच्यताम् ॥ ८.१.३७ ॥
Als er dies hörte, o großer König, sprach Dhṛtarāṣṭra, der Sohn der Ambikā, vom Schmerz verzehrt, zum Wagenlenker: Sañjaya, warte einen Augenblick. Mein Geist ist verwirrt, mein Lieber; sag jetzt nichts mehr.
8.1.38
राजापि नाब्रवीत्किञ्चित्सञ्जयो विदुरस्तथा ।
तूष्णीम्भूतस्तदा सोऽथ बभूव जगतीपतिः ॥ ८.१.३८ ॥
Auch der König sagte nichts, Sañjaya und Vidura ebenso; da verstummte der Herr der Erde.