Vedyatra वेदयात्रा
തിരയുക

മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.46

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

8.46.1

सुदुष्करमिदं कर्म कृतं भीमेन सञ्जय ।
येन कर्णो महाबाहू रथोपस्थे निपातितः ॥ ८.४६.१ ॥

സഞ്ജയാ, ഭീമൻ ഈ അതികഠിനമായ കർമ്മം ചെയ്തു; അതിലൂടെ മഹാബാഹുവായ കർണ്ണൻ രഥത്തട്ടിൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.

8.46.2

कर्णो ह्येको रणे हन्ता पाण्डवान्सृञ्जयैः सह ।
इति दुर्योधनः सूत प्राब्रवीन्मां मुहुर्मुहुः ॥ ८.४६.२ ॥

"കർണ്ണൻ ഒരുവൻ തന്നെ യുദ്ധത്തിൽ സൃഞ്ജയരോടുകൂടി പാണ്ഡവരെ വധിക്കും" എന്ന് സൂതാ, ദുര്യോധനൻ എന്നോട് വീണ്ടും വീണ്ടും പറഞ്ഞു.

8.46.3

पराजितं तु राधेयं दृष्ट्वा भीमेन संयुगे ।
ततः परं किमकरोत्पुत्रो दुर्योधनो मम ॥ ८.४६.३ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ഭീമനാൽ പരാജയപ്പെട്ട രാധേയനെ (കർണ്ണനെ) കണ്ടശേഷം എന്റെ പുത്രൻ ദുര്യോധനൻ പിന്നീട് എന്ത് ചെയ്തു?

8.46.4

विमुखं प्रेक्ष्य राधेयं सूतपुत्रं महाहवे ।
पुत्रस्तव महाराज सोदर्यानिदमब्रवीत् ॥ ८.४६.४ ॥

മഹാരാജാവേ, മഹായുദ്ധത്തിൽ രാധേയനും സൂതപുത്രനുമായ കർണ്ണൻ മുഖം തിരിച്ചത് കണ്ട്, അങ്ങയുടെ പുത്രൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

8.46.5

शीघ्रं गच्छत भद्रं वो राधेयं परिरक्षत ।
भीमसेनभयेऽगाधे म़ज्जन्तं व्यसनार्णवे ॥ ८.४६.५ ॥

"നിങ്ങൾക്ക് മംഗളം! വേഗം ചെല്ലുക; ഭീമസേനന്റെ അഗാധമായ ഭയത്തിൽ, ദുരിതസമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്ന രാധേയനെ രക്ഷിക്കുക."

8.46.6

ते तु राज्ञा समादिष्टा भीमसेनं जिघांसवः ।
अभ्यवर्तन्त सङ्क्रुद्धाः पतङ्गाः पावकं यथा ॥ ८.४६.६ ॥

രാജാവിനാൽ ആജ്ഞാപിതരായ അവർ ഭീമസേനനെ കൊല്ലാനാഗ്രഹിച്ച് കോപത്തോടെ, തീയിലേക്ക് ശലഭങ്ങൾ പായുന്നതുപോലെ അവന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.

8.46.7

श्रुतायुर्दुर्धरः क्राथो विवित्सुर्विकटः समः ।
निषङ्गी कवची पाशी तथा नन्दोपनन्दकौ ॥ ८.४६.७ ॥

ശ്രുതായുസ്, ദുർധരൻ, ക്രാഥൻ, വിവിത്സു, വികടൻ, സമൻ, നിഷംഗി, കവചി, പാശി, അതുപോലെ നന്ദനും ഉപനന്ദനും.

8.46.8

दुष्प्रधर्षः सुबाहुश्च वातवेगसुवर्चसौ ।
धनुर्ग्राहो दुर्मदश्च जलसन्धः शलः सहः ॥ ८.४६.८ ॥

ദുഷ്പ്രധർഷൻ, സുബാഹു, വാതവേഗൻ, സുവർച്ചസ്, ധനുർഗ്രാഹൻ, ദുർമദൻ, ജലസന്ധൻ, ശലൻ, സഹൻ.

8.46.9

एते रथैः परिवृता वीर्यवन्तो महाबलाः ।
भीमसेनं समासाद्य समन्तात्पर्यवारयन् ॥ ८.४६.९ ॥

ഈ വീര്യവാന്മാരായ മഹാബലന്മാർ രഥങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട് ഭീമസേനനെ സമീപിച്ച് എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വളഞ്ഞു.

8.46.10

ते व्यमुञ्चञ्छरव्रातान्नानालिङ्गान्समन्ततः ।
स तैरभ्यर्द्यमानस्तु भीमसेनो महाबलः ॥ ८.४६.१० ॥

അവർ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും വ്യത്യസ്ത അടയാളങ്ങളുള്ള ശരസമൂഹങ്ങൾ അയച്ചു. അവരാൽ പീഡിതനായ മഹാബലൻ ഭീമസേനൻ...

8.46.11

तेषामापततां क्षिप्रं सुतानां ते जनाधिप ।
रथैः पञ्चशतैः सार्धं पञ्चाशदहनद्रथान् ॥ ८.४६.११ ॥

ഹേ ജനാധിപാ! വേഗത്തിൽ പാഞ്ഞടുത്ത നിന്റെ പുത്രന്മാരിൽ, അഞ്ഞൂറു രഥങ്ങളോടുകൂടിയ അമ്പത് രഥങ്ങളെ ഭീമസേനൻ തകർത്തു.

8.46.12

विवित्सोस्तु ततः क्रुद्धो भल्लेनापाहरच्छिरः ।
भीमसेनो महाराज तत्पपात हतं भुवि ॥ ८.४६.१२ ॥

അപ്പോൾ കോപിച്ച ഭീമസേനൻ ഭല്ലംകൊണ്ട് വിവിത്സുവിന്റെ തല അറുത്തു. ഹേ മഹാരാജാ, അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ട് ഭൂമിയിൽ വീണു.

8.46.13

सकुण्डलशिरस्त्राणं पूर्णचन्द्रोपमं तथा ।
अशोभत महाराज पूर्णचन्द्र इवाम्बरे ॥ ८.४६.१३ ॥

കുണ്ഡലങ്ങളും ശിരസ്ത്രവും ധരിച്ച അവൻ പൂർണചന്ദ്രനെപ്പോലെ ആയിരുന്നു. മഹാരാജാവേ, ആകാശത്തിലെ പൂർണചന്ദ്രനെപ്പോലെ അവൻ തിളങ്ങി.

8.46.14

तं दृष्ट्वा निहतं शूरं भ्रातरः सर्वतस्तदा ।
अभ्यद्रवन्त समरे भीमं भीमपराक्रमम् ॥ ८.४६.१४ ॥

ആ വീരൻ വധിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട് അവന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നും അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമന്റെ നേരെ പാഞ്ഞടുത്തു.

8.46.15

ततोऽपराभ्यां भल्लाभ्यां पुत्रयोस्ते महाहवे ।
जहार समरे प्राणान्भीमो भीमपराक्रमः ॥ ८.४६.१५ ॥

പിന്നെ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കര പരാക്രമിയായ ഭീമൻ മറ്റ് രണ്ട് ഭല്ലങ്ങളാൽ നിന്റെ രണ്ട് പുത്രന്മാരുടെ പ്രാണൻ യുദ്ധത്തിൽ അപഹരിച്ചു.

8.46.16

तौ धरामन्वपद्येतां वातरुग्णाविव द्रुमौ ।
विकटश्च सहश्चोमौ देवपुत्रोपमौ नृप ॥ ८.४६.१६ ॥

ആ രണ്ടുപേരും കാറ്റിൽ ഒടിഞ്ഞ രണ്ടു മരങ്ങൾ പോലെ ഭൂമിയിൽ വീണു. നൃപാ, വികടനും സഹനും ഇരുവരും ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെയായിരുന്നു.

8.46.17

ततस्तु त्वरितो भीमः क्राथं निन्ये यमक्षयम् ।
नाराचेन सुतीक्ष्णेन स हतो न्यपतद्भुवि ॥ ८.४६.१७ ॥

പിന്നെ ഭീമൻ വേഗത്തിൽ ക്രാഥനെ യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു. അതിതീക്ഷ്ണമായ നാരാചത്താൽ മുറിവേറ്റ അവൻ ഭൂമിയിൽ വീണു.

8.46.18

हाहाकारस्ततस्तीव्रः सम्बभूव जनेश्वर ।
वध्यमानेषु वीरेषु तव पुत्रेषु धन्विषु ॥ ८.४६.१८ ॥

ജനേശ്വരാ, നിന്റെ പുത്രന്മാരായ വില്ലാളി വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെടുമ്പോൾ ഭീകരമായ ഹാഹാകാരം ഉയർന്നു.

8.46.19

तेषां सुलुलिते सैन्ये पुनर्भीमो महाबलः ।
नन्दोपनन्दौ समरे प्रैषयद्यमसादनम् ॥ ८.४६.१९ ॥

അവരുടെ സൈന്യം കലങ്ങിമറിഞ്ഞപ്പോൾ, മഹാബലനായ ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ നന്ദനെയും ഉപനന്ദനെയും യമലോകത്തേക്ക് അയച്ചു.

8.46.20

ततस्ते प्राद्रवन्भीताः पुत्रास्ते विह्वलीकृताः ।
भीमसेनं रणे दृष्ट्वा कालान्तकयमोपमम् ॥ ८.४६.२० ॥

അപ്പോൾ ഭയന്നുവിറച്ച നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ, യുദ്ധത്തിൽ കാലനും അന്തകനും യമനും പോലെയുള്ള ഭീമസേനനെ കണ്ട് ഓടിപ്പോയി.

8.46.21

पुत्रांस्ते निहतान्दृष्ट्वा सूतपुत्रः सुदुर्मनाः ।
हंसवर्णान्हयान्भूयः प्रैषयद्यत्र पाण्डवः ॥ ८.४६.२१ ॥

നിങ്ങളുടെ പുത്രന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടതു കണ്ട് അതീവ ദുഃഖിതനായ സൂതപുത്രൻ, ഹംസവർണ്ണമുള്ള കുതിരകളെ വീണ്ടും പാണ്ഡവൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് അയച്ചു.

8.46.22

ते प्रेषिता महाराज मद्रराजेन वाजिनः ।
भीमसेनरथं प्राप्य समसज्जन्त वेगिताः ॥ ८.४६.२२ ॥

മഹാരാജാവേ, മദ്രരാജാവയച്ച ആ കുതിരകൾ വേഗത്തിൽ ഭീമസേനന്റെ രഥത്തിലെത്തി അതിനെ നേരിട്ടു.

8.46.23

स सन्निपातस्तुमुलो घोररूपो विशाम्पते ।
आसीद्रौद्रो महाराज कर्णपाण्डवयोर्मृधे ॥ ८.४६.२३ ॥

മനുഷ്യാധിപതേ, മഹാരാജാവേ, കർണ്ണനും പാണ്ഡവനും തമ്മിലുള്ള ആ ഏറ്റുമുട്ടൽ യുദ്ധത്തിൽ ഭയങ്കരവും ബഹളമയവും രൗദ്രവുമായി.

8.46.24

दृष्ट्वा मम महाराज तौ समेतौ महारथौ ।
आसीद्बुद्विः कथं युद्वमेतदद्य भविष्यति ॥ ८.४६.२४ ॥

മഹാരാജാവേ, ആ രണ്ടു മഹാരഥന്മാരും ഒത്തുചേരുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, ഇന്ന് ഈ യുദ്ധം എങ്ങനെയാകും എന്ന ചിന്ത എന്റെ മനസ്സിലുണ്ടായി.

8.46.25

ततो भीमो रणश्लाघी छादयामास पत्रिभिः ।
कर्णं रणे महाराज पुत्राणां तव पश्यताम् ॥ ८.४६.२५ ॥

അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിൽ പുകഴ്ത്തുന്ന ഭീമൻ അമ്പുകൾകൊണ്ട് കർണനെ മൂടി. മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പുത്രന്മാർ കാണ്കെ യുദ്ധത്തിൽ ഇത് സംഭവിച്ചു.

8.46.26

ततः कर्णो भृशं क्रुद्धो भीमं नवभिरायसैः ।
विव्याध परमास्त्रज्ञो भल्लैः सन्नतपर्वभिः ॥ ८.४६.२६ ॥

അപ്പോൾ കർണൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു, പരമാസ്ത്രജ്ഞനായി, ഒമ്പത് ഇരുമ്പ് അമ്പുകളാലും വളഞ്ഞ സന്ധികളുള്ള ഭല്ലങ്ങളാലും ഭീമനെ എയ്തു.

8.46.27

तान्निहत्य महाबाहुर्भीमो भीमपराक्रमः ।
आकर्णपूर्णैर्विशिखैः कर्णं विव्याध सप्तभिः ॥ ८.४६.२७ ॥

അവയെ നശിപ്പിച്ച മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ, ഭീകരപരാക്രമി, ചെവിവരെ വലിച്ചെയ്ത അമ്പുകളാൽ ഏഴ് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കർണനെ എയ്തു.

8.46.28

ततः कर्णो महाराज आशीविष इव श्वसन् ।
शरवर्षेण महता छादयामास पाण्डवम् ॥ ८.४६.२८ ॥

അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, കർണൻ വിഷസർപ്പത്തെപ്പോലെ ചീറിക്കൊണ്ട് വലിയ അമ്പുമഴകൊണ്ട് പാണ്ഡവനെ മൂടി.

8.46.29

भीमोऽपि ततं शरव्रातैश्छादयित्वा महारथम् ।
पश्यतां कौरवेयाणां विननर्द महाबलः ॥ ८.४६.२९ ॥

ഭീമനും ശരസമൂഹങ്ങളാൽ ആ മഹാരഥനെ മൂടി, കൗരവർ കാണ്കെ മഹാബലനായി ഗർജ്ജിച്ചു.

8.46.30

ततः कर्णो भृशं क्रुद्धो दृढमादाय कार्मुकम् ।
भीमं विव्याध दशभिः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः।
कार्मुकं चास्य चिच्छेद भल्लेन निशितेन च ॥ ८.४६.३० ॥

അപ്പോൾ കർണൻ അത്യന്തം കോപിച്ച്, ഉറച്ച വില്ലെടുത്ത്, കല്ലിൽ മൂർച്ച കൂട്ടിയ കങ്കപത്ര അമ്പുകൾ പത്തെണ്ണംകൊണ്ട് ഭീമനെ എയ്തു. അവന്റെ വില്ലും മൂർച്ചയുള്ള ഭല്ലംകൊണ്ട് മുറിച്ചു.

8.46.31

ततो भीमो महाबाहुर्हेमपट्टविभूषितम् ।
परिघं घोरमादाय मृतत्युदण्डमिवापरम्।
कर्णस्य निधनाकाङ्क्षी चिक्षेपातिबलो नदन् ॥ ८.४६.३१ ॥

അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ ഭീമൻ സ്വർണ്ണപ്പട്ടകളാൽ അലങ്കരിച്ച, മൃത്യുദണ്ഡംപോലെ ഭയങ്കരമായ മറ്റൊരു പരിഘം എടുത്ത്, കർണ്ണന്റെ മരണം ആഗ്രഹിച്ച് അതിബലത്തോടെ ഗർജ്ജിച്ചുകൊണ്ട് എറിഞ്ഞു.

8.46.32

तमापतन्तं परिघं वज्राशनिसमस्वनम् ।
चिच्छेद बहुधा कर्णः शरैराशीविषोपमैः ॥ ८.४६.३२ ॥

വജ്രവും മിന്നലും പോലെ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട് പാഞ്ഞടുത്ത ആ പരിഘത്തെ കർണ്ണൻ വിഷസർപ്പങ്ങൾക്കു തുല്യമായ അമ്പുകളാൽ പലതായി മുറിച്ചു.

8.46.33

ततः कार्मुकमादाय भीमो दृढतरं तदा ।
छादयामास विशिखैः कर्णं परबलार्दनम् ॥ ८.४६.३३ ॥

അപ്പോൾ ഭീമൻ കൂടുതൽ ദൃഢമായി വില്ലെടുത്ത്, ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്ന കർണ്ണനെ അമ്പുകളാൽ മൂടി.

8.46.34

ततो युद्धमभूद्धोरं कर्णपाण्डवयोर्मृधे ।
बलीन्द्रयोरिव मुहुः परस्परवधैषिणोः ॥ ८.४६.३४ ॥

അപ്പോൾ കർണ്ണനും പാണ്ഡവനും തമ്മിൽ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; രണ്ടു ബലശാലികളായ ഇന്ദ്രന്മാർ പരസ്പരം വധിക്കാനാഗ്രഹിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും ഏറ്റുമുട്ടുന്നതുപോലെ.

8.46.35

ततः कर्णो महाराज भीमसेनं त्रिभिः शरैः ।
आकर्णपूर्णैर्विव्याध दृढमानम्य कार्मुकम् ॥ ८.४६.३५ ॥

മഹാരാജാവേ, കർണ്ണൻ വില്ല് ദൃഢമായി വളച്ച്, ചെവിവരെ വലിച്ച മൂന്ന് അമ്പുകളാൽ ഭീമസേനനെ തുളച്ചു.

8.46.36

सोऽतिविद्धो महेष्वासः कर्णेन बलिनां वरः ।
घोरमादत्त विशिखं कर्णकायावदारणम् ॥ ८.४६.३६ ॥

കർണ്ണനാൽ അതിവിദ്ധനായ, ബലവാന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ആ മഹാധനുർധരൻ, കർണ്ണന്റെ ശരീരം പിളർക്കുന്ന ഭയങ്കരമായ ഒരമ്പ് എടുത്തു.

8.46.37

तस्य भित्त्वा तनुत्राणं भित्त्वा कायं च सायकः ।
प्राविशद्वरणीं राजन्वल्मीकमिव पन्नगः ॥ ८.४६.३७ ॥

രാജാവേ, അവന്റെ കവചവും ശരീരവും തുളച്ച് ആ അമ്പ് പുറ്റിലേക്ക് പാമ്പ് കടക്കുംപോലെ ശ്രേഷ്ഠമായ അവയവത്തിലേക്ക് കടന്നു.

8.46.38

स तेनातिप्रहारेण व्यथितो विह्वलन्निव ।
सञ्चचाल रथे कर्णः क्षितिकम्पे यथाऽचलः ॥ ८.४६.३८ ॥

ആ കഠിനമായ പ്രഹാരത്താൽ വേദനിച്ച് കർണൻ ഭൂകമ്പത്തിൽ പർവതം ഇളകുംപോലെ രഥത്തിൽ ഇളകി.

8.46.39

ततः कर्णो महाराज रोषामर्षसमन्वितः ।
भीमं तं पञ्चविंशत्या नाराचानां समार्पयत् ॥ ८.४६.३९ ॥

അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, കോപവും അസഹിഷ്ണുതയും നിറഞ്ഞ കർണൻ ആ ഭീമനെ ഇരുപത്തഞ്ച് നാരാചങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.

8.46.40

चिच्छेद कार्मुकं तूर्णं पाण्डवस्याशु पत्रिणा ॥ ८.४६.४० ॥

വേഗത്തിൽ ഒരു അമ്പുകൊണ്ട് പാണ്ഡവന്റെ വില്ല് അവൻ മുറിച്ചു.

8.46.41

तततो मुहूर्ताद्राजेन्द्र नातिकृच्छ्राद्वसन्निव ।
विरथं भीमकर्माणं भीमं कर्णश्चकार ह ॥ ८.४६.४१ ॥

പിന്നെ ഒരു നിമിഷത്തിൽ, രാജേന്ദ്രാ, വലിയ പ്രയാസമില്ലാതെ, കർണൻ ഭയങ്കര കർമ്മിയായ ഭീമനെ രഥമില്ലാത്തവനാക്കി.

8.46.42

विरथो भरतश्रेष्ठ प्रहसन्ननिलोपमः ।
गदां गृह्य महाबाहुरपतत्स्यन्दनोत्तमात् ॥ ८.४६.४२ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, രഥമില്ലാത്തവനായി, കാറ്റുപോലെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹാബാഹു ഗദയെടുത്ത് ഉത്തമ രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിയിറങ്ങി.

8.46.43

गदया च महाराज कर्णस्य रथकूबरम् ।
पोथयामास सङ्क्रुद्धः समरे शत्रुतापनः ॥ ८.४६.४३ ॥

മഹാരാജാവേ, കോപാകുലനായ ശത്രുതാപനൻ യുദ്ധത്തിൽ തന്റെ ഗദകൊണ്ട് കർണന്റെ രഥകൂബരം തകർത്തു.

8.46.44

स क्रोधवशमापन्नः पाण्डुपुत्रः प्रतापवान् ।
विद्राव्य गदया वीरस्तव पुत्रान्महाहवे ॥ ८.४६.४४ ॥

കോപവശനായ ആ പ്രതാപശാലിയായ പാണ്ഡുപുത്രൻ വീരൻ മഹായുദ്ധത്തിൽ ഗദകൊണ്ട് നിന്റെ പുത്രന്മാരെ ഓടിച്ചു.

8.46.45

नागान्सप्तशतान्राजन्नीषादन्तान्प्रहारिणः ।
व्यधमत्सहसा भीमः क्रुद्धरूपः परन्तपः ॥ ८.४६.४५ ॥

രാജാവേ, കലപ്പത്തണ്ടുപോലെ കൊമ്പുകളുള്ള, ആക്രമിക്കുന്ന എഴുനൂറ് ആനകളെ കോപരൂപനായ ശത്രുതാപി ഭീമൻ പെട്ടെന്ന് വീഴ്ത്തി.

8.46.46

दन्तवेष्टेषु नेत्रेषु कुम्भेषु च कटेषु च ।
मर्मस्वपि च मर्मज्ञस्तान्नागानवधीद्बली ॥ ८.४६.४६ ॥

കൊമ്പിന്റെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിലും കണ്ണുകളിലും കുംഭങ്ങളിലും കടങ്ങളിലും മർമസ്ഥാനങ്ങളിലും മർമജ്ഞനായ ബലവാൻ ആ ആനകളെ വധിച്ചു.

8.46.47

अर्दिता भीमसेनेन विनदन्तो भृशातुराः ।
ततस्ते प्राद्रवन्भीताः प्रहताश्च पुनःपुनः।
महामात्रास्तमावव्रुर्मेघा इव दिवाकरम् ॥ ८.४६.४७ ॥

ഭീമസേനനാൽ പീഡിതരായി, അത്യന്തം വ്യാകുലരായി, അലറിക്കൊണ്ട്, വീണ്ടും വീണ്ടും മർദിക്കപ്പെട്ട് ഭയന്ന് അവ ഓടി; അപ്പോൾ മാവുതക്കാർ അവനെ മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറയ്ക്കുന്നതുപോലെ വളഞ്ഞു.

8.46.48

तान्स सप्तशतान्नागान्सारोहायुधकेतनान् ।
भूमिष्ठो गदया जघ्ने वज्रेणेन्द्र इवाचलान् ॥ ८.४६.४८ ॥

നിലത്തുനിന്ന് അവൻ ആ എഴുനൂറ് ആനകളെ, അവയുടെ പാപ്പാന്മാരും ആയുധങ്ങളും കൊടികളുമായി, ഇന്ദ്രൻ വജ്രംകൊണ്ട് പർവതങ്ങളെ വീഴ്ത്തുന്നതുപോലെ ഗദകൊണ്ട് അടിച്ചു.

8.46.49

ततः सुबलपुत्रस्य नागानतिबलान्पुनः ।
पोथयामास कौन्तेयो द्विपञ्चाशदरिन्दमः ॥ ८.४६.४९ ॥

പിന്നീട് ശത്രുനിഗ്രഹിയായ കുന്തീപുത്രൻ സുബലപുത്രന്റെ അതിബലവാന്മാരായ അമ്പത്തിരണ്ട് ആനകളെ വീണ്ടും ചവിട്ടിമർദ്ദിച്ചു.

8.46.50

तथा रथशततं साग्रं पत्तींश्च शतशोऽपरान् ।
न्यहनत्पाण्डवो युद्धे तापयंस्तव वाहिनीम् ॥ ८.४६.५० ॥

അതുപോലെ പാണ്ഡവൻ യുദ്ധത്തിൽ നൂറിലധികം രഥങ്ങളെയും നൂറുകണക്കിന് കാലാളുകളെയും വധിച്ച് നിന്റെ സേനയെ പീഡിപ്പിച്ചു.

8.46.51

प्रताप्यमानं सूर्येण भीमेन च महात्मना ।
तव सैन्यं सञ्चुकोच चर्माग्नावाहितं यथा ॥ ८.४६.५१ ॥

സൂര്യനാലും മഹാത്മാവായ ഭീമനാലും ചുട്ടുപൊള്ളിക്കപ്പെട്ട നിന്റെ സൈന്യം, അഗ്നിയിൽ വെച്ച തോൽ ചുരുങ്ങുന്നതുപോലെ ചുരുങ്ങി.

8.46.52

ते भीमभयसन्त्रस्तास्तावका भरतर्षभ ।
विहाय समरे कर्णं दुद्रुवुर्वै दिशो दश ॥ ८.४६.५२ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ! ഭീമന്റെ ഭയത്താൽ വിറച്ച നിന്റെ ആളുകൾ യുദ്ധത്തിൽ കർണനെ ഉപേക്ഷിച്ച് പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി.

8.46.53

रथाः पञ्चशताश्चान्ये हादिनः शरवर्षिणः ।
भीममभ्यद्रवन्घ्नन्तः शरपूगैः समन्ततः ॥ ८.४६.५३ ॥

അഞ്ഞൂറ് രഥങ്ങളും മറ്റുള്ളവയും ഗർജിച്ചുകൊണ്ട് അമ്പുമഴ പെയ്ത്, ഭീമനെ ആക്രമിച്ച് എല്ലാ വശത്തുനിന്നും അമ്പുകൂട്ടങ്ങളാൽ പ്രഹരിച്ചു.

8.46.54

तान्स पञ्चशतान्वीरान्सपताकध्वजायुधान् ।
पोथयामास गदया भीमो विष्णुरिवासुरान् ॥ ८.४६.५४ ॥

വിഷ്ണു അസുരന്മാരെ ചവിട്ടിമർദ്ദിച്ചതുപോലെ, ഭീമൻ കൊടികളും ധ്വജങ്ങളും ആയുധങ്ങളുമുള്ള ആ അഞ്ഞൂറ് വീരന്മാരെ തന്റെ ഗദയാൽ ചവിട്ടിമർദ്ദിച്ചു.

8.46.55

ततः शकुनिनिर्दिष्टाः सादिनः शूरसम्मताः ।
त्रिसाहस्राण्यभिययुः शरशक्त्यृष्टिपाणयः ॥ ८.४६.५५ ॥

അപ്പോൾ ശകുനി നിയോഗിച്ച, വീരന്മാർ ആദരിച്ച കുതിരപ്പടയാളികൾ മൂവായിരം പേർ, കയ്യിൽ അമ്പും ശക്തിയും ഋഷ്ടിയും ഏന്തി മുന്നോട്ടു കുതിച്ചു.

8.46.56

तान्प्रत्युद्गम्य यवनान्साश्वारोहांस्तदाऽरिहा ।
विविधान्विचरन्मार्गान्गदया समपोथयत् ॥ ८.४६.५६ ॥

അപ്പോൾ ശത്രുഹന്താവ് അവരെ എതിരേറ്റ്, യവനന്മാരെയും കുതിരപ്പടയാളികളെയും പലവഴികളിൽ സഞ്ചരിച്ചുകൊണ്ട് ഗദകൊണ്ട് പൂർണ്ണമായി ചതച്ചു.

8.46.57

तेषामासीन्महाञ्छब्दस्ताडितानां च सर्वशः ।
अग्निभिर्दह्यमानानां नलानामिव भारत ॥ ८.४६.५७ ॥

ഭാരതാ, അടിയേറ്റവരുടെ ഭാഗത്തുനിന്ന് എല്ലായിടത്തും വലിയ ശബ്ദമുയർന്നു, തീയിൽ കത്തുന്ന ഈറ്റകൾ പൊട്ടുന്നതുപോലെ.

8.46.58

एवं सुबलपुत्रस्य त्रिसाहस्रान्हयोत्तमान् ।
हत्वाऽन्यं रथमास्थाय क्रुद्धो राधेयमभ्ययात् ॥ ८.४६.५८ ॥

ഇങ്ങനെ സുബലപുത്രന്റെ മൂവായിരം ശ്രേഷ്ഠ കുതിരപ്പടയാളികളെ കൊന്ന്, മറ്റൊരു രഥത്തിൽ കയറി, കോപത്തോടെ രാധേയനെ നേരിടാൻ ചെന്നു.

8.46.59

कर्णोऽपि समरे राजन्धर्मपुत्रमरिन्दमम् ।
स शरैश्छादयामास सारथिं चाप्यपातयत् ॥ ८.४६.५९ ॥

രാജാവേ, യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണൻ ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്ന ധർമ്മപുത്രനെ (യുധിഷ്ഠിരനെ) അമ്പുകൾകൊണ്ട് മൂടി, അവന്റെ സാരഥിയെയും വീഴ്ത്തി.

8.46.60

ततः स प्रद्रुतं सैन्यं दृष्ट्वा कर्णो महारथः। ॥ ८.४६.६० ॥

അപ്പോൾ മഹാരഥനായ കർണ്ണൻ തന്റെ സൈന്യം ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ടു.

8.46.61

राजानमभिधावन्तं शरैरावृत्य रोदसी ।
क्रुद्धः प्रच्छादयामास शरजालेन मारुतिः ॥ ८.४६.६१ ॥

രാജാവിന്റെ നേരെ കുതിച്ചുവന്നവനെ അമ്പുകളാൽ മറച്ച്, കോപിച്ച മാരുതി ശരജാലംകൊണ്ട് ആകാശവും ഭൂമിയും മൂടി.

8.46.62

सन्निवृत्तस्ततस्तूर्णं राधेयः शत्रुकर्शनः ।
भीमं प्रच्छादयामास समन्तान्निशितैः शरैः ॥ ८.४६.६२ ॥

പിന്നെ ശത്രുക്കളെ പീഡിപ്പിക്കുന്ന രാധേയൻ വേഗത്തിൽ തിരിഞ്ഞ്, ഭീമനെ നാലുവശവും മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ മറച്ചു.

8.46.63

भीमसेनरथप्रेप्सुं कर्णं भारत सात्यकिः ।
अभ्यर्दयदमेयात्मा पार्ष्णिग्रहणकारणात् ॥ ८.४६.६३ ॥

ഭാരതാ, ഭീമസേനന്റെ രഥം ആഗ്രഹിച്ച കർണനെ, അളവറ്റ മനസ്സുള്ള സാത്യകി പിൻതുടർച്ചാ ആക്രമണത്തിന്റെ കാരണത്താൽ കഠിനമായി അമർത്തി.

8.46.64

भीमसेनरथप्रेप्सुं कर्णो भारत सात्यकिम् ।
अभ्यवर्तत शैनेयमर्दयञ्छरवृष्टिभिः ॥ ८.४६.६४ ॥

ഭാരതാ, ഭീമസേനന്റെ രഥം ആഗ്രഹിച്ച കർണൻ സാത്യകിക്കുനേരെ നീങ്ങി അമ്പുമഴകൊണ്ട് അവനെ പീഡിപ്പിച്ചു.

8.46.65

तावन्योन्यं समासाद्य वृषभौ सर्वधन्विनाम् ।
विसृजन्तौ शरान्दीप्तान्विभ्राजेतां मनस्विनौ ॥ ८.४६.६५ ॥

വില്ലാളികളിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ രണ്ടു വൃഷഭങ്ങൾ പരസ്പരം എതിരിട്ട്, ജ്വലിക്കുന്ന അമ്പുകൾ പായിച്ച് ഉന്നതമനസ്കരായി തിളങ്ങി.

8.46.66

ताभ्यां वियति राजेन्द्र विततततं भीमदर्शनम् ।
कौञ्चपृष्ठारुणं रौद्रं बाणजालं व्यदृश्यत ॥ ८.४६.६६ ॥

രാജേന്ദ്രാ, അവർ ഇരുവരാലും ആകാശത്ത് പരന്ന, കാണാൻ ഭയങ്കരമായ, കൊക്കിന്റെ പുറംപോലെ ചുവന്ന ഭീകരമായ ശരജാലം ദൃശ്യമായി.

8.46.67

नैव सूर्यप्रभा राजन्न दिशः प्रदिशस्तथा ।
प्राज्ञासिष्म वयं ते वा शरैर्मुक्तैः सहस्रशः ॥ ८.४६.६७ ॥

രാജാവേ, സൂര്യപ്രകാശമോ ദിശകളോ ഉപദിശകളോ കാണാനായില്ല; ആയിരക്കണക്കിന് പ്രയോഗിച്ച ശരങ്ങളാൽ ഞങ്ങൾക്ക് അവരെ തിരിച്ചറിയാനായില്ല.

8.46.68

मध्याह्ने तपतो राजन्भास्करस्य महाप्रभाः ।
हृताः सर्वाः शरौघैस्तैः कर्णमाधवयोस्तदा ॥ ८.४६.६८ ॥

രാജാവേ, മധ്യാഹ്നത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ മഹാപ്രഭയെല്ലാം അന്ന് കർണന്റെയും മാധവന്റെയും ശരപ്രവാഹങ്ങൾ അപഹരിച്ചു.

8.46.69

सौबलं कृतवर्माणं द्रौणिमाधिरथिं कृपम् ।
संसक्तान्पाण्डवैर्दृष्ट्वा निवृत्ताः कुरवः पुनः ॥ ८.४६.६९ ॥

സുബലപുത്രൻ ശകുനി, കൃതവർമ്മാവ്, ദ്രോണപുത്രൻ, അധിരഥപുത്രൻ കർണൻ, കൃപർ എന്നിവർ പാണ്ഡവരോട് പൊരുതുന്നത് കണ്ട് കൗരവർ വീണ്ടും പിന്തിരിഞ്ഞു.

8.46.70

तेषामापततां शब्दस्तीत्र आसीद्विशाम्पते ।
उद्वृत्तानां यथा वृष्ट्या सागराणां भयावहः ॥ ८.४६.७० ॥

പ്രജാപതേ, അവർ പാഞ്ഞടുത്തപ്പോൾ ഉയർന്ന ശബ്ദം കഠിനമായിരുന്നു; ഇളകിമറിയുന്ന സമുദ്രങ്ങളുടെ മഴ പോലെ ഭയാനകമായിരുന്നു.

8.46.71

ते सेने भृशसंसक्ते दृष्ट्वाऽन्योन्यं महाहवे ।
हर्षेण महता युक्ते परिगृह्य परस्परम् ॥ ८.४६.७१ ॥

ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ ആ രണ്ടു സേനകളും പരസ്പരം കണ്ട് അതിശക്തമായി ഏറ്റുമുട്ടി; വലിയ ഹർഷത്തോടെ പരസ്പരം വളഞ്ഞു.

8.46.72

ततः प्रववृते युद्धं मध्यं प्राप्ते दिवाकरे ।
यादृशं नैवमस्माभिर्दृष्टपूर्वं न च श्रुतम् ॥ ८.४६.७२ ॥

അനന്തരം സൂര്യൻ മധ്യാകാശത്തെത്തിയപ്പോൾ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു; അതുപോലൊന്ന് ഞങ്ങൾ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടുമില്ല, കേട്ടിട്ടുമില്ല.

8.46.73

बलौघस्तु समासाद्य बलौघं सहसा रणे ।
उपसर्पत वेगेन वार्योघ इव सागरम् ॥ ८.४६.७३ ॥

സേനകളുടെ പ്രവാഹം സേനകളുടെ പ്രവാഹത്തെ യുദ്ധത്തിൽ പെട്ടെന്ന് നേരിട്ടു; ജലപ്രവാഹം കടലിലേക്ക് കുതിക്കുന്നതുപോലെ വേഗത്തിൽ അവർ മുന്നേറി.

8.46.74

आसीन्निनादः सुमहान्बाणौघानां परस्परम् ।
गर्जतां सागरौघाणां यथा स्यान्निःस्वनो महान् ॥ ८.४६.७४ ॥

പരസ്പരം ഏറ്റുമുട്ടുന്ന അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹങ്ങളിൽ നിന്ന് വലിയ ഒരു ഇരമ്പം ഉയർന്നു; ഗർജിക്കുന്ന സമുദ്രത്തിരകളുടെ മഹാനാദം പോലെ അത് മുഴങ്ങി.

8.46.75

ते तु सेने समासाद्य वेगवत्यौ परस्परम् ।
एकीभावमनुप्राप्ते नद्याविव समागमे ॥ ८.४६.७५ ॥

വേഗതയുള്ള ആ രണ്ടു സേനകളും പരസ്പരം നേരിട്ട്, രണ്ടു നദികൾ സംഗമത്തിൽ ഒന്നാകുന്നതുപോലെ ഏകീഭവിച്ചു.

8.46.76

ततः प्रववृते युद्धं घोररूपं विशाम्पते ।
कुरूणां पाण्डवानां च लिप्सतां सुमहद्यशः ॥ ८.४६.७६ ॥

അപ്പോൾ, ഹേ രാജാവേ! കൗരവരും പാണ്ഡവരും അതിമഹത്തായ യശസ്സ് ആഗ്രഹിച്ച് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.

8.46.77

शूराणां गर्जतां तत्र ह्यविच्छेदकृता गिरः ।
श्रुयन्ते विविधा राजन्नामान्युद्दिश्य भारत ॥ ८.४६.७७ ॥

ഹേ രാജാവേ, ഹേ ഭരതവംശജാ! അവിടെ ഗർജിക്കുന്ന വീരന്മാരുടെ മുറിയാത്ത, നാനാവിധമായ ശബ്ദങ്ങൾ സ്വന്തം പേരുകൾ വിളിച്ചുപറയുന്നതായി കേൾക്കപ്പെട്ടു.

8.46.78

यस्य यद्धि रणे व्यङ्गं पितृतो मातृतोऽपि वा ।
कर्मतः शीलतो वाऽपि स तच्छ्रावयते युधि ॥ ८.४६.७८ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ആർക്ക് എന്തു ഗുണമോ ദോഷമോ ഉണ്ടോ — പിതാവിൽനിന്നോ മാതാവിൽനിന്നോ, കർമത്താലോ ശീലത്താലോ — അത് അവൻ തന്നെ യുദ്ധത്തിൽ വിളിച്ചുപറയുന്നു.

8.46.79

तान्दृष्ट्वा समरे शूशांस्तर्जमानान्परस्परम् ।
अभवन्मे मती राजन्नैषामस्तीति जीवितम् ॥ ८.४६.७९ ॥

രാജാവേ, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആ വീരന്മാർ പരസ്പരം ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ഇവരിൽ ആർക്കും ജീവൻ ശേഷിക്കില്ലെന്ന ചിന്ത എനിക്കുണ്ടായി.

8.46.80

तेषां दृष्ट्वा तु क्रुद्धानां वपूंष्यमिततेजसाम् ।
अभवन्मे भयं तीव्रं कथमेतद्भविष्यति ॥ ८.४६.८० ॥

ക്രുദ്ധരായ, അളവില്ലാത്ത തേജസ്സുള്ള ആ വീരന്മാരുടെ ശരീരങ്ങൾ കണ്ടപ്പോൾ, ഇതെങ്ങനെ സംഭവിക്കുമെന്ന കടുത്ത ഭയം എനിക്കുണ്ടായി.

8.46.81

ततस्ते पाण्डवा राजन्कौरवाश्च महारथाः ।
ततक्षुः सायकैस्तूर्णमन्योन्यं विजयैषिणः ॥ ८.४६.८१ ॥

അപ്പോൾ രാജാവേ, വിജയം ആഗ്രഹിച്ച പാണ്ഡവരും കൗരവ മഹാരഥന്മാരും വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് പരസ്പരം മുറിവേൽപ്പിച്ചു.