ਮਹਾਂਭਾਰਤ · ਅਧਿਆਇ 8.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.51.1
भीमसेनं सपाञ्चालं चेदिकेकयसंवृतम् ।
सेनापतिः स्वयं क्रुद्धो वारयामास सायकैः ॥ ८.५१.१ ॥
ਸੈਨਾਪਤੀ ਕਰਨ ਨੇ ਆਪ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਸਮੇਤ ਚੇਦੀਆਂ ਅਤੇ ਕੇਕਯਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਭੀਮਸੇਨ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ।
8.51.2
ततस्तु चेदिकारूशान्सृढ्जयांश्च महारथान् ।
कर्णो जघान समरे भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.५१.२ ॥
ਫਿਰ ਕਰਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਚੇਦੀ, ਕਾਰੂਸ਼ ਅਤੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.51.3
भीमसेनस्ततः कर्णे विहाय रथसत्तमम् ।
प्रययौ कौरवं सैन्यं कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.५१.३ ॥
ਫਿਰ ਭੀਮਸੇਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰੱਥ ਤੋਂ, ਸੁੱਕੇ ਘਾਹ ਵਿੱਚ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਮਕਦੇ ਹੋਏ ਕੌਰਵ ਸੈਨਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।
8.51.4
सूतपुत्रोऽपि समरे पाञ्चालान्केकयांस्तथा ।
सृञ्जयांश्च महेष्वासान्निजघानं सहस्रशः ॥ ८.५१.४ ॥
ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਨੇ ਵੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲਾਂ, ਕੇਕਯਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਧਨੁਖਧਾਰੀ ਸ੍ਰੰਜਯਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.51.5
संशप्तकेषु पार्थश्च कौरवेषु वृकोदरः ।
पाञ्चालेषु तथा कर्णः क्षयं चक्रुर्महारथाः ॥ ८.५१.५ ॥
ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਥ (ਅਰਜੁਨ), ਕੌਰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ (ਭੀਮ) ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਕੀਤਾ।
8.51.6
ते क्षत्रिया दह्यामानास्त्रिभिस्तैः पावकोपमैः ।
जग्मुर्विनाशं समरे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ८.५१.६ ॥
ਉਹ ਕਸ਼ਤ੍ਰੀ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੜਦੇ ਹੋਏ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁਰੀ ਸਲਾਹ ਦਾ ਫਲ ਸੀ।
8.51.7
ततो दुर्योधनः क्रुद्दो नकुलं नवभिः शरैः ।
विव्याध भरतश्रेष्ठ चतुरश्चास्य वाजिनः ॥ ८.५१.७ ॥
ਤਦ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੇ ਨੌਂ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਨਕੁਲ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ; ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸਦੇ ਚਾਰੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.51.8
ततः परममेयात्मा तव पुत्रो जनाधिप ।
क्षुरेण सहदेवस्य ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥ ८.५१.८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਜਨਾਧਿਪ, ਅਪਾਰ ਆਤਮਬਲ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਸਹਦੇਵ ਦਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਝੰਡਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.51.9
नकुलस्तु ततः क्रुद्धस्तव पुत्रं च सप्तभिः ।
जघान समरे राजन्सहदेवश्च पञ्चभिः ॥ ८.५१.९ ॥
ਫਿਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਨਕੁਲ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਸੱਤ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ; ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਹਦੇਵ ਨੇ ਪੰਜ ਨਾਲ।
8.51.10
तावुभौ भरतश्रेष्ठौ ज्येष्ठौ सर्वधनुष्मताम् ।
विव्याधोरसि सङ्क्रुद्धः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥ ८.५१.१० ॥
ਸਾਰੇ ਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜ੍ਯੇਸ਼ਠ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠਾਂ ਨੂੰ, ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸਨੇ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਪੰਜ-ਪੰਜ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.51.11
ततोऽपराभ्यां भल्लाब्यां धनुषी समकृन्तत ।
यमयोः प्रसभं वीरो विव्याधाशु त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ८.५१.११ ॥
ਫਿਰ ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਦੋ ਹੋਰ ਭੱਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਵਾਂ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਅਤੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ-ਤਿੰਨ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ।
8.51.12
तावन्ये धनुषी श्रेष्ठे शक्रचापनिभे शुभे ।
प्रगृह्य रेजतुः शूरौ देवपुत्रसमौ युधि ॥ ८.५१.१२ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਇੰਦਰਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਸੋਹਣੇ ਦੂਜੇ ਦੋ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦੇਵਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ।
8.51.13
ततस्तौ रभसौ युद्धे भ्रातरौ भ्रातरं युधि ।
शरैर्ववर्षतुर्घोरैर्महामेघौ यथाऽचलम् ॥ ८.५१.१३ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੇਗ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਮਹਾਮੇਘ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
8.51.14
ततः क्रुद्धो महाराज तव पुत्रो महारथः ।
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौ वारयामास पत्रिभिः ॥ ८.५१.१४ ॥
ਤਦ ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਹਾਰਥੀ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪਾਂਡੂਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਰੋਕਣ ਲੱਗਾ।
8.51.15
धनुर्मण्डलमेवास्य ददृशे युधि भारत ।
सायकाश्चाप्यदृश्यन्त निश्चरन्तः समन्ततः ॥ ८.५१.१५ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼-ਮੰਡਲ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਸੀ; ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਛੁੱਟਦੇ ਬਾਣ ਵੀ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
8.51.16
तस्य सायकसञ्छन्नौ माद्रेयौ न विरेजतुः ।
मेघच्छन्नौ यथा व्योम्नि चन्द्रसूर्यौ गतप्रभौ ॥ ८.५१.१६ ॥
ਉਸਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਚਮਕੇ ਨਹੀਂ; ਜਿਵੇਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢਕੇ ਚੰਦਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਪ੍ਰਭਾਹੀਣ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
8.51.17
ते तु बाणा महाराज स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ।
आच्छादयन्दिशः सर्वाः सूर्यस्येव मरीचयः ॥ ८.५१.१७ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਪੱਥਰ ਉੱਤੇ ਤਿੱਖੇ ਕੀਤੇ ਉਹ ਬਾਣ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਢਕ ਰਹੇ ਸਨ।
8.51.18
वाणभूते ततस्तस्मिन्सञ्छन्ने च नभस्तले ।
राज्ञस्तु ददृशे रूपं कालान्तकयमोपमम् ॥ ८.५१.१८ ॥
ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਢਕਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜੇ ਦਾ ਰੂਪ ਕਾਲ, ਅੰਤਕ ਅਤੇ ਯਮ ਵਰਗਾ ਦਿਸਿਆ।
8.51.19
पराक्रमं तु तं दृष्ट्वा तव सूनोर्महारथाः ।
मृत्योरुपान्तिकं प्राप्तौ माद्रीपुत्रौ स्म मेनिरे ॥ ८.५१.१९ ॥
ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਉਹ ਪਰਾਕਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪੁੱਤਰ ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ।
8.51.20
ततः सेनापती राजन्पाण्डवानां महारथः ।
पार्षतः प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ॥ ८.५१.२० ॥
ਫਿਰ ਹੇ ਰਾਜਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਦਾ ਮਹਾਰਥੀ ਸੈਨਾਪਤੀ ਪਾਰਸ਼ਤ ਉੱਥੇ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਸੁਯੋਧਨ ਸੀ।
8.51.21
माद्रीपुत्रौ ततः शूरौ व्यतिक्रम्य महारथौ ।
धृष्टद्युम्नस्तव सुतं पीडयामास सायकैः ॥ ८.५१.२१ ॥
ਫਿਰ ਮਾਦਰੀ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਸੂਰਮੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਕੀਤਾ।
8.51.22
तमविध्यदमेयात्मा तव पुत्रो ह्यमर्पणः ।
पाञ्चाल्यं पञ्चविंशत्या प्रहस्य पुरुषर्षभः ॥ ८.५१.२२ ॥
ਅਮਿੱਤ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ ਨੂੰ ਪੱਚੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਪੁਰਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
8.51.23
ततः पुनरमेयात्मा तव पुत्रो ह्यमर्षणः ।
विद्ध्वा ननाद पाञ्चाल्यं षष्ट्या पञ्चभिरेव च ॥ ८.५१.२३ ॥
ਫਿਰ ਅਮਿੱਤ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਉਸ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ ਨੂੰ ਪੈਂਹਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ ਗਰਜਿਆ।
8.51.24
तथास्य सशरं चापं मुष्टिदेशे विशाम्पते ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन राजा चिच्छेद संयुगे ॥ ८.५१.२४ ॥
ਹੇ ਨਰਾਧਿਪ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਨੇ ਬਹੁਤ ਤਿੱਖੇ ਕ੍ਸ਼ੁਰਪ੍ਰ ਬਾਣ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਧਨੁਸ਼, ਬਾਣ ਸਮੇਤ, ਮੁੱਠ ਕੋਲੋਂ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.51.25
तदपास्य धनुश्छिन्नं पाञ्चाल्यः शत्रुकर्शनः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं नवम् ॥ ८.५१.२५ ॥
ਫਿਰ ਟੁੱਟਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਕੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਾਰ ਸਹਿਣ ਯੋਗ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਵਾਂ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
8.51.26
क्रोधाद्रुधिररक्ताक्षः संरम्भात्प्रज्वलन्निव ।
अशोभत महेष्वासो धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.५१.२६ ॥
ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਹੂ ਵਰਗੀਆਂ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਬਲਦਾ, ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਮਹਾਧਨੁਰਧਰ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।
8.51.27
स पञ्चदश नाराचाञ्श्वसतः पन्नगानिव ।
जिघांसुर्भरतश्रेष्ठं धृष्टद्युम्नो व्यपासृजत् ॥ ८.५१.२७ ॥
ਫੁੰਕਾਰਦੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਪੰਦਰਾਂ ਨਾਰਾਚ, ਭਰਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਛੱਡੇ।
8.51.28
ते वर्म हेमविकृतं भित्त्वा राज्ञः शिलीमुखाः ।
विविशुर्वसुधां वेगात्कङ्कबर्हिणवाससः ॥ ८.५१.२८ ॥
ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਕਵਚ ਵਿੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਕੰਕ ਅਤੇ ਮੋਰ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਤੀਰ ਵੇਗ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਜਾ ਵੜੇ।
8.51.29
सोऽतिविद्धो महाराज पुत्रस्तेऽतिव्यराजत ।
वसन्तकाले सुमहान्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ८.५१.२९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਬਹੁਤ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਤੁਹਾਡਾ ਪੁੱਤਰ ਬਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਵੱਡੇ ਢਾਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵਾਂਗ ਬਹੁਤ ਸ਼ੋਭਿਆ।
8.51.30
स च्छिन्नवर्मा नाराचप्रहारैर्झर्झरीकृतः ।
धृष्टद्युम्नस्य भल्लेन क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.५१.३० ॥
ਕਵਚ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਨਾਰਾਚਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਛਾਨਣੀ ਹੋਇਆ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭੱਲ ਨਾਲ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਧਨੁਸ਼ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.51.31
अथैनं छिन्नधन्वानं त्वरमाणो महीपतिः ।
सायकैर्दशभी राजन्भ्रुवोर्मध्ये समार्पयत् ॥ ८.५१.३१ ॥
ਫਿਰ ਧਨੁਸ਼ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰਤ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦਸ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਵੱਟਿਆਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਮਾਰਿਆ।
8.51.32
तस्य तेऽशोभयन्वक्त्रं कर्मारपरिमार्जिताः ।
प्रफुल्लं पङ्कजं यद्वद्धमरा मधुलिप्सवः ॥ ८.५१.३२ ॥
ਲੁਹਾਰ ਦੁਆਰਾ ਘਸਾਏ ਹੋਏ ਉਹ ਬਾਣ ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਨੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਦੇਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਚਾਹਵਾਨ ਭੌਰੇ ਖਿੜੇ ਕਮਲ ਨੂੰ।
8.51.33
तदपास्य धनुश्छिन्नं दृष्टद्युम्नो महामनाः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भल्लांश्च षोडश ॥ ८.५१.३३ ॥
ਫਿਰ ਟੁੱਟਿਆ ਧਨੁਸ਼ ਸੁੱਟ ਕੇ ਮਹਾਮਨਾ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਸੋਲਾਂ ਭੱਲ ਬਾਣ ਲਏ।
8.51.34
ततो दुर्योधनस्याश्वान्हत्वा सूतं च पञ्चभिः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ८.५१.३४ ॥
ਫਿਰ ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰਥੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਭੱਲ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.51.35
रथं सोपस्करं छत्रं शक्तिं खङ्गं गदां ध्वजम् ।
भल्लैश्चिच्छेद दशभिः पुत्रस्य तव पार्षतः ॥ ८.५१.३५ ॥
ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਰਥ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਮਾਨ, ਛੱਤਰ, ਸ਼ਕਤੀ, ਖੜਗ, ਗਦਾ ਅਤੇ ਝੰਡੇ ਨੂੰ ਪਾਰਸ਼ਤ ਨੇ ਦਸ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ।
8.51.36
तपनीयाङ्गदं छत्रं नागं मणिमयं शुभम् ।
ध्वजं कुरुपतेश्छिन्नं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ ८.५१.३६ ॥
ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਾਜ਼ੂਬੰਦ ਵਾਲਾ ਛੱਤਰ, ਮਣੀਆਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਸੁੰਦਰ ਨਾਗ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਕੁਰੂਪਤੀ ਦਾ ਕੱਟਿਆ ਹੋਇਆ ਝੰਡਾ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ।
8.51.37
दुर्योधनं तु विरथं छिन्नवर्मायुधध्वजम् ।
भ्रातरं समुदैक्षन्त सोदरा भरतर्षभ ॥ ८.५१.३७ ॥
ਪਰ ਰਥ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕਵਚ, ਸ਼ਸਤਰ ਅਤੇ ਧੁਜਾ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਦੁਰਯੋਧਨ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਸਕੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ, ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
8.51.38
तमारोप्य रथे राजन्कुण्डधारो महारथम् ।
अपाहरदसम्भ्रान्तो धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥ ८.५१.३८ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ, ਕੁੰਡਲਧਾਰੀ ਕਰਨ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਰਥੀ ਨੂੰ ਰਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਬਿਨਾਂ ਘਬਰਾਏ ਲੈ ਗਿਆ।
8.51.39
कर्णस्तु सात्यकिं हित्वा राजगृघ्नुरमर्षणः ।
द्रोमहन्तारमुग्रेषुं ससाराभिमुखो रणे ॥ ८.५१.३९ ॥
ਪਰ ਕਰਨ ਸਾਤਯਕੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਯਸ਼ ਦਾ ਲੋਭੀ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰੋਣ ਦੇ ਕਾਤਲ ਤੇ ਉਗਰ ਬਾਣਾਂ ਵਾਲੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਵੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ।
8.51.40
तं पृष्ठतोऽन्वयात्तूर्णं शैनेयोऽभिहतः शरैः ।
वारणं जघनोपान्ते विषाणाभ्यामिव द्विपः ॥ ८.५१.४० ॥
ਸ਼ਿਨਿ ਦਾ ਵੰਸ਼ਜ ਸਾਤਿਆਕੀ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਦੂਜੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
8.51.41
स भारतपुरोगानां राज्ञां च सुमहात्मनाम् ।
कर्णपार्षतयोर्युद्वे सङ्क्रद्धानां महारणे ॥ ८.५१.४१ ॥
ਭਾਰਤ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਰਾਜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ, ਕਰਨ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਭਰੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ (ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ)।
8.51.42
न पाण्डवानां नास्माकं कश्चिदासीत्पराङ्मुखः ।
प्रत्यदृश्यत यत्कर्णः पाञ्चालांस्त्वरितो ययौ ॥ ८.५१.४२ ॥
ਪਾਂਡਵਾਂ ਜਾਂ ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਿਆ; ਕਰਨ ਛੇਤੀ ਨਾਲ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ।
8.51.43
तस्मिन्क्षणे नरश्रेष्ठ गजवाजिरथक्षयः ।
प्रादुरासीदुभयतो राजन्मध्यगतेऽहनि ॥ ८.५१.४३ ॥
ਹੇ ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਸ ਪਲ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਣ ਲੱਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ।
8.51.44
पाञ्चालास्तु महाराज त्वरिता विजिगीषवः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्कर्णं पतत्त्रिण इव द्रुमम् ॥ ८.५१.४४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਪਾਂਚਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟੁੱਟ ਪਏ ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
8.51.45
तेषामाधिरथिः क्रुद्धः प्रधानान्वै तरस्विनः ।
विचिन्वन्निव बाणौघैः समासादयदग्रतः ॥ ८.५१.४५ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਆਧਿਰਥਿ (ਕਰਣ) ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਧਾਨ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਛਾਂਟਦਾ ਹੋਇਆ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
8.51.46
व्याघ्रकेतुः सुशर्मा च शुक्रश्चित्रायुधः क्रतुः ।
दुर्जयो रोचमानश्च सिंहसेनस्तथाऽष्टमः।
महता रथवंशेन परिवव्रुर्नरोत्तमम् ॥ ८.५१.४६ ॥
ਵਿਆਘ੍ਰਕੇਤੂ, ਸੁਸ਼ਰਮਾ, ਸ਼ੁਕ੍ਰ, ਚਿਤ੍ਰਾਯੁਧ, ਕ੍ਰਤੂ, ਦੁਰਜਯ, ਰੋਚਮਾਨ ਅਤੇ ਅੱਠਵਾਂ ਸਿੰਹਸੇਨ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਰਥ-ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਉਸ ਨਰੋਤਮ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
8.51.47
सृजन्तः सायकांस्तूर्णं कर्णमाहवशोभिनम् ।
यतमानांस्तु ताञ्शूरान्मनुजेन्द्रः शितैः शरैः।
अष्टाभिरष्टौ राधेयः पाञ्चालान्न्यहनद्रणे ॥ ८.५१.४७ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਣ ਵਾਲੇ ਕਰਣ ਉੱਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਣ ਛੱਡਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਸੂਰਮਿਆਂ ਨੂੰ ਰਾਧੇਯ ਨੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਤਿੱਖੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਅੱਠ-ਅੱਠ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ, ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.51.48
अथापरान्महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
जघान बहुसाहस्रान्योधान्युद्वविशारदान् ॥ ८.५१.४८ ॥
ਫਿਰ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਕਰਣ) ਨੇ ਯੁੱਧ-ਕੁਸ਼ਲ ਹੋਰ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.51.49
विष्णुं च विष्णुवर्माणं देवापिं भद्रमेव च ।
दण्डधारं च समरे चित्रं चिंत्रायुधं हरिम् ॥ ८.५१.४९ ॥
ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਨੂੰਵਰਮਾ, ਦੇਵਾਪਿ, ਭਦ੍ਰ, ਦੰਡਧਾਰ, ਚਿਤ੍ਰ, ਚਿਤ੍ਰਾਯੁਧ ਅਤੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.51.50
सिंहकेतुं रोचमानं शलभं च महारथम् ।
निजघान सुसङ्क्रुद्वश्चेदीनां च महारथान् ॥ ८.५१.५० ॥
ਬਹੁਤ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸਿੰਹਕੇਤੂ, ਰੋਚਮਾਨ, ਮਹਾਰਥੀ ਸ਼ਲਭ ਅਤੇ ਚੇਦੀਆਂ ਦੇ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ।
8.51.51
तेषामाददतः प्राणानासीदाधिरथेर्वपुः ।
शोणिताभ्युक्षिताङ्गस्य रुद्रस्यैवातिभैरवम् ॥ ८.५१.५१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹਰਦੇ ਅਧਿਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਰੂਪ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁਦਰ ਵਰਗਾ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਗਿਆ।
8.51.52
तत्र भारत कर्णेन मातङ्गास्ताडिताः शरैः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्भीताः कुर्वन्तो महदाकुलम् ॥ ८.५१.५२ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਉੱਥੇ ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ ਹਾਥੀ ਡਰ ਕੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਹਫੜਾ-ਦਫੜੀ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ।
8.51.53
निपेतुरुर्व्यां समरे कर्णसायकताडिताः ।
कुर्वन्तो विविधान्नादान्वज्रनुन्ना इवाचलाः ॥ ८.५१.५३ ॥
ਕਰਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਟਕਰਾਏ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੀਕਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ।
8.51.54
गजवाजिमनुष्यैश्च निपतद्भिः समन्ततः ।
रथैर्भग्नैर्ध्वजैश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ८.५१.५४ ॥
ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਡਿੱਗਦੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਟੁੱਟੇ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਝੰਡਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਢੱਕ ਗਈ।
8.51.55
नैवं भाष्मो न च द्रोणो नान्ये युधि च तावकाः ।
चक्रुः स्म तादृशं कर्म यादृशं कृतवान्रणे ॥ ८.५१.५५ ॥
ਭੀਸ਼ਮ ਨਹੀਂ, ਦ੍ਰੋਣ ਨਹੀਂ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਕਰਮ ਕੀਤਾ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।
8.51.56
मृगमध्ये यथा सिंहो दृश्यते निर्भयश्चरन् ।
पाञ्चालानां तथा मध्ये कर्णोऽचरदभीतवत् ॥ ८.५१.५६ ॥
ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰਭੈ ਵਿਚਰਦਾ ਸ਼ੇਰ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕਰਨ ਨਿਡਰ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
8.51.57
सूतपुत्रोऽथ नागेषु हयेषु च रथेषु च ।
नरेषु च नरव्याघ्रश्चकार कदनं महत् ॥ ८.५१.५७ ॥
ਫਿਰ ਸੂਤਪੁੱਤਰ, ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਰਨ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਸੰਹਾਰ ਕੀਤਾ।
8.51.58
यथा मृगगणांस्त्रस्तान्सिंहो द्रावयते दिशः ।
पाञ्चालानां रथव्रातान्कर्णो व्यद्रावयत्तथा ॥ ८.५१.५८ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨੂੰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰਨ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਰਥ-ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਭਜਾ ਦਿੱਤਾ।
8.51.59
सिंहं स्म हि यथा प्राप्य न जीवन्ति मृगाः क्वचित् ।
तथा कर्णमनुप्राप्ता न जीवन्ति स्म सृञ्जयाः ॥ ८.५१.५९ ॥
ਸ਼ੇਰ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਹਿਰਨ ਜਿਵੇਂ ਕਦੇ ਜਿਊਂਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਕਰਨ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਵੀ ਜਿਊਂਦੇ ਨਾ ਰਹੇ।
8.51.60
वैश्वानरमुखं प्राप्य दह्यन्ते शलभा यथा ।
कर्णाग्रिं समरे प्राप्य दग्धा भारत सृञ्जयः ॥ ८.५१.६० ॥
ਅੱਗ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ ਪਤੰਗੇ ਜਿਵੇਂ ਸੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੇ ਭਾਰਤ, ਰਣ ਵਿੱਚ ਕਰਨ-ਅੱਗ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ ਸ੍ਰੰਜਯ ਸੜ ਗਏ।
8.51.61
चेदिष्वेकेन कर्णेन पाञ्चालेषु च भारत ।
वेश्राव्य नाम निहता बहवः शूरसम्पताः ॥ ८.५१.६१ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ! ਚੇਦੀਆਂ ਅਤੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਲੇ ਕਰਣ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਅਨੇਕ ਸੂਰਵੀਰ ਮਾਰੇ ਗਏ।
8.51.62
मम चासीन्मती राजन्दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
नैकोऽप्याधिरथेर्जीवन्पाञ्चाल्यो मोक्ष्यते युधि ॥ ८.५१.६२ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਕਰਣ ਦਾ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ: ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਧਿਰਥ-ਪੁੱਤਰ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਵੀ ਪਾਂਚਾਲ ਨਹੀਂ ਬਚੇਗਾ।
8.51.63
सङ्ख्ये विमर्द्य पाञ्चालान्सूतपुत्रः पुनः पुनः ।
अभ्यधावत्सुसङ्क्रुद्धः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.५१.६३ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਸਲ ਕੇ, ਅਤਿ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਣ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਵੱਲ ਝਪਟਿਆ।
8.51.64
धृष्टद्युम्नश्च राजानं द्रौपदेयाश्च मारिष ।
परिवव्रुरमित्रघ्नं शतशश्चापरे जनाः ॥ ८.५१.६४ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼! ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ, ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਘਾਤਕ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ।
8.51.65
शिखण्डी सहदेवश्च नकुलो नाकुलिस्तथा ।
जनमेजयः शिनेर्नप्ता बहवश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.५१.६५ ॥
ਸ਼ਿਖੰਡੀ, ਸਹਦੇਵ, ਨਕੁਲ, ਨਾਕੁਲਿ, ਜਨਮੇਜਯ, ਸ਼ਿਨਿ ਦਾ ਪੋਤਾ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭਦ੍ਰਕ।
8.51.66
एते पुरोगमा भूत्वा धृष्टद्युम्नश्च संयुगे ।
कर्णमस्यन्तमिष्वस्त्रैस्ततक्षुरमितौजसम् ॥ ८.५१.६६ ॥
ਇਹ ਸਭ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਦ੍ਯੁਮਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋ ਕੇ ਤੀਰ ਅਤੇ ਅਸਤ੍ਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਕਰਣ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹਣ ਲੱਗੇ।
8.51.67
तांस्तत्राधिरथिः सङ्ख्ये चेदिपाञ्चालपाण्डवान् ।
एको बहूनभ्यपतद्गरुत्मानिव पन्नगान् ॥ ८.५१.६७ ॥
ਉੱਥੇ ਅਧਿਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਚੇਦੀ, ਪਾਂਚਾਲ ਅਤੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਉੱਤੇ ਟੁੱਟ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਸੱਪਾਂ ਉੱਤੇ ਝਪਟਦਾ ਹੈ।
8.51.68
तैः कर्णस्याभवद्युद्धं घोररूपं विशाम्पते ।
तादृग्यादृक्पुरावृत्तं देवानां दानवैः सह ॥ ८.५१.६८ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ! ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨ ਦਾ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਏ ਵਾਂਗ।
8.51.69
तान्समेतान्महेष्वासाञ्शरवर्षौधवर्षिणः ।
एको व्यधमदव्यग्रस्तमांसीव दिवाकरः ॥ ८.५१.६९ ॥
ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀਆਂ ਨੂੰ, ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਕਰਨ ਨੇ ਇਕੱਲੇ ਨੇ ਬਿਨਾਂ ਡੋਲੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਹਨੇਰਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
8.51.70
भीमसेनस्तु संसक्ते राधेये पाण्डवैः सह ।
सर्वतोऽभ्यहनत्क्रुद्धो यमदण्डनिभैः शरैः ॥ ८.५१.७० ॥
ਪਰ ਭੀਮਸੇਨ, ਪਾਂਡਵਾਂ ਨਾਲ ਰਾਧੇਯ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭਿੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਯਮਦੰਡ ਵਰਗੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਚੁਫੇਰਿਓਂ ਵਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
8.51.71
बाह्लीकान्केकयान्मात्स्यान्वासात्यान्मद्रसैन्धवान् ।
एकः सङ्ख्ये महेष्वासो योधयन्बह्वशोभत ॥ ८.५१.७१ ॥
ਬਾਹਲੀਕਾਂ, ਕੇਕਯਾਂ, ਮਤਸਿਆਂ, ਵਾਸਾਤੀਆਂ, ਮਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਿੰਧੂਆਂ ਨਾਲ ਇਕੱਲੇ ਜੰਗ ਕਰਦਾ ਉਹ ਮਹਾਧਨੁਰਧਾਰੀ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੋਭਿਆ।
8.51.72
तत्र मर्मसु भीमेन नाराचैस्ताडिता गजाः ।
प्रपतन्तो हतारोहाः कम्पयन्ति स्म मेदिनीम् ॥ ८.५१.७२ ॥
ਉੱਥੇ ਭੀਮ ਦੇ ਨਾਰਾਚ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਰਮ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵੱਜੇ ਹਾਥੀ, ਮਹਾਵਤ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਡਿੱਗਦੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕੰਬਾਉਣ ਲੱਗੇ।
8.51.73
वाजिनश्च हतारोहाः पत्तयश्च गतासवः ।
अशेरत महाराज वमन्तो रुधिरं बहु ॥ ८.५१.७३ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ਲਹੂ ਉਗਲਦੇ ਪਏ ਸਨ।
8.51.74
ताडिताः सहसा नागा भीमसेनेन मारिष ।
निपतन्ति महावेगा वज्ररुग्णा इवाचलाः ॥ ८.५१.७४ ॥
ਹੇ ਮਾਰਿਸ਼, ਭੀਮਸੇਨ ਵੱਲੋਂ ਅਚਾਨਕ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਬੜੇ ਵੇਗ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਰਹੇ ਹਨ।
8.51.75
पतितैस्तैर्महाराज वेगवद्भिर्महारथैः ।
शुशुभे वसुधा राजन्विकीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.५१.७५ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੇਗਵਾਨ ਮਹਾਰਥੀਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਖਿੱਲਰੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭ ਰਹੀ ਸੀ।
8.51.76
सहस्रशश्च रथिनः पत्तयः पतितायुधाः ।
अक्षताः समदृश्यन्त भीमाद्भीता गतासवः ॥ ८.५१.७६ ॥
ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਰਥੀ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀ ਹਥਿਆਰ ਸੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਬਿਨਾਂ ਜ਼ਖ਼ਮ ਦੇ ਪਰ ਭੀਮ ਤੋਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣਹੀਨ ਦਿਸ ਰਹੇ ਸਨ।
8.51.77
रथिभिः सादिभिः सूतैः पादातैर्वाजिभिर्गजैः ।
भीमसेनशरैश्छिन्नैराच्छन्ना सुधाभवत्
तत्स्तम्भितमिवातिष्ठद्भीमसेनभयार्दितम्। ॥ ८.५१.७७ ॥
ਰਥੀ, ਘੋੜਸਵਾਰ, ਸਾਰਥੀ, ਪੈਦਲ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਹਾਥੀ – ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ; ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਭੈ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਧਰਤੀ ਜਿਵੇਂ ਸਤੰਭਤ ਹੋ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ।
8.51.78
दुर्योधनबलं सर्वं निरुत्साहं कृतं रणे ।
निश्चेष्टं तुमुलं दीनं बभौ तस्मिन्महारणे ॥ ८.५१.७८ ॥
ਦੁਰਯੋਧਨ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸੈਨਾ ਰਣ ਵਿੱਚ ਉਤਸਾਹਹੀਣ ਹੋ ਗਈ; ਉਸ ਮਹਾਰਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਚੱਲ, ਰੌਲਾ ਭਰੀ ਅਤੇ ਦੀਨ ਦਿਸ ਰਹੀ ਸੀ।
8.51.79
प्रसन्नसलिले काले यथा स्यात्सागरो नृप ।
तद्वत्तव बलं तद्वै निश्चलं समवस्थितम् ॥ ८.५१.७९ ॥
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਫ਼ ਜਲ ਵਾਲਾ ਸਾਗਰ ਢੁਕਵੇਂ ਸਮੇਂ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਅਡੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਸੀ।
8.51.80
मन्युवीर्यबलोपेतं दर्पात्प्रत्यवरोपितम् ।
अभवत्तव पुत्रस्य तत्सैन्यं निष्प्रभं तदा ॥ ८.५१.८० ॥
ਕ੍ਰੋਧ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉਹ ਸੈਨਾ, ਹੰਕਾਰ ਕਾਰਨ ਉਲਟਾ ਵਾਰ ਖਾ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਉਹ ਸੈਨਾ ਨਿਸਤੇਜ ਹੋ ਗਈ।
8.51.81
ते बले भरतश्रेष्ठ वध्यमाने परस्परम् ।
रुधिरौघपरिक्लिन्ने रुधिरार्द्रे बभूवतुः ॥ ८.५१.८१ ॥
ਹੇ ਭਰਤਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੈਨਾਵਾਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ, ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਕੇ ਲਹੂ ਨਾਲ ਗਿੱਲੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
8.51.82
सूतपुत्रोऽवधीत्क्रुद्वः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
भीमसेनः कुरूणां च त्रिगर्तानां धनञ्जयः ॥ ८.५१.८२ ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਭੀਮਸੇਨ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ ਨੇ ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।
8.51.83
वर्तमाने तथा रोद्रे सङ्ग्रामेऽद्भुतदर्शने ।
निहत्य पृतनामध्यं संशप्तकगणान्बहून्।
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो वासुदेवमथाब्रवीत् ॥ ८.५१.८३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਅਦਭੁਤ ਯੁੱਧ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
8.51.84
प्रभग्नं बलमेतद्धि योत्स्यमानं मया सह ।
एते धावन्ति सगणाः संशप्तकमहारथाः ॥ ८.५१.८४ ॥
ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਇਹ ਸੈਨਾ ਸੱਚਮੁੱਚ ਭੱਜ ਗਈ ਹੈ; ਵੇਖੋ, ਇਹ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਮਹਾਰਥੀ ਆਪਣੇ ਟੋਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਦੌੜ ਰਹੇ ਹਨ।
8.51.85
दुर्जया ह्येव समरे देवैरपि सवासवैः ।
अपारयन्तो मद्बाणान्सिंहशब्दं मृगा इव ॥ ८.५१.८५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਸ਼ੇਰ ਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣ ਕੇ ਹਿਰਨਾਂ ਵਾਂਗ ਇਹ ਮੇਰੇ ਬਾਣਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
8.51.86
दीर्यते च महत्सैन्यं सृञ्जयानां महारणे ।
कुरवश्चाभिधावन्ति भीमसेनभयार्दिताः ॥ ८.५१.८६ ॥
ਮਹਾਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿੰਜਯਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਖਿੰਡ ਰਹੀ ਹੈ; ਭੀਮਸੇਨ ਦੇ ਭੈ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਕੌਰਵ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹਨ।
8.51.87
हस्तिकक्ष्यो ह्यसौ कृष्ण केतुः कर्णस्य धीमतः ।
दृश्यते राजसैन्यस्य मध्ये विचरतो मुहुः ॥ ८.५१.८७ ॥
ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਹਾਥੀ ਦੀ ਰੱਸੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਝੰਡਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਜਸੈਨਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਘੁੰਮਦਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ।
8.51.88
न च कर्णं रणे शक्ता जेतुमेते महारथाः ।
जानीते हि भवान्कर्णं वीर्यवन्तं पराक्रमे ॥ ८.५१.८८ ॥
ਇਹ ਮਹਾਰਥੀ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ; ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੀਰਯਵਾਨ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੀ ਹੋ।
8.51.89
तत्र याहि यतः कर्णो द्रावयत्येष नो बलम् ।
त्रिगर्तान्वर्जयन्याहि सूतपुत्रं महारथम्।
एतन्मे रोचते कृष्ण यथा वा तव रोचते ॥ ८.५१.८९ ॥
ਜਿੱਥੇ ਕਰਨ ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਖਦੇੜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉੱਥੇ ਜਾਓ; ਤ੍ਰਿਗਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਹਾਰਥੀ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕੋਲ ਜਾਓ। ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ! ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ।
8.51.90
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य गोविन्दः प्रहसन्निव ।
अब्रवीदर्जुनं तूर्णं कौरवान्याहि पाण्डव ॥ ८.५१.९० ॥
ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਵਿੰਦ ਹੱਸਦੇ ਹੋਏ ਵਾਂਗ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਬੋਲੇ: 'ਹੇ ਪਾਂਡਵ! ਛੇਤੀ ਕੌਰਵਾਂ ਵੱਲ ਜਾਓ।'
8.51.91
ततस्तव महासैन्यं गोविन्दप्रेरिता हयाः ।
हंसवर्णा विशंस्तूर्णं वहन्तोऽर्जुनमाहवे ॥ ८.५१.९१ ॥
ਤਦ ਗੋਵਿੰਦ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੰਸ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਘੋੜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਮਹਾਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਛੇਤੀ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ।
8.51.92
केशवप्रेरितैरश्वैः श्वेतैः काञ्चनभूषणैः ।
प्रविशद्भिस्तव बलं चतुर्दिशमदीर्यत ॥ ८.५१.९२ ॥
ਕੇਸ਼ਵ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਚਿੱਟੇ ਘੋੜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਤਾਂ ਉਹ ਚਾਰੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਫਟ ਗਈ।
8.51.93
मेघस्तनितनिर्हादः स रथो वानरध्वजः ।
चलत्पताकस्तां सेनां विमानं द्यामिवाविशत् ॥ ८.५१.९३ ॥
ਮੇਘ-ਗਰਜਨ ਵਰਗੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ-ਧੁਜਾ ਵਾਲਾ ਉਹ ਰੱਥ, ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਪਤਾਕਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਸੈਨਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਮਾਨ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
8.51.94
तौ विदार्य महासेनां प्रविष्टौ केशवार्जुनो ।
क्रुद्धौ संरम्भरक्ताक्षौ विभ्राजेतां महाद्युती ॥ ८.५१.९४ ॥
ਉਸ ਮਹਾਸੈਨਾ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਮਕਦੇ ਸਨ।
8.51.95
युद्धशौण्डौ समाहूतावागतौ तौ रणाध्वरम् ।
यज्वभिर्विधिना हूतौ मखं देवाविवाश्विनौ ॥ ८.५१.९५ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੁਲਾਏ ਜਾ ਕੇ ਇਸ ਰਣ-ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਜਿਵੇਂ ਯਜਮਾਨਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਬੁਲਾਏ ਅਸ਼ਵਿਨੀਕੁਮਾਰ ਯਜ੍ਞ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
8.51.96
क्रोधताम्रेक्षणौ शूरौ शुशुभाते महाबलौ ।
मदोत्कटौ यथा नागौ दृष्टिसञ्चारचारिणौ ॥ ८.५१.९६ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸੂਰਮੇ, ਮਦ ਨਾਲ ਮਸਤ ਦੋ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ, ਨਜ਼ਰਾਂ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁਮਾਉਂਦੇ ਸ਼ੋਭਦੇ ਸਨ।
8.51.97
क्रुद्धौ तौ तु नरव्याघ्रो योगवन्तौ बभूवतुः ।
तलशब्देन रुषितौ महानागाविवोत्कटौ ॥ ८.५१.९७ ॥
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰਵਿਆਘਰ, ਤਾਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੁੱਸੇ ਹੋਏ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਦੋ ਮਹਾਨਾਗਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ ਗਏ।
8.51.98
विगाह्य तु रथानीकमश्वसङ्घांश्च फल्गुनः ।
व्यचरत्पृतनामध्ये पाशहस्त इवानत्कः ॥ ८.५१.९८ ॥
ਰਥਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੜ ਕੇ, ਫਾਲਗੁਨ ਫੌਜ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀ ਲਈ ਯਮ ਵਾਂਗ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗਾ।
8.51.99
तं दृष्ट्वा युधि विक्रान्तं सेनायां तव भारत ।
संशप्तकगणान्भूयः पुत्रस्ते समचूचुदत् ॥ ८.५१.९९ ॥
ਹੇ ਭਾਰਤ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਸੰਸ਼ਪਤਕ ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫਿਰ ਉਕਸਾਇਆ।
8.51.100
ततो रथसहस्रेण द्विरदानां त्रिभिः शतैः ।
चतुर्दशसहस्रैस्तु तुरगाणां महाहवे।
द्वाभ्यां शतसहस्राभ्यां पदातीनां च धन्विनाम् ।
शूराणां लब्धलक्षाणां विदितानां समन्ततः।
अभ्यवर्तन्त कौन्तेयं छादयन्तो महारथाः ॥ ८.५१.१०० ॥
ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਰਥਾਂ, ਤਿੰਨ ਸੌ ਹਾਥੀਆਂ, ਚੌਦਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਦੋ ਲੱਖ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਪੈਦਲਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਨਾ ਖੁੰਝਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੂਰਮੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਕੌਂਤੇਯ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਗਏ; ਮਹਾਰਥੀ ਉਸਨੂੰ ਢਕਣ ਲੱਗੇ।
8.51.101
शरवर्षैर्महाराज सर्वतः पाण्डुनन्दनम् ।
स च्छाद्यमानः समरे शरैः परबलार्दनः ॥ ८.५१.१०१ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਨਾਲ ਪਾਂਡੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਢੱਕਿਆ ਗਿਆ; ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਜਾ ਕੇ ਵੀ ਵੈਰੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮਰਦਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਹ...
8.51.102
दर्शयन्रौद्रमात्मानं पाशहस्त इवान्तकः ।
निघ्नन्संशप्तकान्पार्थः प्रेक्षणीयतरोऽभवत् ॥ ८.५१.१०२ ॥
ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਾਹੀ ਲੈ ਕੇ ਯਮ ਵਾਂਗ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਦਿਖਾਉਂਦਿਆਂ, ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਪਾਰਥ ਹੋਰ ਵੀ ਦੇਖਣ ਯੋਗ ਹੋ ਗਿਆ।
8.51.103
ततो विद्युत्प्रभैर्बाणैः कार्तस्वरविभूषितैः ।
निरन्तरमिवाकाशमासीच्छन्नं किरीटिना ॥ ८.५१.१०३ ॥
ਫਿਰ ਕਿਰੀਟੀ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਜਿਵੇਂ ਲਗਾਤਾਰ ਢੱਕ ਗਿਆ।
8.51.104
किरीटिचापनिर्मुक्तैः सम्पतद्भिर्महाशरैः ।
समाच्छन्नं बभौ सर्वं काद्रवेयैरिव प्रभो ॥ ८.५१.१०४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਿਰੀਟੀ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਤੋਂ ਛੁੱਟੇ, ਡਿੱਗਦੇ ਮਹਾਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕਿਆ ਜਾ ਕੇ ਕਦਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ (ਸੱਪਾਂ) ਵਾਂਗ ਸੋਹਿਆ।
8.51.105
रुक्मपुङ्खाञ्शरान्घोरान्प्रसन्नान्नतपर्वणः ।
अवासृजदमेयात्मा दिक्षु सर्वासु पाण्डवः ॥ ८.५१.१०५ ॥
ਅਮਿਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਪਾਂਡਵ ਨੇ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਖੰਭਾਂ ਵਾਲੇ, ਭਿਆਨਕ, ਚਮਕਦੇ, ਸਿੱਧੀਆਂ ਗੰਢਾਂ ਵਾਲੇ ਬਾਣ ਛੱਡੇ।
8.51.106
मही वियद्दिशः सर्वाः समुद्रा गिरयोऽपि वा ।
स्फुटन्तीति जना जज्ञुः पार्थस्य तलनिःस्वनात् ॥ ८.५१.१०६ ॥
ਪਾਰਥ ਦੀ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਧਰਤੀ, ਅਸਮਾਨ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪਹਾੜ ਵੀ ਫਟ ਰਹੇ ਹਨ।
8.51.107
हत्वा दशसहस्राणि पार्थिवानां महारथः ।
संशप्तकानां कौन्तेयः प्रपक्षं त्वरितोभ्ययात् ॥ ८.५१.१०७ ॥
ਮਹਾਰਥੀ ਕੌਂਤੇਯ ਨੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਦੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਰਾਜੇ ਮਾਰ ਕੇ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਪਕ੍ਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਿਆ।
8.51.108
प्रपक्षं च समासाद्य पार्थः काम्भोजरक्षितम् ।
प्रममाथ बलं भल्लैर्दानवानिव वासवः ॥ ८.५१.१०८ ॥
ਪ੍ਰਪਕ੍ਸ਼ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਾਰਥ ਨੇ ਕੰਬੋਜਾਂ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਅਤ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਭੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਕੁਚਲ ਦਿੱਤਾ।
8.51.109
प्रचिच्छेदाशु भल्लेन द्विषतामाततायिनाम् ।
शस्त्रपाणींस्तथा बाहूंस्तथापि च शिरांस्युत ॥ ८.५१.१०९ ॥
ਉਸਨੇ ਤੁਰੰਤ ਭੱਲ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਅਤੇ ਆਤਤਾਈਆਂ ਦੇ ਸ਼ਸਤਰਧਾਰੀ ਹੱਥ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸਿਰ ਵੀ ਵੱਢ ਦਿੱਤੇ।
8.51.110
अङ्गांङ्गावयवैश्छिन्नैर्व्यायुधास्तेऽपतन्भुवि। ॥ ८.५१.११० ॥
ਅੰਗ-ਉਪਅੰਗ ਕੱਟੇ ਹੋਏ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ।
8.51.111
विष्वग्वाताभिसम्भग्ना बहुशाखा इव द्रुमाः ॥ ८.५१.१११ ॥
ਹਵਾ ਨਾਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਬਹੁਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ।
8.51.112
हस्त्यश्वरथपत्तीनां व्रातान्निघ्नन्तमर्जुनम् ।
सुदक्षिणादवरजः शरवृष्ट्याभ्यवीवृषत् ॥ ८.५१.११२ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਅਰਜੁਨ ਉੱਤੇ ਸੁਦਕਸ਼ਿਣ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੇ ਬਾਣਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ।
8.51.113
तस्यास्यतोऽर्धचन्द्राभ्यां स बाहू परिघोपमौ ।
पूर्णचन्द्राभवक्त्रं च क्षुरेणापाहरच्छिरः ॥ ८.५१.११३ ॥
ਉਸਦੇ ਬਾਣ ਚਲਾਉਂਦਿਆਂ ਅਰਧਚੰਦਰ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀਆਂ ਪਰਿਘ ਵਰਗੀਆਂ ਦੋਵੇਂ ਬਾਹਾਂ ਕੱਟੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲਾ ਸਿਰ ਕੁਰਪ੍ਰ ਨਾਲ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ।
8.51.114
तत्पपात ततो वेगात्स्वलोहितपरिष्कृतम् ।
मनः शिलागिरेः शृङ्गं व्ज्रेणेवावदारितम् ॥ ८.५१.११४ ॥
ਆਪਣੇ ਹੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਉਹ ਵੇਗ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਵਜ੍ਰ ਨਾਲ ਚੀਰੀ ਮਨਃਸ਼ਿਲਾ ਪਰਬਤ ਦੀ ਚੋਟੀ।
8.51.115
सुदक्षिणादवरजं काम्भोजा ददृशुर्हतम् ।
प्रांशुं कमलपत्राक्षमत्यर्थं प्रियदर्शनम्।
काञ्चनस्तम्भसदृशं भिन्नं हेमगिरिं यथा ॥ ८.५१.११५ ॥
ਸੁਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕੰਬੋਜਾਂ ਨੇ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ। ਉੱਚਾ, ਕਮਲ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਥੰਮ੍ਹ ਵਰਗਾ, ਚੀਰੇ ਹੋਏ ਸੁਨਹਿਰੀ ਪਰਬਤ ਵਾਂਗ ਪਿਆ ਸੀ।
8.51.116
ततोऽभवत्पुनर्युद्धं घोरमत्यर्थमद्भुतम् ।
नानावस्थाश्च योधानां बभूवुस्तत्र युध्यताम् ॥ ८.५१.११६ ॥
ਫਿਰ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਯੁੱਧ ਛਿੜ ਪਿਆ। ਉੱਥੇ ਲੜਦੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਹਾਲਤਾਂ ਵੀ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ।
8.51.117
पार्थेषुनिहतैरश्वैः काम्भोजैर्यवनैः शकैः ।
शोणिताक्तैस्तदा रक्तं सर्वामासीद्विशां पते ॥ ८.५१.११७ ॥
ਪਾਰਥ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ ਘੋੜੇ, ਕੰਬੋਜ, ਯਵਨ ਤੇ ਸ਼ਕ ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਿੱਬੜ ਗਏ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਕੁਝ ਲਾਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ।
8.51.118
रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.५१.११८ ॥
ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਾਰਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਰਥ; ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਘੋੜਸਵਾਰ; ਸਵਾਰ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਹਾਥੀ ਮਾਰੇ ਗਏ ਮਹਾਵਤ।
8.51.119
अन्योन्येन महाराज विनाशः पृथिवीक्षिताम्। ॥ ८.५१.११९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
8.51.120
आसीत्क्रुद्वेऽर्जुने कर्णे भीमसेने च दारुणम् ।
तस्पिन्प्रपक्षे पक्षे च वध्यमाने मदोत्कटः। ॥ ८.५१.१२० ॥
ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਅਰਜੁਨ, ਕਰਣ ਅਤੇ ਭੀਮਸੇਨ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਪੱਖ ਅਤੇ ਇਸ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਮਦਮਸਤ ਯੋਧੇ ਮਾਰੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ।
8.51.121
अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितो द्रौणिरभ्ययात् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम्।
आददानः शरान्घोरान्स्वरश्मीनिव भास्करः ॥ ८.५१.१२१ ॥
ਜੇਤੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਰਜੁਨ ਵੱਲ ਦ੍ਰੋਣ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ; ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਵੱਡੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ, ਸੂਰਜ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਫੈਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਭਿਆਨਕ ਬਾਣ ਚੁੱਕਦਾ ਹੋਇਆ।
8.51.122
तयोरासीन्महद्युद्धं धर्मभ्रात्रोरनैष्ठिकम् ।
विस्मापयिषतोर्लोकं यशश्चोत्तममिच्छतोः ॥ ८.५१.१२२ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਯਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ।
8.51.123
संशप्तकांस्तु कौन्तेयः कुरूंश्चापि वृकोदरः ।
सूतपुत्रस्तु पाञ्चालांस्त्रयोऽघ्नंस्त्वरिताः शरैः ॥ ८.५१.१२३ ॥
ਕੁੰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸੰਸ਼ਪਤਕਾਂ ਨੂੰ, ਵ੍ਰਿਕੋਦਰ ਨੇ ਕੌਰਵਾਂ ਨੂੰ ਅਤੇ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।
8.51.124
एवमेष महाराज विनाशः पृथिवीक्षिताम् ।
युद्वं घोरं तथा त्वासीत्त्रिधाभूते चमूमुखे ॥ ८.५१.१२४ ॥
ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਦਾ ਅਗਲਾ ਹਿੱਸਾ ਤਿੰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਇਆ।