มหาภารตะ · อัธยายะ 8.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
8.51.1
भीमसेनं सपाञ्चालं चेदिकेकयसंवृतम् ।
सेनापतिः स्वयं क्रुद्धो वारयामास सायकैः ॥ ८.५१.१ ॥
แม่ทัพผู้นั้นเองโกรธเกรี้ยว จึงขัดขวางภีมเสนด้วยลูกศรทั้งหลาย ขณะที่ภีมเสนถูกล้อมไว้โดยปาญจาละพร้อมกับเจทิและเกกยะ
8.51.2
ततस्तु चेदिकारूशान्सृढ्जयांश्च महारथान् ।
कर्णो जघान समरे भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.५१.२ ॥
ครั้งนั้น กรรณะได้สังหารนักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของเจทิ การูษะ และสฤญชยะในสนามรบ ขณะที่ภีมเสนกำลังเฝ้ามองอยู่
8.51.3
भीमसेनस्ततः कर्णे विहाय रथसत्तमम् ।
प्रययौ कौरवं सैन्यं कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.५१.३ ॥
ครั้งนั้น ภีมเสนละทิ้งกรรณะ ลงจากรถศึกอันประเสริฐ แล้วมุ่งไปยังกองทัพเการพ ลุกโชนดุจไฟที่ลามไปในทุ่งหญ้าแห้ง
8.51.4
सूतपुत्रोऽपि समरे पाञ्चालान्केकयांस्तथा ।
सृञ्जयांश्च महेष्वासान्निजघानं सहस्रशः ॥ ८.५१.४ ॥
บุตรของสูตะก็ในสนามรบได้สังหารปาญจาละ เกกยะ และสฤญชยะผู้ทรงธนูยิ่งใหญ่ไปนับพันๆ
8.51.5
संशप्तकेषु पार्थश्च कौरवेषु वृकोदरः ।
पाञ्चालेषु तथा कर्णः क्षयं चक्रुर्महारथाः ॥ ८.५१.५ ॥
ในหมู่สังศปตกะ ปารถะ ในหมู่เการพ วฤโกทระ และในหมู่ปาญจาละ กรรณะ บรรดานักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เหล่านี้ได้ก่อให้เกิดความพินาศ
8.51.6
ते क्षत्रिया दह्यामानास्त्रिभिस्तैः पावकोपमैः ।
जग्मुर्विनाशं समरे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ८.५१.६ ॥
นักรบเหล่านั้นถูกเผาด้วยวีรบุรุษทั้งสามผู้ดุจไฟ จึงประสบความพินาศในสนามรบ ข้าแต่พระราชา นี่คือผลแห่งคำแนะนำอันชั่วร้ายของพระองค์
8.51.7
ततो दुर्योधनः क्रुद्दो नकुलं नवभिः शरैः ।
विव्याध भरतश्रेष्ठ चतुरश्चास्य वाजिनः ॥ ८.५१.७ ॥
ครั้งนั้น ทุรโยธน์ผู้โกรธเกรี้ยวได้ยิงนกุลด้วยลูกศรเก้าดอก และข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดแห่งภรตวงศ์ ยิงม้าทั้งสี่ของเขาด้วย
8.51.8
ततः परममेयात्मा तव पुत्रो जनाधिप ।
क्षुरेण सहदेवस्य ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥ ८.५१.८ ॥
ครั้งนั้น บุตรของพระองค์ผู้มีจิตใจหยั่งไม่ถึง ข้าแต่ราชาผู้เป็นใหญ่แห่งมนุษย์ ได้ใช้ลูกศรหัวคมเหมือนมีดโกนตัดธงทองของสหเทพขาด
8.51.9
नकुलस्तु ततः क्रुद्धस्तव पुत्रं च सप्तभिः ।
जघान समरे राजन्सहदेवश्च पञ्चभिः ॥ ८.५१.९ ॥
ครั้งนั้น นกุลผู้โกรธเกรี้ยวได้ยิงบุตรของพระองค์ด้วยลูกศรเจ็ดดอก ข้าแต่พระราชา และยิงสหเทพด้วยห้าดอกในสนามรบ
8.51.10
तावुभौ भरतश्रेष्ठौ ज्येष्ठौ सर्वधनुष्मताम् ।
विव्याधोरसि सङ्क्रुद्धः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥ ८.५१.१० ॥
ทั้งสองผู้ประเสริฐแห่งภรตวงศ์ ผู้เป็นพี่ที่สุดในหมู่นักธนูทั้งปวง ผู้โกรธเกรี้ยวนั้นยิงเข้าที่อกของทั้งสอง ดอกละห้าลูก
8.51.11
ततोऽपराभ्यां भल्लाब्यां धनुषी समकृन्तत ।
यमयोः प्रसभं वीरो विव्याधाशु त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ८.५१.११ ॥
ครั้งนั้น วีรบุรุษผู้นั้นด้วยลูกศรหัวใบกว้างอีกสองดอกได้ตัดคันธนูของฝาแฝดขาดทั้งสอง แล้วยิงแต่ละคนด้วยลูกศรสามดอกอย่างรวดเร็ว
8.51.12
तावन्ये धनुषी श्रेष्ठे शक्रचापनिभे शुभे ।
प्रगृह्य रेजतुः शूरौ देवपुत्रसमौ युधि ॥ ८.५१.१२ ॥
ทั้งสองวีรบุรุษจึงหยิบคันธนูอีกคู่หนึ่งที่งดงามและประเสริฐ คล้ายคันธนูของพระอินทร์ มาถือไว้ แล้วรุ่งเรืองในการรบ ดุจบุตรของเทพเจ้า
8.51.13
ततस्तौ रभसौ युद्धे भ्रातरौ भ्रातरं युधि ।
शरैर्ववर्षतुर्घोरैर्महामेघौ यथाऽचलम् ॥ ८.५१.१३ ॥
ครั้งนั้น พี่น้องทั้งสองผู้ดุดันในการรบนั้นได้ระดมลูกศรอันน่าสะพรึงใส่กันและกัน ดุจเมฆใหญ่สองก้อนที่ระดมฝนลงบนภูเขา
8.51.14
ततः क्रुद्धो महाराज तव पुत्रो महारथः ।
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौ वारयामास पत्रिभिः ॥ ८.५१.१४ ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่มหาราชา บุตรของพระองค์ผู้เป็นรถศึกยิ่งใหญ่ด้วยความโกรธ ได้ขัดขวางบุตรทั้งสองของปาณฑุผู้ทรงธนูยิ่งใหญ่ด้วยลูกศร
8.51.15
धनुर्मण्डलमेवास्य ददृशे युधि भारत ।
सायकाश्चाप्यदृश्यन्त निश्चरन्तः समन्ततः ॥ ८.५१.१५ ॥
ข้าแต่ภารตะ ในสนามรบ เห็นเพียงวงคันธนูของเขาเท่านั้น และลูกศรก็ปรากฏให้เห็นพุ่งออกไปทุกทิศทาง
8.51.16
तस्य सायकसञ्छन्नौ माद्रेयौ न विरेजतुः ।
मेघच्छन्नौ यथा व्योम्नि चन्द्रसूर्यौ गतप्रभौ ॥ ८.५१.१६ ॥
บุตรทั้งสองของมาทรีถูกลูกศรของเขาปกคลุม จึงไม่ส่องแสง ดุจพระจันทร์และพระอาทิตย์บนท้องฟ้าที่ถูกเมฆบดบัง แสงอันรุ่งโรจน์ของทั้งสองหายไป
8.51.17
ते तु बाणा महाराज स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ।
आच्छादयन्दिशः सर्वाः सूर्यस्येव मरीचयः ॥ ८.५१.१७ ॥
ข้าแต่มหาราชา ลูกศรเหล่านั้นมีขนนกสีทอง ลับด้วยหิน ปกคลุมทุกทิศ ดุจรัศมีของพระอาทิตย์
8.51.18
वाणभूते ततस्तस्मिन्सञ्छन्ने च नभस्तले ।
राज्ञस्तु ददृशे रूपं कालान्तकयमोपमम् ॥ ८.५१.१८ ॥
ครั้นเมื่อท้องฟ้าถูกลูกศรเต็มและปกคลุม รูปของพระราชาก็ปรากฏ ดุจกาลผู้ทำลายและพระยม
8.51.19
पराक्रमं तु तं दृष्ट्वा तव सूनोर्महारथाः ।
मृत्योरुपान्तिकं प्राप्तौ माद्रीपुत्रौ स्म मेनिरे ॥ ८.५१.१९ ॥
บรรดานักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เห็นความกล้าหาญของบุตรของพระองค์นั้นแล้ว ต่างคิดว่าบุตรทั้งสองของมาทรีได้เข้าใกล้ความตายแล้ว
8.51.20
ततः सेनापती राजन्पाण्डवानां महारथः ।
पार्षतः प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ॥ ८.५१.२० ॥
ครั้งนั้น ข้าแต่พระราชา แม่ทัพปารษตะ นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของปาณฑพ ได้มุ่งไปยังที่ที่พระราชาสุยโชธนประทับอยู่
8.51.21
माद्रीपुत्रौ ततः शूरौ व्यतिक्रम्य महारथौ ।
धृष्टद्युम्नस्तव सुतं पीडयामास सायकैः ॥ ८.५१.२१ ॥
จากนั้น ธฤษฏทยุมนะได้ข้ามผ่านวีรบุรุษผู้มีรถศึกใหญ่สองนั้น คือโอรสของมาทรี แล้วทำให้พระโอรสของท่านได้รับความเจ็บปวดด้วยลูกศร
8.51.22
तमविध्यदमेयात्मा तव पुत्रो ह्यमर्पणः ।
पाञ्चाल्यं पञ्चविंशत्या प्रहस्य पुरुषर्षभः ॥ ८.५१.२२ ॥
โอรสของท่านผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้และโกรธเกรี้ยวไม่ยอมแพ้ หัวเราะแล้วยิงปาญจาลนั้นด้วยลูกศรยี่สิบห้าดอก ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเลิศกว่าชน
8.51.23
ततः पुनरमेयात्मा तव पुत्रो ह्यमर्षणः ।
विद्ध्वा ननाद पाञ्चाल्यं षष्ट्या पञ्चभिरेव च ॥ ८.५१.२३ ॥
จากนั้น โอรสของท่านผู้มีจิตใจหาที่สุดมิได้และโกรธเกรี้ยวไม่ยอมแพ้ยิงปาญจาลนั้นด้วยลูกศรหกสิบห้าดอก แล้วคำรามลั่นออกมา
8.51.24
तथास्य सशरं चापं मुष्टिदेशे विशाम्पते ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन राजा चिच्छेद संयुगे ॥ ८.५१.२४ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งมนุษย์ ในการรบ กษัตริย์ก็ทรงตัดคันธนูของปาญจาลนั้นพร้อมลูกศรที่ด้ามจับ ด้วยลูกศรหัวคมกริบเหมือนใบมีด
8.51.25
तदपास्य धनुश्छिन्नं पाञ्चाल्यः शत्रुकर्शनः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं नवम् ॥ ८.५१.२५ ॥
ครั้นทิ้งคันธนูที่ขาดนั้นแล้ว เจ้าชายปาญจาลผู้ทำลายศัตรูก็รีบหยิบคันธนูใหม่อีกคันหนึ่งขึ้นมา ซึ่งสามารถรับน้ำหนักได้
8.51.26
क्रोधाद्रुधिररक्ताक्षः संरम्भात्प्रज्वलन्निव ।
अशोभत महेष्वासो धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.५१.२६ ॥
ด้วยความโกรธ ดวงตาของเขาแดงดั่งโลหิต เปล่งรัศมีราวกับลุกโชนด้วยความเดือดดาล ธฤษฏทยุมนะผู้ยิ่งใหญ่ในการยิงธนู ผู้ได้รับบาดแผลแล้ว ก็ยังงดงามเด่นสง่า
8.51.27
स पञ्चदश नाराचाञ्श्वसतः पन्नगानिव ।
जिघांसुर्भरतश्रेष्ठं धृष्टद्युम्नो व्यपासृजत् ॥ ८.५१.२७ ॥
เขาปล่อยลูกศรเหล็กสิบห้าดอกดั่งงูที่ขู่ฟ่อ ปรารถนาจะสังหารผู้ประเสริฐที่สุดในตระกูลภรต
8.51.28
ते वर्म हेमविकृतं भित्त्वा राज्ञः शिलीमुखाः ।
विविशुर्वसुधां वेगात्कङ्कबर्हिणवाससः ॥ ८.५१.२८ ॥
ลูกศรที่ติดขนนกกระยางและขนนกยูงเหล่านั้น ทะลุเกราะที่ประดับทองของพระราชา แล้วพุ่งเข้าสู่พื้นพสุธาอย่างรวดเร็ว
8.51.29
सोऽतिविद्धो महाराज पुत्रस्तेऽतिव्यराजत ।
वसन्तकाले सुमहान्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ८.५१.२९ ॥
ข้าแต่มหาราช โอรสของพระองค์ถูกยิงอย่างหนัก กลับเปล่งรัศมีงดงามยิ่ง เหมือนต้นกิงศุกะขนาดใหญ่ที่ออกดอกบานในฤดูใบไม้ผลิ
8.51.30
स च्छिन्नवर्मा नाराचप्रहारैर्झर्झरीकृतः ।
धृष्टद्युम्नस्य भल्लेन क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.५१.३० ॥
เกราะของเขาถูกตัดขาด และร่างกายถูกลูกศรเหล็กที่พุ่งเข้าใส่ทิ่มแทงจนพรุนไปทั่ว เขาโกรธจัด จึงใช้ลูกศรภัลละตัดคันธนูของธฤษฏทยุมนะ
8.51.31
अथैनं छिन्नधन्वानं त्वरमाणो महीपतिः ।
सायकैर्दशभी राजन्भ्रुवोर्मध्ये समार्पयत् ॥ ८.५१.३१ ॥
ข้าแต่กษัตริย์ จากนั้น เจ้าแห่งแผ่นดิน เมื่อเห็นเขาคันธนูขาดแล้ว ก็รีบยิงลูกศรสิบดอกเข้ากลางระหว่างคิ้วของเขา
8.51.32
तस्य तेऽशोभयन्वक्त्रं कर्मारपरिमार्जिताः ।
प्रफुल्लं पङ्कजं यद्वद्धमरा मधुलिप्सवः ॥ ८.५१.३२ ॥
ลูกศรเหล่านั้นซึ่งช่างตีเหล็กขัดจนเรียบ ประดับใบหน้าของเขา เหมือนผึ้งที่ปรารถนาน้ำหวานมาเกาะบนดอกบัวที่บานสะพรั่ง
8.51.33
तदपास्य धनुश्छिन्नं दृष्टद्युम्नो महामनाः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भल्लांश्च षोडश ॥ ८.५१.३३ ॥
จากนั้น ธฤษฏทยุมนะผู้มีจิตใจกว้างขวาง ทิ้งคันธนูที่ขาดแล้ว แล้วรีบหยิบคันธนูอีกคันหนึ่งกับลูกศรภัลละสิบหกดอก
8.51.34
ततो दुर्योधनस्याश्वान्हत्वा सूतं च पञ्चभिः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ८.५१.३४ ॥
ต่อมา เขาสังหารม้าและสารถีของทุรโยธน์ด้วยลูกศรห้าดอก แล้วตัดคันธนูที่ประดับทองของทุรโยธน์ด้วยลูกศรภัลละ
8.51.35
रथं सोपस्करं छत्रं शक्तिं खङ्गं गदां ध्वजम् ।
भल्लैश्चिच्छेद दशभिः पुत्रस्य तव पार्षतः ॥ ८.५१.३५ ॥
โอรสของปฤษตะได้ตัดรถศึกของโอรสของท่าน พร้อมอุปกรณ์ประกอบ ร่มกันแดด หอก ดาบ คทา และธง ด้วยลูกศรภัลละสิบดอก
8.51.36
तपनीयाङ्गदं छत्रं नागं मणिमयं शुभम् ।
ध्वजं कुरुपतेश्छिन्नं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ ८.५१.३६ ॥
กษัตริย์ทั้งปวงได้เห็นร่มกันแดดที่มีกำไลแขนทอง ตราสัญลักษณ์งูประดับอัญมณีอันงดงาม และธงของเจ้าแห่งกุรุที่ถูกตัดขาด
8.51.37
दुर्योधनं तु विरथं छिन्नवर्मायुधध्वजम् ।
भ्रातरं समुदैक्षन्त सोदरा भरतर्षभ ॥ ८.५१.३७ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐแห่งตระกูลภรต พี่น้องร่วมมารดาของทุรโยธน์ได้มองดูพี่ชายผู้ไร้รถศึก เกราะ อาวุธ และธงถูกตัดขาดไป
8.51.38
तमारोप्य रथे राजन्कुण्डधारो महारथम् ।
अपाहरदसम्भ्रान्तो धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥ ८.५१.३८ ॥
ข้าแต่กษัตริย์ กรรณะผู้สวมตุ้มหู ได้ยกมหารถผู้นั้นขึ้นบนรถของตน แล้วพาไปอย่างสงบไม่รีบร้อน ขณะที่ธฤษฏทยุมนะเฝ้ามองอยู่
8.51.39
कर्णस्तु सात्यकिं हित्वा राजगृघ्नुरमर्षणः ।
द्रोमहन्तारमुग्रेषुं ससाराभिमुखो रणे ॥ ८.५१.३९ ॥
ส่วนกรรณะ ละทิ้งสาตยากิ ด้วยความปรารถนาในเกียรติยศของกษัตริย์และไม่ยอมทนต่อการดูหมิ่น ได้เข้าหาธฤษฏทยุมนะตรงหน้าในสนามรบ ผู้ซึ่งเป็นผู้สังหารโทรณะ ผู้มีลูกศรอันดุร้าย
8.51.40
तं पृष्ठतोऽन्वयात्तूर्णं शैनेयोऽभिहतः शरैः ।
वारणं जघनोपान्ते विषाणाभ्यामिव द्विपः ॥ ८.५१.४० ॥
สาตยากิผู้เป็นเชื้อสายของศินี ถูกลูกศรยิงเข้า รีบตามติดกรรณะจากด้านหลัง เหมือนช้างที่ใช้งาแทงช้างอีกตัวที่บริเวณสะโพก
8.51.41
स भारतपुरोगानां राज्ञां च सुमहात्मनाम् ।
कर्णपार्षतयोर्युद्वे सङ्क्रद्धानां महारणे ॥ ८.५१.४१ ॥
ในหมู่กษัตริย์ผู้เป็นยอดของวงศ์ภรตะและบรรดานักรบผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่ ในการสู้รบอันดุเดือดระหว่างกรรณะกับธฤษฏทยุมน์ในมหาสงครามนั้น พระองค์ได้รุดหน้าไป
8.51.42
न पाण्डवानां नास्माकं कश्चिदासीत्पराङ्मुखः ।
प्रत्यदृश्यत यत्कर्णः पाञ्चालांस्त्वरितो ययौ ॥ ८.५१.४२ ॥
ไม่มีผู้ใดในฝ่ายปาณฑพหรือในฝ่ายของเราที่เห็นว่าหันหลังให้ข้าศึก กรรณะรีบเคลื่อนไปยังปาญจาลทั้งหลาย
8.51.43
तस्मिन्क्षणे नरश्रेष्ठ गजवाजिरथक्षयः ।
प्रादुरासीदुभयतो राजन्मध्यगतेऽहनि ॥ ८.५१.४३ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นยอดของมนุษย์ ในขณะนั้น ความพินาศของช้าง ม้า และรถรบได้เกิดขึ้นทั้งสองฝ่าย ข้าแต่พระราชา ในเวลาเที่ยงวัน
8.51.44
पाञ्चालास्तु महाराज त्वरिता विजिगीषवः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्कर्णं पतत्त्रिण इव द्रुमम् ॥ ८.५१.४४ ॥
ส่วนปาญจาละทั้งหลาย ข้าแต่มหาราชา ปรารถนาชัยชนะและรีบเร่ง จึงรุมเข้าหากรรณะจากทุกทิศ ดุจนกที่บินลงเกาะต้นไม้
8.51.45
तेषामाधिरथिः क्रुद्धः प्रधानान्वै तरस्विनः ।
विचिन्वन्निव बाणौघैः समासादयदग्रतः ॥ ८.५१.४५ ॥
ฝ่ายอธิรถิบุตรกรรณะเกรี้ยวกราด เข้าประจันหน้ากับบรรดานักรบหัวหน้าผู้แข็งแกร่งในหมู่พวกนั้น ดุจจะคัดแยกพวกเขาออกด้วยห่าธนู แล้วเข้าไปอยู่เบื้องหน้า
8.51.46
व्याघ्रकेतुः सुशर्मा च शुक्रश्चित्रायुधः क्रतुः ।
दुर्जयो रोचमानश्च सिंहसेनस्तथाऽष्टमः।
महता रथवंशेन परिवव्रुर्नरोत्तमम् ॥ ८.५१.४६ ॥
วยาฆรเกตุ สุศรรมัน ศุกระ จิตรายุธ กระตุ ทุรชัย โรจมานะ และสิงหเสนผู้เป็นองค์ที่แปด ได้ล้อมบุรุษผู้ประเสริฐนั้นไว้ด้วยกองรถรบอันใหญ่หลวง
8.51.47
सृजन्तः सायकांस्तूर्णं कर्णमाहवशोभिनम् ।
यतमानांस्तु ताञ्शूरान्मनुजेन्द्रः शितैः शरैः।
अष्टाभिरष्टौ राधेयः पाञ्चालान्न्यहनद्रणे ॥ ८.५१.४७ ॥
บรรดาวีรบุรุษเหล่านั้นรีบยิงลูกศรใส่กรรณะผู้โดดเด่นในการรบอย่างรวดเร็ว แต่ราธัยผู้เป็นเจ้ามนุษย์ได้สังหารปาญจาละแปดคน คนละแปดลูกศรคมกล้า ในสนามรบ
8.51.48
अथापरान्महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
जघान बहुसाहस्रान्योधान्युद्वविशारदान् ॥ ८.५१.४८ ॥
ข้าแต่มหาราชา จากนั้นบุตรของสารถีผู้มีอานุภาพได้สังหารนักรบอื่นอีกนับพันผู้ชำนาญในการรบ
8.51.49
विष्णुं च विष्णुवर्माणं देवापिं भद्रमेव च ।
दण्डधारं च समरे चित्रं चिंत्रायुधं हरिम् ॥ ८.५१.४९ ॥
ในสนามรบ กรรณะยังได้สังหารวิษณุ วิษณุวรรมัน เทวาปิ ภัทระ ทัณฑธระ จิตระ จิตรายุธ และหริ
8.51.50
सिंहकेतुं रोचमानं शलभं च महारथम् ।
निजघान सुसङ्क्रुद्वश्चेदीनां च महारथान् ॥ ८.५१.५० ॥
ด้วยความโกรธกล้า เขาได้สังหารสิงหเกตุ โรจมานะ และมหารถศลภะ พร้อมทั้งมหารถแห่งเจทิทั้งหลาย
8.51.51
तेषामाददतः प्राणानासीदाधिरथेर्वपुः ।
शोणिताभ्युक्षिताङ्गस्य रुद्रस्यैवातिभैरवम् ॥ ८.५१.५१ ॥
เมื่อเขาพรากชีวิตของพวกนั้น ร่างของอธิรถิบุตรก็กลายเป็นน่าสะพรึงกลัวยิ่งนัก ดุจพระรุทระที่ร่างกายเปรอะเปื้อนไปด้วยโลหิต
8.51.52
तत्र भारत कर्णेन मातङ्गास्ताडिताः शरैः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्भीताः कुर्वन्तो महदाकुलम् ॥ ८.५१.५२ ॥
ข้าแต่ภารตะ ที่นั่น ช้างทั้งหลายถูกลูกศรของกรรณะยิง ต่างตกใจหนีไปทุกทิศทาง ก่อให้เกิดความปั่นป่วนครั้งใหญ่
8.51.53
निपेतुरुर्व्यां समरे कर्णसायकताडिताः ।
कुर्वन्तो विविधान्नादान्वज्रनुन्ना इवाचलाः ॥ ८.५१.५३ ॥
ถูกลูกศรของกรรณะยิงเข้า พวกมันล้มลงกับพื้นในสนามรบ ส่งเสียงร้องต่างๆ ดุจภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาด
8.51.54
गजवाजिमनुष्यैश्च निपतद्भिः समन्ततः ।
रथैर्भग्नैर्ध्वजैश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ८.५१.५४ ॥
แผ่นดินถูกปกคลุมด้วยช้าง ม้า และมนุษย์ที่ล้มลงรอบด้าน พร้อมด้วยรถรบที่แตกหักและธงที่ขาดกระจัดกระจาย
8.51.55
नैवं भाष्मो न च द्रोणो नान्ये युधि च तावकाः ।
चक्रुः स्म तादृशं कर्म यादृशं कृतवान्रणे ॥ ८.५१.५५ ॥
ทั้งภีษมะ โทรณะ และผู้อื่นของท่านในสนามรบ ต่างไม่ได้กระทำการอย่างที่กรรณะได้กระทำในการรบนั้น
8.51.56
मृगमध्ये यथा सिंहो दृश्यते निर्भयश्चरन् ।
पाञ्चालानां तथा मध्ये कर्णोऽचरदभीतवत् ॥ ८.५१.५६ ॥
ดุจสิงโตที่เดินท่ามกลางฝูงกวางอย่างไม่หวาดกลัวและปรากฏให้เห็น กรรณะก็เดินอยู่ท่ามกลางปาญจาละทั้งหลายดุจไม่หวั่นเกรง
8.51.57
सूतपुत्रोऽथ नागेषु हयेषु च रथेषु च ।
नरेषु च नरव्याघ्रश्चकार कदनं महत् ॥ ८.५१.५७ ॥
แล้วบุตรของสารถี ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์ ได้ก่อการสังหารครั้งใหญ่ในหมู่ช้าง ม้า รถรบ และมนุษย์
8.51.58
यथा मृगगणांस्त्रस्तान्सिंहो द्रावयते दिशः ।
पाञ्चालानां रथव्रातान्कर्णो व्यद्रावयत्तथा ॥ ८.५१.५८ ॥
ดุจสิงโตที่ไล่ฝูงกวางที่หวาดกลัวไปทุกทิศ กรรณะก็ไล่กองรถรบของปาญจาละทั้งหลายให้กระจัดกระจายไปเช่นนั้น
8.51.59
सिंहं स्म हि यथा प्राप्य न जीवन्ति मृगाः क्वचित् ।
तथा कर्णमनुप्राप्ता न जीवन्ति स्म सृञ्जयाः ॥ ८.५१.५९ ॥
ดุจกวางที่เข้าใกล้สิงโตแล้วไม่มีทางรอดชีวิต ฝ่ายสฤญชัยทั้งหลายที่เข้าประชิดกรรณะก็ไม่รอดชีวิตเช่นกัน
8.51.60
वैश्वानरमुखं प्राप्य दह्यन्ते शलभा यथा ।
कर्णाग्रिं समरे प्राप्य दग्धा भारत सृञ्जयः ॥ ८.५१.६० ॥
ดุจแมลงเม่าที่เข้าใกล้ปากไฟย่อมถูกเผาไหม้ ฉันนั้น ข้าแต่ภารตะ สฤญชัยทั้งหลายที่เข้าใกล้ไฟคือกรรณะในสนามรบก็ถูกเผาไหม้
8.51.61
चेदिष्वेकेन कर्णेन पाञ्चालेषु च भारत ।
वेश्राव्य नाम निहता बहवः शूरसम्पताः ॥ ८.५१.६१ ॥
ภารตะเอ๋ย ในแคว้นเจทิและปาญจาละ นักรบผู้มีชื่อเสียงโด่งดังจำนวนมากถูกสังหารโดยกรรณะเพียงผู้เดียว
8.51.62
मम चासीन्मती राजन्दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
नैकोऽप्याधिरथेर्जीवन्पाञ्चाल्यो मोक्ष्यते युधि ॥ ८.५१.६२ ॥
ข้าแต่พระราชา เมื่อได้เห็นความกล้าหาญของกรรณะ ข้าพเจ้าก็เกิดความคิดขึ้นว่า ตราบใดที่บุตรแห่งอธิรถยังมีชีวิตอยู่ ชาวปาญจาละแม้เพียงคนเดียวก็จะไม่รอดพ้นจากการรบ
8.51.63
सङ्ख्ये विमर्द्य पाञ्चालान्सूतपुत्रः पुनः पुनः ।
अभ्यधावत्सुसङ्क्रुद्धः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.५१.६३ ॥
บุตรแห่งสารถี กรรณะ เข้าบดขยี้ชาวปาญจาละในสนามรบซ้ำแล้วซ้ำเล่า ด้วยความโกรธจัดได้พุ่งเข้าใส่ยุธิษฐิระ บุตรแห่งกุนตี
8.51.64
धृष्टद्युम्नश्च राजानं द्रौपदेयाश्च मारिष ।
परिवव्रुरमित्रघ्नं शतशश्चापरे जनाः ॥ ८.५१.६४ ॥
ท่านผู้สูงศักดิ์ ธฤษฏทยุมนะและบุตรทั้งหลายของเทราปที พร้อมทั้งผู้อื่นอีกนับร้อย ได้ล้อมพระราชาผู้ทำลายข้าศึกไว้
8.51.65
शिखण्डी सहदेवश्च नकुलो नाकुलिस्तथा ।
जनमेजयः शिनेर्नप्ता बहवश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.५१.६५ ॥
ศิขัณฑี สหเทวะ นกุละ บุตรของนกุละ ชนเมชัย พระนัดดาแห่งศินิ และปรภัทรกะจำนวนมาก
8.51.66
एते पुरोगमा भूत्वा धृष्टद्युम्नश्च संयुगे ।
कर्णमस्यन्तमिष्वस्त्रैस्ततक्षुरमितौजसम् ॥ ८.५१.६६ ॥
บุคคลเหล่านี้พร้อมด้วยธฤษฏทยุมนะ ได้นำหน้าเข้าสู่การรบ แล้วยิงกรรณะผู้มีพละกำลังหาที่สุดมิได้ ซึ่งกำลังยิงอาวุธและศัสตราอยู่ด้วยลูกศร
8.51.67
तांस्तत्राधिरथिः सङ्ख्ये चेदिपाञ्चालपाण्डवान् ।
एको बहूनभ्यपतद्गरुत्मानिव पन्नगान् ॥ ८.५१.६७ ॥
ที่นั่น กรรณะ บุตรแห่งอธิรถ เพียงผู้เดียว ได้เข้าโจมตีพวกเจทิ ปาญจาละ และปาณฑพเหล่านั้นในสนามรบ ดุจครุฑโจมตีงูทั้งหลาย
8.51.68
तैः कर्णस्याभवद्युद्धं घोररूपं विशाम्पते ।
तादृग्यादृक्पुरावृत्तं देवानां दानवैः सह ॥ ८.५१.६८ ॥
ข้าแต่ผู้เป็นใหญ่แห่งประชาชน การต่อสู้อันน่าสยดสยองได้เกิดขึ้นระหว่างกรรณะกับพวกเขา เช่นเดียวกับที่เคยเกิดขึ้นในอดีตระหว่างเทพกับทานพ
8.51.69
तान्समेतान्महेष्वासाञ्शरवर्षौधवर्षिणः ।
एको व्यधमदव्यग्रस्तमांसीव दिवाकरः ॥ ८.५१.६९ ॥
กรรณะเพียงผู้เดียว ไม่หวั่นไหวเลย ได้ปราบนักธนูผู้ยิ่งใหญ่เหล่านั้นที่มาประชุมกัน ซึ่งกำลังระดมห่าฝนแห่งลูกศร ดุจพระอาทิตย์ขับไล่ความมืด
8.51.70
भीमसेनस्तु संसक्ते राधेये पाण्डवैः सह ।
सर्वतोऽभ्यहनत्क्रुद्धो यमदण्डनिभैः शरैः ॥ ८.५१.७० ॥
ส่วนภีมเสนะ เมื่อพัวพันอยู่กับบุตรแห่งราธา พร้อมด้วยปาณฑพทั้งหลาย ด้วยความโกรธได้ฟาดฟันไปทุกทิศทาง ด้วยลูกศรที่เหมือนไม้คทาของพระยม
8.51.71
बाह्लीकान्केकयान्मात्स्यान्वासात्यान्मद्रसैन्धवान् ।
एकः सङ्ख्ये महेष्वासो योधयन्बह्वशोभत ॥ ८.५१.७१ ॥
กรรณะผู้เดียวต่อสู้กับพวกพาห์ลีกะ เกกยะ มัตสยะ วาสาตยะ มทระ และสินธุ ในสนามรบ นักธนูผู้ยิ่งใหญ่ผู้นั้นได้สำแดงความงดงามออกมาหลายรูปแบบ
8.51.72
तत्र मर्मसु भीमेन नाराचैस्ताडिता गजाः ।
प्रपतन्तो हतारोहाः कम्पयन्ति स्म मेदिनीम् ॥ ८.५१.७२ ॥
ที่นั่น ช้างทั้งหลายถูกลูกศรเหล็กของภีมะยิงเข้าที่จุดสำคัญ ผู้ขับขี่ของมันถูกสังหาร มันล้มลงและทำให้แผ่นดินสั่นสะเทือน
8.51.73
वाजिनश्च हतारोहाः पत्तयश्च गतासवः ।
अशेरत महाराज वमन्तो रुधिरं बहु ॥ ८.५१.७३ ॥
ข้าแต่พระมหาราชา ม้าที่ผู้ขี่ถูกสังหารแล้ว และทหารราบที่หมดลมหายใจ นอนอาเจียนเลือดออกมามาก
8.51.74
ताडिताः सहसा नागा भीमसेनेन मारिष ।
निपतन्ति महावेगा वज्ररुग्णा इवाचलाः ॥ ८.५१.७४ ॥
ท่านผู้เคารพ ช้างทั้งหลายที่ถูกภีมเสนะยิงอย่างกะทันหัน ล้มลงด้วยพลังอันรุนแรง ดุจภูเขาที่ถูกสายฟ้าฟาดจนแหลกราญ
8.51.75
पतितैस्तैर्महाराज वेगवद्भिर्महारथैः ।
शुशुभे वसुधा राजन्विकीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.५१.७५ ॥
ข้าแต่พระมหาราช แผ่นดินเปล่งประกายด้วยมหารถผู้เร็วทั้งหลายที่ล้มลง ดุจถูกโปรยด้วยขุนเขา
8.51.76
सहस्रशश्च रथिनः पत्तयः पतितायुधाः ।
अक्षताः समदृश्यन्त भीमाद्भीता गतासवः ॥ ८.५१.७६ ॥
นักรบรถศึกและทหารราบนับพัน ที่อาวุธหลุดจากมือแล้วล้มลง ปรากฏให้เห็นว่ายังไม่บาดเจ็บ แต่หวาดกลัวภีมะและหมดลมหายใจ
8.51.77
रथिभिः सादिभिः सूतैः पादातैर्वाजिभिर्गजैः ।
भीमसेनशरैश्छिन्नैराच्छन्ना सुधाभवत्
तत्स्तम्भितमिवातिष्ठद्भीमसेनभयार्दितम्। ॥ ८.५१.७७ ॥
นักรบรถศึก พลขี่ สารถี ทหารราบ ม้า และช้าง ถูกลูกศรของภีมเสนะตัดขาด ปกคลุมพื้นดิน แผ่นดินนั้นถูกความกลัวภีมเสนะบีบคั้น ตั้งอยู่ดุจนิ่งงันไป
8.51.78
दुर्योधनबलं सर्वं निरुत्साहं कृतं रणे ।
निश्चेष्टं तुमुलं दीनं बभौ तस्मिन्महारणे ॥ ८.५१.७८ ॥
กองทัพทั้งหมดของทุรโยธน์ถูกทำให้หมดกำลังใจในสนามรบ ในมหายุทธ์นั้นกองทัพปรากฏอยู่อย่างไม่ไหวติง วุ่นวาย และน่าสังเวช
8.51.79
प्रसन्नसलिले काले यथा स्यात्सागरो नृप ।
तद्वत्तव बलं तद्वै निश्चलं समवस्थितम् ॥ ८.५१.७९ ॥
ข้าแต่พระราชา ดุจมหาสมุทรที่มีน้ำใสสะอาดยามถึงฤดูกาลย่อมนิ่งอยู่ได้ฉันใด กองทัพของพระองค์ก็ตั้งอยู่อย่างนิ่งสนิทฉันนั้น
8.51.80
मन्युवीर्यबलोपेतं दर्पात्प्रत्यवरोपितम् ।
अभवत्तव पुत्रस्य तत्सैन्यं निष्प्रभं तदा ॥ ८.५१.८० ॥
กองทัพของบุตรพระองค์ ซึ่งประกอบด้วยความโกรธ วีรภาพ และกำลัง แต่ถูกตีถอยกลับเพราะความทะนงตน ในเวลานั้นย่อมกลายเป็นหมดรัศมี
8.51.81
ते बले भरतश्रेष्ठ वध्यमाने परस्परम् ।
रुधिरौघपरिक्लिन्ने रुधिरार्द्रे बभूवतुः ॥ ८.५१.८१ ॥
โอ้ผู้เลิศแห่งภรตะ กองทัพทั้งสองนั้นฆ่าฟันกันเองอยู่ ต่างก็เปียกชุ่มไปด้วยกระแสโลหิต และชุ่มไปด้วยเลือด
8.51.82
सूतपुत्रोऽवधीत्क्रुद्वः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
भीमसेनः कुरूणां च त्रिगर्तानां धनञ्जयः ॥ ८.५१.८२ ॥
ด้วยความโกรธ บุตรของสารถีได้สังหารกองทัพของปาณฑพ ภีมเสนสังหารกองทัพของเการพ และธนัญชัยสังหารพวกตริคารตะ
8.51.83
वर्तमाने तथा रोद्रे सङ्ग्रामेऽद्भुतदर्शने ।
निहत्य पृतनामध्यं संशप्तकगणान्बहून्।
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो वासुदेवमथाब्रवीत् ॥ ८.५१.८३ ॥
เมื่อสงครามอันน่าสะพรึงกลัวและน่าอัศจรรย์เช่นนั้นกำลังดำเนินอยู่ อรชุนผู้เลิศในหมู่ผู้ชนะ หลังจากสังหารกลุ่มสัญชปตกะจำนวนมากกลางกองทัพแล้ว จึงกล่าวกับวาสุเทพ
8.51.84
प्रभग्नं बलमेतद्धि योत्स्यमानं मया सह ।
एते धावन्ति सगणाः संशप्तकमहारथाः ॥ ८.५१.८४ ॥
กองทัพนี้ซึ่งเตรียมจะรบกับข้าพเจ้านั้นแตกพ่ายไปแล้วจริงๆ ดูเถิด นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ของสัญชปตกะเหล่านี้กำลังวิ่งหนีไปพร้อมกับพลของตน
8.51.85
दुर्जया ह्येव समरे देवैरपि सवासवैः ।
अपारयन्तो मद्बाणान्सिंहशब्दं मृगा इव ॥ ८.५१.८५ ॥
ในการรบ แม้แต่เทพทั้งหลายพร้อมด้วยวาสวะก็ยังไม่อาจพิชิตพวกเขาได้ง่ายๆ เมื่อไม่อาจทนลูกศรของข้าพเจ้าได้ พวกเขาจึงเหมือนฝูงกวางเมื่อได้ยินเสียงคำรามของสิงโต
8.51.86
दीर्यते च महत्सैन्यं सृञ्जयानां महारणे ।
कुरवश्चाभिधावन्ति भीमसेनभयार्दिताः ॥ ८.५१.८६ ॥
ในมหาสงครามนี้ กองทัพอันใหญ่หลวงของสฤญชัยกำลังถูกฉีกทำลาย และพวกเการพซึ่งถูกความกลัวภีมเสนเบียดเบียน ก็กำลังแตกหนี
8.51.87
हस्तिकक्ष्यो ह्यसौ कृष्ण केतुः कर्णस्य धीमतः ।
दृश्यते राजसैन्यस्य मध्ये विचरतो मुहुः ॥ ८.५१.८७ ॥
โอ้กฤษณะ ธงที่มีเครื่องหมายเป็นสายรัดช้างนั้นของกรรณะผู้ฉลาด ปรากฏให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่า กำลังเคลื่อนผ่านกลางกองทัพของกษัตริย์
8.51.88
न च कर्णं रणे शक्ता जेतुमेते महारथाः ।
जानीते हि भवान्कर्णं वीर्यवन्तं पराक्रमे ॥ ८.५१.८८ ॥
นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่เหล่านี้ไม่อาจพิชิตกรรณะในการรบได้ เพราะท่านย่อมรู้จักกรรณะ ผู้ทรงพลังในความกล้าหาญ
8.51.89
तत्र याहि यतः कर्णो द्रावयत्येष नो बलम् ।
त्रिगर्तान्वर्जयन्याहि सूतपुत्रं महारथम्।
एतन्मे रोचते कृष्ण यथा वा तव रोचते ॥ ८.५१.८९ ॥
จงไปยังที่ที่กรรณะกำลังทำให้กองทัพของเราแตกพ่าย โดยหลีกเลี่ยงตริคารตะ จงไปหานักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ บุตรของสารถีนั้นเถิด โอ้กฤษณะ ข้าพเจ้าพอใจในเรื่องนี้ หรือตามที่ท่านพอพระทัย
8.51.90
एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य गोविन्दः प्रहसन्निव ।
अब्रवीदर्जुनं तूर्णं कौरवान्याहि पाण्डव ॥ ८.५१.९० ॥
เมื่อได้ฟังคำของอรชุนนั้นแล้ว โควินทะซึ่งทรงเหมือนหัวเราะ ตรัสกับอรชุนอย่างรวดเร็วว่า จงรีบไปยังเการพเถิด โอ้ปาณฑพ
8.51.91
ततस्तव महासैन्यं गोविन्दप्रेरिता हयाः ।
हंसवर्णा विशंस्तूर्णं वहन्तोऽर्जुनमाहवे ॥ ८.५१.९१ ॥
จากนั้น ม้าสีหงส์ซึ่งถูกโควินทะเร่งเร้า ก็รีบพาอรชุนเข้าสู่กองทัพอันยิ่งใหญ่ของท่านในการรบ
8.51.92
केशवप्रेरितैरश्वैः श्वेतैः काञ्चनभूषणैः ।
प्रविशद्भिस्तव बलं चतुर्दिशमदीर्यत ॥ ८.५१.९२ ॥
ม้าขาวประดับด้วยเครื่องทองซึ่งถูกเกศวะเร่งเร้า เข้าสู่กองทัพของท่าน และกองทัพนั้นก็แตกออกไปทั้งสี่ทิศ
8.51.93
मेघस्तनितनिर्हादः स रथो वानरध्वजः ।
चलत्पताकस्तां सेनां विमानं द्यामिवाविशत् ॥ ८.५१.९३ ॥
รถศึกที่มีธงเป็นรูปลิงนั้น มีเสียงกึกก้องดุจเมฆคำราม พร้อมด้วยธงปลิวไสว แล่นเข้าสู่กองทัพนั้นเหมือนวิมานทิพย์เข้าสู่สวรรค์
8.51.94
तौ विदार्य महासेनां प्रविष्टौ केशवार्जुनो ।
क्रुद्धौ संरम्भरक्ताक्षौ विभ्राजेतां महाद्युती ॥ ८.५१.९४ ॥
เกศวะและอรชุนทั้งสองพระองค์ ทรงฝ่ากองทัพอันใหญ่หลวงนั้นแล้วเข้าไป ด้วยความโกรธ ดวงพระเนตรแดงก่ำด้วยความเดือดดาล ทั้งสองพระองค์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ทรงรุ่งโรจน์
8.51.95
युद्धशौण्डौ समाहूतावागतौ तौ रणाध्वरम् ।
यज्वभिर्विधिना हूतौ मखं देवाविवाश्विनौ ॥ ८.५१.९५ ॥
ทั้งสองผู้เชี่ยวชาญการรบ ซึ่งถูกเรียกมาแล้ว เสด็จมายังพิธียัญแห่งสงครามนี้ เหมือนอัศวินทั้งสองเสด็จมายังพิธียัญ เมื่อถูกอาหุติตามวิธีโดยผู้ประกอบยัญ
8.51.96
क्रोधताम्रेक्षणौ शूरौ शुशुभाते महाबलौ ।
मदोत्कटौ यथा नागौ दृष्टिसञ्चारचारिणौ ॥ ८.५१.९६ ॥
ทั้งสองวีรบุรุษผู้มีพลังยิ่งใหญ่ ดวงพระเนตรแดงด้วยความโกรธ ทรงรุ่งโรจน์ดุจช้างสองเชือกที่ตกมัน เคลื่อนสายพระเนตรไปมา
8.51.97
क्रुद्धौ तौ तु नरव्याघ्रो योगवन्तौ बभूवतुः ।
तलशब्देन रुषितौ महानागाविवोत्कटौ ॥ ८.५१.९७ ॥
ทั้งสองพยัคฆ์แห่งมนุษย์นั้น ทรงกริ้วและทรงชำนาญ เมื่อได้ยินเสียงตบฝ่ามือก็ทรงถูกปลุกเร้า ดุจช้างใหญ่สองเชือกที่กำลังตกมัน
8.51.98
विगाह्य तु रथानीकमश्वसङ्घांश्च फल्गुनः ।
व्यचरत्पृतनामध्ये पाशहस्त इवानत्कः ॥ ८.५१.९८ ॥
ส่วนฟัลคุนะ เมื่อบุกเข้าไปในแถวรถศึกและฝูงม้า ก็เคลื่อนไหวอยู่กลางกองทัพ เหมือนมัจจุราชถือบ่วงอยู่ในมือ
8.51.99
तं दृष्ट्वा युधि विक्रान्तं सेनायां तव भारत ।
संशप्तकगणान्भूयः पुत्रस्ते समचूचुदत् ॥ ८.५१.९९ ॥
โอ้ภรตะ เมื่อเห็นท่านกล้าหาญในการรบ บุตรของท่านก็เร่งเร้ากลุ่มสัญชปตกะในกองทัพอีกครั้ง
8.51.100
ततो रथसहस्रेण द्विरदानां त्रिभिः शतैः ।
चतुर्दशसहस्रैस्तु तुरगाणां महाहवे।
द्वाभ्यां शतसहस्राभ्यां पदातीनां च धन्विनाम् ।
शूराणां लब्धलक्षाणां विदितानां समन्ततः।
अभ्यवर्तन्त कौन्तेयं छादयन्तो महारथाः ॥ ८.५१.१०० ॥
จากนั้น นักรบรถศึกผู้ยิ่งใหญ่ด้วยรถศึกหนึ่งพันคัน ช้างสามร้อยเชือก ม้าหนึ่งหมื่นสี่พันตัว และทหารราบนักธนูสองแสนนาย ซึ่งเป็นวีรบุรุษที่มีชื่อเสียงและชำนาญการยิงเป้า ได้รุกเข้าหาบุตรของกุนตีจากทุกทิศ พลางปกคลุมท่านไว้
8.51.101
शरवर्षैर्महाराज सर्वतः पाण्डुनन्दनम् ।
स च्छाद्यमानः समरे शरैः परबलार्दनः ॥ ८.५१.१०१ ॥
ข้าแต่มหาราช บุตรของปาณฑุถูกลูกศรนับไม่ถ้วนปกคลุมรอบด้าน ทั้งที่ถูกลูกศรปกคลุมในการรบ พระองค์ผู้ทำลายกองทัพของศัตรูก็ยังคงสู้ต่อไป
8.51.102
दर्शयन्रौद्रमात्मानं पाशहस्त इवान्तकः ।
निघ्नन्संशप्तकान्पार्थः प्रेक्षणीयतरोऽभवत् ॥ ८.५१.१०२ ॥
พระองค์แสดงรูปอันน่าสะพรึงกลัวดั่งยมที่ถือบ่วงอยู่ในมือ และสังหารพวกสํศัปตกะ ปารถะจึงกลายเป็นผู้น่าชมยิ่งขึ้น
8.51.103
ततो विद्युत्प्रभैर्बाणैः कार्तस्वरविभूषितैः ।
निरन्तरमिवाकाशमासीच्छन्नं किरीटिना ॥ ८.५१.१०३ ॥
แล้วท้องฟ้าก็ถูกผู้สวมมงกุฎปกคลุมด้วยลูกศรที่สว่างดั่งสายฟ้าและประดับด้วยทอง ราวกับไม่มีช่องว่างเหลืออยู่เลย
8.51.104
किरीटिचापनिर्मुक्तैः सम्पतद्भिर्महाशरैः ।
समाच्छन्नं बभौ सर्वं काद्रवेयैरिव प्रभो ॥ ८.५१.१०४ ॥
ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้า ทุกสิ่งถูกลูกศรขนาดใหญ่ที่พุ่งลงมาจากคันธนูของผู้สวมมงกุฎปกคลุม ส่องประกายราวกับถูกบุตรของกัทรุ คืองูปกคลุม
8.51.105
रुक्मपुङ्खाञ्शरान्घोरान्प्रसन्नान्नतपर्वणः ।
अवासृजदमेयात्मा दिक्षु सर्वासु पाण्डवः ॥ ८.५१.१०५ ॥
ปาณฑพผู้มีตนหาประมาณมิได้ยิงลูกศรอันน่าสะพรึงกลัว ปลายสีทอง ข้อต่อตรงและสว่างไสว ไปทุกทิศทางโดยรอบ
8.51.106
मही वियद्दिशः सर्वाः समुद्रा गिरयोऽपि वा ।
स्फुटन्तीति जना जज्ञुः पार्थस्य तलनिःस्वनात् ॥ ८.५१.१०६ ॥
ผู้คนเข้าใจว่าแผ่นดิน ท้องฟ้า ทิศทั้งปวง มหาสมุทร และแม้แต่ภูเขากำลังแตกแยก เพราะเสียงตบฝ่ามือของปารถะ
8.51.107
हत्वा दशसहस्राणि पार्थिवानां महारथः ।
संशप्तकानां कौन्तेयः प्रपक्षं त्वरितोभ्ययात् ॥ ८.५१.१०७ ॥
มหารถีบุตรของกุนตีสังหารกษัตริย์ของพวกสํศัปตกะไปสิบพันองค์ แล้วรีบเคลื่อนไปยังปีกข้าง
8.51.108
प्रपक्षं च समासाद्य पार्थः काम्भोजरक्षितम् ।
प्रममाथ बलं भल्लैर्दानवानिव वासवः ॥ ८.५१.१०८ ॥
เมื่อปารถะไปถึงปีกข้างที่พวกกาพโพชารักษาอยู่ ท่านก็ทำลายกองทัพด้วยลูกศรหัวกว้าง ดั่งวาสวะ (พระอินทร์) ทำลายพวกทานพ
8.51.109
प्रचिच्छेदाशु भल्लेन द्विषतामाततायिनाम् ।
शस्त्रपाणींस्तथा बाहूंस्तथापि च शिरांस्युत ॥ ८.५१.१०९ ॥
ท่านตัดมือที่ถือศัสตราและแขนของศัตรูผู้รุกรานอย่างรวดเร็วด้วยลูกศรหัวพระจันทร์เสี้ยว และตัดศีรษะของพวกเขาด้วย
8.51.110
अङ्गांङ्गावयवैश्छिन्नैर्व्यायुधास्तेऽपतन्भुवि। ॥ ८.५१.११० ॥
อวัยวะและส่วนของร่างกายถูกตัดขาด พวกเขาล้มลงกับพื้นโดยไม่มีอาวุธ
8.51.111
विष्वग्वाताभिसम्भग्ना बहुशाखा इव द्रुमाः ॥ ८.५१.१११ ॥
ดั่งต้นไม้กิ่งก้านมากมายที่ถูกลมแรงพัดหักโค่นจากทุกทิศ
8.51.112
हस्त्यश्वरथपत्तीनां व्रातान्निघ्नन्तमर्जुनम् ।
सुदक्षिणादवरजः शरवृष्ट्याभ्यवीवृषत् ॥ ८.५१.११२ ॥
น้องชายของสุทักษิณาระดมลูกศรลงใส่อรชุนผู้กำลังสังหารกองทหารช้าง ม้า รถศึก และทหารราบ
8.51.113
तस्यास्यतोऽर्धचन्द्राभ्यां स बाहू परिघोपमौ ।
पूर्णचन्द्राभवक्त्रं च क्षुरेणापाहरच्छिरः ॥ ८.५१.११३ ॥
ขณะที่อรชุนยิง แขนทั้งสองของเขาที่เหมือนกระบองเหล็กถูกลูกศรหัวพระจันทร์เสี้ยวตัดขาด และศีรษะของเขาที่มีใบหน้าดั่งพระจันทร์เพ็ญก็ถูกลูกศรหัวมีดโกนตัดกระเด็นไป
8.51.114
तत्पपात ततो वेगात्स्वलोहितपरिष्कृतम् ।
मनः शिलागिरेः शृङ्गं व्ज्रेणेवावदारितम् ॥ ८.५१.११४ ॥
ศีรษะนั้นตกลงมาอย่างรวดเร็ว ประดับด้วยเลือดของตนเอง ดั่งยอดเขาแร่มโนศิลาที่ถูกสายฟ้าผ่าแยกออก
8.51.115
सुदक्षिणादवरजं काम्भोजा ददृशुर्हतम् ।
प्रांशुं कमलपत्राक्षमत्यर्थं प्रियदर्शनम्।
काञ्चनस्तम्भसदृशं भिन्नं हेमगिरिं यथा ॥ ८.५१.११५ ॥
พวกกาพโพชเห็นน้องชายของสุทักษิณาถูกสังหารนอนอยู่ เขาสูงใหญ่ ตาดั่งกลีบบัวบุณฑริก น่าชมยิ่งนัก ดั่งเสาทองหรือภูเขาทองที่ถูกผ่าออก
8.51.116
ततोऽभवत्पुनर्युद्धं घोरमत्यर्थमद्भुतम् ।
नानावस्थाश्च योधानां बभूवुस्तत्र युध्यताम् ॥ ८.५१.११६ ॥
จากนั้นการรบอันน่าสะพรึงกลัวและอัศจรรย์ยิ่งก็เกิดขึ้นอีก และนักรบที่กำลังสู้รบที่นั่นก็อยู่ในสภาพต่าง ๆ มากมาย
8.51.117
पार्थेषुनिहतैरश्वैः काम्भोजैर्यवनैः शकैः ।
शोणिताक्तैस्तदा रक्तं सर्वामासीद्विशां पते ॥ ८.५१.११७ ॥
ข้าแต่เจ้าแห่งประชาชน ม้าที่ถูกลูกศรของปารถะสังหาร และพวกกาพโพช ยวนะ และศกะ ที่เปรอะเปื้อนเลือด ทำให้ทุกสิ่งแดงฉาน
8.51.118
रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.५१.११८ ॥
รถศึกที่ม้าและสารถีถูกฆ่า ม้าศึกที่นักขี่ถูกฆ่า ช้างที่นักขี่ถูกฆ่า และควาญช้างที่ช้างถูกฆ่า
8.51.119
अन्योन्येन महाराज विनाशः पृथिवीक्षिताम्। ॥ ८.५१.११९ ॥
ข้าแต่มหาราช กษัตริย์แห่งแผ่นดินถูกทำลายโดยกันและกัน
8.51.120
आसीत्क्रुद्वेऽर्जुने कर्णे भीमसेने च दारुणम् ।
तस्पिन्प्रपक्षे पक्षे च वध्यमाने मदोत्कटः। ॥ ८.५१.१२० ॥
เกิดการต่อสู้อันน่าสะพรึงระหว่างอรชุนผู้โกรธเคือง กรรณะ และภีมเสนะ ขณะที่ทั้งฝ่ายนี้และฝ่ายโน้นนักรบผู้ภาคภูมิและยินดีกำลังถูกสังหาร
8.51.121
अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितो द्रौणिरभ्ययात् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम्।
आददानः शरान्घोरान्स्वरश्मीनिव भास्करः ॥ ८.५१.१२१ ॥
โทรณี (บุตรของโทรณะ) รีบพุ่งเข้าหาอรชุน ผู้ประเสริฐที่สุดในบรรดาผู้มีชัย เขาเขย่าธนูใหญ่ที่ประดับด้วยทองคำ และคว้าเอาลูกศรอันน่ากลัวขึ้นมา ดุจพระอาทิตย์หยิบยกรัศมีของตนขึ้นมา
8.51.122
तयोरासीन्महद्युद्धं धर्मभ्रात्रोरनैष्ठिकम् ।
विस्मापयिषतोर्लोकं यशश्चोत्तममिच्छतोः ॥ ८.५१.१२२ ॥
ระหว่างพี่น้องทั้งสองผู้ยึดมั่นในธรรม ผู้ปรารถนาจะทำให้โลกตะลึง และปรารถนาเกียรติยศอันสูงสุด ได้เกิดการรบอันยิ่งใหญ่และไม่รู้จบ
8.51.123
संशप्तकांस्तु कौन्तेयः कुरूंश्चापि वृकोदरः ।
सूतपुत्रस्तु पाञ्चालांस्त्रयोऽघ्नंस्त्वरिताः शरैः ॥ ८.५१.१२३ ॥
กเนยะ (อรชุน) สังหารพวกสังศัปตกะ และวฤโกทระ (ภีมะ) สังหารพวกกุรุ ส่วนบุตรของสารถี (กรรณะ) สังหารพวกปาญจาละ ทั้งสามคนรีบโจมตีและสังหารด้วยลูกศร
8.51.124
एवमेष महाराज विनाशः पृथिवीक्षिताम् ।
युद्वं घोरं तथा त्वासीत्त्रिधाभूते चमूमुखे ॥ ८.५१.१२४ ॥
ข้าแต่มหาราช การทำลายล้างของบรรดาผู้ปกครองแผ่นดินเป็นเช่นนี้ และการรบอันน่ากลัวก็เกิดขึ้นเช่นนั้น เมื่อแนวหน้าของกองทัพถูกแบ่งออกเป็นสามส่วน