മഹാഭാരതം · അധ്യായം 8.51

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

പദാർഥങ്ങളോടെ വായിക്കുക

8.51.1

भीमसेनं सपाञ्चालं चेदिकेकयसंवृतम् ।
सेनापतिः स्वयं क्रुद्धो वारयामास सायकैः ॥ ८.५१.१ ॥

സേനാപതിയായ കർണ്ണൻ സ്വയം കോപിച്ച്, പാഞ്ചാലരോടൊപ്പം ചേദികളാലും കേകയരാലും ചുറ്റപ്പെട്ട ഭീമസേനനെ തന്റെ അമ്പുകളാൽ തടഞ്ഞു.

8.51.2

ततस्तु चेदिकारूशान्सृढ्जयांश्च महारथान् ।
कर्णो जघान समरे भीमसेनस्य पश्यतः ॥ ८.५१.२ ॥

അനന്തരം കർണ്ണൻ യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനൻ നോക്കിനിൽക്കെ ചേദി, കാരൂഷ, സൃഞ്ജയ മഹാരഥന്മാരെ വധിച്ചു.

8.51.3

भीमसेनस्ततः कर्णे विहाय रथसत्तमम् ।
प्रययौ कौरवं सैन्यं कक्षमग्निरिव ज्वलन् ॥ ८.५१.३ ॥

അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ കർണ്ണനെ വിട്ട് ശ്രേഷ്ഠരഥത്തിൽ നിന്ന്, ഉണങ്ങിയ പുല്ലിൽ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിപോലെ കൗരവസൈന്യത്തിലേക്ക് പാഞ്ഞു.

8.51.4

सूतपुत्रोऽपि समरे पाञ्चालान्केकयांस्तथा ।
सृञ्जयांश्च महेष्वासान्निजघानं सहस्रशः ॥ ८.५१.४ ॥

സൂതപുത്രനായ കർണ്ണനും യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാലരെയും കേകയരെയും മഹാധനുർധരരായ സൃഞ്ജയരെയും ആയിരക്കണക്കിന് വധിച്ചു.

8.51.5

संशप्तकेषु पार्थश्च कौरवेषु वृकोदरः ।
पाञ्चालेषु तथा कर्णः क्षयं चक्रुर्महारथाः ॥ ८.५१.५ ॥

സംശപ്തകരിൽ പാർത്ഥനും (അർജുനൻ), കൗരവരിൽ വൃകോദരനും (ഭീമൻ), പാഞ്ചാലരിൽ കർണ്ണനും — ഈ മഹാരഥന്മാർ നാശം വിതച്ചു.

8.51.6

ते क्षत्रिया दह्यामानास्त्रिभिस्तैः पावकोपमैः ।
जग्मुर्विनाशं समरे राजन्दुर्मन्त्रिते तव ॥ ८.५१.६ ॥

ആ ക്ഷത്രിയന്മാർ അഗ്നിതുല്യരായ ആ മൂവരാൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെട്ട് യുദ്ധത്തിൽ നാശം പ്രാപിച്ചു. രാജാവേ, ഇത് നിന്റെ ദുരുപദേശത്തിന്റെ ഫലമാണ്.

8.51.7

ततो दुर्योधनः क्रुद्दो नकुलं नवभिः शरैः ।
विव्याध भरतश्रेष्ठ चतुरश्चास्य वाजिनः ॥ ८.५१.७ ॥

അപ്പോൾ കോപിച്ച ദുര്യോധനൻ ഒൻപത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് നകുലനെ എയ്തു; ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, അവന്റെ നാല് കുതിരകളെയും എയ്തു.

8.51.8

ततः परममेयात्मा तव पुत्रो जनाधिप ।
क्षुरेण सहदेवस्य ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥ ८.५१.८ ॥

പിന്നെ, ജനാധിപാ, അളവറ്റ ആത്മശക്തിയുള്ള നിന്റെ പുത്രൻ ക്ഷുരപ്ര അമ്പുകൊണ്ട് സഹദേവന്റെ സ്വർണ്ണധ്വജം ഛേദിച്ചു.

8.51.9

नकुलस्तु ततः क्रुद्धस्तव पुत्रं च सप्तभिः ।
जघान समरे राजन्सहदेवश्च पञ्चभिः ॥ ८.५१.९ ॥

പിന്നെ കോപിച്ച നകുലൻ നിന്റെ പുത്രനെ ഏഴ് അമ്പുകൊണ്ട് പ്രഹരിച്ചു; രാജാവേ, സഹദേവൻ അഞ്ചുകൊണ്ടും.

8.51.10

तावुभौ भरतश्रेष्ठौ ज्येष्ठौ सर्वधनुष्मताम् ।
विव्याधोरसि सङ्क्रुद्धः पञ्चभिः पञ्चभिः शरैः ॥ ८.५१.१० ॥

സർവ്വ വില്ലാളികളിലും മൂത്ത ആ രണ്ടു ഭരതശ്രേഷ്ഠന്മാരെയും, ഏറെ കോപിച്ച് അവൻ ഓരോരുത്തരുടെയും മാറിൽ അഞ്ചഞ്ചു അമ്പുകൾ കൊണ്ട് എയ്തു.

8.51.11

ततोऽपराभ्यां भल्लाब्यां धनुषी समकृन्तत ।
यमयोः प्रसभं वीरो विव्याधाशु त्रिभिस्त्रिभिः ॥ ८.५१.११ ॥

പിന്നെ ആ വീരൻ വേറെ രണ്ട് ഭല്ലങ്ങൾ കൊണ്ട് ഇരട്ടകളുടെ വില്ലുകൾ മുറിച്ചു; വേഗത്തിൽ ഓരോരുത്തരെയും മൂന്നു മൂന്ന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് എയ്തു.

8.51.12

तावन्ये धनुषी श्रेष्ठे शक्रचापनिभे शुभे ।
प्रगृह्य रेजतुः शूरौ देवपुत्रसमौ युधि ॥ ८.५१.१२ ॥

ആ രണ്ടു ശൂരന്മാരും ഇന്ദ്രധനുസ്സുപോലെ മനോഹരമായ മറ്റു രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠ വില്ലുകളെടുത്ത്, യുദ്ധത്തിൽ ദേവപുത്രന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.

8.51.13

ततस्तौ रभसौ युद्धे भ्रातरौ भ्रातरं युधि ।
शरैर्ववर्षतुर्घोरैर्महामेघौ यथाऽचलम् ॥ ८.५१.१३ ॥

അപ്പോൾ ആ രണ്ടു സഹോദരന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ വേഗത്തോടെ പരസ്പരം ഭയങ്കര ശരങ്ങളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു, രണ്ടു മഹാമേഘങ്ങൾ പർവതത്തിൽ മഴ പെയ്യിക്കുന്നതുപോലെ.

8.51.14

ततः क्रुद्धो महाराज तव पुत्रो महारथः ।
पाण्डुपुत्रौ महेष्वासौ वारयामास पत्रिभिः ॥ ८.५१.१४ ॥

അപ്പോൾ മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പുത്രനായ മഹാരഥൻ കോപിച്ച് ആ രണ്ടു മഹാധനുർധരരായ പാണ്ഡവപുത്രരെ അമ്പുകളാൽ തടഞ്ഞു.

8.51.15

धनुर्मण्डलमेवास्य ददृशे युधि भारत ।
सायकाश्चाप्यदृश्यन्त निश्चरन्तः समन्ततः ॥ ८.५१.१५ ॥

ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ അവന്റെ ധനുർമണ്ഡലം മാത്രമേ കാണപ്പെട്ടുള്ളൂ; ചുറ്റുംനിന്നു പുറപ്പെടുന്ന അമ്പുകളും കാണപ്പെട്ടു.

8.51.16

तस्य सायकसञ्छन्नौ माद्रेयौ न विरेजतुः ।
मेघच्छन्नौ यथा व्योम्नि चन्द्रसूर्यौ गतप्रभौ ॥ ८.५१.१६ ॥

അവന്റെ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ട മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ പ്രകാശിച്ചില്ല; ആകാശത്ത് മേഘങ്ങളാൽ മൂടപ്പെട്ട ചന്ദ്രസൂര്യന്മാർ പ്രഭയറ്റതുപോലെ.

8.51.17

ते तु बाणा महाराज स्वर्णपुङ्खाः शिलाशिताः ।
आच्छादयन्दिशः सर्वाः सूर्यस्येव मरीचयः ॥ ८.५१.१७ ॥

മഹാരാജാവേ, സ്വർണപ്പക്ഷങ്ങളും കല്ലിൽ മൂർച്ച കൂട്ടിയതുമായ ആ അമ്പുകൾ സൂര്യരശ്മികൾ പോലെ എല്ലാ ദിക്കുകളെയും മറച്ചു.

8.51.18

वाणभूते ततस्तस्मिन्सञ्छन्ने च नभस्तले ।
राज्ञस्तु ददृशे रूपं कालान्तकयमोपमम् ॥ ८.५१.१८ ॥

പിന്നെ ആകാശം അമ്പുകളാൽ നിറഞ്ഞു മൂടപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാജാവിന്റെ രൂപം കാലനെയും അന്തകനെയും യമനെയും പോലെ കാണപ്പെട്ടു.

8.51.19

पराक्रमं तु तं दृष्ट्वा तव सूनोर्महारथाः ।
मृत्योरुपान्तिकं प्राप्तौ माद्रीपुत्रौ स्म मेनिरे ॥ ८.५१.१९ ॥

നിന്റെ പുത്രന്റെ ആ പരാക്രമം കണ്ട് മഹാരഥന്മാർ മാദ്രിയുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാരും മൃത്യുവിന്റെ സമീപത്ത് എത്തിയെന്ന് കരുതി.

8.51.20

ततः सेनापती राजन्पाण्डवानां महारथः ।
पार्षतः प्रययौ तत्र यत्र राजा सुयोधनः ॥ ८.५१.२० ॥

പിന്നെ, രാജാവേ, പാണ്ഡവരുടെ മഹാരഥനും സേനാപതിയുമായ പാർഷതൻ സുയോധനൻ ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോയി.

8.51.21

माद्रीपुत्रौ ततः शूरौ व्यतिक्रम्य महारथौ ।
धृष्टद्युम्नस्तव सुतं पीडयामास सायकैः ॥ ८.५१.२१ ॥

പിന്നെ മാദ്രിയുടെ ആ രണ്ടു ശൂര മഹാരഥന്മാരെ കടന്ന്, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ നിന്റെ പുത്രനെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പീഡിപ്പിച്ചു.

8.51.22

तमविध्यदमेयात्मा तव पुत्रो ह्यमर्पणः ।
पाञ्चाल्यं पञ्चविंशत्या प्रहस्य पुरुषर्षभः ॥ ८.५१.२२ ॥

അളവില്ലാത്ത ആത്മാവുള്ള, ക്രോധമുള്ള നിന്റെ പുത്രൻ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ആ പാഞ്ചാല്യനെ ഇരുപത്തഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് തറച്ചു, ഹേ പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ.

8.51.23

ततः पुनरमेयात्मा तव पुत्रो ह्यमर्षणः ।
विद्ध्वा ननाद पाञ्चाल्यं षष्ट्या पञ्चभिरेव च ॥ ८.५१.२३ ॥

പിന്നെ അളവില്ലാത്ത ആത്മാവുള്ള, ക്രോധമുള്ള നിന്റെ പുത്രൻ ആ പാഞ്ചാല്യനെ അറുപത്തഞ്ചു അമ്പുകൾകൊണ്ട് തറച്ച് ഗർജ്ജിച്ചു.

8.51.24

तथास्य सशरं चापं मुष्टिदेशे विशाम्पते ।
क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन राजा चिच्छेद संयुगे ॥ ८.५१.२४ ॥

ഹേ നരാധിപാ, യുദ്ധത്തിൽ രാജാവ് അതിതീക്ഷ്ണമായ ക്ഷുരപ്രം കൊണ്ട് അവന്റെ വില്ലിനെ, അമ്പോടുകൂടെ, പിടിയുടെ സമീപത്തുവച്ച് മുറിച്ചു.

8.51.25

तदपास्य धनुश्छिन्नं पाञ्चाल्यः शत्रुकर्शनः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं नवम् ॥ ८.५१.२५ ॥

അപ്പോൾ ഒടിഞ്ഞ വില്ല് എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്ന പാഞ്ചാല്യൻ ഭാരം താങ്ങാൻ കഴിയുന്ന മറ്റൊരു പുതിയ വില്ല് വേഗത്തിൽ എടുത്തു.

8.51.26

क्रोधाद्रुधिररक्ताक्षः संरम्भात्प्रज्वलन्निव ।
अशोभत महेष्वासो धृष्टद्युम्नः कृतव्रणः ॥ ८.५१.२६ ॥

കോപത്താൽ രക്തംപോലെ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, ആവേശത്താൽ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ, മുറിവേറ്റ മഹാധനുർധരൻ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ തിളങ്ങി.

8.51.27

स पञ्चदश नाराचाञ्श्वसतः पन्नगानिव ।
जिघांसुर्भरतश्रेष्ठं धृष्टद्युम्नो व्यपासृजत् ॥ ८.५१.२७ ॥

ചീറുന്ന പാമ്പുകളെപ്പോലെ പതിനഞ്ച് നാരാചങ്ങൾ, ഭരതശ്രേഷ്ഠനെ കൊല്ലാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ തൊടുത്തുവിട്ടു.

8.51.28

ते वर्म हेमविकृतं भित्त्वा राज्ञः शिलीमुखाः ।
विविशुर्वसुधां वेगात्कङ्कबर्हिणवाससः ॥ ८.५१.२८ ॥

സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ രാജാവിന്റെ കവചം തുളച്ച്, കങ്കപ്പക്ഷിയുടെയും മയിലിന്റെയും തൂവലുകളുള്ള ആ അമ്പുകൾ വേഗത്തിൽ ഭൂമിയിൽ ആണ്ടുപോയി.

8.51.29

सोऽतिविद्धो महाराज पुत्रस्तेऽतिव्यराजत ।
वसन्तकाले सुमहान्प्रफुल्ल इव किंशुकः ॥ ८.५१.२९ ॥

മഹാരാജാവേ, അതിതീവ്രമായി തുളയ്ക്കപ്പെട്ട നിന്റെ പുത്രൻ വസന്തകാലത്ത് പൂവിട്ട വലിയ കിംശുക വൃക്ഷംപോലെ അതിശയം തിളങ്ങി.

8.51.30

स च्छिन्नवर्मा नाराचप्रहारैर्झर्झरीकृतः ।
धृष्टद्युम्नस्य भल्लेन क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम् ॥ ८.५१.३० ॥

കവചം മുറിഞ്ഞ്, നാരാചങ്ങളുടെ പ്രഹരങ്ങളാൽ തുളവീണവനായ അവൻ കോപത്തോടെ ഭല്ലംകൊണ്ട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ വില്ല് മുറിച്ചു.

8.51.31

अथैनं छिन्नधन्वानं त्वरमाणो महीपतिः ।
सायकैर्दशभी राजन्भ्रुवोर्मध्ये समार्पयत् ॥ ८.५१.३१ ॥

വില്ല് മുറിഞ്ഞ അവനെ ധൃതിയിൽ ആ രാജാവ് പത്ത് അമ്പുകൾകൊണ്ട് പുരികങ്ങൾക്കിടയിൽ എയ്തു.

8.51.32

तस्य तेऽशोभयन्वक्त्रं कर्मारपरिमार्जिताः ।
प्रफुल्लं पङ्कजं यद्वद्धमरा मधुलिप्सवः ॥ ८.५१.३२ ॥

കൊല്ലൻ മിനുക്കിയ ആ അമ്പുകൾ അവന്റെ മുഖത്തെ അലങ്കരിച്ചു, വിരിഞ്ഞ താമരയെ തേൻ കൊതിക്കുന്ന വണ്ടുകൾ അലങ്കരിക്കുന്നതുപോലെ.

8.51.33

तदपास्य धनुश्छिन्नं दृष्टद्युम्नो महामनाः ।
अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भल्लांश्च षोडश ॥ ८.५१.३३ ॥

അപ്പോൾ ഒടിഞ്ഞ വില്ല് ഉപേക്ഷിച്ച് മഹാമനസ്കനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വേഗത്തിൽ മറ്റൊരു വില്ലും പതിനാറ് ഭല്ലങ്ങളും എടുത്തു.

8.51.34

ततो दुर्योधनस्याश्वान्हत्वा सूतं च पञ्चभिः ।
धनुश्चिच्छेद भल्लेन जातरूपपरिष्कृतम् ॥ ८.५१.३४ ॥

പിന്നെ ദുര്യോധനന്റെ കുതിരകളെയും സാരഥിയെയും അഞ്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് കൊന്ന്, സ്വർണാലങ്കൃതമായ വില്ല് ഭല്ലംകൊണ്ട് മുറിച്ചു.

8.51.35

रथं सोपस्करं छत्रं शक्तिं खङ्गं गदां ध्वजम् ।
भल्लैश्चिच्छेद दशभिः पुत्रस्य तव पार्षतः ॥ ८.५१.३५ ॥

നിന്റെ പുത്രന്റെ രഥത്തെയും അതിന്റെ ഉപകരണങ്ങളെയും കുട, ശക്തി, വാൾ, ഗദ, കൊടി എന്നിവയെയും പൃഷതന്റെ പുത്രൻ പത്ത് ഭല്ലങ്ങളാൽ മുറിച്ചു.

8.51.36

तपनीयाङ्गदं छत्रं नागं मणिमयं शुभम् ।
ध्वजं कुरुपतेश्छिन्नं ददृशुः सर्वपार्थिवाः ॥ ८.५१.३६ ॥

സ്വർണവളയങ്ങളുള്ള കുട, മണിമയമായ മനോഹര നാഗചിഹ്നം, കുരുപതിയുടെ മുറിഞ്ഞ കൊടി ഇവ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും കണ്ടു.

8.51.37

दुर्योधनं तु विरथं छिन्नवर्मायुधध्वजम् ।
भ्रातरं समुदैक्षन्त सोदरा भरतर्षभ ॥ ८.५१.३७ ॥

എന്നാൽ രഥമില്ലാതെ, കവചവും ആയുധവും കൊടിയും മുറിഞ്ഞുപോയ ദുര്യോധനനെ അവന്റെ സഹോദരന്മാർ നോക്കി, ഭരതശ്രേഷ്ഠാ.

8.51.38

तमारोप्य रथे राजन्कुण्डधारो महारथम् ।
अपाहरदसम्भ्रान्तो धृष्टद्युम्नस्य पश्यतः ॥ ८.५१.३८ ॥

രാജാവേ, കുണ്ഡലധാരിയായ കർണ്ണൻ ആ മഹാരഥനെ തേരിൽ കയറ്റി, ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ കാൺകെ, ഭയചകിതനാകാതെ കൊണ്ടുപോയി.

8.51.39

कर्णस्तु सात्यकिं हित्वा राजगृघ्नुरमर्षणः ।
द्रोमहन्तारमुग्रेषुं ससाराभिमुखो रणे ॥ ८.५१.३९ ॥

കർണ്ണനോ സാത്യകിയെ വിട്ട്, രാജാവിന്റെ യശസ്സ് കാംക്ഷിച്ച്, ക്ഷമയില്ലാതെ, ദ്രോണനെ വധിച്ചവനും ഉഗ്രബാണങ്ങളുള്ളവനുമായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനു നേരെ യുദ്ധത്തിൽ മുന്നോട്ടു പാഞ്ഞു.

8.51.40

तं पृष्ठतोऽन्वयात्तूर्णं शैनेयोऽभिहतः शरैः ।
वारणं जघनोपान्ते विषाणाभ्यामिव द्विपः ॥ ८.५१.४० ॥

ശിനിയുടെ വംശജനായ സാത്യകി അമ്പുകളേറ്റ് മുറിവേറ്റവനായി വേഗം അവന്റെ പിന്നാലെ ചെന്നു; ഒരു ആന മറ്റൊരു ആനയുടെ പിൻഭാഗത്ത് കൊമ്പുകൊണ്ട് കുത്തുംപോലെ.

8.51.41

स भारतपुरोगानां राज्ञां च सुमहात्मनाम् ।
कर्णपार्षतयोर्युद्वे सङ्क्रद्धानां महारणे ॥ ८.५१.४१ ॥

ഭാരതന്മാരിൽ മുൻനിരക്കാരായ രാജാക്കന്മാരുടെയും മഹാത്മാക്കളുടെയും ഇടയിൽ, ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ, കർണ്ണനും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും തമ്മിലുള്ള ക്രോധപൂർണ്ണമായ പോരിൽ (അവൻ മുന്നേറി).

8.51.42

न पाण्डवानां नास्माकं कश्चिदासीत्पराङ्मुखः ।
प्रत्यदृश्यत यत्कर्णः पाञ्चालांस्त्वरितो ययौ ॥ ८.५१.४२ ॥

പാണ്ഡവരിലോ നമ്മിലോ ആരും പിന്തിരിഞ്ഞതായി കണ്ടില്ല; കർണ്ണൻ വേഗത്തിൽ പാഞ്ചാലരുടെ നേർക്ക് പോയി.

8.51.43

तस्मिन्क्षणे नरश्रेष्ठ गजवाजिरथक्षयः ।
प्रादुरासीदुभयतो राजन्मध्यगतेऽहनि ॥ ८.५१.४३ ॥

നരശ്രേഷ്ഠാ, ആ നിമിഷത്തിൽ ഇരുവശത്തും ആനകളുടെയും കുതിരകളുടെയും രഥങ്ങളുടെയും നാശം ഉണ്ടായി. രാജാവേ, മധ്യാഹ്നവേളയിൽ.

8.51.44

पाञ्चालास्तु महाराज त्वरिता विजिगीषवः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्कर्णं पतत्त्रिण इव द्रुमम् ॥ ८.५१.४४ ॥

മഹാരാജാവേ, വിജയമോഹികളായ പാഞ്ചാലന്മാർ ധൃതിയിൽ എല്ലാ ഭാഗത്തുനിന്നും കർണനെ ആക്രമിച്ചു, പക്ഷികൾ വൃക്ഷത്തിൽ പതിക്കുന്നതുപോലെ.

8.51.45

तेषामाधिरथिः क्रुद्धः प्रधानान्वै तरस्विनः ।
विचिन्वन्निव बाणौघैः समासादयदग्रतः ॥ ८.५१.४५ ॥

അവരിൽ കോപിച്ച ആധിരഥി (കർണൻ) പ്രധാന വീരന്മാരെ അമ്പുകളുടെ പ്രവാഹം കൊണ്ട് തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുപോലെ മുന്നിൽ എത്തി.

8.51.46

व्याघ्रकेतुः सुशर्मा च शुक्रश्चित्रायुधः क्रतुः ।
दुर्जयो रोचमानश्च सिंहसेनस्तथाऽष्टमः।
महता रथवंशेन परिवव्रुर्नरोत्तमम् ॥ ८.५१.४६ ॥

വ്യാഘ്രകേതു, സുശർമ്മാവ്, ശുക്രൻ, ചിത്രായുധൻ, ക്രതു, ദുർജയൻ, രോചമാനൻ, എട്ടാമനായ സിംഹസേനൻ എന്നിവർ വലിയ രഥവ്യൂഹത്തോടെ ആ നരോത്തമനെ വളഞ്ഞു.

8.51.47

सृजन्तः सायकांस्तूर्णं कर्णमाहवशोभिनम् ।
यतमानांस्तु ताञ्शूरान्मनुजेन्द्रः शितैः शरैः।
अष्टाभिरष्टौ राधेयः पाञ्चालान्न्यहनद्रणे ॥ ८.५१.४७ ॥

യുദ്ധത്തിൽ തിളങ്ങുന്ന കർണനുനേരെ വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾ എയ്ത ആ ശൂരന്മാരെ രാധേയൻ രണത്തിൽ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളാൽ എട്ടെട്ടു വീതം അടിച്ചുവീഴ്ത്തി.

8.51.48

अथापरान्महाराज सूतपुत्रः प्रतापवान् ।
जघान बहुसाहस्रान्योधान्युद्वविशारदान् ॥ ८.५१.४८ ॥

പിന്നെ, മഹാരാജാവേ, പ്രതാപശാലിയായ സൂതപുത്രൻ (കർണൻ) യുദ്ധനിപുണരായ പതിനായിരക്കണക്കിന് മറ്റ് യോദ്ധാക്കളെ വധിച്ചു.

8.51.49

विष्णुं च विष्णुवर्माणं देवापिं भद्रमेव च ।
दण्डधारं च समरे चित्रं चिंत्रायुधं हरिम् ॥ ८.५१.४९ ॥

യുദ്ധത്തിൽ അവൻ വിഷ്ണു, വിഷ്ണുവർമ്മൻ, ദേവാപി, ഭദ്രൻ, ദണ്ഡധാരൻ, ചിത്രൻ, ചിത്രായുധൻ, ഹരി എന്നിവരെയും വധിച്ചു.

8.51.50

सिंहकेतुं रोचमानं शलभं च महारथम् ।
निजघान सुसङ्क्रुद्वश्चेदीनां च महारथान् ॥ ८.५१.५० ॥

അതിരൂക്ഷമായ കോപത്തോടെ അവൻ സിംഹകേതു, രോചമാനൻ, മഹാരഥൻ ശലഭൻ, ചേദികളിലെ മഹാരഥന്മാർ എന്നിവരെ വധിച്ചു.

8.51.51

तेषामाददतः प्राणानासीदाधिरथेर्वपुः ।
शोणिताभ्युक्षिताङ्गस्य रुद्रस्यैवातिभैरवम् ॥ ८.५१.५१ ॥

അവരുടെ പ്രാണൻ അപഹരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അധിരഥപുത്രന്റെ രൂപം, രക്തം പുരണ്ട അവയവങ്ങളുള്ള രുദ്രനെപ്പോലെ അതിഭയങ്കരമായിരുന്നു.

8.51.52

तत्र भारत कर्णेन मातङ्गास्ताडिताः शरैः ।
सर्वतोऽभ्यद्रवन्भीताः कुर्वन्तो महदाकुलम् ॥ ८.५१.५२ ॥

ഭാരതാ, അവിടെ കർണ്ണന്റെ ശരങ്ങളേറ്റ ആനകൾ ഭയന്ന് എല്ലാ ഭാഗത്തേക്കും ഓടി വലിയ കോലാഹലമുണ്ടാക്കി.

8.51.53

निपेतुरुर्व्यां समरे कर्णसायकताडिताः ।
कुर्वन्तो विविधान्नादान्वज्रनुन्ना इवाचलाः ॥ ८.५१.५३ ॥

കർണ്ണന്റെ ശരങ്ങളേറ്റ് അവ യുദ്ധത്തിൽ ഭൂമിയിൽ വീണു; വജ്രമേറ്റ പർവതങ്ങൾ പോലെ പലവിധ നിലവിളി മുഴക്കിക്കൊണ്ട്.

8.51.54

गजवाजिमनुष्यैश्च निपतद्भिः समन्ततः ।
रथैर्भग्नैर्ध्वजैश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी ॥ ८.५१.५४ ॥

ചുറ്റും വീണുകിടക്കുന്ന ആനകളും കുതിരകളും മനുഷ്യരും, തകർന്ന രഥങ്ങളും കൊടികളുമായി ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു.

8.51.55

नैवं भाष्मो न च द्रोणो नान्ये युधि च तावकाः ।
चक्रुः स्म तादृशं कर्म यादृशं कृतवान्रणे ॥ ८.५१.५५ ॥

ഭീഷ്മരോ ദ്രോണരോ യുദ്ധത്തിൽ നിങ്ങളുടെ മറ്റുള്ളവരോ അത്തരമൊരു കർമ്മം ചെയ്തിട്ടില്ല; യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണൻ ചെയ്തതുപോലെ.

8.51.56

मृगमध्ये यथा सिंहो दृश्यते निर्भयश्चरन् ।
पाञ्चालानां तथा मध्ये कर्णोऽचरदभीतवत् ॥ ८.५१.५६ ॥

മാനുകൾക്കിടയിൽ നിർഭയനായി സഞ്ചരിക്കുന്ന സിംഹം കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ, പാഞ്ചാലരുടെ മധ്യേ കർണ്ണൻ ഭയമില്ലാത്തവനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

8.51.57

सूतपुत्रोऽथ नागेषु हयेषु च रथेषु च ।
नरेषु च नरव्याघ्रश्चकार कदनं महत् ॥ ८.५१.५७ ॥

പിന്നെ സൂതപുത്രൻ, നരവ്യാഘ്രൻ, ആനകളിലും കുതിരകളിലും തേരുകളിലും മനുഷ്യരിലും വലിയ സംഹാരം നടത്തി.

8.51.58

यथा मृगगणांस्त्रस्तान्सिंहो द्रावयते दिशः ।
पाञ्चालानां रथव्रातान्कर्णो व्यद्रावयत्तथा ॥ ८.५१.५८ ॥

സിംഹം ഭയന്ന മാൻകൂട്ടങ്ങളെ ദിക്കുകളിലേക്ക് ഓടിക്കുന്നതുപോലെ, കർണ്ണൻ പാഞ്ചാലരുടെ രഥസമൂഹങ്ങളെ ഓടിച്ചു.

8.51.59

सिंहं स्म हि यथा प्राप्य न जीवन्ति मृगाः क्वचित् ।
तथा कर्णमनुप्राप्ता न जीवन्ति स्म सृञ्जयाः ॥ ८.५१.५९ ॥

സിംഹത്തെ പ്രാപിച്ച മാൻകൂട്ടങ്ങൾ ഒരിക്കലും ജീവിക്കാത്തതുപോലെ, കർണ്ണനെ പ്രാപിച്ച സൃഞ്ജയർ ജീവനോടെ ശേഷിച്ചില്ല.

8.51.60

वैश्वानरमुखं प्राप्य दह्यन्ते शलभा यथा ।
कर्णाग्रिं समरे प्राप्य दग्धा भारत सृञ्जयः ॥ ८.५१.६० ॥

അഗ്നിമുഖത്തെത്തുന്ന ഈയാംപാറ്റകൾ എരിഞ്ഞുപോകുന്നതുപോലെ, ഭാരത, യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണാഗ്നിയെ പ്രാപിച്ച സൃഞ്ജയർ ദഹിച്ചുപോയി.

8.51.61

चेदिष्वेकेन कर्णेन पाञ्चालेषु च भारत ।
वेश्राव्य नाम निहता बहवः शूरसम्पताः ॥ ८.५१.६१ ॥

ഹേ ഭാരത! ചേദികളിലും പാഞ്ചാലന്മാരിലും, കർണ്ണൻ ഒരുവനാൽത്തന്നെ പേരുകേട്ട അനേകം വീരന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ടു.

8.51.62

मम चासीन्मती राजन्दृष्ट्वा कर्णस्य विक्रमम् ।
नैकोऽप्याधिरथेर्जीवन्पाञ्चाल्यो मोक्ष्यते युधि ॥ ८.५१.६२ ॥

രാജാവേ! കർണ്ണന്റെ വിക്രമം കണ്ടപ്പോൾ എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ചിന്ത വന്നു: യുദ്ധത്തിൽ അധിരഥപുത്രൻ ജീവിച്ചിരിക്കേ ഒരു പാഞ്ചാലനും രക്ഷപ്പെടുകയില്ല.

8.51.63

सङ्ख्ये विमर्द्य पाञ्चालान्सूतपुत्रः पुनः पुनः ।
अभ्यधावत्सुसङ्क्रुद्धः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम् ॥ ८.५१.६३ ॥

യുദ്ധത്തിൽ പാഞ്ചാലന്മാരെ പലവട്ടം തകർത്ത സൂതപുത്രൻ കർണ്ണൻ അത്യന്തം കോപിച്ച് കുന്തീപുത്രൻ യുധിഷ്ഠിരന്റെ നേർക്ക് പാഞ്ഞടുത്തു.

8.51.64

धृष्टद्युम्नश्च राजानं द्रौपदेयाश्च मारिष ।
परिवव्रुरमित्रघ्नं शतशश्चापरे जनाः ॥ ८.५१.६४ ॥

മാരിഷ! ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ദ്രൗപദിയുടെ പുത്രന്മാരും മറ്റനേകം പേരും ശത്രുഘാതിയായ രാജാവിനെ വളഞ്ഞു.

8.51.65

शिखण्डी सहदेवश्च नकुलो नाकुलिस्तथा ।
जनमेजयः शिनेर्नप्ता बहवश्च प्रभद्रकाः ॥ ८.५१.६५ ॥

ശിഖണ്ഡി, സഹദേവൻ, നകുലൻ, നാകുലി, ജനമേജയൻ, ശിനിയുടെ പൗത്രൻ, ഒട്ടേറെ പ്രഭദ്രകന്മാർ എന്നിവർ.

8.51.66

एते पुरोगमा भूत्वा धृष्टद्युम्नश्च संयुगे ।
कर्णमस्यन्तमिष्वस्त्रैस्ततक्षुरमितौजसम् ॥ ८.५१.६६ ॥

ഇവരെല്ലാം ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ മുന്നിൽ നിന്ന് അമ്പുകളും അസ്ത്രങ്ങളും എയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള കർണ്ണനെ തുളച്ചു.

8.51.67

तांस्तत्राधिरथिः सङ्ख्ये चेदिपाञ्चालपाण्डवान् ।
एको बहूनभ्यपतद्गरुत्मानिव पन्नगान् ॥ ८.५१.६७ ॥

അവിടെ അധിരഥന്റെ പുത്രനായ കർണ്ണൻ തനിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ചേദി, പാഞ്ചാല, പാണ്ഡവരുടെ മേൽ പതിച്ചു, ഗരുഡൻ സർപ്പങ്ങളുടെ മേൽ പതിക്കുന്നതുപോലെ.

8.51.68

तैः कर्णस्याभवद्युद्धं घोररूपं विशाम्पते ।
तादृग्यादृक्पुरावृत्तं देवानां दानवैः सह ॥ ८.५१.६८ ॥

ഓ ജനാധിപാ! അവരുമായി കർണ്ണന് ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി, പണ്ട് ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും ഇടയിൽ നടന്നതുപോലെ.

8.51.69

तान्समेतान्महेष्वासाञ्शरवर्षौधवर्षिणः ।
एको व्यधमदव्यग्रस्तमांसीव दिवाकरः ॥ ८.५१.६९ ॥

ഒത്തുചേർന്ന ആ മഹാധനുർധരന്മാരെ, ശരമഴ വർഷിച്ചവരെ, കർണ്ണൻ തനിച്ച് കുലുങ്ങാതെ നശിപ്പിച്ചു, സൂര്യൻ ഇരുളിനെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ.

8.51.70

भीमसेनस्तु संसक्ते राधेये पाण्डवैः सह ।
सर्वतोऽभ्यहनत्क्रुद्धो यमदण्डनिभैः शरैः ॥ ८.५१.७० ॥

എന്നാൽ ഭീമസേനൻ, പാണ്ഡവരോടൊപ്പം രാധേയനായ കർണ്ണനോട് ഏറ്റുമുട്ടി, കോപത്തോടെ യമദണ്ഡം പോലുള്ള ശരങ്ങളാൽ ചുറ്റും പ്രഹരിച്ചു.

8.51.71

बाह्लीकान्केकयान्मात्स्यान्वासात्यान्मद्रसैन्धवान् ।
एकः सङ्ख्ये महेष्वासो योधयन्बह्वशोभत ॥ ८.५१.७१ ॥

ബാഹ്ലീകരെയും കേകയരെയും മത്സ്യരെയും വാസാത്യരെയും മദ്രരെയും സൈന്ധവരെയും തനിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ നേരിട്ട ആ മഹാധനുർധരൻ പലവിധത്തിൽ ശോഭിച്ചു.

8.51.72

तत्र मर्मसु भीमेन नाराचैस्ताडिता गजाः ।
प्रपतन्तो हतारोहाः कम्पयन्ति स्म मेदिनीम् ॥ ८.५१.७२ ॥

അവിടെ ഭീമന്റെ നാരാചശരങ്ങളാൽ മർമ്മസ്ഥാനങ്ങളിൽ പ്രഹരമേറ്റ ആനകൾ, പാപ്പാന്മാർ മരിച്ച് വീണ് ഭൂമിയെ വിറപ്പിച്ചു.

8.51.73

वाजिनश्च हतारोहाः पत्तयश्च गतासवः ।
अशेरत महाराज वमन्तो रुधिरं बहु ॥ ८.५१.७३ ॥

മഹാരാജാവേ, സവാരിക്കാർ കൊല്ലപ്പെട്ട കുതിരകളും ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ട കാലാൾപ്പടയാളികളും ഏറെ രക്തം ഛർദ്ദിച്ചുകൊണ്ട് കിടന്നു.

8.51.74

ताडिताः सहसा नागा भीमसेनेन मारिष ।
निपतन्ति महावेगा वज्ररुग्णा इवाचलाः ॥ ८.५१.७४ ॥

മാരിഷാ, ഭീമസേനനാൽ പെട്ടെന്ന് പ്രഹരിക്കപ്പെട്ട ആനകൾ വജ്രത്താൽ തകർന്ന പർവതങ്ങൾ പോലെ മഹാവേഗത്തിൽ വീഴുന്നു.

8.51.75

पतितैस्तैर्महाराज वेगवद्भिर्महारथैः ।
शुशुभे वसुधा राजन्विकीर्णैरिव पर्वतैः ॥ ८.५१.७५ ॥

മഹാരാജാവേ, വീണുകിടന്ന ആ വേഗമുള്ള മഹാരഥന്മാരാൽ ഭൂമി ചിതറിക്കിടക്കുന്ന പർവതങ്ങളാൽ എന്നപോലെ ശോഭിച്ചു.

8.51.76

सहस्रशश्च रथिनः पत्तयः पतितायुधाः ।
अक्षताः समदृश्यन्त भीमाद्भीता गतासवः ॥ ८.५१.७६ ॥

ആയിരക്കണക്കിന് രഥികളും കാലാൾപ്പടയാളികളും ആയുധങ്ങൾ വീഴ്ത്തി, മുറിവില്ലാതെയെങ്കിലും ഭീമനെ ഭയന്ന് ജീവനറ്റവരായി കാണപ്പെട്ടു.

8.51.77

रथिभिः सादिभिः सूतैः पादातैर्वाजिभिर्गजैः ।
भीमसेनशरैश्छिन्नैराच्छन्ना सुधाभवत्
तत्स्तम्भितमिवातिष्ठद्भीमसेनभयार्दितम्। ॥ ८.५१.७७ ॥

രഥികൾ, അശ്വാരൂഢർ, സാരഥികൾ, കാലാൾ, കുതിരകൾ, ആനകൾ – ഭീമസേനന്റെ ശരങ്ങളാൽ ഛേദിക്കപ്പെട്ടവർ; ഭൂമി മൂടപ്പെട്ടു; ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതയായ അത് സ്തംഭിച്ചു നിന്നതുപോലെ.

8.51.78

दुर्योधनबलं सर्वं निरुत्साहं कृतं रणे ।
निश्चेष्टं तुमुलं दीनं बभौ तस्मिन्महारणे ॥ ८.५१.७८ ॥

ദുര്യോധനന്റെ മുഴുവൻ സേനയും യുദ്ധത്തിൽ ഉത്സാഹമറ്റതായി; ആ മഹായുദ്ധത്തിൽ അത് ചലനമറ്റ്, കോലാഹലത്തോടെ, ദീനമായി ശോഭിച്ചു.

8.51.79

प्रसन्नसलिले काले यथा स्यात्सागरो नृप ।
तद्वत्तव बलं तद्वै निश्चलं समवस्थितम् ॥ ८.५१.७९ ॥

രാജാവേ, തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ള സമുദ്രം യഥാകാലം ശാന്തമായിരിക്കുന്നതുപോലെ, നിന്റെ ആ സൈന്യം അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടു.

8.51.80

मन्युवीर्यबलोपेतं दर्पात्प्रत्यवरोपितम् ।
अभवत्तव पुत्रस्य तत्सैन्यं निष्प्रभं तदा ॥ ८.५१.८० ॥

ക്രോധവും വീര്യവും ബലവുമുള്ള ആ സേന, അഹങ്കാരത്താൽ തിരിച്ചടി നേരിട്ട്, അപ്പോൾ നിന്റെ പുത്രന്റെ ആ സൈന്യം പ്രഭയറ്റതായി.

8.51.81

ते बले भरतश्रेष्ठ वध्यमाने परस्परम् ।
रुधिरौघपरिक्लिन्ने रुधिरार्द्रे बभूवतुः ॥ ८.५१.८१ ॥

ഭരതശ്രേഷ്ഠാ, ആ രണ്ട് സേനകളും പരസ്പരം വധിക്കപ്പെട്ട്, രക്തപ്രവാഹത്താൽ കുതിർന്ന്, രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞു.

8.51.82

सूतपुत्रोऽवधीत्क्रुद्वः पाण्डवानामनीकिनीम् ।
भीमसेनः कुरूणां च त्रिगर्तानां धनञ्जयः ॥ ८.५१.८२ ॥

ക്രുദ്ധനായ സൂതപുത്രൻ പാണ്ഡവസേനയെ വധിച്ചു; ഭീമസേനൻ കൗരവരെയും ധനഞ്ജയൻ ത്രിഗർത്തരെയും വധിച്ചു.

8.51.83

वर्तमाने तथा रोद्रे सङ्ग्रामेऽद्भुतदर्शने ।
निहत्य पृतनामध्यं संशप्तकगणान्बहून्।
अर्जुनो जयतां श्रेष्ठो वासुदेवमथाब्रवीत् ॥ ८.५१.८३ ॥

ഇങ്ങനെ ഭയങ്കരവും അദ്ഭുതകരവുമായ യുദ്ധം നടക്കുമ്പോൾ, ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനൻ സേനയുടെ മധ്യഭാഗത്ത് സംശപ്തകഗണങ്ങളെ വധിച്ച ശേഷം വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.

8.51.84

प्रभग्नं बलमेतद्धि योत्स्यमानं मया सह ।
एते धावन्ति सगणाः संशप्तकमहारथाः ॥ ८.५१.८४ ॥

എന്നോടൊപ്പം യുദ്ധം ചെയ്യാൻ തയ്യാറായിരുന്ന ഈ സേന തകർന്നിരിക്കുന്നു; ഇതാ, സംശപ്തക മഹാരഥന്മാർ തങ്ങളുടെ ഗണങ്ങളോടൊപ്പം ഓടുന്നു.

8.51.85

दुर्जया ह्येव समरे देवैरपि सवासवैः ।
अपारयन्तो मद्बाणान्सिंहशब्दं मृगा इव ॥ ८.५१.८५ ॥

യുദ്ധത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടുകൂടിയ ദേവന്മാർക്കുപോലും അവരെ ജയിക്കാനാവില്ല; സിംഹഗർജ്ജനം കേട്ട മാൻകൂട്ടങ്ങൾ പോലെ അവർ എന്റെ ബാണങ്ങളെ സഹിക്കാനാവാതെ നിൽക്കുന്നു.

8.51.86

दीर्यते च महत्सैन्यं सृञ्जयानां महारणे ।
कुरवश्चाभिधावन्ति भीमसेनभयार्दिताः ॥ ८.५१.८६ ॥

മഹായുദ്ധത്തിൽ സൃഞ്ജയരുടെ വലിയ സേന ചിതറുന്നു; ഭീമസേനന്റെ ഭയത്താൽ പീഡിതരായ കുരുക്കൾ ഓടുന്നു.

8.51.87

हस्तिकक्ष्यो ह्यसौ कृष्ण केतुः कर्णस्य धीमतः ।
दृश्यते राजसैन्यस्य मध्ये विचरतो मुहुः ॥ ८.५१.८७ ॥

കൃഷ്ണാ! ആനക്കയറിന്റെ ചിഹ്നമുള്ള ബുദ്ധിമാനായ കർണ്ണന്റെ കൊടിയാണത്; രാജസേനയുടെ നടുവിൽ വീണ്ടും വീണ്ടും സഞ്ചരിക്കുന്നതായി കാണുന്നു.

8.51.88

न च कर्णं रणे शक्ता जेतुमेते महारथाः ।
जानीते हि भवान्कर्णं वीर्यवन्तं पराक्रमे ॥ ८.५१.८८ ॥

ഈ മഹാരഥന്മാർക്കു യുദ്ധത്തിൽ കർണ്ണനെ ജയിക്കാനാവില്ല; പരാക്രമത്തിൽ വീര്യവാനായ കർണ്ണനെ നിങ്ങൾ അറിയുന്നുണ്ടല്ലോ.

8.51.89

तत्र याहि यतः कर्णो द्रावयत्येष नो बलम् ।
त्रिगर्तान्वर्जयन्याहि सूतपुत्रं महारथम्।
एतन्मे रोचते कृष्ण यथा वा तव रोचते ॥ ८.५१.८९ ॥

കർണ്ണൻ നമ്മുടെ സേനയെ ചിതറിക്കുന്നിടത്തേക്കു പോകൂ; ത്രിഗർത്തരെ ഒഴിവാക്കി മഹാരഥനായ സൂതപുത്രന്റെ അടുത്തേക്കു പോകൂ. കൃഷ്ണാ! ഇതാണ് എനിക്കിഷ്ടം, അല്ലെങ്കിൽ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത്.

8.51.90

एतच्छ्रुत्वा वचस्तस्य गोविन्दः प्रहसन्निव ।
अब्रवीदर्जुनं तूर्णं कौरवान्याहि पाण्डव ॥ ८.५१.९० ॥

അവന്റെ ഈ വാക്ക് കേട്ട് ഗോവിന്ദൻ ചിരിക്കുന്നതുപോലെ അർജ്ജുനനോട് പറഞ്ഞു: 'പാണ്ഡവാ! വേഗം കൗരവരുടെ നേർക്കു പോകൂ.'

8.51.91

ततस्तव महासैन्यं गोविन्दप्रेरिता हयाः ।
हंसवर्णा विशंस्तूर्णं वहन्तोऽर्जुनमाहवे ॥ ८.५१.९१ ॥

അപ്പോൾ ഗോവിന്ദനാൽ പ്രേരിതരായ ഹംസവർണ്ണമുള്ള കുതിരകൾ നിങ്ങളുടെ മഹാസേനയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവർ യുദ്ധത്തിൽ അർജുനനെ വഹിച്ചിരുന്നു.

8.51.92

केशवप्रेरितैरश्वैः श्वेतैः काञ्चनभूषणैः ।
प्रविशद्भिस्तव बलं चतुर्दिशमदीर्यत ॥ ८.५१.९२ ॥

കേശവനാൽ പ്രേരിതരായ, സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളണിഞ്ഞ വെള്ളക്കുതിരകൾ നിങ്ങളുടെ സേനയിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ അത് നാലു ദിക്കിലേക്കും ചിതറിപ്പോയി.

8.51.93

मेघस्तनितनिर्हादः स रथो वानरध्वजः ।
चलत्पताकस्तां सेनां विमानं द्यामिवाविशत् ॥ ८.५१.९३ ॥

മേഘഗർജ്ജനം പോലുള്ള മുഴക്കത്തോടെ, വാനരധ്വജത്തോടെ, ഇളകുന്ന പതാകകളോടെ ആ രഥം ആ സേനയിലേക്ക് കടന്നു; സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് വിമാനം കടക്കുന്നതുപോലെ.

8.51.94

तौ विदार्य महासेनां प्रविष्टौ केशवार्जुनो ।
क्रुद्धौ संरम्भरक्ताक्षौ विभ्राजेतां महाद्युती ॥ ८.५१.९४ ॥

ആ മഹാസേനയെ പിളർന്നു കടന്ന കേശവനും അർജുനനും, കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, മഹാപ്രഭയോടെ തിളങ്ങി.

8.51.95

युद्धशौण्डौ समाहूतावागतौ तौ रणाध्वरम् ।
यज्वभिर्विधिना हूतौ मखं देवाविवाश्विनौ ॥ ८.५१.९५ ॥

യുദ്ധനിപുണരായ ആ ഇരുവരും വിളിക്കപ്പെട്ട് ഈ രണയാഗത്തിന് വന്നു; യജ്ഞകർത്താക്കളാൽ വിധിപ്രകാരം വിളിക്കപ്പെട്ട അശ്വിനീദേവന്മാർ യാഗത്തിന് വരുന്നതുപോലെ.

8.51.96

क्रोधताम्रेक्षणौ शूरौ शुशुभाते महाबलौ ।
मदोत्कटौ यथा नागौ दृष्टिसञ्चारचारिणौ ॥ ८.५१.९६ ॥

കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, മഹാബലരായ ആ വീരന്മാർ മദംപിടിച്ച രണ്ട് ആനകളെപ്പോലെ, നോട്ടം ചുറ്റും ചലിപ്പിച്ച് തിളങ്ങി.

8.51.97

क्रुद्धौ तौ तु नरव्याघ्रो योगवन्तौ बभूवतुः ।
तलशब्देन रुषितौ महानागाविवोत्कटौ ॥ ८.५१.९७ ॥

കോപിച്ച ആ രണ്ടു നരവ്യാഘ്രന്മാർ, താളശബ്ദത്താൽ രോഷം കൊണ്ട്, മദിച്ച രണ്ടു മഹാനാഗങ്ങളെപ്പോലെയായി.

8.51.98

विगाह्य तु रथानीकमश्वसङ्घांश्च फल्गुनः ।
व्यचरत्पृतनामध्ये पाशहस्त इवानत्कः ॥ ८.५१.९८ ॥

രഥനിരകളിലും കുതിരക്കൂട്ടങ്ങളിലും കടന്ന്, പാർത്ഥൻ സേനയുടെ മധ്യത്തിൽ പാശം കയ്യിലേന്തിയ യമനെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.

8.51.99

तं दृष्ट्वा युधि विक्रान्तं सेनायां तव भारत ।
संशप्तकगणान्भूयः पुत्रस्ते समचूचुदत् ॥ ८.५१.९९ ॥

ഭാരതാ, യുദ്ധത്തിൽ വിക്രമം കാട്ടുന്ന അവനെ കണ്ട്, നിന്റെ പുത്രൻ സേനയിൽ സംശപ്തകഗണങ്ങളെ വീണ്ടും പ്രേരിപ്പിച്ചു.

ततो रथसहस्रेण द्विरदानां त्रिभिः शतैः ।
चतुर्दशसहस्रैस्तु तुरगाणां महाहवे।
द्वाभ्यां शतसहस्राभ्यां पदातीनां च धन्विनाम् ।
शूराणां लब्धलक्षाणां विदितानां समन्ततः।
अभ्यवर्तन्त कौन्तेयं छादयन्तो महारथाः ॥ ८.५१.१०० ॥

അനന്തരം ആയിരം രഥങ്ങളും മുന്നൂറ് ആനകളും പതിനാലായിരം കുതിരകളും രണ്ടു ലക്ഷം വില്ലാളിക്കാലാളുകളുമായി, ലക്ഷ്യം തെറ്റാത്ത പ്രസിദ്ധ വീരന്മാർ നാലുപാടുനിന്നും കൗന്തേയനെ ആക്രമിച്ചു; മഹാരഥന്മാർ അവനെ മറച്ചു.

8.51.101

शरवर्षैर्महाराज सर्वतः पाण्डुनन्दनम् ।
स च्छाद्यमानः समरे शरैः परबलार्दनः ॥ ८.५१.१०१ ॥

മഹാരാജാവേ, നാലുപാടുനിന്നും അമ്പുമഴയാൽ പാണ്ഡുപുത്രൻ മറയ്ക്കപ്പെട്ടു; യുദ്ധത്തിൽ അമ്പുകളാൽ മൂടപ്പെട്ടിട്ടും ശത്രുസൈന്യത്തെ തകർക്കുന്ന അവൻ...

8.51.102

दर्शयन्रौद्रमात्मानं पाशहस्त इवान्तकः ।
निघ्नन्संशप्तकान्पार्थः प्रेक्षणीयतरोऽभवत् ॥ ८.५१.१०२ ॥

പാശം കയ്യിലേന്തിയ യമനെപ്പോലെ തന്റെ ഭയങ്കര രൂപം കാട്ടി, സംശപ്തകരെ വധിച്ചുകൊണ്ട് പാർത്ഥൻ കൂടുതൽ കാണേണ്ടവനായി.

8.51.103

ततो विद्युत्प्रभैर्बाणैः कार्तस्वरविभूषितैः ।
निरन्तरमिवाकाशमासीच्छन्नं किरीटिना ॥ ८.५१.१०३ ॥

അപ്പോൾ കിരീടി സ്വർണ്ണം അലങ്കരിച്ച, മിന്നൽപോലെ തിളങ്ങുന്ന അമ്പുകളാൽ ആകാശം ഇടവിടാതെ മറഞ്ഞതുപോലെയായി.

8.51.104

किरीटिचापनिर्मुक्तैः सम्पतद्भिर्महाशरैः ।
समाच्छन्नं बभौ सर्वं काद्रवेयैरिव प्रभो ॥ ८.५१.१०४ ॥

പ്രഭോ, കിരീടിയുടെ വില്ലിൽ നിന്ന് വിട്ടുവീണ മഹാശരങ്ങളാൽ എല്ലാം മൂടപ്പെട്ട്, കദ്രുവിന്റെ പുത്രന്മാർ (സർപ്പങ്ങൾ) മൂടിയതുപോലെ തിളങ്ങി.

8.51.105

रुक्मपुङ्खाञ्शरान्घोरान्प्रसन्नान्नतपर्वणः ।
अवासृजदमेयात्मा दिक्षु सर्वासु पाण्डवः ॥ ८.५१.१०५ ॥

അളവറ്റ ആത്മാവുള്ള പാണ്ഡവൻ എല്ലാ ദിക്കുകളിലും സ്വർണ്ണച്ചിറകുള്ള, ഭയങ്കരമായ, തിളങ്ങുന്ന, നേരായ പർവ്വങ്ങളുള്ള അമ്പുകൾ അയച്ചു.

8.51.106

मही वियद्दिशः सर्वाः समुद्रा गिरयोऽपि वा ।
स्फुटन्तीति जना जज्ञुः पार्थस्य तलनिःस्वनात् ॥ ८.५१.१०६ ॥

പാർത്ഥന്റെ കൈത്തലത്തിന്റെ ശബ്ദത്താൽ ഭൂമിയും ആകാശവും എല്ലാ ദിക്കുകളും സമുദ്രങ്ങളും പർവ്വതങ്ങളും പൊട്ടിപ്പിളരുകയാണെന്ന് ജനങ്ങൾ കരുതി.

8.51.107

हत्वा दशसहस्राणि पार्थिवानां महारथः ।
संशप्तकानां कौन्तेयः प्रपक्षं त्वरितोभ्ययात् ॥ ८.५१.१०७ ॥

മഹാരഥനായ കൗന്തേയൻ സംശപ്തകരായ പതിനായിരം രാജാക്കന്മാരെ വധിച്ച് വേഗത്തിൽ പ്രപക്ഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.

8.51.108

प्रपक्षं च समासाद्य पार्थः काम्भोजरक्षितम् ।
प्रममाथ बलं भल्लैर्दानवानिव वासवः ॥ ८.५१.१०८ ॥

പ്രപക്ഷത്തിൽ എത്തിയ പാർത്ഥൻ കാംബോജരാൽ സംരക്ഷിതമായ സേനയെ ഭല്ലങ്ങളാൽ, ഇന്ദ്രൻ ദാനവരെ എന്നപോലെ, തകർത്തു.

8.51.109

प्रचिच्छेदाशु भल्लेन द्विषतामाततायिनाम् ।
शस्त्रपाणींस्तथा बाहूंस्तथापि च शिरांस्युत ॥ ८.५१.१०९ ॥

അവൻ വേഗത്തിൽ ഭല്ലംകൊണ്ട് ശത്രുക്കളുടെയും ആതതായികളുടെയും ആയുധം പിടിച്ച കൈകളും ഭുജങ്ങളും തലകളും വെട്ടിവീഴ്ത്തി.

8.51.110

अङ्गांङ्गावयवैश्छिन्नैर्व्यायुधास्तेऽपतन्भुवि। ॥ ८.५१.११० ॥

അവയവങ്ങൾ ഛിന്നമായ അവർ ആയുധമില്ലാതെ നിലത്തു വീണു.

8.51.111

विष्वग्वाताभिसम्भग्ना बहुशाखा इव द्रुमाः ॥ ८.५१.१११ ॥

കാറ്റിൽ എല്ലാ ദിക്കിലും ഒടിഞ്ഞുവീണ ബഹുശാഖകളുള്ള മരങ്ങൾപോലെ.

8.51.112

हस्त्यश्वरथपत्तीनां व्रातान्निघ्नन्तमर्जुनम् ।
सुदक्षिणादवरजः शरवृष्ट्याभ्यवीवृषत् ॥ ८.५१.११२ ॥

ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, കാലാൾ സേന എന്നിവയുടെ സമൂഹങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന അർജുനന്റെമേൽ സുദക്ഷിണന്റെ അനുജൻ ശരവർഷം ചൊരിഞ്ഞു.

8.51.113

तस्यास्यतोऽर्धचन्द्राभ्यां स बाहू परिघोपमौ ।
पूर्णचन्द्राभवक्त्रं च क्षुरेणापाहरच्छिरः ॥ ८.५१.११३ ॥

അവൻ അമ്പെയ്യുമ്പോൾ അർധചന്ദ്രബാണങ്ങളാൽ അവന്റെ പരിഘംപോലുള്ള രണ്ടു ഭുജങ്ങളും, പൂർണചന്ദ്രസമാനമുഖമുള്ള തലയും ക്ഷുരപ്രത്താൽ വെട്ടിവീഴ്ത്തി.

8.51.114

तत्पपात ततो वेगात्स्वलोहितपरिष्कृतम् ।
मनः शिलागिरेः शृङ्गं व्ज्रेणेवावदारितम् ॥ ८.५१.११४ ॥

സ്വന്തം രക്തത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അത് വേഗത്തിൽ വീണു; വജ്രംകൊണ്ട് പിളർക്കപ്പെട്ട മനഃശിലാ പർവതത്തിന്റെ ശൃംഗംപോലെ.

8.51.115

सुदक्षिणादवरजं काम्भोजा ददृशुर्हतम् ।
प्रांशुं कमलपत्राक्षमत्यर्थं प्रियदर्शनम्।
काञ्चनस्तम्भसदृशं भिन्नं हेमगिरिं यथा ॥ ८.५१.११५ ॥

സുദക്ഷിണന്റെ ഇളയ സഹോദരനെ കാംബോജർ കൊല്ലപ്പെട്ടനിലയിൽ കണ്ടു. ഉയരമുള്ളവനും താമരദളം പോലുള്ള കണ്ണുകളുള്ളവനും അത്യന്തം മനോഹരനുമായ അവൻ സ്വർണത്തൂൺ പോലെയും പിളർന്ന സ്വർണപർവതം പോലെയും കിടന്നു.

8.51.116

ततोऽभवत्पुनर्युद्धं घोरमत्यर्थमद्भुतम् ।
नानावस्थाश्च योधानां बभूवुस्तत्र युध्यताम् ॥ ८.५१.११६ ॥

പിന്നെയും അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അദ്ഭുതകരവുമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി. അവിടെ പോരാടിയ യോദ്ധാക്കളുടെ അവസ്ഥകളും പലവിധമായിരുന്നു.

8.51.117

पार्थेषुनिहतैरश्वैः काम्भोजैर्यवनैः शकैः ।
शोणिताक्तैस्तदा रक्तं सर्वामासीद्विशां पते ॥ ८.५१.११७ ॥

പാർത്ഥന്റെ അമ്പുകളാൽ വീണ കുതിരകളും കാംബോജരും യവനരും ശകരും ചോരയിൽ കുതിർന്നു; അപ്പോൾ എല്ലാം ചുവന്നു, ഹേ ജനപതേ.

8.51.118

रथैर्हताश्वसूतैश्च हतारोहैश्च वाजिभिः ।
द्विरदैश्च हतारोहैर्महामात्रैर्हतद्विपैः ॥ ८.५१.११८ ॥

കുതിരകളും സാരഥികളും വീണ രഥങ്ങൾ; സവാരിക്കാർ വീണ കുതിരപ്പടയാളികൾ; സവാരിക്കാർ വീണ ആനകൾ, ആനകൾ വീണ പാപ്പാന്മാർ.

8.51.119

अन्योन्येन महाराज विनाशः पृथिवीक्षिताम्। ॥ ८.५१.११९ ॥

മഹാരാജാവേ, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാർ പരസ്പരം തമ്മിൽ നശിച്ചു.

8.51.120

आसीत्क्रुद्वेऽर्जुने कर्णे भीमसेने च दारुणम् ।
तस्पिन्प्रपक्षे पक्षे च वध्यमाने मदोत्कटः। ॥ ८.५१.१२० ॥

കോപിച്ച അർജുനനും കർണനും ഭീമസേനനും തമ്മിൽ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി; ആ പക്ഷത്തും ഈ പക്ഷത്തും മദോന്മത്തരായവർ വധിക്കപ്പെട്ടു.

8.51.121

अर्जुनं जयतां श्रेष्ठं त्वरितो द्रौणिरभ्ययात् ।
विधुन्वानो महच्चापं कार्तस्वरविभूषितम्।
आददानः शरान्घोरान्स्वरश्मीनिव भास्करः ॥ ८.५१.१२१ ॥

ജേതാക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അർജുനന്റെ നേർക്ക് ദ്രോണപുത്രൻ വേഗത്തിൽ മുന്നേറി; സ്വർണ്ണാലങ്കൃതമായ മഹാധനുസ്സ് ഇളക്കിക്കൊണ്ട്, സൂര്യൻ തന്റെ രശ്മികൾ ഏന്തുന്നതുപോലെ ഭയങ്കരമായ ശരങ്ങൾ എടുത്തുകൊണ്ട്.

8.51.122

तयोरासीन्महद्युद्धं धर्मभ्रात्रोरनैष्ठिकम् ।
विस्मापयिषतोर्लोकं यशश्चोत्तममिच्छतोः ॥ ८.५१.१२२ ॥

ധർമ്മസഹോദരന്മാരായ ആ ഇരുവർക്കുമിടയിൽ, ലോകത്തെ വിസ്മയിപ്പിക്കാനും ഉത്തമമായ യശസ്സ് ആഗ്രഹിക്കാനും ചെയ്ത, മഹത്തും അവസാനിക്കാത്തതുമായ യുദ്ധം ഉണ്ടായി.

8.51.123

संशप्तकांस्तु कौन्तेयः कुरूंश्चापि वृकोदरः ।
सूतपुत्रस्तु पाञ्चालांस्त्रयोऽघ्नंस्त्वरिताः शरैः ॥ ८.५१.१२३ ॥

കുന്തിയുടെ പുത്രൻ സംശപ്തകരെയും വൃകോദരൻ കുരുക്കളെയും സൂതപുത്രൻ പാഞ്ചാലരെയും വേഗത്തിൽ ശരങ്ങളാൽ വധിച്ചു.

8.51.124

एवमेष महाराज विनाशः पृथिवीक्षिताम् ।
युद्वं घोरं तथा त्वासीत्त्रिधाभूते चमूमुखे ॥ ८.५१.१२४ ॥

മഹാരാജാവേ, ഇപ്രകാരമായിരുന്നു ഭൂമി ഭരിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാരുടെ ഈ നാശം; സേനയുടെ മുൻനിര മൂന്നായി പിരിഞ്ഞപ്പോൾ ഘോരയുദ്ധവും അങ്ങനെതന്നെയായിരുന്നു.