ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 1.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.21.1
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्नेहपर्याकुलाक्षरम् ।
समन्युः कौशिको वाक्यं प्रत्युवाच महीपतिम् ॥ १.२१.१ ॥
ਉਸ ਦੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਕੰਬਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਹੋਏ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.21.2
पूर्वमर्थं प्रतिश्रुत्य प्रतिज्ञां हातुमिच्छसि ।
राघवाणामयुक्तोऽयं कुलस्यास्य विपर्ययः ॥ १.२१.२ ॥
ਪਹਿਲਾਂ ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਹੁਣ ਉਹ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਛੱਡਣੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਰਾਘਵਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਲਈ ਇਹ ਉਲਟਾ ਵਿਹਾਰ ਅਯੋਗ ਹੈ।
1.21.3
यदीदं ते क्षमं राजन् गमिष्यामि यथागतम् ।
मिथ्याप्रतिज्ञः काकुत्स्थ सुखी भव सुह्द्वृतः ॥ १.२१.३ ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜੇ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਝੂਠੀ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਵਾਲਾ ਤੂੰ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਸੁਖੀ ਰਹਿ।
1.21.4
तस्य रोषपरीतस्य विश्वामित्रस्य धीमतः ।
चचाल वसुधा कृत्स्ना देवानां च भयं महत् ॥ १.२१.४ ॥
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ ਕਾਰਨ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉੱਠੀ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੱਡਾ ਡਰ ਹੋਇਆ।
1.21.5
त्रस्तरूपं तु विज्ञाय जगत्सर्वं महानृषिः ।
नृपतिं सुव्रतो धीरो वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.२१.५ ॥
ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਵੇਖ ਕੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਤੇ ਧੀਰ ਵਸਿਸ਼ਠ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
1.21.6
इक्ष्वाकूणां कुले जातः साक्षाद् धर्म इवापरः ।
धृतिमान् सुव्रतः श्रीमान् न धर्मं हातुमर्हसि ॥ १.२१.६ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮਾਨੋ ਸਾਖਿਆਤ ਦੂਜਾ ਧਰਮ ਹੋਵੇਂ, ਧੀਰਜਵਾਨ, ਸੁਵ੍ਰਤ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਤੂੰ ਧਰਮ ਛੱਡਣਾ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.21.7
त्रिषु लोकेषु विख्यातो धर्मात्मा इति राघवः ।
स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व नाधर्मं वोढुमर्हसि ॥ १.२१.७ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹ ਰਾਘਵ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਅਪਣਾਓ; ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਢੋਣਾ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
1.21.8
प्रतिश्रुत्य करिष्येति उक्तं वाक्यमकुर्वतः ।
इष्टापूर्तवधो भूयात् तस्माद् रामं विसर्जय ॥ १.२१.८ ॥
'ਕਰਾਂਗਾ' ਕਹਿ ਕੇ ਵਚਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਸ਼ਟਾਪੂਰਤ ਪੁੰਨ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭੇਜੋ।
1.21.9
कृतास्त्रमकृतास्त्रं वा नैनं शक्ष्यन्ति राक्षसाः ।
गुप्तं कुशिकपुत्रेण ज्वलनेनामृतं यथा ॥ १.२१.९ ॥
ਅਸਤਰ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ, ਰਾਖ਼ਸ਼ ਇਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ; ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਆਰਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ।
1.21.10
एष विग्रहवान् धर्म एष वीर्यवतां वरः ।
एष विद्याधिको लोके तपसश्च परायणम् ॥ १.२१.१० ॥
ਇਹ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਧਰਮ ਹੈ; ਬਲਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿੱਦਿਆ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਹੈ; ਤਪ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ।
1.21.11
एषोऽस्त्रान् विविधान् वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
नैनमन्यः पुमान् वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन ॥ १.२१.११ ॥
ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਰ-ਅਚਰ ਸਹਿਤ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਅਨੇਕ ਅਸਤਰ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਪੁਰਸ਼ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਅਗੇ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣੇਗਾ।
1.21.12
न देवा नर्षयः केचिन्नामरा न च राक्षसाः ।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.२१.१२ ॥
ਨਾ ਦੇਵਤੇ, ਨਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਨਾ ਅਮਰ, ਨਾ ਰਾਖ਼ਸ਼; ਗੰਧਰਵ-ਯਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਵੀ (ਇਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ)।
1.21.13
सर्वास्त्राणि कृशाश्वस्य पुत्राः परमधार्मिकाः ।
कौशिकाय पुरा दत्ता यदा राज्यं प्रशासति ॥ १.२१.१३ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਰਮਿਕ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਜਦੋਂ ਰਾਜ ਚਲਾਇਆ, ਤਦ ਪਹਿਲਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
1.21.14
तेऽपि पुत्राः कृशाश्वस्य प्रजापतिसुतासुताः ।
नैकरूपा महावीर्या दीप्तिमन्तो जयावहाः ॥ १.२१.१४ ॥
ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸਨ — ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਧੀਆਂ — ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਤੇਜਸਵੀ, ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੇ।
1.21.15
जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुमध्यमे ।
ते सुवातेऽस्त्रशस्त्राणि शतं परमभास्वरम् ॥ १.२१.१५ ॥
ਜਯਾ ਅਤੇ ਸੁਪ੍ਰਭਾ — ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਧੀਆਂ — ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਜਨਮੇ; ਸੌ, ਅਤਿ ਤੇਜਸਵੀ।
1.21.16
पञ्चाशतं सुताँल्लेभे जया लब्धवरा वरान् ।
वधायासुरसैन्यानामप्रमेयानुरूपिणः ॥ १.२१.१६ ॥
ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਜਯਾ ਨੇ ਅਸੁਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨਾਸ਼ ਲਈ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਪੰਜਾਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।
1.21.17
सुप्रभाजनयच्चापि पुत्रान् पञ्चाशतं पुनः ।
संहारान् नाम दुर्धर्षान् दुराक्रामान् बलीयसः ॥ १.२१.१७ ॥
ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਫਿਰ ਪੰਜਾਹ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ — ਸੰਹਾਰ ਨਾਮ ਦੇ, ਦੁਰਧਰਸ਼, ਦੁਰਾਕ੍ਰਮ, ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ।
1.21.18
तानि चास्त्राणि वेत्त्येष यथावत् कुशिकात्मजः ।
अपूर्वाणां च जनने शक्तो भूयश्च धर्मवित् ॥ १.२१.१८ ॥
ਕੁਸ਼ਿਕ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਵਿਸ਼ਵਾਮਿੱਤਰ) ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਅਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਾਣਦਾ ਹੈ; ਅਪੂਰਵ ਅਸਤਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਮਰੱਥ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਹੈ।
1.21.19
तेनास्य मुनिमुख्यस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
न किञ्चिदस्त्यविदितं भूतं भव्यम् च राघव ॥ १.२१.१९ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ! ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ, ਮਹਾਤਮਾ, ਮੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਲਈ ਬੀਤਿਆ ਜਾਂ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ ਹੈ।
1.21.20
एवंवीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महायशाः ।
न रामगमने राजन् संशयं गन्तुमर्हसि ॥ १.२१.२० ॥
ਹੇ ਰਾਜਨ! ਐਸੇ ਬਲਵਾਨ, ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਦੇ ਜਾਣ ਬਾਰੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
1.21.21
तेषां निग्रहणे शक्तः स्वयं च कुशिकात्मजः ।
तव पुत्रहितार्थाय त्वामुपेत्याभियाचते ॥ १.२१.२१ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤਰ ਖੁਦ ਸਮਰੱਥ ਹਨ। ਫਿਰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
1.21.22
रघुवृषभः च मुमोद पार्थिवाग्र्यः ।
गमनमभिरुरोच राघवस्य
प्रथितयशाः कुशिकात्मजाय बुद्ध्या ॥ १.२१.२२ ॥
ਰਘੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਬਲਦ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਰਾਘਵ ਦਾ ਕੁਸ਼ਿਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ ਜਾਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੁੱਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਠੀਕ ਲੱਗਾ।