వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 1.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
1.21.1
तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य स्नेहपर्याकुलाक्षरम् ।
समन्युः कौशिको वाक्यं प्रत्युवाच महीपतिम् ॥ १.२१.१ ॥
అతని ప్రేమతో కంపించిన మాటలను విని, కోపించిన కౌశికుడు రాజుతో ఈ మాట అన్నాడు.
1.21.2
पूर्वमर्थं प्रतिश्रुत्य प्रतिज्ञां हातुमिच्छसि ।
राघवाणामयुक्तोऽयं कुलस्यास्य विपर्ययः ॥ १.२१.२ ॥
ముందు మాట ఇచ్చి ఇప్పుడు ఆ ప్రతిజ్ఞను విడిచిపెట్టాలనుకుంటున్నావు. రాఘవుల కులానికి ఈ విపరీతం తగదు.
1.21.3
यदीदं ते क्षमं राजन् गमिष्यामि यथागतम् ।
मिथ्याप्रतिज्ञः काकुत्स्थ सुखी भव सुह्द्वृतः ॥ १.२१.३ ॥
ఓ రాజా! ఇదే నీకు సరియైనదైతే, వచ్చినట్లే తిరిగి వెళ్తాను. ఓ కాకుత్స్థా! అబద్ధ ప్రతిజ్ఞ చేసినవాడా, మిత్రులతో చుట్టుముట్టబడి సుఖంగా ఉండు.
1.21.4
तस्य रोषपरीतस्य विश्वामित्रस्य धीमतः ।
चचाल वसुधा कृत्स्ना देवानां च भयं महत् ॥ १.२१.४ ॥
కోపంతో నిండిన ఆ జ్ఞాని విశ్వామిత్రుని వల్ల భూమి అంతా కంపించింది; దేవతలకు గొప్ప భయం కలిగింది.
1.21.5
त्रस्तरूपं तु विज्ञाय जगत्सर्वं महानृषिः ।
नृपतिं सुव्रतो धीरो वसिष्ठो वाक्यमब्रवीत् ॥ १.२१.५ ॥
లోకమంతా భయంతో వణుకుతోందని గ్రహించిన మహర్షి, సుదృఢ వ్రతుడు, ధీరుడు వసిష్ఠుడు రాజుతో ఈ మాట అన్నాడు.
1.21.6
इक्ष्वाकूणां कुले जातः साक्षाद् धर्म इवापरः ।
धृतिमान् सुव्रतः श्रीमान् न धर्मं हातुमर्हसि ॥ १.२१.६ ॥
ఇక్ష్వాకు వంశంలో జన్మించి, సాక్షాత్తు మరో ధర్మమువలె ఉన్న నీవు, ధైర్యవంతుడు, సుదృఢ వ్రతుడు, శ్రీమంతుడవు; ధర్మాన్ని విడిచిపెట్టడం నీకు తగదు.
1.21.7
त्रिषु लोकेषु विख्यातो धर्मात्मा इति राघवः ।
स्वधर्मं प्रतिपद्यस्व नाधर्मं वोढुमर्हसि ॥ १.२१.७ ॥
మూడు లోకాలలోనూ ధర్మాత్మునిగా ప్రసిద్ధుడైన ఈ రాఘవుడు. నీ ధర్మాన్ని పాటించు; అధర్మాన్ని భరించడం నీకు తగదు.
1.21.8
प्रतिश्रुत्य करिष्येति उक्तं वाक्यमकुर्वतः ।
इष्टापूर्तवधो भूयात् तस्माद् रामं विसर्जय ॥ १.२१.८ ॥
"చేస్తాను" అని మాట ఇచ్చి, పలికిన మాటను నెరవేర్చనివారికి ఇష్టాపూర్త పుణ్యం నశిస్తుంది. కాబట్టి రాముని పంపు.
1.21.9
कृतास्त्रमकृतास्त्रं वा नैनं शक्ष्यन्ति राक्षसाः ।
गुप्तं कुशिकपुत्रेण ज्वलनेनामृतं यथा ॥ १.२१.९ ॥
అస్త్రవిద్య తెలిసినవాడైనా తెలియనివాడైనా, రాక్షసులు ఇతనిని జయించలేరు; కుశికుని కుమారునిచే రక్షింపబడినవాడు — అగ్ని అమృతాన్ని కాపాడినట్లు.
1.21.10
एष विग्रहवान् धर्म एष वीर्यवतां वरः ।
एष विद्याधिको लोके तपसश्च परायणम् ॥ १.२१.१० ॥
ఇతడు మూర్తీభవించిన ధర్మం; వీరులలో శ్రేష్ఠుడు. లోకంలో విద్యలో అధికుడు; తపస్సుకు పరమాశ్రయం కూడా ఇతడే.
1.21.11
एषोऽस्त्रान् विविधान् वेत्ति त्रैलोक्ये सचराचरे ।
नैनमन्यः पुमान् वेत्ति न च वेत्स्यन्ति केचन ॥ १.२१.११ ॥
మూడు లోకాలలో, చరాచరాలతో కూడిన సృష్టిలో, వివిధ అస్త్రాలను ఇతడు ఎరుగును. ఇతనిని ఇతర పురుషుడెవ్వడూ ఎరుగడు; ఇకముందూ ఎవరూ ఎరుగరు.
1.21.12
न देवा नर्षयः केचिन्नामरा न च राक्षसाः ।
गन्धर्वयक्षप्रवराः सकिन्नरमहोरगाः ॥ १.२१.१२ ॥
దేవతలు కాదు, ఋషులు కాదు, అమరులు కాదు, రాక్షసులు కాదు; గంధర్వ-యక్షులలో ఉత్తములు, కిన్నరులు, మహోరగులు కూడా (ఇతనిని ఎరుగరు).
1.21.13
सर्वास्त्राणि कृशाश्वस्य पुत्राः परमधार्मिकाः ।
कौशिकाय पुरा दत्ता यदा राज्यं प्रशासति ॥ १.२१.१३ ॥
కృశాశ్వుని పరమధార్మిక పుత్రులు రాజ్యపాలన చేస్తున్నప్పుడు, పూర్వం కౌశికునికి సమస్త అస్త్రాలను ఇచ్చారు.
1.21.14
तेऽपि पुत्राः कृशाश्वस्य प्रजापतिसुतासुताः ।
नैकरूपा महावीर्या दीप्तिमन्तो जयावहाः ॥ १.२१.१४ ॥
కృశాశ్వుని ఆ పుత్రులు కూడా ప్రజాపతి సంతానం — పుత్రులు మరియు పుత్రికలు — అనేక రూపాలు కలవారు, మహాపరాక్రమశాలులు, తేజోవంతులు, విజయాన్ని తెచ్చేవారు.
1.21.15
जया च सुप्रभा चैव दक्षकन्ये सुमध्यमे ।
ते सुवातेऽस्त्रशस्त्राणि शतं परमभास्वरम् ॥ १.२१.१५ ॥
జయ మరియు సుప్రభ — దక్షుని ఇద్దరు సన్నని నడుము కలిగిన కుమార్తెలు — అస్త్రశస్త్రాలను కన్నారు; నూరు, అత్యంత తేజోవంతమైనవి.
1.21.16
पञ्चाशतं सुताँल्लेभे जया लब्धवरा वरान् ।
वधायासुरसैन्यानामप्रमेयानुरूपिणः ॥ १.२१.१६ ॥
వరాలను పొందిన జయ, అసుర సేనలను సంహరించడానికి, అపరిమిత రూపాలు గల యాభై మంది శ్రేష్ఠ పుత్రులను పొందింది.
1.21.17
सुप्रभाजनयच्चापि पुत्रान् पञ्चाशतं पुनः ।
संहारान् नाम दुर्धर्षान् दुराक्रामान् बलीयसः ॥ १.२१.१७ ॥
సుప్రభ మరల యాభై మంది పుత్రులను కన్నది — సంహారులనే పేరు గల, జయింపరాని, ఎదిరింపరాని, అతి బలవంతులు.
1.21.18
तानि चास्त्राणि वेत्त्येष यथावत् कुशिकात्मजः ।
अपूर्वाणां च जनने शक्तो भूयश्च धर्मवित् ॥ १.२१.१८ ॥
కుశికుని కుమారుడు (విశ్వామిత్రుడు) ఆ అస్త్రాలన్నింటినీ యథావత్తుగా ఎరుగును; పూర్వం లేని అస్త్రాలను సృష్టించగలవాడు; ధర్మజ్ఞుడు.
1.21.19
तेनास्य मुनिमुख्यस्य धर्मज्ञस्य महात्मनः ।
न किञ्चिदस्त्यविदितं भूतं भव्यम् च राघव ॥ १.२१.१९ ॥
ఓ రాఘవా! ధర్మజ్ఞుడు, మహాత్ముడు, మునిశ్రేష్ఠుడైన ఆయనకు గతమైనదీ రాబోయేదీ ఏదీ తెలియనిది కాదు.
1.21.20
एवंवीर्यो महातेजा विश्वामित्रो महायशाः ।
न रामगमने राजन् संशयं गन्तुमर्हसि ॥ १.२१.२० ॥
ఓ రాజా! ఇంతటి పరాక్రమము, మహాతేజస్సు, మహాయశస్సు గల విశ్వామిత్రునితో రాముడు వెళ్లడంలో మీరు సందేహించకూడదు.
1.21.21
तेषां निग्रहणे शक्तः स्वयं च कुशिकात्मजः ।
तव पुत्रहितार्थाय त्वामुपेत्याभियाचते ॥ १.२१.२१ ॥
వారిని అణచడానికి కుశికుని కుమారుడు విశ్వామిత్రుడే సమర్థుడు. అయినా మీ కుమారుని హితం కోసం ఆయన మీ వద్దకు వచ్చి మిమ్మల్ని యాచిస్తున్నాడు.
1.21.22
रघुवृषभः च मुमोद पार्थिवाग्र्यः ।
गमनमभिरुरोच राघवस्य
प्रथितयशाः कुशिकात्मजाय बुद्ध्या ॥ १.२१.२२ ॥
రఘువంశ వృషభుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు సంతోషించారు. రాఘవుడు కుశికుని కుమారునితో వెళ్లడం బుద్ధికి సరైనదిగా ఆయనకు నచ్చింది.