வால்மீகி ராமாயணம் · சர்க்கம் 2.21
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.21.1
तथा तु विलपन्तीं तां कौसल्यां राममातरम्।
उवाच लक्ष्मणो दीनस्तत्कालसदृशं वचः ॥ २.२१.१ ॥
இவ்வாறு புலம்பிக்கொண்டிருந்த ராமனின் தாயான கௌசல்யையிடம், துயருற்ற லக்ஷ்மணன் அந்தச் சமயத்திற்கு ஏற்ற சொற்களைக் கூறினான்.
2.21.2
न रोचते ममाप्येतदार्ये यद् राघवो वनम्।
त्यक्त्वा राज्यश्रियं गच्छेत् स्त्रिया वाक्यवशंगतः ॥ २.२१.२ ॥
ஆர்யையே! ராஜ்ய லக்ஷ்மியைத் துறந்து, ஒரு பெண்ணின் சொற்களுக்கு அடிபணிந்து ராகவன் வனத்திற்குச் செல்வது எனக்கும் உவப்பாக இல்லை.
2.21.3
विपरीतश्च वृद्धश्च विषयैश्च प्रधर्षितः।
नृपः किमिव न ब्रूयाच्चोद्यमानः समन्मथः ॥ २.२१.३ ॥
மனம் திரிந்தவனும், முதியவனும், புலன் இன்பங்களால் வாட்டப்பட்டவனுமான அரசன், காமத்தால் தூண்டப்பட்டு எதைத்தான் சொல்லமாட்டான்?
2.21.4
नास्यापराधं पश्यामि नापि दोषं तथाविधम्।
येन निर्वास्यते राष्ट्राद् वनवासाय राघवः ॥ २.२१.४ ॥
இவனிடம் குற்றத்தையும், இத்தகைய தவறையும் நான் காணவில்லை; அதனால் ராகவனை நாட்டிலிருந்து வனவாசத்திற்கு அனுப்புவதற்கு எதுவும் இல்லை.
2.21.5
न तं पश्याम्यहं लोके परोक्षमपि यो नरः।
स्वमित्रोऽपि निरस्तोऽपि योऽस्य दोषमुदाहरेत् ॥ २.२१.५ ॥
உலகில் அவன் இல்லாதபோதும் அவனது குற்றத்தைச் சொல்லக்கூடிய ஒரு மனிதனையும் நான் காணவில்லை — அவன் நண்பனாக இருந்தாலும், விலக்கப்பட்டவனாக இருந்தாலும்.
2.21.6
देवकल्पमृजुं दान्तं रिपूणामपि वत्सलम्।
अवेक्षमाणः को धर्मं त्यजेत् पुत्रमकारणात् ॥ २.२१.६ ॥
தெய்வத்திற்கு ஒப்பானவனும், நேர்மையும் அடக்கமும் உடையவனும், எதிரிகளிடமும் அன்பு காட்டுபவனுமான மகனை, தர்மத்தை நோக்குபவன் எவன் காரணமின்றி கைவிடுவான்?
2.21.7
तदिदं वचनं राज्ञः पुनर्बाल्यमुपेयुषः।
पुत्रः को हृदये कुर्याद् राजवृत्तमनुस्मरन् ॥ २.२१.७ ॥
அரசர் மீண்டும் குழந்தைத்தன்மை அடைந்துவிட்டார் என்பதை நினைவில் கொண்டு, அவருடைய இந்தச் சொல்லை எந்த மகன் மனதில் கொள்வான்?
2.21.8
यावदेव न जानाति कश्चिदर्थमिमं नरः।
तावदेव मया सार्धमात्मस्थं कुरु शासनम् ॥ २.२१.८ ॥
இந்த விஷயத்தை எந்த மனிதனும் இதுவரை அறியாதிருக்கும் வரையில், என்னுடன் சேர்ந்து இந்தக் கட்டளையை உங்களுக்குள்ளேயே வைத்திருங்கள்.
2.21.9
मया पार्श्वे सधनुषा तव गुप्तस्य राघव।
कः समर्थोऽधिकं कर्तुं कृतान्तस्येव तिष्ठतः ॥ २.२१.९ ॥
ராகவா, வில்லுடன் உமது அருகில் நான் உம்மைக் காத்து நிற்கும்போது, யமனைப் போல நிற்கும் என்னை மீறி எவன் மேலும் ஏதாவது செய்ய வல்லவன்?
2.21.10
निर्मनुष्यामिमां सर्वामयोध्यां मनुजर्षभ।
करिष्यामि शरैस्तीक्ष्णैर्यदि स्थास्यति विप्रिये ॥ २.२१.१० ॥
மனிதர்களில் சிறந்தவரே, எதிர்த்து நிற்பவர் எவராவது இருந்தால், கூர்மையான அம்புகளால் இந்த முழு அயோத்தியையும் மனிதரற்றதாக ஆக்குவேன்.
2.21.11
भरतस्याथ पक्ष्यो वा यो वास्य हितमिच्छति।
सर्वांस्तांश्च वधिष्यामि मृदुर्हि परिभूयते ॥ २.२१.११ ॥
பரதனின் ஆதரவாளராக இருந்தாலும், அல்லது அவருடைய நலனை விரும்புபவராக இருந்தாலும், அவர்கள் அனைவரையும் நான் கொல்வேன்; மென்மையானவனே அவமதிக்கப்படுகிறான்.
2.21.12
प्रोत्साहितोऽयं कैकेय्या संतुष्टो यदि नः पिता।
अमित्रभूतो निःसङ्गं वध्यतां वध्यतामपि ॥ २.२१.१२ ॥
கைகேயியால் தூண்டப்பட்டு நம் தந்தை மகிழ்ச்சியடைந்து நமக்கு எதிரியாகிவிட்டால், பற்றின்றி அவரும் கொல்லப்படட்டும், கொல்லப்படட்டும்.
2.21.13
गुरोरप्यवलिप्तस्य कार्याकार्यमजानतः।
उत्पथं प्रतिपन्नस्य कार्यं भवति शासनम् ॥ २.२१.१३ ॥
ஆணவத்தால் மயங்கி, செய்யத்தகுந்ததையும் செய்யத்தகாததையும் அறியாமல் தவறான வழியில் சென்ற பெரியவராயினும், அவரை அடக்குவதே கடமையாகும்.
2.21.14
बलमेष किमाश्रित्य हेतुं वा पुरुषोत्तम।
दातुमिच्छति कैकेय्यै उपस्थितमिदं तव ॥ २.२१.१४ ॥
ஆடவரில் சிறந்தவரே, இவர் எந்த வலிமையையும் எந்தக் காரணத்தையும் நம்பி, உங்களுக்கு உரிய இந்த அரசை கைகேயிக்குக் கொடுக்க விரும்புகிறார்?
2.21.15
त्वया चैव मया चैव कृत्वा वैरमनुत्तमम्।
कास्य शक्तिः श्रियं दातुं भरतायारिशासन ॥ २.२१.१५ ॥
பகைவரை அடக்குபவரே, உங்களோடும் என்னோடும் மிகப் பெரிய பகையை உண்டாக்கிக் கொண்ட இவருக்கு, பரதனுக்கு அரச செல்வத்தை அளிக்கும் வலிமை என்ன இருக்கிறது?
2.21.16
अनुरक्तोऽस्मि भावेन भ्रातरं देवि तत्त्वतः।
सत्येन धनुषा चैव दत्तेनेष्टेन ते शपे ॥ २.२१.१६ ॥
தேவியே, உண்மையாகவே நான் என் சகோதரர் மீது மனப்பூர்வமாகப் பற்று கொண்டுள்ளேன். சத்தியத்தின் மீதும், என் வில்லின் மீதும், நீங்கள் அளித்த பிரியமான பொருளின் மீதும் ஆணையிடுகிறேன்.
2.21.17
दीप्तमग्निमरण्यं वा यदि रामः प्रवेक्ष्यति।
प्रविष्टं तत्र मां देवि त्वं पूर्वमवधारय ॥ २.२१.१७ ॥
தேவியே, ராமர் எரியும் நெருப்பிலோ அல்லது காட்டிலோ நுழைந்தால், அதற்கு முன்பே நான் அங்கு நுழைந்திருப்பேன் என்பதை நீங்கள் முன்கூட்டியே அறிந்துகொள்ளுங்கள்.
2.21.18
हरामि वीर्याद् दुःखं ते तमः सूर्य इवोदितः।
देवी पश्यतु मे वीर्यं राघवश्चैव पश्यतु ॥ २.२१.१८ ॥
உதித்த சூரியன் இருளை நீக்குவது போல, என் வீரத்தால் உங்கள் துன்பத்தை நீக்குவேன். தேவியே, என் வீரத்தைக் காணட்டும்; ராகவரும் காணட்டும்.
2.21.19
हनिष्ये पितरं वृद्धं कैकेय्यासक्तमानसम्।
कृपणं च स्थितं बाल्ये वृद्धभावेन गर्हितम् ॥ २.२१.१९ ॥
கைகேயியில் மனம் பற்றியவரும், இழிவான நிலையில் இருப்பவருமான முதிய தந்தையை நான் கொன்றுவிடுவேன்; அவர் பாலகனைப் போல் நடந்து, முதுமையால் இகழப்படுகிறார்.
2.21.20
एतत् तु वचनं श्रुत्वा लक्ष्मणस्य महात्मनः।
उवाच रामं कौसल्या रुदती शोकलालसा ॥ २.२१.२० ॥
மகாத்மாவான லக்ஷ்மணனின் இந்தச் சொற்களைக் கேட்ட கௌசல்யா, துயரத்தில் மூழ்கி அழுதுகொண்டே ராமனிடம் பேசினாள்.
2.21.21
भ्रातुस्ते वदतः पुत्र लक्ष्मणस्य श्रुतं त्वया।
यदत्रानन्तरं तत्त्वं कुरुष्व यदि रोचते ॥ २.२१.२१ ॥
மகனே! உன் தம்பி லக்ஷ்மணன் பேசியதை நீ கேட்டாய். இதன் பிறகு உனக்கு எது விருப்பமோ அதைச் செய்.
2.21.22
न चाधर्म्यं वचः श्रुत्वा सपत्न्या मम भाषितम्।
विहाय शोकसंतप्तां गन्तुमर्हसि मामितः ॥ २.२१.२२ ॥
என் சக்களத்தியின் அதர்மமான சொற்களைக் கேட்டும், துயரில் வாடும் என்னை விட்டுவிட்டு இங்கிருந்து நீ செல்லுவது தகாது.
2.21.23
धर्मज्ञ इति धर्मिष्ठ धर्मं चरितुमिच्छसि।
शुश्रूष मामिहस्थस्त्वं चर धर्ममनुत्तमम् ॥ २.२१.२३ ॥
அறம் அறிந்தவனே! அறம் நிறைந்தவனே! அறத்தைக் கடைப்பிடிக்க நீ விரும்புகிறாய். இங்கேயே இருந்து என்னைப் பணிந்து, உயர்ந்த அறத்தைக் கடைப்பிடி.
2.21.24
शुश्रूषुर्जननीं पुत्र स्वगृहे नियतो वसन्।
परेण तपसा युक्तः काश्यपस्त्रिदिवं गतः ॥ २.२१.२४ ॥
மகனே! தன் வீட்டில் வாழ்ந்து, தன்னடக்கத்துடன் தாயைப் பணிந்து, உயர்ந்த தவத்துடன் கூடியவராய் காசியபர் சுவர்க்கம் சென்றார்.
2.21.25
यथैव राजा पूज्यस्ते गौरवेण तथा ह्यहम्।
त्वां साहं नानुजानामि न गन्तव्यमितो वनम् ॥ २.२१.२५ ॥
அரசர் உனக்கு எவ்வாறு வணக்கத்துக்குரியவரோ, அவ்வாறே மதிப்பில் நானும் இருக்கிறேன். நீ இங்கிருந்து வனத்திற்குச் செல்ல நான் அனுமதிக்க மாட்டேன்.
2.21.26
त्वद्वियोगान्न मे कार्यं जीवितेन सुखेन च।
त्वया सह मम श्रेयस्तृणानामपि भक्षणम् ॥ २.२१.२६ ॥
உன் பிரிவில் எனக்கு வாழ்விலும் இன்பத்திலும் எந்தப் பயனும் இல்லை. உன்னுடன் இருப்பதே எனக்கு நல்லது; புல்லைத் தின்பதும் கூட.
2.21.27
यदि त्वं यास्यसि वनं त्यक्त्वा मां शोकलालसाम्।
अहं प्रायमिहासिष्ये न च शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ २.२१.२७ ॥
துயரத்தில் ஏங்கும் என்னை விட்டுவிட்டு நீ வனத்திற்குச் சென்றால், நான் இங்கே உண்ணா நோன்பிருப்பேன்; உயிர் வாழ இயலமாட்டேன்.
2.21.28
ततस्त्वं प्राप्स्यसे पुत्र निरयं लोकविश्रुतम्।
ब्रह्महत्यामिवाधर्मात् समुद्रः सरितां पतिः ॥ २.२१.२८ ॥
மகனே, அப்போது நீ உலகப் புகழ்பெற்ற நரகத்தை அடைவாய்; அதர்மத்தால் பிரம்மஹத்தி பாவம் வருவது போல, நதிகளின் தலைவனான கடலும் அவ்வாறே ஆவான்.
2.21.29
विलपन्तीं तथा दीनां कौसल्यां जननीं ततः।
उवाच रामो धर्मात्मा वचनं धर्मसंहितम् ॥ २.२१.२९ ॥
இவ்வாறு புலம்பிக் கொண்டிருந்த துயருற்ற தாய் கௌசல்யாவிடம், அப்போது தர்மாத்மாவான ராமன் தர்மத்திற்கு ஏற்ற சொற்களைக் கூறினான்.
2.21.30
नास्ति शक्तिः पितुर्वाक्यं समतिक्रमितुं मम।
प्रसादये त्वां शिरसा गन्तुमिच्छाम्यहं वनम् ॥ २.२१.३० ॥
தந்தையின் சொல்லை மீறும் சக்தி என்னிடம் இல்லை. தலை வணங்கி உன்னை வேண்டுகிறேன்; நான் வனத்திற்குச் செல்ல விரும்புகிறேன்.
2.21.31
ऋषिणा च पितुर्वाक्यं कुर्वता वनचारिणा।
गौर्हता जानताधर्मं कण्डुना च विपश्चिता ॥ २.२१.३१ ॥
தந்தையின் சொல்லை நிறைவேற்றிய காட்டில் திரியும் முனிவராலும், தர்மத்தை அறிந்த அறிஞர் கண்டுவாலும் பசு கொல்லப்பட்டது.
2.21.32
अस्माकं तु कुले पूर्वं सगरस्याज्ञया पितुः।
खनद्भिः सागरैर्भूमिमवाप्तः सुमहान् वधः ॥ २.२१.३२ ॥
நம் குலத்தில் முன்பு சகரனின் ஆணையால், தந்தையின் கட்டளையை ஏற்று பூமியைத் தோண்டிய சாகரர்களுக்கு மிகப் பெரிய அழிவு நேர்ந்தது.
2.21.33
जामदग्न्येन रामेण रेणुका जननी स्वयम्।
कृत्ता परशुनारण्ये पितुर्वचनकारणात् ॥ २.२१.३३ ॥
ஜமதக்னியின் மகன் ராமன், தந்தையின் சொல்லின் காரணமாக, காட்டில் தானே தன் தாய் ரேணுகையை கோடரியால் வெட்டினான்.
2.21.34
एतैरन्यैश्च बहुभिर्देवि देवसमैः कृतम्।
पितुर्वचनमक्लीबं करिष्यामि पितुर्हितम् ॥ २.२१.३४ ॥
தேவியே, இவர்களாலும் வேறு பல தேவர்களுக்கு நிகரானவர்களாலும் தந்தையின் சொல் நிறைவேற்றப்பட்டது; தந்தையின் நலனுக்காக நானும் அசையாத உறுதியுடன் அந்தச் சொல்லை நிறைவேற்றுவேன்.
2.21.35
न खल्वेतन्मयैकेन क्रियते पितृशासनम्।
एतैरपि कृतं देवि ये मया परिकीर्तिताः ॥ २.२१.३५ ॥
தேவியே, தந்தையின் கட்டளையை நான் ஒருவன் மட்டும் நிறைவேற்றவில்லை; நான் குறிப்பிட்ட இவர்களாலும் அது நிறைவேற்றப்பட்டது.
2.21.36
नाहं धर्ममपूर्वं ते प्रतिकूलं प्रवर्तये।
पूर्वैरयमभिप्रेतो गतो मार्गोऽनुगम्यते ॥ २.२१.३६ ॥
நான் உனக்கு முன்பு இல்லாத, மரபுக்கு மாறான தர்மத்தை நடைமுறைப்படுத்தவில்லை; முன்னோர்கள் ஏற்று நடந்த வழியைத்தான் பின்பற்றுகிறேன்.
2.21.37
तदेतत् तु मया कार्यं क्रियते भुवि नान्यथा।
पितुर्हि वचनं कुर्वन् न कश्चिन्नाम हीयते ॥ २.२१.३७ ॥
ஆகையால் இதுவே என்னால் செய்யப்பட வேண்டியது; உலகில் வேறு வழி இல்லை. தந்தையின் சொல்லைச் செய்பவன் எவனும் குறைவுபடுவதில்லை.
2.21.38
तामेवमुक्त्वा जननीं लक्ष्मणं पुनरब्रवीत्।
वाक्यं वाक्यविदां श्रेष्ठः श्रेष्ठः सर्वधनुष्मताम् ॥ २.२१.३८ ॥
தாயிடம் இவ்வாறு சொன்ன பின், சொல்வல்லவர்களில் சிறந்தவனும் எல்லா வில்வீரர்களிலும் சிறந்தவனுமாகிய ராமன் மீண்டும் லக்ஷ்மணனிடம் சொன்னான்.
2.21.39
तव लक्ष्मण जानामि मयि स्नेहमनुत्तमम्।
विक्रमं चैव सत्त्वं च तेजश्च सुदुरासदम् ॥ २.२१.३९ ॥
லக்ஷ்மணா! என்மீது உன் அன்பு மிக உயர்ந்தது என்பதையும், உன் வீரமும் துணிவும் ஒளியும் எவராலும் அணுக முடியாதவை என்பதையும் நான் அறிவேன்.
2.21.40
मम मातुर्महद् दुःखमतुलं शुभलक्षण।
अभिप्रायं न विज्ञाय सत्यस्य च शमस्य च ॥ २.२१.४० ॥
நற்குறிகள் கொண்டவனே! என் தாயின் அளவிட முடியாத பெரும் துயரம், என் நோக்கத்தையும், உண்மையையும் அமைதியையும் அவள் அறியாமல் இருப்பதுதான்.
2.21.41
धर्मो हि परमो लोके धर्मे सत्यं प्रतिष्ठितम्।
धर्मसंश्रितमप्येतत् पितुर्वचनमुत्तमम् ॥ २.२१.४१ ॥
உலகில் தர்மமே உயர்ந்தது; தர்மத்தில் உண்மை நிலைபெற்றுள்ளது. தர்மத்தை சார்ந்த இந்த தந்தையின் சொல்லும் உயர்ந்ததே.
2.21.42
संश्रुत्य च पितुर्वाक्यं मातुर्वा ब्राह्मणस्य वा।
न कर्तव्यं वृथा वीर धर्ममाश्रित्य तिष्ठता ॥ २.२१.४२ ॥
வீரனே! தந்தையின், தாயின் அல்லது அந்தணரின் சொல்லை ஏற்றுக்கொண்ட பின், தர்மத்தை ஆதரித்து நிற்பவன் அதை வீணாக்கக் கூடாது.
2.21.43
सोऽहं न शक्ष्यामि पुनर्नियोगमतिवर्तितुम्।
पितुर्हि वचनाद् वीर कैकेय्याहं प्रचोदितः ॥ २.२१.४३ ॥
தந்தையின் சொல்லால், வீரையே, கைகேயியால் தூண்டப்பட்ட நான் இந்த ஆணையை மீறிச் செல்ல மீண்டும் இயலமாட்டேன்.
2.21.44
तदेतां विसृजानार्यां क्षत्रधर्माश्रितां मतिम्।
धर्ममाश्रय मा तैक्ष्ण्यं मद्बुद्धिरनुगम्यताम् ॥ २.२१.४४ ॥
ஆகையால் க்ஷத்திரிய தர்மத்தில் நிலைத்த இந்த அநாரியமான எண்ணத்தை விடு; தர்மத்தைப் பற்றிக்கொள், கடுமை வேண்டாம், என் மதியைப் பின்பற்று.
2.21.45
तमेवमुक्त्वा सौहार्दाद् भ्रातरं लक्ष्मणाग्रजः।
उवाच भूयः कौसल्यां प्राञ्जलिः शिरसा नतः ॥ २.२१.४५ ॥
லக்ஷ்மணனின் மூத்தவன் சகோதரனிடம் அன்புடன் இவ்வாறு கூறிய பின், கைகூப்பித் தலை தாழ்த்தி மீண்டும் கௌசல்யையிடம் பேசினான்.
2.21.46
अनुमन्यस्व मां देवि गमिष्यन्तमितो वनम्।
शापितासि मम प्राणैः कुरु स्वस्त्ययनानि मे ॥ २.२१.४६ ॥
தேவியே, இங்கிருந்து காட்டுக்குச் செல்லும் என்னை அனுமதிப்பாயாக. என் உயிர்மேல் ஆணையிட்டு நீ கட்டுப்பட்டுள்ளாய்; எனக்காக மங்கள வேள்விகளைச் செய்வாயாக.
2.21.47
तीर्णप्रतिज्ञश्च वनात् पुनरेष्याम्यहं पुरीम्।
ययातिरिव राजर्षिः पुरा हित्वा पुनर्दिवम् ॥ २.२१.४७ ॥
சபதத்தை நிறைவேற்றி, காட்டிலிருந்து மீண்டும் நகரத்துக்குத் திரும்புவேன்; முற்காலத்தில் ராஜரிஷி யயாதி சொர்க்கத்தை விட்டு மீண்டும் வந்ததுபோல்.
2.21.48
शोकः संधार्यतां मातर्हृदये साधु मा शुचः।
वनवासादिहैष्यामि पुनः कृत्वा पितुर्वचः ॥ २.२१.४८ ॥
அம்மா, துயரை உள்ளத்திலேயே அடக்கிக்கொள், நன்றாகத் துயருறாதே. தந்தையின் சொல்லை நிறைவேற்றி, வனவாசத்திலிருந்து இங்கேயே மீண்டும் வருவேன்.
2.21.49
त्वया मया च वैदेह्या लक्ष्मणेन सुमित्रया।
पितुर्नियोगे स्थातव्यमेष धर्मः सनातनः ॥ २.२१.४९ ॥
நீயும், நானும், வைதேகியும், லக்ஷ்மணனும், சுமித்திரையும் தந்தையின் கட்டளையில் நிலைத்திருக்க வேண்டும்; இதுவே நித்திய தர்மம்.
2.21.50
अम्ब सम्भृत्य सम्भारान् दुःखं हृदि निगृह्य च।
वनवासकृता बुद्धिर्मम धर्म्यानुवर्त्यताम् ॥ २.२१.५० ॥
அம்மா, துக்கத்தை மனதில் அடக்கி, பொருட்களைத் திரட்டி, வனவாசத்திற்கான என் தர்மசம்மதமான எண்ணத்தைப் பின்பற்றுங்கள்.
2.21.51
एतद् वचस्तस्य निशम्य माता
सुधर्म्यमव्यग्रमविक्लवं च।
मृतेव संज्ञां प्रतिलभ्य देवी
समीक्ष्य रामं पुनरित्युवाच ॥ २.२१.५१ ॥
அவனுடைய இந்த தர்மமான, அமைதியான, கலக்கமற்ற சொற்களைக் கேட்ட தாய், இறந்தவள் போல பின் நினைவு பெற்று, ராமனைப் பார்த்து மீண்டும் இவ்வாறு கூறினாள்.
2.21.52
यथैव ते पुत्र पिता तथाहं
गुरुः स्वधर्मेण सुहृत्तया च।
न त्वानुजानामि न मां विहाय
सुदुःखितामर्हसि पुत्र गन्तुम् ॥ २.२१.५२ ॥
மகனே, உன் தந்தை எப்படியோ, அப்படியே நானும் உனக்கு குருவாக, என் தர்மத்தாலும் நட்பாலும். நான் உன்னை அனுமதிக்கவில்லை; மிகவும் துயருறும் என்னை விட்டு நீ போகக்கூடாது.
2.21.53
किं जीवितेनेह विना त्वया मे
लोकेन वा किं स्वधयामृतेन।
श्रेयो मुहूर्तं तव संनिधानं
ममैव कृत्स्नादपि जीवलोकात् ॥ २.२१.५३ ॥
உன்னைத் தவிர எனக்கு இந்த வாழ்க்கையால் என்ன? இந்த உலகத்தாலோ, சுவதாவாலோ, அமுதத்தாலோ என்ன? உன் அருகில் ஒரு கணம் இருப்பதே என்னுடைய முழு உயிருலகத்தை விடவும் சிறந்தது.
2.21.54
नरैरिवोल्काभिरपोह्यमानो
महागजो ध्वान्तमभिप्रविष्टः।
भूयः प्रजज्वाल विलापमेवं
निशम्य रामः करुणं जनन्याः ॥ २.२१.५४ ॥
மனிதர்களால் தீப்பந்தங்களால் விரட்டப்பட்ட மகா யானை இருளில் நுழைந்து மீண்டும் பற்றி எரிவது போல, தாயின் இத்தகைய கருணைமிக்க புலம்பலைக் கேட்டு ராமன் மீண்டும் நெஞ்சம் எரிந்தான்.
2.21.55
स मातरं चैव विसंज्ञकल्पा-
मार्तं च सौमित्रिमभिप्रतप्तम्।
धर्मे स्थितो धर्म्यमुवाच वाक्यं
यथा स एवार्हति तत्र वक्तुम् ॥ २.२१.५५ ॥
தர்மத்தில் நிலைத்த ராமன், மயக்கமுற்றது போன்ற தாயையும், துன்பத்தால் வெந்துகொண்டிருந்த சௌமித்ரியையும் கண்டு, அங்கு பேசத் தகுந்தவர் அவரே என்பதுபோல் தர்மமான சொற்களைச் சொன்னான்.
2.21.56
अहं हि ते लक्ष्मण नित्यमेव
जानामि भक्तिं च पराक्रमं च।
मम त्वभिप्रायमसंनिरीक्ष्य
मात्रा सहाभ्यर्दसि मा सुदुःखम् ॥ २.२१.५६ ॥
லக்ஷ்மணா, உன் பக்தியையும் வீரத்தையும் நான் எப்போதும் அறிவேன். ஆனால் என் நோக்கத்தை ஆராயாமல், தாயுடன் சேர்ந்து இத்தனை பெரும் துயரில் வாடாதே.
2.21.57
धर्मार्थकामाः खलु जीवलोके
समीक्षिता धर्मफलोदयेषु।
ये तत्र सर्वे स्युरसंशयं मे
भार्येव वश्याभिमता सपुत्रा ॥ २.२१.५७ ॥
இவ்வுலகில் தர்மம், பொருள், காமம் ஆகியவை தர்மத்தின் பலன்கள் எழும் வகையில் ஆராயப்பட்டவையே; அவை அனைத்தும் அங்கு எனக்கு ஐயமின்றி, மனைவியைப் போல் கீழ்ப்படிந்ததும் விருப்பமானதும் மகன்களுடன் கூடியதும் ஆகும்.
2.21.58
यस्मिंस्तु सर्वे स्युरसंनिविष्टा
धर्मो यतः स्यात् तदुपक्रमेत।
द्वेष्यो भवत्यर्थपरो हि लोके
कामात्मता खल्वपि न प्रशस्ता ॥ २.२१.५८ ॥
ஆனால் அவை எல்லாம் இல்லாத இடத்தில், எதிலிருந்து தர்மம் உண்டாகுமோ அதையே தொடங்க வேண்டும். உலகில் செல்வத்தையே நாடுபவன் வெறுக்கப்படுவான்; காமத்தில் மட்டும் மூழ்கிய தன்மையும் புகழத்தக்கதல்ல.
2.21.59
गुरुश्च राजा च पिता च वृद्धः
क्रोधात् प्रहर्षादथवापि कामात्।
यद् व्यादिशेत् कार्यमवेक्ष्य धर्मं
कस्तं न कुर्यादनृशंसवृत्तिः ॥ २.२१.५९ ॥
குரு, அரசன், தந்தை, பெரியோர் ஆகியோர் கோபத்தினாலோ, மகிழ்ச்சியினாலோ, அல்லது விருப்பத்தினாலோ எந்தச் செயலைக் கட்டளையிட்டாலும், தர்மத்தைக் கருதி அதை இரக்கமுள்ள நடத்தை கொண்டவன் யார் செய்யாமல் விடுவான்?
2.21.60
न तेन शक्नोमि पितुः प्रतिज्ञा-
मिमां न कर्तुं सकलां यथावत्।
स ह्यावयोस्तात गुरुर्नियोगे
देव्याश्च भर्ता स गतिश्च धर्मः ॥ २.२१.६० ॥
அவனால் தந்தையின் இந்த முழுப் பிரதிஜ்ஞையையும் முறையாக நிறைவேற்ற என்னால் இயலாது. அவரே நம் இருவருக்கும் குரு; இந்த ஆணையிலும், தேவியின் கணவரும் அவரே; அவரே அடைக்கலமும் தர்மமும் ஆவார்.
2.21.61
तस्मिन् पुनर्जीवति धर्मराजे
विशेषतः स्वे पथि वर्तमाने।
देवी मया सार्धमितोऽभिगच्छेत्
कथंस्विदन्या विधवेव नारी ॥ २.२१.६१ ॥
அந்த தர்மராஜன் இன்னும் உயிருடன் இருக்கிறார்; குறிப்பாக தன் வழியில் நிலைத்திருக்கிறார். அப்படியிருக்க, தேவி என்னுடன் இங்கிருந்து எப்படிப் போகலாம், வேறொரு விதவைப் பெண்ணைப் போல?
2.21.62
सा मानुमन्यस्व वनं व्रजन्तं
कुरुष्व नः स्वस्त्ययनानि देवि।
यथा समाप्ते पुनराव्रजेयं
यथा हि सत्येन पुनर्ययातिः ॥ २.२१.६२ ॥
தேவியே, நான் காட்டுக்குப் போவதை ஏற்றுக்கொள்; நமக்காக மங்கல சடங்குகளைச் செய். காலம் முடிந்ததும் நான் மீண்டும் வருவேன்; சத்தியத்தால் யயாதி மீண்டும் வந்ததுபோல்.
2.21.63
यशो ह्यहं केवलराज्यकारणा-
न्न पृष्ठतः कर्तुमलं महोदयम्।
अदीर्घकालेन तु देवि जीविते
वृणेऽवरामद्य महीमधर्मतः ॥ २.२१.६३ ॥
வெறும் அரசுக்காக நான் புகழை விரும்பவில்லை; பின்னர் பெரிய வளமையை அடையவும் நான் ஆற்றல் உடையவன் அல்லேன். தேவியே, வாழ்வில் குறுகிய காலத்திலேயே, இன்று அதர்மமாக ஒரு தாழ்ந்த பூமியைத் தேர்ந்தெடுக்கிறேன்.
2.21.64
प्रसादयन्नरवृषभः स मातरं
पराक्रमाज्जिगमिषुरेव दण्डकान्।
अथानुजं भृशमनुशास्य दर्शनं
चकार तां हृदि जननीं प्रदक्षिणम् ॥ २.२१.६४ ॥
நரர்களில் சிறந்தவனான அவன் தாயைச் சமாதானப்படுத்தி, வீரத்துடன் தண்டகா வனத்துக்குப் போக விரும்பி, பின்னர் தம்பிக்கு நன்கு உபதேசித்து, அந்தத் தாயைத் தன் மனதில் வலம் வந்து தரிசித்தான்.