รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.49.1
रामः अपि रात्रि शेषेण तेन एव महद् अन्तरम् ।
जगाम पुरुष व्याघ्रः पितुर् आज्ञाम् अनुस्मरन् ॥ २.४९.१ ॥
พระรามทรงเดินทางไปอีกไกลมากในส่วนที่เหลือของราตรีนั้นเอง ทรงระลึกถึงพระบัญชาของพระบิดา ข้าแต่บุรุษผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์
2.49.2
तथैव गच्चतः तस्य व्यपायात् रजनी शिवा ।
उपास्य स शिवाम् सम्ध्याम् विषय अन्तम् व्यगाहत ॥ २.४९.२ ॥
ขณะที่ทรงเดินทางไปเช่นนั้น ราตรีอันเป็นมงคลของพระองค์ก็ผ่านไป เมื่อทรงบูชาสนธยาอันเป็นมงคลแล้ว ก็ทรงก้าวเข้าสู่เขตแดนของแคว้น
2.49.3
ग्रामान् विकृष्ट सीमान् तान् पुष्पितानि वनानि च ।
पश्यन्न् अतिययौ शीघ्रम् शरैः इव हय उत्तमैः ॥ २.४९.३ ॥
ทรงเห็นหมู่บ้านที่อยู่ห่างไกลชายแดน และป่าที่ผลิดอกบาน ก็เสด็จผ่านไปอย่างรวดเร็ว ดุจลูกศรที่ยิงจากม้าชั้นเลิศ
2.49.4
शृण्वन् वाचो मनुष्याणाम् ग्राम सम्वास वासिनाम् ।
राजानम् धिग् दशरथम् कामस्य वशम् आगतम् ॥ २.४९.४ ॥
ทรงได้ยินถ้อยคำของชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้านว่า "น่าอับอายพระเจ้าทศรถ ผู้ตกอยู่ใต้อำนาจของกาม!"
2.49.5
हा नृशम्स अद्य कैकेयी पापा पाप अनुबन्धिनी ।
तीक्ष्णा सम्भिन्न मर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते ॥ २.४९.५ ॥
ว้า! วันนี้นางไกเกยีโหดร้าย ชั่วช้า ผูกพันอยู่กับบาป เฉียบขาด ทำลายขอบเขตแห่งความเหมาะสม กำลังประกอบการกระทำอันโหดร้าย
2.49.6
या पुत्रम् ईदृशम् राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम् ।
वन वासे महा प्राज्ञम् सानुक्रोशम् अतन्द्रितम् ॥ २.४९.६ ॥
นางผู้ส่งพระโอรสของพระราชาเช่นนี้ผู้ทรงธรรม ทรงปัญญามาก มีความเมตตา และไม่เกียจคร้าน ให้ไปอยู่ป่าเนรเทศ!
2.49.7
कथम् नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी ।
सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति ॥ २.४९.७ ॥
นางสีดาพระธิดาของพระเจ้าชนก ผู้มีโชคมากและเคยเพลิดเพลินอยู่กับความสุขเสมอ จะทรงทนรับทุกข์ได้อย่างไรหนอ
2.49.8
अहो दशरथो राजा निस्नेहः स्वसुत प्रियम् ।
प्रजानामनघम् रामम् परित्यक्तुमिहेच्छति ॥ २.४९.८ ॥
อ้อ! พระเจ้าทศรถไร้ความรัก ทรงปรารถนาจะทอดทิ้งพระรามที่ที่นี่ พระรามเป็นที่รักของพระโอรสของพระองค์เอง ไร้มลทิน และเป็นที่รักของประชาชน!
2.49.9
एता वाचो मनुष्याणाम् ग्राम सम्वास वासिनाम् ।
शृण्वन्न् अति ययौ वीरः कोसलान् कोसल ईश्वरः ॥ २.४९.९ ॥
ทรงได้ยินถ้อยคำเหล่านี้ของชาวบ้านที่อาศัยอยู่ในหมู่บ้าน วีรบุรุษผู้เป็นเจ้าแห่งโกศลก็เสด็จผ่านไปทั่วแคว้นโกศล
2.49.10
ततः वेद श्रुतिम् नाम शिव वारि वहाम् नदीम् ।
उत्तीर्य अभिमुखः प्रायात् अगस्त्य अध्युषिताम् दिशम् ॥ २.४९.१० ॥
จากนั้น ทรงข้ามแม่น้ำที่มีชื่อว่าเวทศรุติ ซึ่งพาน้ำอันเป็นมงคลไหลไป แล้วทรงมุ่งหน้าไปทางทิศที่อคัสตยะประทับอยู่
2.49.11
गत्वा तु सुचिरम् कालम् ततः शीत जलाम् नदीम् ।
गोमतीम् गोयुत अनूपाम् अतरत् सागरम् गमाम् ॥ २.४९.११ ॥
เมื่อเดินทางไปนานพอสมควรแล้ว จากนั้นทรงข้ามแม่น้ำโคมดีที่มีน้ำเย็น มีฝั่งเต็มไปด้วยฝูงโค เป็นแม่น้ำที่ไหลลงสู่ทะเล
2.49.12
गोमतीम् च अपि अतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैः हयैः ।
मयूर हम्स अभिरुताम् ततार स्यन्दिकाम् नदीम् ॥ २.४९.१२ ॥
ทรงข้ามแม่น้ำโคมดีแล้ว ราฆวะก็ทรงข้ามแม่น้ำสยันทิกาด้วยม้าที่วิ่งเร็ว แม่น้ำนั้นก้องด้วยเสียงนกยูงและหงส์
2.49.13
स महीम् मनुना राज्ञा दत्ताम् इक्ष्वाकवे पुरा ।
स्फीताम् राष्ट्र आवृताम् रामः वैदेहीम् अन्वदर्शयत् ॥ २.४९.१३ ॥
พระรามทรงแสดงแผ่นดินนั้นให้พระนางไวเทหี (สีดา) ทอดพระเนตร แผ่นดินที่อุดมสมบูรณ์ และล้อมรอบด้วยรัฐต่าง ๆ ซึ่งพระเจ้ามนุได้ทรงประทานให้แก่อิกษวากุในกาลก่อน
2.49.14
सूतैति एव च आभाष्य सारथिम् तम् अभीक्ष्णशः ।
हम्स मत्त स्वरः श्रीमान् उवाच पुरुष ऋषभः ॥ २.४९.१४ ॥
ทรงเรียกนายสารถีว่า "ดูก่อนสารถี" ซ้ำแล้วซ้ำเล่า พระรามผู้รุ่งโรจน์ ผู้เป็นเลิศในหมู่บุรุษ มีพระสุรเสียงไพเราะดุจเสียงหงส์ ตรัสกับนายสารถีนั้น
2.49.15
कदा अहम् पुनर् आगम्य सरय्वाः पुष्पिते वने ।
मृगयाम् पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च सम्गतः ॥ २.४९.१५ ॥
เมื่อใดเราจะกลับมาอีก ไปยังป่าที่ผลิดอกบานริมแม่น้ำสรยู และท่องไปในป่านั้นเพื่อล่าสัตว์ โดยได้อยู่พร้อมหน้ากับมารดาและบิดา
2.49.16
न अत्यर्थम् अभिकान्क्षामि मृगयाम् सरयू वने ।
रतिर् हि एषा अतुला लोके राज ऋषि गण सम्मता ॥ २.४९.१६ ॥
เราไม่ได้ปรารถนาการล่าสัตว์ในป่าสรยูมากนัก เพราะความยินดีนี้ไม่มีอะไรเทียบได้ในโลก และเป็นที่ยอมรับของหมู่ราชฤๅษี
2.49.17
राजर्षीणाम् हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थम् मृगया वने ।
काले कृताम् ताम् मनुजैर्धन्विनामभिकाङ्क्षिताम् ॥ २.४९.१७ ॥
ในโลกนี้ ราชฤๅษีล่าสัตว์ในป่าเพื่อความยินดีในเวลาอันควร นี่เป็นกิจที่นักธนูปรารถนา
2.49.18
स तम् अध्वानम् ऐक्ष्वाकः सूतम् मधुरया गिरातम् तम् अर्थम् अभिप्रेत्य ययौवाक्यम् उदीरयन् ॥ २.४९.१८ ॥
พระราชโอรสแห่งอิกษวากุ ทรงระลึกถึงเรื่องนั้นขณะเสด็จไปตามทาง ตรัสถ้อยคำด้วยพระสุรเสียงอ่อนหวานกับนายสารถี แล้วก็เสด็จต่อไป