വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.49.1
रामः अपि रात्रि शेषेण तेन एव महद् अन्तरम् ।
जगाम पुरुष व्याघ्रः पितुर् आज्ञाम् अनुस्मरन् ॥ २.४९.१ ॥
രാത്രിയുടെ ശേഷിച്ച ഭാഗത്തിൽത്തന്നെ രാമനും വളരെ ദൂരം പോയി; പിതാവിന്റെ കല്പന സ്മരിച്ചുകൊണ്ട് ആ പുരുഷവ്യാഘ്രൻ പോയി.
2.49.2
तथैव गच्चतः तस्य व्यपायात् रजनी शिवा ।
उपास्य स शिवाम् सम्ध्याम् विषय अन्तम् व्यगाहत ॥ २.४९.२ ॥
ഇങ്ങനെ പോകുമ്പോൾ അവന്റെ ശുഭമായ രാത്രി കഴിഞ്ഞു; ശുഭമായ സന്ധ്യാവന്ദനം ചെയ്ത് അവൻ രാജ്യാതിർത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ചു.
2.49.3
ग्रामान् विकृष्ट सीमान् तान् पुष्पितानि वनानि च ।
पश्यन्न् अतिययौ शीघ्रम् शरैः इव हय उत्तमैः ॥ २.४९.३ ॥
ദൂരെയറ്റം അതിരുകളുള്ള ആ ഗ്രാമങ്ങളും പൂത്തുനിൽക്കുന്ന വനങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട് അവൻ ശ്രേഷ്ഠാശ്വങ്ങൾ എയ്ത അമ്പുകൾപോലെ വേഗത്തിൽ കടന്നുപോയി.
2.49.4
शृण्वन् वाचो मनुष्याणाम् ग्राम सम्वास वासिनाम् ।
राजानम् धिग् दशरथम् कामस्य वशम् आगतम् ॥ २.४९.४ ॥
ഗ്രാമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു: "കാമത്തിന് വശപ്പെട്ടുപോയ രാജാവ് ദശരഥന് ധിക്കാരം!"
2.49.5
हा नृशम्स अद्य कैकेयी पापा पाप अनुबन्धिनी ।
तीक्ष्णा सम्भिन्न मर्यादा तीक्ष्णे कर्मणि वर्तते ॥ २.४९.५ ॥
അയ്യോ! ഇന്ന് കൈകേയി ക്രൂരയും പാപിനിയും പാപബദ്ധയുമാണ്; മര്യാദ ലംഘിച്ച് കഠിനമായ കർമ്മത്തിൽ അവൾ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
2.49.6
या पुत्रम् ईदृशम् राज्ञः प्रवासयति धार्मिकम् ।
वन वासे महा प्राज्ञम् सानुक्रोशम् अतन्द्रितम् ॥ २.४९.६ ॥
രാജാവിന്റെ ഇത്രയും ധർമ്മിഷ്ഠനും മഹാപ്രാജ്ഞനും കരുണയുള്ളവനും അക്ഷീണനുമായ പുത്രനെ വനവാസത്തിനയക്കുന്നവൾ!
2.49.7
कथम् नाम महाभागा सीता जनकनन्दिनी ।
सदा सुखेष्वभिरता दुःखान्यनुभविष्यति ॥ २.४९.७ ॥
മഹാഭാഗ്യവതിയും ജനകന്റെ പുത്രിയുമായ സീത, എപ്പോഴും സുഖങ്ങളിൽ രമിച്ചവൾ, എങ്ങനെ ദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കും?
2.49.8
अहो दशरथो राजा निस्नेहः स्वसुत प्रियम् ।
प्रजानामनघम् रामम् परित्यक्तुमिहेच्छति ॥ २.४९.८ ॥
അയ്യോ! ദശരഥരാജാവ് സ്നേഹമില്ലാത്തവനാണ്! തന്റെ പ്രിയപുത്രനും പ്രജകൾക്ക് പ്രിയനും നിർദോഷനുമായ രാമനെ ഇവിടെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഗ്രഹിക്കുന്നു!
2.49.9
एता वाचो मनुष्याणाम् ग्राम सम्वास वासिनाम् ।
शृण्वन्न् अति ययौ वीरः कोसलान् कोसल ईश्वरः ॥ २.४९.९ ॥
ഗ്രാമങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടുകൊണ്ട്, കോസലത്തിന്റെ അധിപനായ ആ വീരൻ മുന്നോട്ടു പോയി.
2.49.10
ततः वेद श्रुतिम् नाम शिव वारि वहाम् नदीम् ।
उत्तीर्य अभिमुखः प्रायात् अगस्त्य अध्युषिताम् दिशम् ॥ २.४९.१० ॥
പിന്നീട് വേദശ്രുതി എന്ന, ശുഭജലം വഹിക്കുന്ന നദി കടന്ന്, അഗസ്ത്യൻ വസിച്ച ദിക്കിലേക്ക് അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടു പോയി.
2.49.11
गत्वा तु सुचिरम् कालम् ततः शीत जलाम् नदीम् ।
गोमतीम् गोयुत अनूपाम् अतरत् सागरम् गमाम् ॥ २.४९.११ ॥
ദീർഘകാലം സഞ്ചരിച്ച ശേഷം, തണുത്ത ജലമുള്ള ഗോമതി നദി കടന്നു; അതിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങൾ പശുക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു; അത് സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദിയാണ്.
2.49.12
गोमतीम् च अपि अतिक्रम्य राघवः शीघ्रगैः हयैः ।
मयूर हम्स अभिरुताम् ततार स्यन्दिकाम् नदीम् ॥ २.४९.१२ ॥
ഗോമതിയും കടന്ന രാഘവൻ, വേഗമുള്ള കുതിരകളോടെ, മയിലുകളുടെയും അരയന്നങ്ങളുടെയും ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന സ്യന്ദികാ നദി കടന്നു.
2.49.13
स महीम् मनुना राज्ञा दत्ताम् इक्ष्वाकवे पुरा ।
स्फीताम् राष्ट्र आवृताम् रामः वैदेहीम् अन्वदर्शयत् ॥ २.४९.१३ ॥
പണ്ട് മനു രാജാവ് ഇക്ഷ്വാകുവിന് നൽകിയ, സമൃദ്ധവും രാഷ്ട്രങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ ആ ഭൂമി രാമൻ വൈദേഹിയായ സീതയ്ക്ക് കാണിച്ചുകൊടുത്തു.
2.49.14
सूतैति एव च आभाष्य सारथिम् तम् अभीक्ष्णशः ।
हम्स मत्त स्वरः श्रीमान् उवाच पुरुष ऋषभः ॥ २.४९.१४ ॥
സാരഥിയെ പലവട്ടം 'സൂതാ' എന്ന് വിളിച്ച്, അരയന്നത്തിന്റെ മധുരസ്വരമുള്ള, ശ്രീമാനായ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ രാമൻ അവനോടു പറഞ്ഞു.
2.49.15
कदा अहम् पुनर् आगम्य सरय्वाः पुष्पिते वने ।
मृगयाम् पर्याटष्यामि मात्रा पित्रा च सम्गतः ॥ २.४९.१५ ॥
സരയൂവിന്റെ പൂത്തുലഞ്ഞ വനത്തിലേക്ക് ഞാൻ വീണ്ടും എപ്പോൾ വന്ന്, മാതാവിനും പിതാവിനുമൊപ്പം ചേർന്ന് വേട്ടയ്ക്കായി അലയും?
2.49.16
न अत्यर्थम् अभिकान्क्षामि मृगयाम् सरयू वने ।
रतिर् हि एषा अतुला लोके राज ऋषि गण सम्मता ॥ २.४९.१६ ॥
സരയൂവിലെ വനത്തിൽ വേട്ടയെ ഞാൻ അധികമായി ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; കാരണം ഈ ആനന്ദം ലോകത്ത് അതുല്യമാണ്, രാജർഷിമാരുടെ സംഘം അംഗീകരിച്ചതുമാണ്.
2.49.17
राजर्षीणाम् हि लोकेऽस्मिन् रत्यर्थम् मृगया वने ।
काले कृताम् ताम् मनुजैर्धन्विनामभिकाङ्क्षिताम् ॥ २.४९.१७ ॥
ഈ ലോകത്ത് രാജർഷിമാർ ആനന്ദത്തിനായി, ഉചിതമായ കാലത്ത് വനത്തിൽ വേട്ടയാടുന്നു; അത് വില്ലാളികളാൽ ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നതുമാണ്.
2.49.18
स तम् अध्वानम् ऐक्ष्वाकः सूतम् मधुरया गिरातम् तम् अर्थम् अभिप्रेत्य ययौवाक्यम् उदीरयन् ॥ २.४९.१८ ॥
ആ ഇക്ഷ്വാകു വംശജൻ ആ വഴിയിലൂടെ പോകുമ്പോൾ, ആ വിഷയം മനസ്സിൽ വെച്ച്, മധുരമായ വാക്കുകളാൽ സാരഥിയോട് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.