والمیکی رامائن · سرگ 2.51
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.51.1
तम् जाग्रतम् अदम्भेन भ्रातुर् अर्थाय लक्ष्मणम् ।
गुहः सम्ताप सम्तप्तः राघवम् वाक्यम् अब्रवीत् ॥ २.५१.१ ॥
بھائی کی بھلائی کے لیے بے ریا جاگتے ہوئے لکشمن کو دیکھ کر، غم سے نڈھال گُہ نے راghav سے یہ بات کہی۔
2.51.2
इयम् तात सुखा शय्या त्वद् अर्थम् उपकल्पिता ।
प्रत्याश्वसिहि साध्व् अस्याम् राज पुत्र यथा सुखम् ॥ २.५१.२ ॥
اے عزیز، یہ آرام دہ بستر تمہارے لیے ہی تیار کیا گیا ہے۔ اے شہزادے، اس پر اچھی طرح سکون سے آرام کرو۔
2.51.3
उचितः अयम् जनः सर्वः क्लेशानाम् त्वम् सुख उचितः ।
गुप्ति अर्थम् जागरिष्यामः काकुत्स्थस्य वयम् निशाम् ॥ २.५१.३ ॥
یہ سب لوگ مصیبتیں جھیلنے کے لائق ہیں، مگر تم آرام کے لائق ہو۔ کاکُتسْتھ کی حفاظت کے لیے ہم سب رات بھر جاگتے رہیں گے۔
2.51.4
न हि रामात् प्रियतरः मम अस्ति भुवि कश्चन ।
ब्रवीम्य् एतत् अहम् सत्यम् सत्येन एव च ते शपे ॥ २.५१.४ ॥
زمین پر رام سے بڑھ کر مجھے کوئی عزیز نہیں۔ میں یہ سچ کہتا ہوں، اور سچ ہی کی قسم تمہارے سامنے کھاتا ہوں۔
2.51.5
अस्य प्रसादात् आशम्से लोके अस्मिन् सुमहद् यशः ।
धर्म अवाप्तिम् च विपुलाम् अर्थ अवाप्तिम् च केवलाम् ॥ २.५१.५ ॥
ان کی مہربانی سے میں اس دنیا میں بڑی شہرت، کثیر دھرم اور مکمل دولت حاصل کرنے کی امید رکھتا ہوں۔
2.51.6
सो अहम् प्रिय सखम् रामम् शयानम् सह सीतया ।
रक्षिष्यामि धनुष् पाणिः सर्वतः ज्ञातिभिः सह ॥ २.५१.६ ॥
پس سیتا کے ساتھ سوئے ہوئے اپنے پیارے دوست رام کی، ہاتھ میں کمان لیے، اپنے رشتہ داروں کے ساتھ ہر طرف سے میں حفاظت کروں گا۔
2.51.7
न हि मे अविदितम् किम्चित् वने अस्मिमः चरतः सदा ।
चतुर् अन्गम् हि अपि बलम् सुमहत् प्रसहेमहि ॥ २.५१.७ ॥
یہاں جنگل میں ہمیشہ گھومنے والے مجھ سے کچھ بھی ناواقف نہیں۔ چار اعضا والی فوج بہت بڑی ہو تب بھی ہم اس کا مقابلہ کر سکتے ہیں۔
2.51.8
लक्ष्मणः तम् तदा उवाच रक्ष्यमाणाः त्वया अनघ ।
न अत्र भीता वयम् सर्वे धर्मम् एव अनुपश्यता ॥ २.५१.८ ॥
تب لکشمن نے اس سے کہا: اے بے گناہ، تیری حفاظت میں ہم سب یہاں خوفزدہ نہیں ہیں، کیونکہ تو صرف دھرم ہی کو دیکھتا ہے۔
2.51.9
कथम् दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया ।
शक्या निद्रा मया लब्धुम् जीवितम् वा सुखानि वा ॥ २.५१.९ ॥
دشرتھ کا بیٹا سیتا کے ساتھ زمین پر سو رہا ہو تو مجھے نیند کیسے آ سکتی ہے؟ زندگی یا سکھ بھی کیسے حاصل ہوں؟
2.51.10
यो न देव असुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुम् युधि ।
तम् पश्य सुख सम्विष्टम् तृणेषु सह सीतया ॥ २.५१.१० ॥
جسے دیوتا اور اسُر سب مل کر بھی جنگ میں نہیں جھیل سکتے، اسی کو دیکھ جو سیتا کے ساتھ گھاس پر آرام سے لیٹا ہے۔
2.51.11
यो मन्त्र तपसा लब्धो विविधैः च परिश्रमैः ।
एको दशरथस्य एष पुत्रः सदृश लक्षणः ॥ २.५१.११ ॥
جو منتر اور تپسیا سے اور طرح طرح کی محنتوں سے حاصل ہوا، دشرتھ کا یہ اکلوتا بیٹا، موزوں نشانات والا۔
2.51.12
अस्मिन् प्रव्रजितः राजा न चिरम् वर्तयिष्यति ।
विधवा मेदिनी नूनम् क्षिप्रम् एव भविष्यति ॥ २.५१.१२ ॥
یہ بن باس کو چلا جانے سے بادشاہ دیر تک حکومت نہیں کرے گا؛ یقیناً زمین جلد ہی بیوہ ہو جائے گی۔
2.51.13
विनद्य सुमहा नादम् श्रमेण उपरताः स्त्रियः ।
निर्घोष उपरतम् तात मन्ये राज निवेशनम् ॥ २.५१.१३ ॥
بڑا نالہ و فریاد کر کے عورتیں تھکن سے خاموش ہو گئی ہیں۔ اے عزیز، مجھے لگتا ہے کہ محل کی آواز بھی تھم گئی ہے۔
2.51.14
कौसल्या चैव राजा च तथैव जननी मम ।
न आशम्से यदि जीवन्ति सर्वे ते शर्वरीम् इमाम् ॥ २.५१.१४ ॥
کوسلیا اور بادشاہ، اور اسی طرح میری ماں — مجھے امید نہیں کہ اس رات وہ سب زندہ رہیں گے۔
2.51.15
जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्य अन्ववेक्षया ।
तत् दुह्खम् यत् तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति ॥ २.५१.१५ ॥
شتروگھن کی دیکھ بھال سے شاید میری ماں بھی زندہ رہے۔ مگر سب سے بڑا دکھ یہ ہے کہ ویر ماتا کوسلیا ہلاک ہو جائے گی۔
2.51.16
अनुरक्त जन आकीर्णा सुख आलोक प्रिय आवहा ।
राज व्यसन सम्सृष्टा सा पुरी विनशिष्यति ॥ २.५१.१६ ॥
محبت رکھنے والے لوگوں سے بھری، خوشی اور پیارے نظارے دینے والی وہ نگری بادشاہ کی آفت سے دوچار ہو کر تباہ ہو جائے گی۔
2.51.17
कथम् पुत्रम् महात्मानम् ज्येष्ठम् प्रियमपस्यतः ।
शरीरम् धारयुष्यान्ति प्राणा राज्ञो महात्मनः ॥ २.५१.१७ ॥
مہاتما، پیارے بڑے بیٹے کو نہ دیکھ کر مہاتما بادشاہ کی جانیں جسم کو کیسے سنبھالیں گی؟
2.51.18
विनष्टे नृपतौ पश्चात्कौसल्या विनशिष्यति ।
अनन्तरम् च माताऽपि मम नाशमुपैष्यति ॥ २.५१.१८ ॥
بادشاہ کے ہلاک ہونے کے بعد کوسلیا ہلاک ہو جائے گی۔ اس کے بعد میری ماں بھی ہلاکت کو پہنچے گی۔
2.51.19
अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनोरथम् ।
राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति ॥ २.५१.१९ ॥
گزر گیا، گزر گیا! خواہش پوری ہوئے بغیر، رام کو راج پر بٹھائے بغیر، میرے والد ہلاک ہو جائیں گے۔
2.51.20
सिद्ध अर्थाः पितरम् वृत्तम् तस्मिन् काले हि उपस्थिते ।
प्रेत कार्येषु सर्वेषु सम्स्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥ २.५१.२० ॥
جب وہ وقت آ جائے گا تو جن کے مقاصد پورے ہو چکے ہیں، وہ والد کا حال سن کر تمام پریت کاموں سے بادشاہ کی آخری رسوم ادا کریں گے۔
2.51.21
रम्य चत्वर सम्स्थानाम् सुविभक्त महा पथाम् ।
हर्म्य प्रसाद सम्पन्नाम् गणिका वर शोभिताम् ॥ २.५१.२१ ॥
جس کے چوراہے خوبصورتی سے بنے ہوئے ہیں، جس کی بڑی شاہراہیں اچھی طرح تقسیم ہیں، جو اونچی حویلیوں اور محلات سے آراستہ ہے، اور بہترین طوائفوں سے مزین ہے۔
2.51.22
रथ अश्व गज सम्बाधाम् तूर्य नाद विनादिताम् ।
सर्व कल्याण सम्पूर्णाम् हृष्ट पुष्ट जन आकुलाम् ॥ २.५१.२२ ॥
رتھوں، گھوڑوں اور ہاتھیوں سے بھری ہوئی، ساز کی آواز سے گونجتی ہوئی، ہر طرح کی بھلائی سے مالامال، خوش اور خوشحال لوگوں سے بھری ہوئی۔
2.51.23
आराम उद्यान सम्पन्नाम् समाज उत्सव शालिनीम् ।
सुखिता विचरिष्यन्ति राज धानीम् पितुर् मम ॥ २.५१.२३ ॥
باغات اور باغیچوں سے آراستہ، مجلسوں اور تہواروں سے رونق دار میرے والد کے دارالحکومت میں وہ خوشی سے گھومیں گے۔
2.51.24
अपि जीवेद्धशरथो वनवासात्पुनर्वयम् ।
प्रत्यागम्य महात्मानमपि पश्येम सुव्रतम् ॥ २.५१.२४ ॥
شاید دشرتھ زندہ ہوں؛ بن باس سے لوٹ کر ہم اس مہاتما، پختہ عہد والے رام کو پھر دیکھ سکیں۔
2.51.25
अपि सत्य प्रतिज्ञेन सार्धम् कुशलिना वयम् ।
निवृत्ते वन वासे अस्मिन्न् अयोध्याम् प्रविशेमहि ॥ २.५१.२५ ॥
کیا ہم سب سچ بولنے والے کے ساتھ خیریت سے، اس بن باس کے ختم ہونے کے بعد ایودھیا میں داخل ہو سکیں گے۔
2.51.26
परिदेवयमानस्य दुह्ख आर्तस्य महात्मनः ।
तिष्ठतः राज पुत्रस्य शर्वरी सा अत्यवर्तत ॥ २.५१.२६ ॥
ماتم کرتے ہوئے، غم سے نڈھال اس مہاتما شہزادے کی وہ رات گزر گئی۔
2.51.27
तथा हि सत्यम् ब्रुवति प्रजा हिते ।
नर इन्द्र पुत्रे गुरु सौहृदात् गुहः ।
मुमोच बाष्पम् व्यसन अभिपीडितः ।
ज्वरा आतुरः नागैव व्यथा आतुरः ॥ २.५१.२७ ॥
اس طرح رعایا کی بھلائی کے لیے سچ کہنے والے شہزادے کی گہری محبت کے باعث، مصیبت سے نڈھال گوہ بخار سے بے حال ہاتھی کی طرح دکھ میں آنسو بہانے لگا۔