蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 2.52
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.52.1
प्रभातायाम् तु शर्वर्याम् पृथु वृक्षा महा यशाः ।
उवाच रामः सौमित्रिम् लक्ष्मणम् शुभ लक्षणम् ॥ २.५२.१ ॥
黎明来临时，声名显赫的罗摩对具有吉祥相的苏弥陀罗之子罗什曼那说道。
2.52.2
भास्कर उदय कालो अयम् गता भगवती निशा ।
असौ सुकृष्णो विहगः कोकिलः तात कूजति ॥ २.५२.२ ॥
此时正是日出时分，吉祥的夜晚已经过去。亲爱的，那只很黑的鸟，杜鹃，正在啼叫。
2.52.3
बर्हिणानाम् च निर्घोषः श्रूयते नदताम् वने ।
तराम जाह्नवीम् सौम्य शीघ्रगाम् सागरम् गमाम् ॥ २.५२.३ ॥
林中传来孔雀鸣叫的声音。温和的人啊，让我们渡过迅疾的恒河，走向大海。
2.52.4
विज्ञाय रामस्य वचः सौमित्रिर् मित्र नन्दनः ।
गुहम् आमन्त्र्य सूतम् च सो अतिष्ठद् भ्रातुर् अग्रतः ॥ २.५२.४ ॥
领会了罗摩的话后，令朋友欢喜的苏弥陀罗之子呼唤了固诃和御者，然后站在兄长面前。
2.52.5
स तु रामस्य वचनम् निशम्य प्रतिगृह्य च ।
स्थपतिस्तूर्णमाहुय सचिवानिदमब्रवीत् ॥ २.५२.५ ॥
他听了罗摩的话并接受之后，迅速召来工匠之长，并对大臣们说了这番话。
2.52.6
अस्य वाहनसम्युक्ताम् कर्णग्राहवतीम् शुभाम् ।
सुप्रताराम् दृढाम् तीर्खे शीग्रम् नावमुपाहर ॥ २.५२.६ ॥
请快速在此河渡口带来一只美观坚固、配有舵与把手、容易渡过的船。
2.52.7
तम् निशम्य समादेशम् गुहामात्यगणो महान् ।
उपोह्य रुचिराम् नावम् गुहाय प्रत्यवेदयत् ॥ २.५२.७ ॥
众大臣听到此令后，准备好了那艘精美的船，并回报给了guha。
2.52.8
ततः सप्राञ्जलिर्भूत्वा गुहो राघवमब्रवीत् ।
उपस्थितेयम् नौर्देव भूयः किम् करवाणि ते ॥ २.५२.८ ॥
于是guha合掌对罗伽婆说：“大人，此船已备好；我还能为您做什么？”
2.52.9
तवामरसुतप्रख्य तर्तुम् सागरगाम् नदीम् ।
नौरियम् पुरुषव्याग्र ताम् त्वमारोह सुव्रत ॥ २.५२.९ ॥
啊，你光辉如天神之子！这艘船是为您渡过流向大海的河流而备。啊，人中之虎，持守誓愿者，请登上它。
2.52.10
अथोवाच महातेजा रामो गुहमिदम् वचः ।
कृतकामोऽस्मि भवता शीघ्रमारोप्यतामिति ॥ २.५२.१० ॥
于是大光明的罗摩对guha说了这些话：“因你，我的心愿已经达成；请快快让我们登上此船。”
2.52.11
ततः कलापान् सम्नह्य खड्गौ बद्ध्वा च धन्विनौ ।
जग्मतुर् येन तौ गन्गाम् सीतया सह राघवौ ॥ २.५२.११ ॥
于是两位持弓的罗伽婆背上箭袋，佩好宝剑，与悉多一同向恒河走去。
2.52.12
रामम् एव तु धर्मज्ञम् उपगम्य विनीतवत् ।
किम् अहम् करवाणि इति सूतः प्रान्जलिर् अब्रवीत् ॥ २.५२.१२ ॥
御者谦恭地走到知法的罗摩面前，合掌说道：“我该做什么？”
2.52.13
ततोऽब्रवीद्दाशरथिः सुमन्त्रम् ।
स्पृशन् करेणोत्तमदक्षिणेन ।
सुमन्त्र शीघ्रम् पुनरेव याहि ।
राज्ञः सकाशे भवचाप्रमत्तः ॥ २.५२.१३ ॥
于是达舍罗陀之子罗摩用他优良的右手触摸苏曼特罗，说道：苏曼特罗，快快回到国王身边，要谨慎小心。
2.52.14
निवर्तस्व इति उवाच एनम् एतावद्द् हि कृतम् मम ।
रथम् विहाय पद्भ्याम् तु गमिष्यामि महावनम् ॥ २.५२.१४ ॥
他对他说：回去吧，为我做到这些已经足够。我将舍弃战车，步行前往大森林。
2.52.15
आत्मानम् तु अभ्यनुज्ञातम् अवेक्ष्य आर्तः स सारथिः ।
सुमन्त्रः पुरुष व्याघ्रम् ऐक्ष्वाकम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.५२.१५ ॥
苏曼特罗见自己已获准离去，心中悲痛，便对伊刻婆诸族的罗摩——人中之虎——说了这番话。
2.52.16
न अतिक्रान्तम् इदम् लोके पुरुषेण इह केनचित् ।
तव सभ्रातृ भार्यस्य वासः प्राकृतवद् वने ॥ २.५२.१६ ॥
世上无人曾越过此事：你与兄弟、妻子一同在森林中像普通人那样居住。
2.52.17
न मन्ये ब्रह्म चर्ये अस्ति स्वधीते वा फल उदयः ।
मार्दव आर्जवयोः वा अपि त्वाम् चेद् व्यसनम् आगतम् ॥ २.५२.१७ ॥
我不认为梵行或诵习吠陀有何果报，温和与正直也一样，若你竟遭此大难。
2.52.18
सह राघव वैदेह्या भ्रात्रा चैव वने वसन् ।
त्वम् गतिम् प्राप्स्यसे वीर त्रीम्ल् लोकाम्स् तु जयन्न् इव ॥ २.५२.१८ ॥
罗怙之后啊，与维德赫依和兄弟一同住在森林中，英雄啊，你将达到归宿，如同征服三界的人一般。
2.52.19
वयम् खलु हता राम ये तया अपि उपवन्चिताः ।
कैकेय्या वशम् एष्यामः पापाया दुह्ख भागिनः ॥ २.५२.१९ ॥
罗摩啊，我们确实已经毁灭，也被她所欺骗。落入罪恶的吉迦伊之手，我们将成为苦难的承受者。
2.52.20
दृष्ट्वा दुर गतम् रामम् दुह्ख आर्तः रुरुदे चिरम् ॥ २.५२.२० ॥
看见罗摩远去，他被悲痛折磨，哭了很久。
2.52.21
ततः तु विगते बाष्पे सूतम् स्पृष्ट उदकम् शुचिम् ।
रामः तु मधुरम् वाक्यम् पुनः पुनर् उवाच तम् ॥ २.५२.२१ ॥
于是泪水止住，他以清水净手，罗摩一次又一次地对御者说了温和的话。
2.52.22
इक्ष्वाकूणाम् त्वया तुल्यम् सुहृदम् न उपलक्षये ।
यथा दशरथो राजा माम् न शोचेत् तथा कुरु ॥ २.५२.२२ ॥
在甘蔗王族中，我看不到像你这样的益友。请你这样做，使国王十车不为我悲伤。
2.52.23
शोक उपहत चेताः च वृद्धः च जगती पतिः ।
काम भार अवसन्नः च तस्मात् एतत् ब्रवीमि ते ॥ २.५२.२३ ॥
这位大地之主国王心被悲伤所伤，年迈，又为欲望的重担所压垮；因此我对你说这些话。
2.52.24
यद् यद् आज्ञापयेत् किम्चित् स महात्मा मही पतिः ।
कैकेय्याः प्रिय काम अर्थम् कार्यम् तत् अविकान्क्षया ॥ २.५२.२४ ॥
无论这位大德的大地之主下令什么，都应毫不犹豫地去做，以使吉迦伊欢喜。
2.52.25
एतत् अर्थम् हि राज्यानि प्रशासति नर ईश्वराः ।
यद् एषाम् सर्व कृत्येषु मनो न प्रतिहन्यते ॥ २.५२.२५ ॥
国王正是为此而治理国家：使其在一切事务中，心意不受阻碍。
2.52.26
यद्यथा स महा राजो न अलीकम् अधिगच्चति ।
न च ताम्यति दुह्खेन सुमन्त्र कुरु तत् तथा ॥ २.५२.२६ ॥
苏曼特拉啊，你要这样去做，使这位大王既不陷于虚妄，也不为悲伤所折磨。
2.52.27
अदृष्ट दुह्खम् राजानम् वृद्धम् आर्यम् जित इन्द्रियम् ।
ब्रूयाः त्वम् अभिवाद्य एव मम हेतोर् इदम् वचः ॥ २.५२.२७ ॥
苏曼特拉啊，你要向那位未曾经历悲苦、年迈高尚、已降服诸根的大王致敬，并为我说这些话。
2.52.28
न एव अहम् अनुशोचामि लक्ष्मणो न च मैथिली ।
अयोध्यायाः च्युताः च इति वने वत्स्यामह इति वा ॥ २.५२.२८ ॥
我不为此忧伤，罗什曼那与摩提利也不为此忧伤——被逐出阿逾陀、住在林中，我们都不以为苦。
2.52.29
चतुर् दशसु वर्षेषु निवृत्तेषु पुनः पुनः ।
लक्ष्मणम् माम् च सीताम् च द्रक्ष्यसि क्षिप्रम् आगतान् ॥ २.५२.२९ ॥
十四年期满之后，你很快便会看到罗什曼那、我和悉多都已归来。
2.52.30
एवम् उक्त्वा तु राजानम् मातरम् च सुमन्त्र मे ।
अन्याः च देवीः सहिताः कैकेयीम् च पुनः पुनः ॥ २.५२.३० ॥
苏曼特拉啊，如此反复地对大王、我的母亲、其他众王后以及吉凯伊说完之后。
2.52.31
आरोग्यम् ब्रूहि कौसल्याम् अथ पाद अभिवन्दनम् ।
सीताया मम च आर्यस्य वचनाल् लक्ष्मणस्य च ॥ २.५२.३१ ॥
请转告考莎利雅我安好，并向她的足下致敬；也请代我、悉多，以及依尊者（罗什曼那）之言，代罗什曼那致敬。
2.52.32
ब्रूयाः च हि महा राजम् भरतम् क्षिप्रम् आनय ।
आगतः च अपि भरतः स्थाप्यो नृप मते पदे ॥ २.५२.३२ ॥
请转告大王，尽快召回婆罗多；婆罗多归来后，王啊，应依您的意见，让他就任那一职位。
2.52.33
भरतम् च परिष्वज्य यौवराज्ये अभिषिच्य च ।
अस्मत् सम्तापजम् दुह्खम् न त्वाम् अभिभविष्यति ॥ २.५२.३३ ॥
拥抱婆罗多，并为他行太子灌顶之礼之后，愿由我们的忧伤所生的悲苦，不要压倒您。
2.52.34
भरतः च अपि वक्तव्यो यथा राजनि वर्तसे ।
तथा मातृषु वर्तेथाः सर्वास्व् एव अविशेषतः ॥ २.५२.३४ ॥
也应告诉婆罗多：你如何侍奉大王，就应同样无差别地侍奉所有的母亲。
2.52.35
यथा च तव कैकेयी सुमित्रा च अविशेषतः ।
तथैव देवी कौसल्या मम माता विशेषतः ॥ २.५२.३५ ॥
正如凯开伊和苏弥多罗是你的母亲，同样无差别；但王后考莎利雅是我的母亲，所以要格外尊重。
2.52.36
तातस्य प्रियकामेन यौवराज्यमपेक्षता ।
लोकयोरुभयोः शक्यम् त्वया यत्सुखमेधितुम् ॥ २.५२.३६ ॥
你若心愿取悦父王，并追求太子之位，便能使这份幸福在两个世界中增长。
2.52.37
निवर्त्यमानो रामेण सुमन्त्रः शोक कर्शितः ।
तत् सर्वम् वचनम् श्रुत्वा स्नेहात् काकुत्स्थम् अब्रवीत् ॥ २.५२.३७ ॥
苏曼陀罗被罗摩遣返，因悲伤而憔悴，听完所有这些话后，出于深情对迦古特stha家族的罗摩说道。
2.52.38
यद् अहम् न उपचारेण ब्रूयाम् स्नेहात् अविक्लवः ।
भक्तिमान् इति तत् तावद् वाक्यम् त्वम् क्षन्तुम् अर्हसि ॥ २.५२.३८ ॥
我并非出于谄媚，而是出于深情，无所畏惧、怀着虔敬而言；请您暂且原谅这些话。
2.52.39
कथम् हि त्वद् विहीनो अहम् प्रतियास्यामि ताम् पुरीम् ।
तव तात वियोगेन पुत्र शोक आकुलाम् इव ॥ २.५२.३९ ॥
失去你，我怎能回到那座城市呢？亲爱的儿子，因你的别离，它将如同为爱子悲痛的母亲一般。
2.52.40
सरामम् अपि तावन् मे रथम् दृष्ट्वा तदा जनः ।
विना रामम् रथम् दृष्ट्वा विदीर्येत अपि सा पुरी ॥ २.५२.४० ॥
即便看见我的车与罗摩同行，百姓当时也会稍感安慰；但见车中无罗摩，那座城市也将崩裂。
2.52.41
दैन्यम् हि नगरी गच्चेद् दृष्ट्वा शून्यम् इमम् रथम् ।
सूत अवशेषम् स्वम् सैन्यम् हत वीरम् इव आहवे ॥ २.५२.४१ ॥
看见这辆空空的车，只剩御者，城中百姓将陷入沮丧，如同战场上自家的军队英雄尽失，只剩御者幸存。
2.52.42
दूरे अपि निवसन्तम् त्वाम् मानसेन अग्रतः स्थितम् ।
चिन्तयन्त्यो अद्य नूनम् त्वाम् निराहाराः कृताः प्रजाः ॥ २.५२.४२ ॥
你虽远居，百姓心中却想着你如站在面前，今日他们必定绝食，只思念着你。
2.52.43
दृष्टं तद्धि त्वया राम यादृशम् त्वत्प्रवासने ।
प्रजानाम् सम्कुलम् वृत्तम् त्वच्छोकक्लान्तचेतसाम् ॥ २.५२.४३ ॥
罗摩啊，你亲眼见过你流亡之时，民众因思念你而心神疲惫、骚动不安的景象。
2.52.44
आर्त नादो हि यः पौरैः मुक्तः तत् विप्रवासने ।
रथस्थम् माम् निशाम्य एव कुर्युः शत गुणम् ततः ॥ २.५२.४४ ॥
百姓在婆罗门被流放时发出的哀号确实存在；若见我站在车上，他们会将其加剧百倍。
2.52.45
अहम् किम् च अपि वक्ष्यामि देवीम् तव सुतः मया ।
नीतः असौ मातुल कुलम् सम्तापम् मा कृथा इति ॥ २.५२.४५ ॥
我该对王后说什么？说我已将您的儿子带往舅家，请您不要悲伤吗？
2.52.46
असत्यम् अपि न एव अहम् ब्रूयाम् वचनम् ईदृशम् ।
कथम् अप्रियम् एव अहम् ब्रूयाम् सत्यम् इदम् वचः ॥ २.५२.४६ ॥
即便是假话，我也不会说出这样的话；那我又怎能说出这句真实却令人不快的话呢？
2.52.47
मम तावन् नियोगस्थाः त्वद् बन्धु जन वाहिनः ।
कथम् रथम् त्वया हीनम् प्रवक्ष्यन्ति हय उत्तमाः ॥ २.५२.४७ ॥
这些归我照管、载着你的亲族的良马，失去你之后，怎能拉动这辆车？
2.52.48
तन्न शक्ष्याम्यहम् गन्तुमयोध्याम् त्वदृतेऽनघ ।
वनवासानुयानाय मामनुज्ञातुमर्हसि ॥ २.५२.४८ ॥
因此，无过者啊，没有你我不能回到阿约提亚；你应当允许我随你前往森林流放之地。
2.52.49
यदि मे याचमानस्य त्यागम् एव करिष्यसि ।
सरथो अग्निम् प्रवेक्ष्यामि त्यक्त मात्रैह त्वया ॥ २.५२.४९ ॥
若我恳求之时你仍要抛弃我，那么一旦你在此舍弃我，我便连同车驾投入火中。
2.52.50
भविष्यन्ति वने यानि तपो विघ्न कराणि ते ।
रथेन प्रतिबाधिष्ये तानि सत्त्वानि राघव ॥ २.५२.५० ॥
森林中凡是会妨碍你修行苦行的生灵，啊，罗怙之后，我都将以车驾将它们挡开。
2.52.51
तत् कृतेन मया प्राप्तम् रथ चर्या कृतम् सुखम् ।
आशम्से त्वत् कृतेन अहम् वन वास कृतम् सुखम् ॥ २.५२.५१ ॥
凭借那件事，我已得到乘车出行的快乐；凭借你所做之事，我希望得到居于森林的快乐。
2.52.52
प्रसीद इच्चामि ते अरण्ये भवितुम् प्रत्यनन्तरः ।
प्रीत्या अभिहितम् इच्चामि भव मे पत्यनन्तरः ॥ २.५२.५२ ॥
请你垂怜：我愿在森林中紧随你身后。我满怀爱意地说：我愿你仍做我的丈夫。
2.52.53
इमे चापि हया वीर यदि ते वनवासिनः ।
परिचर्याम् करिष्यन्ति प्राप्स्यन्ति परमाम् गतिम् ॥ २.५२.५३ ॥
啊，英雄，如果你这些马也成为林中居民，它们会侍奉你，并得到至高的归宿。
2.52.54
तव शुश्रूषणम् मूर्ध्ना करिष्यामि वने वसन् ।
अयोध्याम् देव लोकम् वा सर्वथा प्रजहाम्य् अहम् ॥ २.५२.५४ ॥
居于森林之中，我将俯首侍奉你。阿约提亚，乃至天界，我都将完全舍弃。
2.52.55
न हि शक्या प्रवेष्टुम् सा मया अयोध्या त्वया विना ।
राज धानी महा इन्द्रस्य यथा दुष्कृत कर्मणा ॥ २.५२.५५ ॥
没有你，我无法进入阿逾陀，正如作恶之人无法进入大因陀罗的都城。
2.52.56
वन वासे क्षयम् प्राप्ते मम एष हि मनो रथः ।
यद् अनेन रथेन एव त्वाम् वहेयम् पुरीम् पुनः ॥ २.५२.५६ ॥
待森林流放结束时，这正是我的心愿：用这辆车将你再次送回城中。
2.52.57
चतुर् दश हि वर्षाणि सहितस्य त्वया वने ।
क्षण भूतानि यास्यन्ति शतशः तु ततः अन्यथा ॥ २.५२.५७ ॥
即便与你同在森林中的十四年，也会如瞬间般流逝——并非另有他样，而是百倍如此。
2.52.58
भृत्य वत्सल तिष्ठन्तम् भर्तृ पुत्र गते पथि ।
भक्तम् भृत्यम् स्थितम् स्थित्याम् त्वम् न माम् हातुम् अर्हसि ॥ २.५२.५८ ॥
你啊，爱护仆从的人！我是你忠诚的侍女，坚守本位；你作为主人之子，已踏上征途，不应舍弃我。
2.52.59
एवम् बहु विधम् दीनम् याचमानम् पुनः पुनः ।
रामः भृत्य अनुकम्पी तु सुमन्त्रम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.५२.५९ ॥
罗摩见悉多以种种方式悲切地一再恳求，便怜悯侍从，对苏曼特罗说了这番话。
2.52.60
जानामि परमाम् भक्तिम् मयि ते भर्तृ वत्सल ।
शृणु च अपि यद् अर्थम् त्वाम् प्रेषयामि पुरीम् इतः ॥ २.५२.६० ॥
你啊，忠于主人的人！我知道你对我的至诚忠心；请听，我为何要从此地派你返回城中。
2.52.61
नगरीम् त्वाम् गतम् दृष्ट्वा जननी मे यवीयसी ।
कैकेयी प्रत्ययम् गच्चेद् इति रामः वनम् गतः ॥ २.५२.६१ ॥
见你回到城中，我的小母亲迦迦伊将确信罗摩已进入森林。
2.52.62
परितुष्टा हि सा देवि वन वासम् गते मयि ।
राजानम् न अतिशन्केत मिथ्या वादी इति धार्मिकम् ॥ २.५२.६२ ॥
女王啊，她会因我入林流放而欢喜，也不会怀疑国王说谎，因为他是持法之人。
2.52.63
एष मे प्रथमः कल्पो यद् अम्बा मे यवीयसी ।
भरत आरक्षितम् स्फीतम् पुत्र राज्यम् अवाप्नुयात् ॥ २.५२.६३ ॥
这是我的第一个计划：让我小母亲的儿子婆罗多得到一个受守护、繁荣的王国。
2.52.64
मम प्रिय अर्थम् राज्ञः च सरथः त्वम् पुरीम् व्रज ।
सम्दिष्टः च असि या अनर्थाम्स् ताम्स् तान् ब्रूयाः तथा तथा ॥ २.५२.६४ ॥
为了我的亲爱之事和国王的利益，你乘车前往城中，把那些不悦的话，照你所受嘱咐的样子，原样转告。
2.52.65
गुहम् वचनम् अक्लीबम् रामः हेतुमद् अब्रवीत् ॥ २.५२.६५ ॥
罗摩对guha说了这番坚定而有理据的话。
2.52.66
नेदानीम् गुह योग्योऽयम् वसो मे सजने वने ।
अवश्यम् ह्याश्रमे वासह् कर्तव्यस्तद्गतो विधिः ॥ २.५२.६६ ॥
guha啊，如今在这人群聚集的森林中居住，对我并不合适；我必须住在修行的净舍之中，这是我的定规。
2.52.67
सोऽहम् गृहीत्वा नियमम् तपस्विजनभूषणम् ।
हितकामः पितुर्भूयः सीताया लक्ष्मणस्य च ॥ २.५२.६७ ॥
我既受持这苦行者的庄严戒律，便再次为父王、悉多与罗什曼那祈求福祉。
2.52.68
जटाः कृत्वा गमिष्यामि न्यग्रोध क्षीरम् आनय ।
तत् क्षीरम् राज पुत्राय गुहः क्षिप्रम् उपाहरत् ॥ २.५२.६८ ॥
我将结成发髻后出发；去取来榕树的乳汁。guha 迅速把那乳汁献给了王子。
2.52.69
लक्ष्मणस्य आत्मनः चैव रामः तेन अकरोज् जटाः ।
दीर्घबाहुर्नरव्याघ्रो जटिलत्व मधारयत् ॥ २.५२.६९ ॥
罗摩用那乳汁为罗什曼那和自己结成发髻；这位长臂的人中之虎便以束发的模样示人。
2.52.70
तौ तदा चीर वसनौ जटा मण्डल धारिणौ ।
अशोभेताम् ऋषि समौ भ्रातरौ राम रक्ष्मणौ ॥ २.५२.७० ॥
此时，身着树皮衣、头戴束发圆环的罗摩与罗什曼那两兄弟，光彩如同仙人。
2.52.71
ततः वैखानसम् मार्गम् आस्थितः सह लक्ष्मणः ।
व्रतम् आदिष्टवान् रामः सहायम् गुहम् अब्रवीत् ॥ २.५२.७१ ॥
随后，罗摩与罗什曼那走上吠柯那萨之道，吩咐了誓戒，并对助手古诃说道。
2.52.72
अप्रमत्तः बले कोशे दुर्गे जन पदे तथा ।
भवेथा गुह राज्यम् हि दुरारक्षतमम् मतम् ॥ २.५२.७२ ॥
古诃啊，对军队、府库、城堡与国土都须保持警觉；守护王国被认为最为艰难。
2.52.73
ततः तम् समनुज्ञाय गुहम् इक्ष्वाकु नन्दनः ।
जगाम तूर्णम् अव्यग्रः सभार्यः सह लक्ष्मणः ॥ २.५२.७३ ॥
于是伊克瓦库之家的欢喜者罗摩向古诃告别，从容而迅速地与妻子和罗什曼那一同启程。
2.52.74
स तु दृष्ट्वा नदी तीरे नावम् इक्ष्वाकु नन्दनः ।
तितीर्षुः शीघ्रगाम् गन्गाम् इदम् लक्ष्मणम् अब्रवीत् ॥ २.५२.७४ ॥
然而伊克瓦库之家的欢喜者罗摩见河岸上有一只船，想要渡过水流湍急的恒河，便对罗什曼那说了这些话。
2.52.75
आरोह त्वम् नर व्याघ्र स्थिताम् नावम् इमाम् शनैः ।
सीताम् च आरोपय अन्वक्षम् परिगृह्य मनस्विनीम् ॥ २.५२.७५ ॥
人中之虎啊，你慢慢登上这只停在这里的船；先扶住心志高远的悉多，让她先上船。
2.52.76
स भ्रातुः शासनम् श्रुत्वा सर्वम् अप्रतिकूलयन् ।
आरोप्य मैथिलीम् पूर्वम् आरुरोह आत्मवाम्स् ततः ॥ २.५२.७६ ॥
他听完兄长的全部吩咐，毫无违抗，先扶майтхили悉多上船，之后自律的罗什曼那也登上了船。
2.52.77
अथ आरुरोह तेजस्वी स्वयम् लक्ष्मण पूर्वजः ।
ततः निषाद अधिपतिर् गुहो ज्ञातीन् अचोदयत् ॥ २.५२.७७ ॥
此时光辉的罗什曼那之兄亲自登上了船；随后尼沙陀之主古诃吩咐他的亲族。
2.52.78
राघवोऽपि महातेजा नावमारुह्य ताम् ततः ।
ब्रह्मवत् क्षत्रवच्चैव जजाप हितमात्मनः ॥ २.५२.७८ ॥
光辉伟大的罗怙之裔（罗摩）也登上那只船，然后像婆罗门和刹帝利那样默诵，为自己祈求福祉。
2.52.79
आचम्य च यथाशास्त्रम् नदीम् ताम् सह सीतया ।
प्राणमत्प्रीतिसम्हृष्टो लक्ष्मणश्चामितप्रभः ॥ २.५२.७९ ॥
依照经典漱口净身后，他与悉多一同向那条河致敬；光明无量的罗什曼那满怀爱敬与喜悦，也向河致敬。
2.52.80
अनुज्ञाय सुमन्त्रम् च सबलम् चैव तम् गुहम् ।
आस्थाय नावम् रामः तु चोदयाम् आस नाविकान् ॥ २.५२.८० ॥
告别苏曼陀罗及其军队的古诃后，罗摩登上船，命令船夫划船前行。
2.52.81
ततः तैः चोदिता सा नौः कर्ण धार समाहिता ।
शुभ स्फ्य वेग अभिहता शीघ्रम् सलिलम् अत्यगात् ॥ २.५२.८१ ॥
于是那只船在船夫的催促下，由舵手小心掌舵，凭借精美船桨的推力，迅速地渡过了水面。
2.52.82
मध्यम् तु समनुप्राप्य भागीरथ्याः तु अनिन्दिता ।
वैदेही प्रान्जलिर् भूत्वा ताम् नदीम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.५२.८२ ॥
悉多抵达婆吉罗提河中央时，这位无可指摘的毗提诃公主双手合十，对那条河说道。
2.52.83
पुत्रः दशरथस्य अयम् महा राजस्य धीमतः ।
निदेशम् पालयतु एनम् गन्गे त्वद् अभिरक्षितः ॥ २.५२.८३ ॥
愿这位大王、智者十车王之子遵行父命；恒河啊，愿他在你的庇护下如此行事。
2.52.84
चतुर् दश हि वर्षाणि समग्राणि उष्य कानने ।
भ्रात्रा सह मया चैव पुनः प्रत्यागमिष्यति ॥ २.५२.८४ ॥
在林中度过整整十四年之后，他将与兄弟和我一同重新归来。
2.52.85
ततः त्वाम् देवि सुभगे क्षेमेण पुनर् आगता ।
यक्ष्ये प्रमुदिता गन्गे सर्व काम समृद्धये ॥ २.५२.८५ ॥
女神啊，有福之人啊，我平安地归来了。恒河啊，我将欢喜地祭拜你，以成就一切心愿。
2.52.86
त्वम् हि त्रिपथगा देवि ब्रह्म लोकम् समीक्षसे ।
भार्या च उदधि राजस्य लोके अस्मिन् सम्प्रदृश्यसे ॥ २.५२.८६ ॥
女神啊，你流经三条河道，你注视着梵天之界。在这个世界上，你也显现为海洋之王的妻子。
2.52.87
सा त्वाम् देवि नमस्यामि प्रशम्सामि च शोभने ।
प्राप्त राज्ये नर व्याघ्र शिवेन पुनर् आगते ॥ २.५२.८७ ॥
女神啊，光彩照人的你啊，我向你礼拜、赞颂你，因为人中之雄已获得王位，平安归来。
2.52.88
गवाम् शत सहस्राणि वस्त्राणि अन्नम् च पेशलम् ।
ब्राह्मणेभ्यः प्रदास्यामि तव प्रिय चिकीर्षया ॥ २.५२.८८ ॥
出于让你欢喜的心愿，我将把数十万头牛、衣物和精美的食物布施给婆罗门。
2.52.89
सुराघटसहस्रेण माम्सभूतोदनेन च ।
यक्ष्ये त्वाम् प्रयता देवि पुरीम् पुनरुपागता ॥ २.५२.८९ ॥
女神啊，我回到城中，将以千瓮美酒和拌有肉的饭食，虔诚地祭拜你。
2.52.90
यानि त्वत्तीरवासीनि दैवतानि च सन्ति हि ।
तानि सर्वाणि यक्ष्यामि तीर्थान्यायतनानि च ॥ २.५२.९० ॥
凡居于你两岸的诸神，以及圣渡口和神庙，我都将加以祭拜。
2.52.91
पुनरेव महाबाहुर्मया भ्रात्रा च सम्गतः ।
अयोध्याम् वनवासात्तु प्रविशत्वनघोऽनघे ॥ २.५२.९१ ॥
无瑕的人啊，愿臂力强大的罗摩与我及兄弟重新相聚，结束森林流放，进入阿逾陀城。
2.52.92
तथा सम्भाषमाणा सा सीता गन्गाम् अनिन्दिता ।
दक्षिणा दक्षिणम् तीरम् क्षिप्रम् एव अभ्युपागमत् ॥ २.५२.९२ ॥
悉多如此说着，那无瑕的女子很快到达了恒河的南岸。
2.52.93
तीरम् तु समनुप्राप्य नावम् हित्वा नर ऋषभः ।
प्रातिष्ठत सह भ्रात्रा वैदेह्या च परम् तपः ॥ २.५२.९३ ॥
罗摩到达岸边，离开船只，与兄弟及维德哈公主一同前行。
2.52.94
अथ अब्रवीन् महा बाहुः सुमित्र आनन्द वर्धनम् ।
भव सम्रक्षणार्थाय सजने विजनेऽपि वा ॥ २.५२.९४ ॥
于是臂力强大的罗摩对使苏弥陀喜悦增长的罗什曼那说：“无论在有人居住之处还是荒僻之地，都要准备好守护。”
2.52.95
अवश्यम् रक्षणम् कार्यमदृष्टे विजने वने ।
अग्रतः गच्च सौमित्रे सीता त्वाम् अनुगच्चतु ॥ २.५२.९५ ॥
在荒僻的森林中，无所见之处，必须确保守护。苏弥特拉之子啊，走在前面，让悉多跟随你。
2.52.96
पृष्ठतः अहम् गमिष्यामि त्वाम् च सीताम् च पालयन् ।
अद्य दुह्खम् तु वैदेही वन वासस्य वेत्स्यति ॥ २.५२.९६ ॥
我将在后面行走，保护你和悉多。今天，维德哈公主将知道森林流放之苦。
2.52.97
न हि तावदतिक्रान्ता सुकरा काचन क्रिया ।
अद्य दुःखम् तु वैदेही वनवासस्य वेत्स्यति ॥ २.५२.९७ ॥
至今尚无一事易成；今日维德赫女将知晓林中流放之苦。
2.52.98
प्रणष्टजनसम्बाधम् क्षेत्रारामविवर्बितम् ।
विषमम् च प्रपातम् च वनमद्य प्रवेक्ष्यति ॥ २.५२.९८ ॥
今日她将进入那无人烟、无田园的密林，崎岖而多陡崖。
2.52.99
श्रुत्वा रामस्य वचनम् प्रतिस्थे लक्ष्मणोऽग्रतः ।
अनन्तरम् च सीताया राघवो रघनन्धनः ॥ २.५२.९९ ॥
罗摩的话传入耳中，罗什曼那走在前面；悉多之后，罗怙族的欢乐者罗伽婆随行。
2.52.100
गतम् तु गन्गा पर पारम् आशु ।
रामम् सुमन्त्रः प्रततम् निरीक्ष्य ।
अध्व प्रकर्षात् विनिवृत्त दृष्टिर् ।
र्मुमोच बाष्पम् व्यथितः तपस्वी ॥ २.५२.१०० ॥
罗摩已迅速渡过恒河到达对岸，苏曼陀罗不停地凝望；因道路远去，目光收回，悲伤的苦行者落下泪来。
2.52.101
स लोकपालप्रतिमप्रभाववाम् ।
स्तीर्त्वा महात्मा वरदो महानदीम् ।
ततः समृद्धान् शुभसस्यमालिनः ।
क्रमेण वत्सान् मुदितानुपागमत् ॥ २.५२.१०१ ॥
那位与世界守护者同等威能的大德者，赐福者，渡过那大河之后，逐渐来到繁荣欢乐、庄稼丰美的村落。
2.52.102
तौ तत्र हत्वा चतुरः महा मृगान् ।
वराहम् ऋश्यम् पृषतम् महा रुरुम् ।
आदाय मेध्यम् त्वरितम् बुभुक्षितौ।
वासाय काले ययतुर् वनः पतिम् ॥ २.५२.१०२ ॥
二人在那里杀死了四只大鹿——野猪、ṛśya、斑羚和大ruru，迅速取了洁净的肉，因饥饿，适时前往森林之主（一棵大树）处歇息。