蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 2.53
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.53.1
स तम् वृक्षम् समासाद्य सम्ध्याम् अन्वास्य पश्चिमाम् ।
रामः रमयताम् श्रेष्ठैति ह उवाच लक्ष्मणम् ॥ २.५३.१ ॥
罗摩到达那棵树下，完成西方黄昏祭礼后，令众人欢喜者中最优秀的罗摩对罗什曼那说道。
2.53.2
अद्य इयम् प्रथमा रात्रिर् याता जन पदात् बहिः ।
या सुमन्त्रेण रहिता ताम् न उत्कण्ठितुम् अर्हसि ॥ २.५३.२ ॥
今夜是我们第一次在国土之外度过的夜晚，没有苏曼特拉相伴。你不该为此思念。
2.53.3
जागर्तव्यम् अतन्द्रिभ्याम् अद्य प्रभृति रात्रिषु ।
योग क्षेमः हि सीताया वर्तते लक्ष्मण आवयोह् ॥ २.५३.३ ॥
从今以后，我们二人夜里都必须不眠警醒，罗什曼那，悉多的安危全系于我们二人身上。
2.53.4
रात्रिम् कथम्चित् एव इमाम् सौमित्रे वर्तयामहे ।
उपावर्तामहे भूमाव् आस्तीर्य स्वयम् आर्जितैः ॥ २.५३.४ ॥
苏弥特拉之子啊，我们总算度过这夜，把自己收集来的东西铺在地上，躺下休息。
2.53.5
स तु सम्विश्य मेदिन्याम् महा अर्ह शयन उचितः ।
इमाः सौमित्रये रामः व्याजहार कथाः शुभाः ॥ २.५३.५ ॥
他本应安卧于华美床榻之上，此刻却躺在大地上，向苏弥特利（罗什曼那）说出了这些吉祥的话。
2.53.6
ध्रुवम् अद्य महा राजो दुह्खम् स्वपिति लक्ष्मण ।
कृत कामा तु कैकेयी तुष्टा भवितुम् अर्हति ॥ २.५३.६ ॥
罗什曼那，想必大王今夜在忧伤中入睡了，而心愿已偿的吉迦耶伊，理应感到满足。
2.53.7
सा हि देवी महा राजम् कैकेयी राज्य कारणात् ।
अपि न च्यावयेत् प्राणान् दृष्ट्वा भरतम् आगतम् ॥ २.५३.७ ॥
那位王后吉迦伊，为了王国，见到归来的婆罗多，甚至可能夺去大王的性命。
2.53.8
अनाथः चैव वृद्धः च मया चैव विनाकृतः ।
किम् करिष्यति काम आत्मा कैकेय्या वशम् आगतः ॥ २.५३.८ ॥
他无人庇护，年迈，又与我分离，被吉迦伊所控，欲望之身将会做什么呢？
2.53.9
इदम् व्यसनम् आलोक्य राज्ञः च मति विभ्रमम् ।
कामएव अर्ध धर्माभ्याम् गरीयान् इति मे मतिः ॥ २.५३.९ ॥
见此灾祸与大王心智之迷乱，我的看法是：欲望本身比财富与法更为沉重。
2.53.10
को हि अविद्वान् अपि पुमान् प्रमदायाः कृते त्यजेत् ।
चन्द अनुवर्तिनम् पुत्रम् तातः माम् इव लक्ष्मण ॥ २.५३.१० ॥
哪个无智之人，为了女人，会抛弃像我这样追随他如月亮般的儿子，就像父亲抛弃了我一样？
2.53.11
सुखी बत सभार्यः च भरतः केकयी सुतः ।
मुदितान् कोसलान् एको यो भोक्ष्यति अधिराजवत् ॥ २.५३.११ ॥
吉迦伊之子婆罗多与妻子确实会幸福；他一人便将如至尊之王般享用欢喜的憍萨罗人。
2.53.12
स हि सर्वस्य राज्यस्य मुखम् एकम् भविष्यति ।
ताते च वयसा अतीते मयि च अरण्यम् आश्रिते ॥ २.५३.१२ ॥
当父王年迈，我也已栖身森林时，他将成为整个王国唯一的面容。
2.53.13
अर्थ धर्मौ परित्यज्य यः कामम् अनुवर्तते ।
एवम् आपद्यते क्षिप्रम् राजा दशरथो यथा ॥ २.५३.१३ ॥
舍弃利益与正法而顺从欲望的人，会很快陷入这样的灾难，正如国王十车王。
2.53.14
मन्ये दशरथ अन्ताय मम प्रव्राजनाय च ।
कैकेयी सौम्य सम्प्राप्ता राज्याय भरतस्य च ॥ २.५३.१४ ॥
温和的人啊，我想，甘伽伊到来，是为了十车王的死亡、我的流放，也是为了婆罗多的王位。
2.53.15
अपि इदानीम् न कैकेयी सौभाग्य मद मोहिता ।
कौसल्याम् च सुमित्राम् च सम्प्रबाधेत मत् कृते ॥ २.५३.१५ ॥
如今甘伽伊被好运的傲慢所迷惑，难道不会因为我而逼迫憍萨厘与苏弥陀罗吗？
2.53.16
मा स्म मत् कारणात् देवी सुमित्रा दुह्खम् आवसेत् ।
अयोध्याम् इतएव त्वम् काले प्रविश लक्ष्मण ॥ २.५३.१६ ॥
不要因为我，让王后苏弥陀罗陷入悲痛。罗什曼那啊，你从这里适时进入阿逾陀吧。
2.53.17
अहम् एको गमिष्यामि सीतया सह दण्डकान् ।
अनाथाया हि नाथः त्वम् कौसल्याया भविष्यसि ॥ २.५३.१७ ॥
我将与悉多一同独自前往檀陀迦森林。你将成为无依无靠的憍萨厘的依靠。
2.53.18
क्षुद्र कर्मा हि कैकेयी द्वेषात् अन्याय्यम् आचरेत् ।
परिदद्या हि धर्मज्ञे भरते मम मातरम् ॥ २.५३.१८ ॥
甘伽伊行为卑劣，出于憎恨可能做出不义之事，啊，知法者，她可能把我的母亲交给婆罗多。
2.53.19
नूनम् जाति अन्तरे कस्मिम्स् स्त्रियः पुत्रैः वियोजिताः ।
जनन्या मम सौमित्रे तत् अपि एतत् उपस्थितम् ॥ २.५३.१९ ॥
想必前世某世中，有些女子使自己的儿子与自己分离；所以，萨米特里啊，这也降临到了我的母亲身上。
2.53.20
मया हि चिर पुष्टेन दुह्ख सम्वर्धितेन च ।
विप्रायुज्यत कौसल्या फल काले धिग् अस्तु माम् ॥ २.५३.२० ॥
因我这个长久被养育、在苦难中长大的人，正当应享福报之时，考萨利亚与我分离了；愿我蒙受羞辱！
2.53.21
मा स्म सीमन्तिनी काचिज् जनयेत् पुत्रम् ईदृशम् ।
सौमित्रे यो अहम् अम्बाया दद्मि शोकम् अनन्तकम् ॥ २.५३.२१ ॥
萨米特里啊，愿没有女子生下像我这样的儿子，我给母亲带来了无尽的悲痛。
2.53.22
मन्ये प्रीति विशिष्टा सा मत्तः लक्ष्मण सारिका ।
यस्याः तत् श्रूयते वाक्यम् शुक पादम् अरेर् दश ॥ २.५३.२२ ॥
啊，罗什曼那，我想她比我更为亲爱，因为她那里听得见鸲鹆的话语，如同鹦鹉的脚爪一般。
2.53.23
शोचन्त्याः च अल्प भाग्याया न किम्चित् उपकुर्वता ।
पुर्त्रेण किम् अपुत्राया मया कार्यम् अरिम् दम ॥ २.५३.२३ ॥
对于悲伤、命运不佳的母亲，像我这样的儿子毫无益处。啊，制敌者，对于仿佛没有儿子的她，我还能做什么？
2.53.24
अल्प भाग्या हि मे माता कौसल्या रहिता मया ।
शेते परम दुह्ख आर्ता पतिता शोक सागरे ॥ २.५३.२४ ॥
我那命运不佳的母亲考萨利亚，失去了我，被极大的苦痛折磨，倒卧在悲伤的海洋之中。
2.53.25
एको हि अहम् अयोध्याम् च पृथिवीम् च अपि लक्ष्मण ।
तरेयम् इषुभिः क्रुद्धो ननु वीर्यम् अकारणम् ॥ २.५३.२५ ॥
啊，罗什曼那，我若愤怒，独自便可以箭夺取阿逾陀与大地；我的勇力绝非无因。
2.53.26
अधर्म भय भीतः च पर लोकस्य च अनघ ।
तेन लक्ष्मण न अद्य अहम् आत्मानम् अभिषेचये ॥ २.५३.२६ ॥
无罪的罗什曼那啊，我因畏惧不义与来世之罪而心存恐惧，今日不会为自己举行灌顶。
2.53.27
एतत् अन्यच् च करुणम् विलप्य विजने बहु ।
अश्रु पूर्ण मुखो रामः निशि तूष्णीम् उपाविशत् ॥ २.५३.२७ ॥
罗摩在僻静处如此这般以及其他许多悲痛的哀叹之后，满面泪水，于夜中默然坐下。
2.53.28
विलप्य उपरतम् रामम् गत अर्चिषम् इव अनलम् ।
समुद्रम् इव निर्वेगम् आश्वासयत लक्ष्मणः ॥ २.५३.२८ ॥
罗什曼那如大海般沉稳，安慰了停止悲叹、如火焰熄灭的罗摩。
2.53.29
ध्रुवम् अद्य पुरी रामायोध्या युधिनाम् वर ।
निष्प्रभा त्वयि निष्क्रान्ते गत चन्द्रा इव शर्वरी ॥ २.५३.२९ ॥
战士中最优秀者啊，你一旦离去，罗摩的阿逾陀城今日必将失去光彩，如同没有月亮的夜晚。
2.53.30
न एतत् औपयिकम् राम यद् इदम् परितप्यसे ।
विषादयसि सीताम् च माम् चैव पुरुष ऋषभ ॥ २.५३.३० ॥
罗摩啊，你这般悲伤并不恰当；人中雄牛啊，你使悉多和我也痛苦了。
2.53.31
न च सीता त्वया हीना न च अहम् अपि राघव ।
मुहूर्तम् अपि जीवावो जलान् मत्स्याव् इव उद्धृतौ ॥ २.५३.३१ ॥
没有你，悉多和我连一刻也活不下去，啊，罗怙婆！我们就像两条被拉出水面的鱼。
2.53.32
न हि तातम् न शत्रुघ्नम् न सुमित्राम् परम् तप ।
द्रष्टुम् इच्चेयम् अद्य अहम् स्वर्गम् वा अपि त्वया विना ॥ २.५३.३२ ॥
啊，克敌者！没有你，我今天不愿见父亲、舍睹那，也不愿见须弥多罗，甚至不愿见天堂。
2.53.33
ततस्तत्र सुखासीने नातिदूरे निरीक्ष्य ताम् ।
न्यग्रोधे सुकृताम् शय्याम् भेजाते धर्मवत्सलौ ॥ २.५३.३३ ॥
随后，二人看见她舒适地坐在不远处，两位热爱正法的兄弟便走向榕树下一张铺设妥当的床榻。
2.53.34
स लक्ष्मणस्य उत्तम पुष्कलम् वचो ।
निशम्य च एवम् वन वासम् आदरात् ।
समाः समस्ता विदधे परम् तपः ।
प्रपद्य धर्मम् सुचिराय राघवः ॥ २.५३.३४ ॥
罗怙婆听了罗什曼那优美而充实的话语，便恭敬地接受了林居，依止正法，决心长年修持至高的苦行。
2.53.35
ततस्तु तस्मिन् विजने वने तदा ।
महाबलौ राघववम्शवर्धनौ ।
न तौ भयम् सम्भ्रममभ्युपेयतु ।
र्यथैव सिम्हौ गिरिसानुगोचरौ ॥ २.५३.३५ ॥
那时，在那寂静的森林中，这两位光大罗怙家族的大力者，既不感到恐惧，也不慌乱，正如游行于山坡上的两头狮子一样。