ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.54
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.54.1
ते तु तस्मिन् महा वृक्षौषित्वा रजनीम् शिवाम् ।
विमले अभ्युदिते सूर्ये तस्मात् देशात् प्रतस्थिरे ॥ २.५४.१ ॥
ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਂ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹੇਠਾਂ ਸ਼ੁਭ ਰਾਤ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਨਿਰਮਲ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਉਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਤੁਰ ਪਏ।
2.54.2
यत्र भागीरथी गन्गा यमुनाम् अभिवर्तते ।
जग्मुस् तम् देशम् उद्दिश्य विगाह्य सुमहद् वनम् ॥ २.५४.२ ॥
ਜਿੱਥੇ ਭਾਗੀਰਥੀ ਗੰਗਾ ਯਮੁਨਾ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋ ਕੇ ਤੁਰ ਪਏ।
2.54.3
ते भूमिम् आगान् विविधान् देशामः च अपि मनो रमान् ।
अदृष्ट पूर्वान् पश्यन्तः तत्र तत्र यशस्विनः ॥ २.५४.३ ॥
ਉਹ ਯਸ਼ਸਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਇਲਾਕਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਥਾਂ-ਥਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਗਏ।
2.54.4
यथा क्षेमेण गच्चन् स पश्यमः च विविधान् द्रुमान् ।
निवृत्त मात्रे दिवसे रामः सौमित्रिम् अब्रवीत् ॥ २.५४.४ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤੁਰਦਿਆਂ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਿਆਂ, ਦਿਨ ਢਲਣ ਵੇਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.54.5
प्रयागम् अभितः पश्य सौमित्रे धूमम् उन्नतम् ।
अग्नेर् भगवतः केतुम् मन्ये सम्निहितः मुनिः ॥ २.५४.५ ॥
ਹੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਵੇਖੋ, ਉੱਚਾ ਉੱਠਦਾ ਧੂੰਆਂ ਵੇਖੋ; ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨੇੜੇ ਕੋਈ ਮੁਨੀ ਹੈ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ ਦੀ ਧੂਹ ਹੈ।
2.54.6
नूनम् प्राप्ताः स्म सम्भेदम् गन्गा यमुनयोः वयम् ।
तथा हि श्रूयते शम्ब्दो वारिणा वारि घट्टितः ॥ २.५४.६ ॥
ਯਕੀਨਨ ਅਸੀਂ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ।
2.54.7
दारूणि परिभिन्नानि वनजैः उपजीविभिः ।
भरद्वाज आश्रमे च एते दृश्यन्ते विविधा द्रुमाः ॥ २.५४.७ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰੋਜ਼ੀ ਕਮਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੀਰੀਆਂ ਗਈਆਂ ਲੱਕੜਾਂ, ਅਤੇ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਇਹ ਤਰ੍ਹਾਂ-ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
2.54.8
धन्विनौ तौ सुखम् गत्वा लम्बमाने दिवा करे ।
गन्गा यमुनयोह् सम्धौ प्रापतुर् निलयम् मुनेः ॥ २.५४.८ ॥
ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਸੁਖ ਨਾਲ ਚੱਲ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਢਲਦੇ ਸਮੇਂ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
2.54.9
रामः तु आश्रमम् आसाद्य त्रासयन् मृग पक्षिणः ।
गत्वा मुहूर्तम् अध्वानम् भरद्वाजम् उपागमत् ॥ २.५४.९ ॥
ਰਾਮ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਰਸਤਾ ਤੈਅ ਕਰਕੇ ਭਰਦਵਾਜ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚੇ।
2.54.10
ततः तु आश्रमम् आसाद्य मुनेर् दर्शन कान्क्षिणौ ।
सीतया अनुगतौ वीरौ दूरात् एव अवतस्थतुः ॥ २.५४.१० ॥
ਫਿਰ ਆਸ਼ਰਮ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਮੁਨੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਖੜ੍ਹ ਗਏ।
2.54.11
स प्रविश्य महात्मानमृषिम् शिष्यगणैर्वऋतम् ।
सम्शितव्रतमेकाग्रम् तपसा लब्धचक्षुषम् ॥ २.५४.११ ॥
ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ; ਜੋ ਚੇਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਕਠੋਰ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ, ਇਕਾਗਰ ਅਤੇ ਤਪ ਨਾਲ ਅੰਤਰਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਨ।
2.54.12
हुत अग्नि होत्रम् दृष्ट्वा एव महा भागम् कृत अन्जलिः ।
रामः सौमित्रिणा सार्धम् सीतया च अभ्यवादयत् ॥ २.५४.१२ ॥
ਅਗਨੀਹੋਤਰ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਭਾਗ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਰਾਮ ਨੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
2.54.13
न्यवेदयत च आत्मानम् तस्मै लक्ष्मण पूर्वजः ।
पुत्रौ दशरथस्य आवाम् भगवन् राम लक्ष्मणौ ॥ २.५४.१३ ॥
ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਰਿਚੈ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਭਗਵਨ! ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ."
2.54.14
भार्या मम इयम् वैदेही कल्याणी जनक आत्मजा ।
माम् च अनुयाता विजनम् तपो वनम् अनिन्दिता ॥ २.५४.१४ ॥
"ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੈ, ਕਲਿਆਣੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ; ਇਸ ਸੁੰਨਸਾਨ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਈ ਹੈ, ਨਿਰਦੋਸ਼।"
2.54.15
पित्रा प्रव्राज्यमानम् माम् सौमित्रिर् अनुजः प्रियः ।
अयम् अन्वगमद् भ्राता वनम् एव दृढ व्रतः ॥ २.५४.१५ ॥
"ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਬਨਵਾਸ ਭੇਜੇ ਗਏ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ, ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਵ੍ਰਤੀ, ਇਸ ਬਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।"
2.54.16
पित्रा नियुक्ता भगवन् प्रवेष्यामः तपो वनम् ।
धर्मम् एव आचरिष्यामः तत्र मूल फल अशनाः ॥ २.५४.१६ ॥
"ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਭਗਵਨ, ਅਸੀਂ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ; ਉੱਥੇ ਮੂਲ-ਫਲ ਖਾ ਕੇ ਕੇਵਲ ਧਰਮ ਦਾ ਹੀ ਆਚਰਣ ਕਰਾਂਗੇ।"
2.54.17
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा राज पुत्रस्य धीमतः ।
उपानयत धर्म आत्मा गाम् अर्घ्यम् उदकम् ततः ॥ २.५४.१७ ॥
ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ (ਮੁਨੀ) ਨੇ ਫਿਰ ਗਾਂ, ਅਰਘ੍ਯ ਅਤੇ ਜਲ ਅੱਗੇ ਕੀਤੇ।
2.54.18
नानाविधानन्नरसान् वन्यमूलफलाश्रयान् ।
तेभ्यो ददौ तप्ततपा वासम् चैवाभ्यकल्पयत् ॥ २.५४.१८ ॥
ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਅੰਨ-ਰਸ ਅਤੇ ਬਨ ਦੇ ਮੂਲ-ਫਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ; ਤਪ ਨਾਲ ਤਪੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਵਾਸ ਦਾ ਵੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ।
2.54.19
मृग पक्षिभिर् आसीनो मुनिभिः च समन्ततः ।
रामम् आगतम् अभ्यर्च्य स्वागतेन आह तम् मुनिः ॥ २.५४.१९ ॥
ਹਿਰਨਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਚੁਫੇਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਬੈਠੇ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨੇ ਆਏ ਰਾਮ ਦਾ ਸਵਾਗਤ-ਵਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.54.20
प्रतिगृह्य च ताम् अर्चाम् उपविष्टम् स राघवम् ।
भरद्वाजो अब्रवीद् वाक्यम् धर्म युक्तम् इदम् तदा ॥ २.५४.२० ॥
ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਕਬੂਲ ਕਰਕੇ ਬੈਠੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਉਸ ਵੇਲੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.54.21
चिरस्य खलु काकुत्स्थ पश्यामि त्वाम् इह आगतम् ।
श्रुतम् तव मया च इदम् विवासनम् अकारणम् ॥ २.५४.२१ ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਸੱਚਮੁੱਚ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਇਹ ਬਨਵਾਸ ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ।
2.54.22
अवकाशो विविक्तः अयम् महा नद्योह् समागमे ।
पुण्यः च रमणीयः च वसतु इह भगान् सुखम् ॥ २.५४.२२ ॥
ਦੋ ਮਹਾਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ ਇਹ ਇਕਾਂਤ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਰਮਣੀਕ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਸੋ।
2.54.23
एवम् उक्तः तु वचनम् भरद्वाजेन राघवः ।
प्रत्युवाच शुभम् वाक्यम् रामः सर्व हिते रतः ॥ २.५४.२३ ॥
ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਹਿੱਤ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
2.54.24
भगवन्न् इत आसन्नः पौर जानपदो जनः ।
सुदर्शमिह माम् प्रेक्ष्य मन्येऽह मिममाश्रमम् ॥ २.५४.२४ ॥
ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇੱਥੋਂ ਨੇੜੇ ਹੀ ਨਗਰ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੌਖਿਆਂ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਣਗੇ, ਇਸ ਆਸ਼ਰਮ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ।
2.54.25
आगमिष्यति वैदेहीम् माम् च अपि प्रेक्षको जनः ।
अनेन कारणेन अहम् इह वासम् न रोचये ॥ २.५४.२५ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਲੋਕ ਆਉਣਗੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣਾ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ।
2.54.26
एक अन्ते पश्य भगवन्न् आश्रम स्थानम् उत्तमम् ।
रमते यत्र वैदेही सुख अर्हा जनक आत्मजा ॥ २.५४.२६ ॥
ਹੇ ਭਗਵਨ, ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਇਸ ਉੱਤਮ ਆਸ਼ਰਮ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਖ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਣੀ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਵੈਦੇਹੀ ਖੁਸ਼ ਰਹੇਗੀ।
2.54.27
एतत् श्रुत्वा शुभम् वाक्यम् भरद्वाजो महा मुनिः ।
राघवस्य ततः वाक्यम् अर्थ ग्राहकम् अब्रवीत् ॥ २.५४.२७ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਮੁਨੀ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਅਰਥ-ਭਰਪੂਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.54.28
दश क्रोशैतः तात गिरिर् यस्मिन् निवत्स्यसि ।
महर्षि सेवितः पुण्यः सर्वतः सुख दर्शनः ॥ २.५४.२८ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਇੱਥੋਂ ਦਸ ਕੋਹ ਦੀ ਦੂਰੀ ਉੱਤੇ ਉਹ ਪਰਬਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਵਸੇਂਗਾ। ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਿਆ, ਪਵਿੱਤਰ, ਹਰ ਪਾਸਿਓਂ ਸੁਖਦਾਈ ਦਿਸਣ ਵਾਲਾ।
2.54.29
गो लान्गूल अनुचरितः वानर ऋष्क निषेवितः ।
चित्र कूटैति ख्यातः गन्ध मादन सम्निभः ॥ २.५४.२९ ॥
ਉਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਲੰਗੂਰ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਰਿੱਛ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਗੰਧਮਾਦਨ ਵਰਗਾ ਹੈ।
2.54.30
यावता चित्र कूटस्य नरः शृन्गाणि अवेक्षते ।
कल्याणानि समाधत्ते न पापे कुरुते मनः ॥ २.५४.३० ॥
ਜਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਮਨੁੱਖ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੋਂ ਤੱਕ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਪਾਪ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
2.54.31
ऋषयः तत्र बहवो विहृत्य शरदाम् शतम् ।
तपसा दिवम् आरूधाः कपाल शिरसा सह ॥ २.५४.३१ ॥
ਉੱਥੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀ ਸੌ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤਾਂ ਬਿਤਾ ਕੇ, ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਕਪਾਲ-ਸਿਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
2.54.32
प्रविविक्तम् अहम् मन्ये तम् वासम् भवतः सुखम् ।
इह वा वन वासाय वस राम मया सह ॥ २.५४.३२ ॥
ਮੈਂ ਸਮਝਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਵਾਸ ਇਕਾਂਤ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਮ, ਬਨਵਾਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਹੀ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹੋ।
2.54.33
स रामम् सर्व कामैः तम् भरद्वाजः प्रिय अतिथिम् ।
सभार्यम् सह च भ्रात्रा प्रतिजग्राह धर्मवित् ॥ २.५४.३३ ॥
ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਭਰਦਵਾਜ ਨੇ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਆਏ ਪਿਆਰੇ ਮਹਿਮਾਨ ਰਾਮ ਦਾ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਕੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
2.54.34
तस्य प्रयागे रामस्य तम् महर्षिम् उपेयुषः ।
प्रपन्ना रजनी पुण्या चित्राः कथयतः कथाः ॥ २.५४.३४ ॥
ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰ ਰਾਤ ਆਈ; ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾਵਾਂ ਸੁਣਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।
2.54.35
सीतातृतीय काकुत्स्थह् परिश्रान्तः सुखोचितः ।
भरद्वाजाश्रमे रम्ये ताम् रात्रि मवस्त्सुखम् ॥ २.५४.३५ ॥
ਸੀਤਾ ਸਮੇਤ ਤੀਜੇ, ਬਹੁਤ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੁਖ ਦੇ ਆਦੀ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਭਰਦਵਾਜ ਦੇ ਰਮਣੀਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਾਤ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੇ।
2.54.36
प्रभातायाम् रजन्याम् तु भरद्वाजम् उपागमत् ।
उवाच नर शार्दूलो मुनिम् ज्वलित तेजसम् ॥ २.५४.३६ ॥
ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਨਰਸ਼ਾਰਦੂਲ ਰਾਮ ਭਰਦਵਾਜ ਕੋਲ ਗਏ ਅਤੇ ਜਗਮਗਾਉਂਦੇ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਨੂੰ ਬੋਲੇ।
2.54.37
शर्वरीम् भवनन्न् अद्य सत्य शील तव आश्रमे ।
उषिताः स्म इह वसतिम् अनुजानातु नो भवान् ॥ २.५४.३७ ॥
ਹੇ ਸੱਤਿਆਸ਼ੀਲ, ਅੱਜ ਰਾਤ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ। ਹੁਣ ਇੱਥੋਂ ਜਾਣ ਦੀ ਸਾਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।
2.54.38
रात्र्याम् तु तस्याम् व्युष्टायाम् भरद्वाजो अब्रवीद् इदम् ।
मधु मूल फल उपेतम् चित्र कूटम् व्रज इति ह ॥ २.५४.३८ ॥
ਉਸ ਰਾਤ ਦੇ ਲੰਘਣ ਮਗਰੋਂ ਸਵੇਰ ਹੋਈ ਤਾਂ ਭਰਦ੍ਵਾਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ਹਿਦ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਨੂੰ ਜਾਓ।"
2.54.39
वासमौपयिकम् मन्ये तव राम महाबल ।
नानानगगणोपेतः किन्नरोरगसेवितह् ॥ २.५४.३९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਰਾਮ, ਮੇਰੇ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਠੀਕ ਥਾਂ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਤੇ ਨਾਗਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.54.40
मयूरनादाभिरुतो गजराजनिषेवितः ।
गम्यताम् भवता शैलश्चित्रकूटः स विश्रुतः ॥ २.५४.४० ॥
ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਕੂਕ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ, ਗਜਰਾਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਮਸ਼ਹੂਰ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.54.41
पुण्यश्च रमणीयश्च बहुमूलफलायुतः ।
तत्र कुन्जर यूथानि मृग यूथानि च अभितः ॥ २.५४.४१ ॥
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਉੱਥੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਅਤੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ।
2.54.42
विचरन्ति वन अन्तेषु तानि द्रक्ष्यसि राघव ।
सरित्प्रस्रवणप्रस्थान् दरीकन्धरनिर्घरान् ॥ २.५४.४२ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋਗੇ। ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਚਸ਼ਮਿਆਂ ਵਾਲੇ ਪਠਾਰ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਘਾਟੀਆਂ ਅਤੇ ਝਰਨੇ।
2.54.43
चरतः सीतया सार्धम् नन्दिष्यति मनस्तव ।
प्रहृष्ट कोयष्टिक कोकिल स्वनैः ।
र्विनादितम् तम् वसुधा धरम् शिवम् ।
मृगैः च मत्तैः बहुभिः च कुन्जरैः ।
सुरम्यम् आसाद्य समावस आश्रमम् ॥ २.५४.४३ ॥
ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਿਆਂ ਤੇਰਾ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇਗਾ। ਕੋਇਲਾਂ ਅਤੇ ਗਿੱਦੜਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸ਼ੁਭ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ, ਮਦ-ਮਸਤ ਅਨੇਕ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਸ ਅਤਿ ਰਮਣੀਕ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰ।