ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.55.1
उषित्वा रजनीम् तत्र राजपुत्रावरिम्दमौ ।
महर्षिमभिवाद्याथ जग्मतुस्तम् गिरिम् प्रति ॥ २.५५.१ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು, ಶತ್ರುದಮನರಾದ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಮಹರ್ಷಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ಪರ್ವತದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
2.55.2
तेषाम् चैव स्वस्त्ययनम् महर्षिः स चकार ह ।
प्रस्थिताम्श्चैव तान् प्रेक्ष्यपिता पुत्रानिवान्वगात् ॥ २.५५.२ ॥
ಮಹರ್ಷಿ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಸ್ತ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು; ಹೊರಟು ನಿಂತ ಅವರನ್ನು ನೋಡಿ, ತಂದೆಯು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು.
2.55.3
ततः प्रचक्रमे वक्तुम् वचनम् स महामुनिः ।
भर्द्वाजो महातेजा रामम् सत्यपराक्रमम् ॥ २.५५.३ ॥
ಆಗ ಆ ಮಹಾಮುನಿ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಭರದ್ವಾಜರು ಸತ್ಯಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
2.55.4
गङ्गायमुनयोः सन्धिमासाद्य मनुजर्षभौ ।
कालिन्दीमनुगच्छेताम् नदीम् पश्चान्मुखाश्रिताम् ॥ २.५५.४ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ನೀವಿಬ್ಬರೂ, ಗಂಗೆ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ಸಂಗಮವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಆ ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಹೋಗಿ.
2.55.5
अथासाद्य तु कालिन्दीं शीघ्रस्रोतसमापगाम् ।
तस्यास्तीर्थम् प्रचरितम् पुराणम् प्रेक्ष्य राघवौ ॥ २.५५.५ ॥
ನಂತರ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಕಾಲಿಂದಿ (ಯಮುನೆ) ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅದರ ಪುರಾತನವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನೋಡಿ, ಓ ರಾಘವರೇ,
2.55.6
तत्र यूयम् प्लवम् कृत्वा तरतांशुमतीं नदीम् ।
ततो न्यग्रोधमासाद्य महान्तम् हरितच्छदम् ॥ २.५५.६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ನೀವಿಬ್ಬರೂ ತೆಪ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಂಶುಮತಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ; ನಂತರ ಹಸಿರೆಲೆಯ ದೊಡ್ಡ ಆಲದ ಮರವನ್ನು ತಲುಪಿ.
2.55.7
विवृद्धम् बहुभिर्वऋक्षैह् श्यामम् सिद्धोपसेवितम् ।
तस्मै सीताञ्जलिम् कृत्वा प्रयुञ्जीताशिषः शिवाः ॥ २.५५.७ ॥
ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಕೋತಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಕಪ್ಪಾದ, ಸಿದ್ಧ ಮುನಿಗಳು ಸೇವಿಸುವ ಆ ವಿಶಾಲ ವೃಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೀತೆ ಅಂಜಲಿ ಮಾಡಿ ಶುಭಾಶೀರ್ವಾದ ಬೇಡಲಿ.
2.55.8
समासाद्य तु तम् वृक्षम् वसेद्वातिक्रमेत वा ।
क्रोशमात्रम् ततो गत्वा नीलम् द्रक्ष्यथ काननम् ॥ २.५५.८ ॥
ಆ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ತಲುಪಿ ತಂಗಬಹುದು ಅಥವಾ ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಕ್ರೋಶ ದೂರ ಸಾಗಿದರೆ ನೀಲವರ್ಣದ ಅರಣ್ಯ ಕಾಣುವುದು.
2.55.9
पलाशबदरीमिश्रम् रम्यम् वम्शैश्च यामुनैः ।
स पन्थाश्चित्रकूटस्य गतः सुबहुशो मया ॥ २.५५.९ ॥
ಪಲಾಶ ಮತ್ತು ಬದರಿ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಯಮುನಾ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ರಮ್ಯವಾದ ಆ ದಾರಿ ಚಿತ್ರಕೂಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ನಾನು ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಡೆದಿದ್ದೇನೆ.
2.55.11
रम्ये मार्दवयुक्तश्च वनदावैर्विपर्जितः ।
अभिवाद्य तथेत्युक्त्वा रामेण विनिवर्तितः ।
उपावृत्ते मुनौ तस्मिन् रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ २.५५.११ ॥
ರಮ್ಯವೂ ಮೃದುವೂ ಆದ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚುಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ, ಮುನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ 'ಹಾಗೆಯೇ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ರಾಮನು ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನು. ಆ ಮುನಿ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.55.13
कृतपुण्याः स्म सौमित्रे मुनिर्यन्नोऽनुकम्पते ।
सीतामेवाग्रतः कृत्वा कालिन्दीम् जग्मतुर्नदीम् ।
अथा साद्य तु कालिन्दीम् शीघ्रस्रोतोवहाम् नदीम् ॥ २.५५.१३ ॥
ಸುಮಿತ್ರೆಯ ಮಗನೇ, ಮುನಿ ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಕರುಣೆ ತೋರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನಾವು ಪುಣ್ಯವಂತರು. ಸೀತೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟು ಅವರು ಕಾಳಿಂದಿ ನದಿಯ ಕಡೆ ಹೋದರು. ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಕಾಳಿಂದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ—
2.55.14
तौ काष्ठसम्घातमथो चक्रतुस्तु महाप्लवम् ॥ २.५५.१४ ॥
ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೆಪ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
2.55.15
शुष्कैर्वम्शैः समास्तीर्णमुशीरैश्च समावृतम् ।
ततो वेतसशाखाश्च जम्बूशाखाश्च वीर्यवान् ॥ २.५५.१५ ॥
ಒಣಗಿದ ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟು, ಉಶೀರ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿ; ನಂತರ ವೀರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವೇತಸ ಶಾಖೆಗಳಿಂದಲೂ ಜಂಬೂ ಶಾಖೆಗಳಿಂದಲೂ.
2.55.16
चकार लक्ष्मणश्छित्वा सीतायाः सुखमासनम् ।
तत्र श्रियमिवाचिन्त्याम् रामो दाशरथिः प्रियाम् ॥ २.५५.१६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸೀತೆಗಾಗಿ ಸುಖಕರವಾದ ಆಸನವನ್ನು ಮಾಡಿದನು; ಅಲ್ಲಿ ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು, ಅಚಿಂತ್ಯ ಶೋಭೆಯಂತೆ (ಕೂರಿಸಿದನು).
2.55.18
प्लवे कठिनकाजम् च रामश्चक्रे सहायुधैः ।
आरोप्य प्रथमम् सीताम् सम्घाटम् प्रतिगृह्य तौ ॥ २.५५.१८ ॥
ರಾಮನು ಆಯುಧಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮರವನ್ನು (ಕಟ್ಟಿದನು); ಮೊದಲು ಸೀತೆಯನ್ನು ಏರಿಸಿ, ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಕಟ್ಟಿದ ರಚನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು.
2.55.19
ततः प्रतेरतुर्य त्तौ वीरौ दशरथात्मजौ ।
कालिन्दीमध्यमायाता सीता त्वेनामवन्दत ॥ २.५५.१९ ॥
ನಂತರ ಆ ಇಬ್ಬರು ವೀರ ದಶರಥ ಪುತ್ರರು ದಾಟಿದರು; ಕಾಳಿಂದಿಯ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಸೀತೆ ಆ ನದಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.
2.55.20
स्वस्ति देवि तरामि त्वाम् पार्येन्मे पतिर्वतम् ।
यक्ष्ये त्वाम् गोनहस्रेण सुराघटशतेन च ॥ २.५५.२० ॥
ಸ್ವಸ್ತಿ ಆಗಲಿ, ದೇವಿ! ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಪತಿಯ ವ್ರತವನ್ನು ನನಗೆ ಆಚೆ ದಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸು. ಲಕ್ಷ ಗೋವುಗಳಿಂದಲೂ ನೂರು ಮಡಕೆ ಸುರೆಯಿಂದಲೂ ನಿನ್ನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವೆನು.
2.55.21
स्वस्ति प्रत्यागते रामे पुरीमिक्ष्वाकुपालिताम् ।
कालिन्दीमथ सीता तु याचमाना कृताञ्जलिः ॥ २.५५.२१ ॥
ರಾಮನು ಹಿಂತಿರುಗಿ ಇಕ್ಷ್ವಾಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಸ್ವಸ್ತಿ ಆಗಲಿ. ಆಮೇಲೆ ಸೀತೆ ಕೈಮುಗಿದು ಕಾಳಿಂದಿಯನ್ನು ಬೇಡಿದಳು.
2.55.22
तीरमेवाभिसम्प्राप्ता दक्षिणम् वरवर्णिनी ।
ततः प्लवेनाम्शुमतीम् शीघ्रगामूर्मिमालिनीम् ॥ २.५५.२२ ॥
ಸುಂದರ ವರ್ಣದ ಸೀತೆ ದಕ್ಷಿಣ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದಳು. ನಂತರ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ, ಅಲೆಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಅಂಶುಮತಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಳು.
2.55.23
तीरजैर्बहुभिर्वृक्षैः सम्तेरुर्यमुनाम् नदीम् ।
ते तीर्णाः प्लवमुत्सृज्य प्रस्थाय यमुनावनात् ॥ २.५५.२३ ॥
ತೀರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಅನೇಕ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಅವರು ಯಮುನಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರು. ನದಿ ದಾಟಿದ ನಂತರ ದೋಣಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಯಮುನಾ ವನದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು.
2.55.24
श्यामम् न्यग्रोधमासेदुः शीतलम् हरितच्छदम् ।
न्य्ग्रोधम् तमुपागम्य वैदेहि वाक्यमब्रवीत् ॥ २.५५.२४ ॥
ಅವರು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ತಂಪಾದ, ಹಸಿರು ಎಲೆಗಳ ಆಲದ ಮರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಆ ಆಲದ ಮರದ ಬಳಿ ಬಂದು ವೈದೇಹಿ ಈ ಮಾತು ಹೇಳಿದಳು.
2.55.25
नमस्तेऽन्तु महावृक्ष पारयेन्मे पतिर्वतम् ।
कौसल्याम् चैव पश्येयम् सुमित्राम् च यशस्विनीम् ॥ २.५५.२५ ॥
ಓ ಮಹಾವೃಕ್ಷವೇ, ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ. ನನ್ನ ಪತಿ ತಮ್ಮ ವ್ರತವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಿ; ಯಶಸ್ವಿನಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸುಮಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ನಾನು ನೋಡಲಿ.
2.55.26
अवलोक्य ततः सीतामायाचन्तीमनिन्दिताम् ॥ २.५५.२६ ॥
ಆಗ ನಿರ್ದೋಷಿ ಸೀತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ.
2.55.27
दयिताम् च विधेयम् च रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
सीतामादाय गच्छ त्वमग्रतो भरतानुज ॥ २.५५.२७ ॥
ಪ್ರಿಯಳೂ ವಿಧೇಯಳೂ ಆದ ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: "ಭರತನ ತಮ್ಮನೇ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ನೀನು ಮುಂದೆ ಸಾಗು."
2.55.28
पृष्ठतोऽहम् गमिष्यामि सायुधो द्विपदाम् वर ।
यद्यत्फलम् प्रार्थयते पुष्पम् वा जनकात्मजा ॥ २.५५.२८ ॥
ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಆಯುಧ ಹಿಡಿದು ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತೇನೆ. ಜನಕನ ಮಗಳು ಯಾವ ಹಣ್ಣನ್ನು ಅಥವಾ ಹೂವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾಳೋ,
2.55.29
तत्तत्प्रदद्या वैदेह्या यत्रास्य रमते मनः ।
गच्चतोस्तु तयोर्मध्ये बभूव जनकात्मजा ॥ २.५५.२९ ॥
ವೈದೇಹಿಗೆ ಯಾವುದು ನೀಡಬೇಕೋ, ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮನಸ್ಸು ರಮಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಆ ಇಬ್ಬರೂ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅವರ ನಡುವೆ ಜನಕನ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು.
2.55.30
मातङ्गयोर्मद्यगता शुभा नागवधूरिव ।
एकैकम् पादपम् गुल्मम् लताम् वा पुष्पशालिनीम् ॥ २.५५.३० ॥
ಎರಡು ಆನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಶುಭೆ ನಾಗಕನ್ಯೆಯಂತೆ ಇದ್ದಳು; ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮರವನ್ನು, ಪೊದೆಯನ್ನು, ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
2.55.31
अदृष्टपूर्वाम् पश्यन्ती रामम् पप्रच्छ साऽबला ।
रमणीयान् बहुविधान् पादपान् कुसुमोत्कटान् ॥ २.५५.३१ ॥
ಹಿಂದೆಂದೂ ನೋಡದ, ಹಲವು ವಿಧದ ಸುಂದರ, ಹೂವುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಆ ಸುಕುಮಾರಿ ರಾಮನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.
2.55.32
सीतावचनसम्रब्द अनयामास लक्स्मणः ।
विचित्रवालुकजलाम् हससारसनादिताम् ॥ २.५५.३२ ॥
ಸೀತೆಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಉತ್ಸಾಹಿತನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ವಿಚಿತ್ರ ಮರಳು ತೀರ ಮತ್ತು ನೀರುಳ್ಳ, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಸಾರಸ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಮೊಳಗುವ ನದಿಯ ಬಳಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದನು.
2.55.33
रेमे जनकराजस्य तदा प्रेक्ष्य सुता नदीम् ।
क्रोशमात्रम् ततो गत्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मनौ ॥ २.५५.३३ ॥
ಆಗ ಜನಕರಾಜನ ಮಗಳು ನದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು. ನಂತರ ಒಂದು ಕ್ರೋಶದಷ್ಟು ದೂರ ನಡೆದು ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದರು.
2.55.34
बहून्मेध्यान् मृगान् हत्वा चेरतुर्यमुनावने ।
विहृत्य ते बर्हिणपूगनादिते ।
शुभे वने वानरवारणायुते ।
समम् नदीवप्रमुपेत्य सम्मतम् ।
निवासमाजग्मु रदीनदर्शनाः ॥ २.५५.३४ ॥
ಯಮುನಾ ವನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪವಿತ್ರ ಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಅವರು ವಿಹರಿಸಿದರು. ನವಿಲು ಹಿಂಡುಗಳ ಕೂಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುವ, ವಾನರ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಸುಂದರ ವನದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ, ನದಿ ತೀರದ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮನೋಹರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.