ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.55.1
उषित्वा रजनीम् तत्र राजपुत्रावरिम्दमौ ।
महर्षिमभिवाद्याथ जग्मतुस्तम् गिरिम् प्रति ॥ २.५५.१ ॥
ସେଠାରେ ରାତି କଟାଇ ଶତ୍ରୁଦମନ ସେହି ଦୁଇ ରାଜକୁମାର ମହର୍ଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ସେ ପର୍ବତ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ।
2.55.2
तेषाम् चैव स्वस्त्ययनम् महर्षिः स चकार ह ।
प्रस्थिताम्श्चैव तान् प्रेक्ष्यपिता पुत्रानिवान्वगात् ॥ २.५५.२ ॥
ମହର୍ଷି ସେମାନଙ୍କ କଲ୍ୟାଣ ପାଇଁ ସ୍ୱସ୍ତ୍ୟୟନ କଲେ; ପ୍ରସ୍ଥାନ କରୁଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି, ପିତା ଯେପରି ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ପଛେ ଯାଆନ୍ତି, ସେପରି ସେ ସେମାନଙ୍କ ପଛେ ଗଲେ।
2.55.3
ततः प्रचक्रमे वक्तुम् वचनम् स महामुनिः ।
भर्द्वाजो महातेजा रामम् सत्यपराक्रमम् ॥ २.५५.३ ॥
ତା'ପରେ ସେହି ମହାମୁନି, ମହାତେଜସ୍ୱୀ ଭରଦ୍ୱାଜ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମଙ୍କୁ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
2.55.4
गङ्गायमुनयोः सन्धिमासाद्य मनुजर्षभौ ।
कालिन्दीमनुगच्छेताम् नदीम् पश्चान्मुखाश्रिताम् ॥ २.५५.४ ॥
ହେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦୁଇ ବୀର, ଗଙ୍ଗା ଓ ଯମୁନାର ସଙ୍ଗମରେ ପହଞ୍ଚି ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ସେହି ଯମୁନା ନଦୀକୁ ଅନୁସରଣ କର।
2.55.5
अथासाद्य तु कालिन्दीं शीघ्रस्रोतसमापगाम् ।
तस्यास्तीर्थम् प्रचरितम् पुराणम् प्रेक्ष्य राघवौ ॥ २.५५.५ ॥
ତା'ପରେ ଦ୍ରୁତ ସ୍ରୋତା କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ପହଞ୍ଚି, ତାର ପୁରାତନ ଓ ବହୁ ବ୍ୟବହୃତ ଘାଟ ଦେଖି, ହେ ରାଘବମାନେ,
2.55.6
तत्र यूयम् प्लवम् कृत्वा तरतांशुमतीं नदीम् ।
ततो न्यग्रोधमासाद्य महान्तम् हरितच्छदम् ॥ २.५५.६ ॥
ସେଠାରେ ତୁମେ ଦୁଇ ଜଣ ଏକ ଭେଳା ତିଆରି କରି ଅଂଶୁମତୀ ନଦୀ ପାର ହୁଅ; ତା'ପରେ ସବୁଜ ପତ୍ରବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ବିଶାଳ ବଟ ଗଛ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚ।
2.55.7
विवृद्धम् बहुभिर्वऋक्षैह् श्यामम् सिद्धोपसेवितम् ।
तस्मै सीताञ्जलिम् कृत्वा प्रयुञ्जीताशिषः शिवाः ॥ २.५५.७ ॥
ଭାଲୁ ଓ ବାନରରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶ୍ୟାମଳ, ସିଦ୍ଧ ମୁନିମାନଙ୍କ ସେବିତ ସେହି ବିଶାଳ ବୃକ୍ଷକୁ ସୀତା ଅଞ୍ଜଳି ଦେଇ ମଙ୍ଗଳ ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗନ୍ତୁ।
2.55.8
समासाद्य तु तम् वृक्षम् वसेद्वातिक्रमेत वा ।
क्रोशमात्रम् ततो गत्वा नीलम् द्रक्ष्यथ काननम् ॥ २.५५.८ ॥
ସେହି ବୃକ୍ଷ ପାଖେ ପହଞ୍ଚି ରହିପାରିବ କିମ୍ବା ଅତିକ୍ରମ କରିପାରିବ। ତା'ପରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଯାଇ ନୀଳ ବନ ଦେଖିବ।
2.55.9
पलाशबदरीमिश्रम् रम्यम् वम्शैश्च यामुनैः ।
स पन्थाश्चित्रकूटस्य गतः सुबहुशो मया ॥ २.५५.९ ॥
ପଳାଶ ଓ ବଦରୀ ଗଛ ସହିତ ମିଶ୍ରିତ, ଯମୁନା ଅଞ୍ଚଳର ବାଉଁଶରେ ସୁନ୍ଦର ସେହି ପଥ ଚିତ୍ରକୂଟର; ମୁଁ ସେଥିରେ ଅନେକ ଥର ଯାଇଛି।
2.55.11
रम्ये मार्दवयुक्तश्च वनदावैर्विपर्जितः ।
अभिवाद्य तथेत्युक्त्वा रामेण विनिवर्तितः ।
उपावृत्ते मुनौ तस्मिन् रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ २.५५.११ ॥
ସୁନ୍ଦର ଓ କୋମଳ, ବନାଗ୍ନିରୁ ମୁକ୍ତ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ମୁନିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି 'ସେପରି ହେଉ' କହି ରାମ ସେମାନଙ୍କୁ ଫେରାଇଦେଲେ। ସେ ମୁନି ଫେରିଗଲା ପରେ ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.55.13
कृतपुण्याः स्म सौमित्रे मुनिर्यन्नोऽनुकम्पते ।
सीतामेवाग्रतः कृत्वा कालिन्दीम् जग्मतुर्नदीम् ।
अथा साद्य तु कालिन्दीम् शीघ्रस्रोतोवहाम् नदीम् ॥ २.५५.१३ ॥
ହେ ସୁମିତ୍ରାପୁତ୍ର, ମୁନି ଆମ ପ୍ରତି କରୁଣା କରୁଛନ୍ତି ବୋଲି ଆମେ ପୁଣ୍ୟବାନ। ସୀତାଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି ସେମାନେ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀ ଆଡ଼କୁ ଗଲେ। ଦ୍ରୁତ ସ୍ରୋତବତୀ କାଳିନ୍ଦୀ ନଦୀରେ ପହଞ୍ଚି—
2.55.14
तौ काष्ठसम्घातमथो चक्रतुस्तु महाप्लवम् ॥ २.५५.१४ ॥
ସେମାନେ ଦୁହେଁ କାଠ ଗଦା ବାନ୍ଧି ଏକ ବଡ଼ ଭେଳା ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ।
2.55.15
शुष्कैर्वम्शैः समास्तीर्णमुशीरैश्च समावृतम् ।
ततो वेतसशाखाश्च जम्बूशाखाश्च वीर्यवान् ॥ २.५५.१५ ॥
ଶୁଖିଲା ବାଉଁଶରେ ବିଛାଯାଇଥିବା ଏବଂ ଉଶୀର ଘାସରେ ଆବୃତ; ତା'ପରେ ବେତ ଡାଳ ଓ ଜାମୁ ଡାଳ ସହିତ ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
2.55.16
चकार लक्ष्मणश्छित्वा सीतायाः सुखमासनम् ।
तत्र श्रियमिवाचिन्त्याम् रामो दाशरथिः प्रियाम् ॥ २.५५.१६ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ କାଟି ସୀତା ପାଇଁ ସୁଖକର ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କଲେ; ସେଠାରେ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ, ଯେପରି ଅଚିନ୍ତ୍ୟ ଶୋଭା (ବସାଇଲେ)।
2.55.18
प्लवे कठिनकाजम् च रामश्चक्रे सहायुधैः ।
आरोप्य प्रथमम् सीताम् सम्घाटम् प्रतिगृह्य तौ ॥ २.५५.१८ ॥
ରାମ ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ଭେଳାରେ କଠିନ କାଠ (ବାନ୍ଧିଲେ); ପ୍ରଥମେ ସୀତାଙ୍କୁ ଚଢ଼ାଇ, ସେ ଦୁଇଜଣ ବନ୍ଧା ଗଠନକୁ ଧରିଲେ।
2.55.19
ततः प्रतेरतुर्य त्तौ वीरौ दशरथात्मजौ ।
कालिन्दीमध्यमायाता सीता त्वेनामवन्दत ॥ २.५५.१९ ॥
ତା'ପରେ ସେ ଦୁଇ ବୀର ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ପାର ହେଲେ; କାଳିନ୍ଦୀର ମଧ୍ୟଭାଗରେ ପହଞ୍ଚି ସୀତା ଏହି ନଦୀକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
2.55.20
स्वस्ति देवि तरामि त्वाम् पार्येन्मे पतिर्वतम् ।
यक्ष्ये त्वाम् गोनहस्रेण सुराघटशतेन च ॥ २.५५.२० ॥
ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ, ଦେବୀ! ମୁଁ ତୁମକୁ ପାର ହେଉଛି; ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ବ୍ରତ ମୋତେ ପାରକୁ ନେଇ ଯାଉ। ଲକ୍ଷ ଗାଈ ଓ ଶହେ ଘଡ଼ା ସୁରାରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ପୂଜା କରିବି।
2.55.21
स्वस्ति प्रत्यागते रामे पुरीमिक्ष्वाकुपालिताम् ।
कालिन्दीमथ सीता तु याचमाना कृताञ्जलिः ॥ २.५५.२१ ॥
ରାମ ଫେରି ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ରକ୍ଷିତ ନଗରୀକୁ ଆସିବା ସମୟରେ ସ୍ୱସ୍ତି ହେଉ। ତା'ପରେ ସୀତା ହାତ ଯୋଡ଼ି କାଳିନ୍ଦୀଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କଲେ।
2.55.22
तीरमेवाभिसम्प्राप्ता दक्षिणम् वरवर्णिनी ।
ततः प्लवेनाम्शुमतीम् शीघ्रगामूर्मिमालिनीम् ॥ २.५५.२२ ॥
ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣର ସୀତା ଦକ୍ଷିଣ କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ତାପରେ ନୌକା ଦ୍ୱାରା ଦ୍ରୁତ ପ୍ରବାହିନୀ, ତରଙ୍ଗମାଳାଧାରିଣୀ ଅଂଶୁମତୀ ନଦୀ ପାର ହେଲେ।
2.55.23
तीरजैर्बहुभिर्वृक्षैः सम्तेरुर्यमुनाम् नदीम् ।
ते तीर्णाः प्लवमुत्सृज्य प्रस्थाय यमुनावनात् ॥ २.५५.२३ ॥
କୂଳରେ ଉଗିଥିବା ଅନେକ ଗଛ ମଧ୍ୟଦେଇ ସେମାନେ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର ହେଲେ। ନଦୀ ପାର ହୋଇ ନୌକା ଛାଡ଼ି ଯମୁନା ବନରୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
2.55.24
श्यामम् न्यग्रोधमासेदुः शीतलम् हरितच्छदम् ।
न्य्ग्रोधम् तमुपागम्य वैदेहि वाक्यमब्रवीत् ॥ २.५५.२४ ॥
ସେମାନେ ଶ୍ୟାମଳ, ଶୀତଳ, ସବୁଜ ପତ୍ରଯୁକ୍ତ ଏକ ବଟଗଛ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିଲେ। ସେହି ବଟଗଛ ନିକଟକୁ ଆସି ବୈଦେହୀ ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.55.25
नमस्तेऽन्तु महावृक्ष पारयेन्मे पतिर्वतम् ।
कौसल्याम् चैव पश्येयम् सुमित्राम् च यशस्विनीम् ॥ २.५५.२५ ॥
ହେ ମହାବୃକ୍ଷ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ମୋ ପତି ତାଙ୍କ ବ୍ରତ ପୂରଣ କରନ୍ତୁ; ଏବଂ ମୁଁ ଯଶସ୍ୱିନୀ କୌଶଲ୍ୟା ଓ ସୁମିତ୍ରାଙ୍କୁ ଦେଖେ।
2.55.26
अवलोक्य ततः सीतामायाचन्तीमनिन्दिताम् ॥ २.५५.२६ ॥
ସେତେବେଳେ ନିର୍ଦୋଷ ସୀତା ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଥିବା ଦେଖି।
2.55.27
दयिताम् च विधेयम् च रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
सीतामादाय गच्छ त्वमग्रतो भरतानुज ॥ २.५५.२७ ॥
ପ୍ରିୟା ଓ ବିଧେୟା ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ: "ହେ ଭରତାନୁଜ, ସୀତାଙ୍କୁ ନେଇ ତୁମେ ଆଗେ ଯାଅ।"
2.55.28
पृष्ठतोऽहम् गमिष्यामि सायुधो द्विपदाम् वर ।
यद्यत्फलम् प्रार्थयते पुष्पम् वा जनकात्मजा ॥ २.५५.२८ ॥
ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଅସ୍ତ୍ର ଧରି ପଛରେ ଯିବି। ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ଯେଉଁ ଫଳ ବା ଫୁଲ ମାଗିବେ,
2.55.29
तत्तत्प्रदद्या वैदेह्या यत्रास्य रमते मनः ।
गच्चतोस्तु तयोर्मध्ये बभूव जनकात्मजा ॥ २.५५.२९ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଯାହା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଥିରେ ତାଙ୍କ ମନ ରମେ ତାହା ଦିଆଯିବା ଉଚିତ। ସେମାନେ ଦୁହେଁ ଚାଲୁଥିବା ବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ଥିଲେ।
2.55.30
मातङ्गयोर्मद्यगता शुभा नागवधूरिव ।
एकैकम् पादपम् गुल्मम् लताम् वा पुष्पशालिनीम् ॥ २.५५.३० ॥
ଦୁଇ ହାତୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲୁଥିବା ସେହି ଶୁଭା ନାଗବଧୂ ପରି ଥିଲେ; ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛ, ଝୋଟ ଓ ଫୁଲରେ ଭରା ଲତାକୁ ସେ ଦେଖୁଥିଲେ।
2.55.31
अदृष्टपूर्वाम् पश्यन्ती रामम् पप्रच्छ साऽबला ।
रमणीयान् बहुविधान् पादपान् कुसुमोत्कटान् ॥ २.५५.३१ ॥
ପୂର୍ବେ କେବେ ନ ଦେଖିଥିବା, ବହୁବିଧ ସୁନ୍ଦର, ଫୁଲରେ ଭରା ଗଛ ଦେଖି ସେହି କୋମଳା ନାରୀ ରାମଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ।
2.55.32
सीतावचनसम्रब्द अनयामास लक्स्मणः ।
विचित्रवालुकजलाम् हससारसनादिताम् ॥ २.५५.३२ ॥
ସୀତାଙ୍କ ବଚନରେ ଉତ୍ସାହିତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଏପରି ନଦୀ ନିକଟକୁ ନେଇଗଲେ ଯାହାର ଜଳ ଓ ବାଲିଚର ଅଦ୍ଭୁତ ଥିଲା ଏବଂ ଯାହା ହଂସ ଓ ସାରସର ଶବ୍ଦରେ ମୁଖରିତ ଥିଲା।
2.55.33
रेमे जनकराजस्य तदा प्रेक्ष्य सुता नदीम् ।
क्रोशमात्रम् ततो गत्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मनौ ॥ २.५५.३३ ॥
ସେତେବେଳେ ଜନକରାଜାଙ୍କ କନ୍ୟା ନଦୀ ଦେଖି ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ତା'ପରେ ଏକ କ୍ରୋଶ ଚାଲି ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଦୁଇ ଭାଇ ସେଠାରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
2.55.34
बहून्मेध्यान् मृगान् हत्वा चेरतुर्यमुनावने ।
विहृत्य ते बर्हिणपूगनादिते ।
शुभे वने वानरवारणायुते ।
समम् नदीवप्रमुपेत्य सम्मतम् ।
निवासमाजग्मु रदीनदर्शनाः ॥ २.५५.३४ ॥
ଯମୁନା ବନରେ ଅନେକ ପବିତ୍ର ମୃଗଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେମାନେ ବିଚରଣ କଲେ। ମୟୂର ଦଳର ଡାକରେ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିତ, ବାନର ଓ ହାତୀରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ସୁନ୍ଦର ବନରେ ବୁଲି, ନଦୀକୂଳର ସମତଳ ଓ ମନୋରମ ସ୍ଥାନରେ ପହଞ୍ଚି ସେମାନେ ନିଜ ନିବାସକୁ ଫେରିଲେ।