వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.55
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.55.1
उषित्वा रजनीम् तत्र राजपुत्रावरिम्दमौ ।
महर्षिमभिवाद्याथ जग्मतुस्तम् गिरिम् प्रति ॥ २.५५.१ ॥
అక్కడ రాత్రి గడిపి, శత్రువులను అణచే ఆ ఇద్దరు రాజకుమారులు మహర్షికి నమస్కరించి ఆ పర్వతం వైపు వెళ్లారు.
2.55.2
तेषाम् चैव स्वस्त्ययनम् महर्षिः स चकार ह ।
प्रस्थिताम्श्चैव तान् प्रेक्ष्यपिता पुत्रानिवान्वगात् ॥ २.५५.२ ॥
మహర్షి వారికి స్వస్త్యయనం చేశాడు; బయలుదేరుతున్న వారిని చూసి, తండ్రి కుమారులను అనుసరించినట్లు వారి వెంట వెళ్ళాడు.
2.55.3
ततः प्रचक्रमे वक्तुम् वचनम् स महामुनिः ।
भर्द्वाजो महातेजा रामम् सत्यपराक्रमम् ॥ २.५५.३ ॥
అప్పుడు ఆ మహాముని, మహా తేజస్వి భరద్వాజుడు సత్యపరాక్రముడైన రాముడితో మాటలు చెప్పడం మొదలుపెట్టాడు.
2.55.4
गङ्गायमुनयोः सन्धिमासाद्य मनुजर्षभौ ।
कालिन्दीमनुगच्छेताम् नदीम् पश्चान्मुखाश्रिताम् ॥ २.५५.४ ॥
మానవులలో శ్రేష్ఠులారా, గంగా యమునల సంగమానికి చేరి, పశ్చిమ దిశగా ప్రవహించే ఆ యమునా నదిని అనుసరించి వెళ్ళండి.
2.55.5
अथासाद्य तु कालिन्दीं शीघ्रस्रोतसमापगाम् ।
तस्यास्तीर्थम् प्रचरितम् पुराणम् प्रेक्ष्य राघवौ ॥ २.५५.५ ॥
తరువాత వేగంగా ప్రవహించే కాళిందీ నదికి చేరి, దాని పురాతనమైన, చాలామంది ఉపయోగించే రేవును చూసి, ఓ రాఘవులారా,
2.55.6
तत्र यूयम् प्लवम् कृत्वा तरतांशुमतीं नदीम् ।
ततो न्यग्रोधमासाद्य महान्तम् हरितच्छदम् ॥ २.५५.६ ॥
అక్కడ మీరిద్దరూ తెప్పను తయారుచేసి అంశుమతీ నదిని దాటండి; తరువాత ఆకుపచ్చని ఆకులున్న పెద్ద మర్రిచెట్టును చేరుకోండి.
2.55.7
विवृद्धम् बहुभिर्वऋक्षैह् श्यामम् सिद्धोपसेवितम् ।
तस्मै सीताञ्जलिम् कृत्वा प्रयुञ्जीताशिषः शिवाः ॥ २.५५.७ ॥
ఎలుగుబంట్లు, కోతులతో నిండి, నల్లగా, సిద్ధ మునులు సేవించే ఆ విస్తారమైన వృక్షానికి సీత అంజలి ఘటించి శుభాశీస్సులు కోరాలి.
2.55.8
समासाद्य तु तम् वृक्षम् वसेद्वातिक्रमेत वा ।
क्रोशमात्रम् ततो गत्वा नीलम् द्रक्ष्यथ काननम् ॥ २.५५.८ ॥
ఆ వృక్షాన్ని చేరి విశ్రమించవచ్చు లేదా దాటి వెళ్ళవచ్చు. తరువాత ఒక క్రోశ దూరం వెళ్ళగా నీలవర్ణ అరణ్యం కనిపిస్తుంది.
2.55.9
पलाशबदरीमिश्रम् रम्यम् वम्शैश्च यामुनैः ।
स पन्थाश्चित्रकूटस्य गतः सुबहुशो मया ॥ २.५५.९ ॥
పలాశ, రేగు చెట్లతో కలసి యమునా ప్రాంత వెదురులతో రమణీయంగా ఉన్న ఆ మార్గం చిత్రకూటానికి దారి; నేను దానిపై అనేకసార్లు ప్రయాణించాను.
2.55.11
रम्ये मार्दवयुक्तश्च वनदावैर्विपर्जितः ।
अभिवाद्य तथेत्युक्त्वा रामेण विनिवर्तितः ।
उपावृत्ते मुनौ तस्मिन् रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ २.५५.११ ॥
రమ్యమైనది, మృదుత్వం కలది, కార్చిచ్చులకు దూరమైనది అయిన ఆ ప్రదేశంలో, ముని నమస్కరించి 'అలాగే' అని పలికి రాముడు ఆయనను వెనక్కి పంపాడు. ఆ ముని మరలిపోయాక రాముడు లక్ష్మణునితో అన్నాడు.
2.55.13
कृतपुण्याः स्म सौमित्रे मुनिर्यन्नोऽनुकम्पते ।
सीतामेवाग्रतः कृत्वा कालिन्दीम् जग्मतुर्नदीम् ।
अथा साद्य तु कालिन्दीम् शीघ्रस्रोतोवहाम् नदीम् ॥ २.५५.१३ ॥
సుమిత్ర కుమారా, ముని మనపై దయ చూపుతున్నాడు కాబట్టి మనం పుణ్యం చేసినవారం. సీతను ముందు ఉంచుకుని వారు కాళిందీ నది వైపు వెళ్ళారు. వేగంగా ప్రవహించే కాళిందీ నదిని చేరి—
2.55.14
तौ काष्ठसम्घातमथो चक्रतुस्तु महाप्लवम् ॥ २.५५.१४ ॥
ఆ ఇద్దరూ కట్టెలను కట్టి ఒక పెద్ద తెప్పను చేశారు.
2.55.15
शुष्कैर्वम्शैः समास्तीर्णमुशीरैश्च समावृतम् ।
ततो वेतसशाखाश्च जम्बूशाखाश्च वीर्यवान् ॥ २.५५.१५ ॥
ఎండిన వెదురుతో పరచబడి, ఉశీర గడ్డితో కప్పబడినదిగా; తరువాత వీరుడు లక్ష్మణుడు వేత్రశాఖలతో, జంబూశాఖలతో కూడా.
2.55.16
चकार लक्ष्मणश्छित्वा सीतायाः सुखमासनम् ।
तत्र श्रियमिवाचिन्त्याम् रामो दाशरथिः प्रियाम् ॥ २.५५.१६ ॥
లక్ష్మణుడు నరికి సీతకు సుఖకరమైన ఆసనం చేశాడు; అక్కడ దశరథ కుమారుడైన రాముడు ప్రియురాలిని, అచింత్యమైన శోభవలె (కూర్చోబెట్టాడు).
2.55.18
प्लवे कठिनकाजम् च रामश्चक्रे सहायुधैः ।
आरोप्य प्रथमम् सीताम् सम्घाटम् प्रतिगृह्य तौ ॥ २.५५.१८ ॥
రాముడు ఆయుధాలతో తెప్పపై గట్టి కలపను (కట్టాడు); మొదట సీతను ఎక్కించి, ఆ ఇద్దరూ కట్టిన దానిని పట్టుకున్నారు.
2.55.19
ततः प्रतेरतुर्य त्तौ वीरौ दशरथात्मजौ ।
कालिन्दीमध्यमायाता सीता त्वेनामवन्दत ॥ २.५५.१९ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు వీర దశరథ కుమారులు దాటారు; కాళింది మధ్యకు చేరినప్పుడు సీత ఆ నదికి నమస్కరించింది.
2.55.20
स्वस्ति देवि तरामि त्वाम् पार्येन्मे पतिर्वतम् ।
यक्ष्ये त्वाम् गोनहस्रेण सुराघटशतेन च ॥ २.५५.२० ॥
స్వస్తి కలుగుగాక, దేవీ! నేను నిన్ను దాటుతున్నాను; నా భర్త వ్రతాన్ని నాకు అవతలకు చేర్చు. లక్షల గోవులతో, నూరు కుండల సురతో నిన్ను పూజిస్తాను.
2.55.21
स्वस्ति प्रत्यागते रामे पुरीमिक्ष्वाकुपालिताम् ।
कालिन्दीमथ सीता तु याचमाना कृताञ्जलिः ॥ २.५५.२१ ॥
రాముడు తిరిగి ఇక్ష్వాకులు కాపాడిన నగరానికి చేరినప్పుడు స్వస్తి కలుగుగాక. తరువాత సీత చేతులు జోడించి కాళిందిని ప్రార్థించింది.
2.55.22
तीरमेवाभिसम्प्राप्ता दक्षिणम् वरवर्णिनी ।
ततः प्लवेनाम्शुमतीम् शीघ्रगामूर्मिमालिनीम् ॥ २.५५.२२ ॥
అందమైన వర్ణం గల సీత దక్షిణ తీరాన్ని చేరింది. తరువాత పడవ ద్వారా వేగంగా ప్రవహించే, అలలనే మాలగా ధరించిన అంశుమతి నదిని దాటింది.
2.55.23
तीरजैर्बहुभिर्वृक्षैः सम्तेरुर्यमुनाम् नदीम् ।
ते तीर्णाः प्लवमुत्सृज्य प्रस्थाय यमुनावनात् ॥ २.५५.२३ ॥
తీరంలో పెరిగిన అనేక వృక్షాల మధ్య వారు యమునా నదిని దాటారు. నదిని దాటిన తరువాత పడవను వదిలి యమునా వనం నుండి ముందుకు సాగారు.
2.55.24
श्यामम् न्यग्रोधमासेदुः शीतलम् हरितच्छदम् ।
न्य्ग्रोधम् तमुपागम्य वैदेहि वाक्यमब्रवीत् ॥ २.५५.२४ ॥
వారు నల్లగా, చల్లగా, పచ్చని ఆకులతో ఉన్న మర్రిచెట్టును చేరుకున్నారు. ఆ మర్రిచెట్టు దగ్గరకు వచ్చి వైదేహి ఈ మాట అన్నది.
2.55.25
नमस्तेऽन्तु महावृक्ष पारयेन्मे पतिर्वतम् ।
कौसल्याम् चैव पश्येयम् सुमित्राम् च यशस्विनीम् ॥ २.५५.२५ ॥
ఓ మహావృక్షమా, నీకు నమస్కారం. నా భర్త తన వ్రతాన్ని పూర్తి చేయాలి; యశస్విని కౌసల్యను, సుమిత్రను నేను చూడాలి.
2.55.26
अवलोक्य ततः सीतामायाचन्तीमनिन्दिताम् ॥ २.५५.२६ ॥
అప్పుడు నిర్దోషురాలైన సీత ప్రార్థిస్తుండటాన్ని చూసి.
2.55.27
दयिताम् च विधेयम् च रामो लक्ष्मणमब्रवीत् ।
सीतामादाय गच्छ त्वमग्रतो भरतानुज ॥ २.५५.२७ ॥
ప్రియురాలు, విధేయురాలు అయిన సీతను చూసి రాముడు లక్ష్మణునితో అన్నాడు: "భరతుని తమ్ముడా, సీతను తీసుకుని నువ్వు ముందుకు నడువు."
2.55.28
पृष्ठतोऽहम् गमिष्यामि सायुधो द्विपदाम् वर ।
यद्यत्फलम् प्रार्थयते पुष्पम् वा जनकात्मजा ॥ २.५५.२८ ॥
మనుషులలో శ్రేష్ఠుడా, నేను ఆయుధం ధరించి వెనుక వస్తాను. జనకుని కుమార్తె ఏ ఫలాన్ని లేదా పువ్వును కోరుతుందో,
2.55.29
तत्तत्प्रदद्या वैदेह्या यत्रास्य रमते मनः ।
गच्चतोस्तु तयोर्मध्ये बभूव जनकात्मजा ॥ २.५५.२९ ॥
వైదేహికి ఏది ఇవ్వాలో, ఎందులో ఆమె మనసు రమిస్తుందో అది ఇవ్వాలి. ఆ ఇద్దరూ నడుస్తుండగా, వారి మధ్యలో జనకుని కుమార్తె ఉంది.
2.55.30
मातङ्गयोर्मद्यगता शुभा नागवधूरिव ।
एकैकम् पादपम् गुल्मम् लताम् वा पुष्पशालिनीम् ॥ २.५५.३० ॥
రెండు ఏనుగుల మధ్య నడుస్తున్న ఆ శుభవతి నాగకన్యలా ఉంది; ప్రతి చెట్టును, పొదను, పూలతో నిండిన తీగను చూసింది.
2.55.31
अदृष्टपूर्वाम् पश्यन्ती रामम् पप्रच्छ साऽबला ।
रमणीयान् बहुविधान् पादपान् कुसुमोत्कटान् ॥ २.५५.३१ ॥
ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని, అనేక రకాల అందమైన, పూలతో నిండిన చెట్లను చూస్తూ ఆ సుకుమారి రాముడిని అడిగింది.
2.55.32
सीतावचनसम्रब्द अनयामास लक्स्मणः ।
विचित्रवालुकजलाम् हससारसनादिताम् ॥ २.५५.३२ ॥
సీత మాటలు విని ఉత్సాహంతో ఉన్న లక్ష్మణుడు, విచిత్రమైన ఇసుక తీరం, నీరు కలిగి, హంసలు సారసాల ధ్వనులతో నిండిన నదికి వారిని నడిపించాడు.
2.55.33
रेमे जनकराजस्य तदा प्रेक्ष्य सुता नदीम् ।
क्रोशमात्रम् ततो गत्वा भ्रातरौ रामलक्ष्मनौ ॥ २.५५.३३ ॥
అప్పుడు జనకరాజు కుమార్తె నదిని చూసి సంతోషించింది. తరువాత ఒక క్రోశం దూరం నడిచి రాముడు, లక్ష్మణుడు అనే ఇద్దరు సోదరులు అక్కడికి చేరుకున్నారు.
2.55.34
बहून्मेध्यान् मृगान् हत्वा चेरतुर्यमुनावने ।
विहृत्य ते बर्हिणपूगनादिते ।
शुभे वने वानरवारणायुते ।
समम् नदीवप्रमुपेत्य सम्मतम् ।
निवासमाजग्मु रदीनदर्शनाः ॥ २.५५.३४ ॥
యమునా వనంలో అనేక పవిత్ర మృగాలను వధించి వారు సంచరించారు. నెమళ్ల సమూహాల కేకలతో మారుమోగే, వానరులు, ఏనుగులతో నిండిన ఆ శుభవనంలో తిరిగి, నదీతీరంలోని సమమైన, ఇష్టమైన ప్రదేశానికి చేరి, తమ నివాసానికి తిరిగి వచ్చారు.