Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.56.1
अथ रात्र्याम् व्यतीतायाम् अवसुप्तम् अनन्तरम् ।
प्रबोधयाम् आस शनैः लक्ष्मणम् रघु नन्दनः ॥ २.५६.१ ॥
Entonces, cuando la noche había pasado, Rāma, deleite de los Raghus, despertó suavemente a Lakṣmaṇa, que dormía.
2.56.2
सौमित्रे शृणु वन्यानाम् वल्गु व्याहरताम् स्वनम् ।
सम्प्रतिष्ठामहे कालः प्रस्थानस्य परम् तप ॥ २.५६.२ ॥
Escucha, hijo de Sumitrā, el dulce canto de las aves del bosque; ha llegado el momento de partir, oh abrasador de enemigos.
2.56.3
स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः ।
जहौ निद्राम् च तन्द्रीम् च प्रसक्तम् च पथि श्रमम् ॥ २.५६.३ ॥
Despertado a tiempo por su hermano, Lakṣmaṇa dejó atrás el sueño, la somnolencia y el cansancio acumulado en el camino.
2.56.4
ततौत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्याः शिवम् जलम् ।
पन्थानम् ऋषिणा उद्दिष्टम् चित्र कूटस्य तम् ययुः ॥ २.५६.४ ॥
Entonces todos se levantaron, tocaron las aguas auspiciosas del río y emprendieron el camino a Citrakūṭa que había indicado el sabio.
2.56.5
ततः सम्प्रस्थितः काले रामः सौमित्रिणा सह ।
सीताम् कमल पत्र अक्षीम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.५ ॥
Entonces Rāma partió en el momento oportuno junto al hijo de Sumitrā, y dirigió estas palabras a Sītā, de ojos como pétalos de loto.
2.56.6
आदीप्तान् इव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान् नगान् ।
स्वैः पुष्पैः किम्शुकान् पश्य मालिनः शिशिर अत्यये ॥ २.५६.६ ॥
Mira, Vaidehī, los árboles kiṃśuka, resplandecientes como si ardieran, en flor por todas partes, adornados con sus propias flores al final del invierno.
2.56.7
पश्य भल्लातकान् फुल्लान् नरैः अनुपसेवितान् ।
फल पत्रैः अवनतान् नूनम् शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ २.५६.७ ॥
Mira los árboles bhallātaka en flor, no frecuentados por los hombres, inclinados por sus frutos y hojas. Ciertamente podré vivir aquí.
2.56.8
पश्य द्रोण प्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण ।
मधूनि मधु कारीभिः सम्भृतानि नगे नगे ॥ २.५६.८ ॥
Mira, Lakṣmaṇa, los panales colgantes del tamaño de una medida droṇa, reunidos en cada árbol por las abejas que hacen miel.
2.56.9
एष क्रोशति नत्यूहः तम् शिखी प्रतिकूजति ।
रमणीये वन उद्देशे पुष्प सम्स्तर सम्कटे ॥ २.५६.९ ॥
Aquí la gallineta de agua llama, y el pavo real le responde, en esta hermosa región del bosque cubierta de alfombras de flores.
2.56.10
मातम्ग यूथ अनुसृतम् पक्षि सम्घ अनुनादितम् ।
चित्र कूटम् इमम् पश्य प्रवृद्ध शिखरम् गिरिम् ॥ २.५६.१० ॥
Mira esta montaña Citrakūṭa, seguida por manadas de elefantes, resonando con bandadas de aves, con sus altas cumbres crecidas.
2.56.11
समभूमितले रम्ये द्रुमैर्बहुभिरावृते ।
पुण्ये रम्स्यामहे तात चित्रकूटस्य कानने ॥ २.५६.११ ॥
Querido hermano, en este terreno llano, hermoso y cubierto de muchos árboles, en el bosque sagrado de Citrakūṭa, disfrutaremos.
2.56.12
ततः तौ पाद चारेण गच्चन्तौ सह सीतया ।
रम्यम् आसेदतुः शैलम् चित्र कूटम् मनो रमम् ॥ २.५६.१२ ॥
Entonces los dos, caminando a pie junto con Sītā, llegaron a la montaña Citrakūṭa, hermosa y deleitosa para el corazón.
2.56.13
तम् तु पर्वतम् आसाद्य नाना पक्षि गण आयुतम् ।
बहुमूलफलम् रम्यम् सम्पन्नम् सरसोदकम् ॥ २.५६.१३ ॥
Llegaron a aquella montaña, llena de bandadas de muchas aves, abundante en raíces y frutos, deliciosa, con aguas como lagos.
2.56.14
मनोज्ञोऽयम् गिरिः सौम्य नानाद्रुमलतायुतः ।
बहुमूलफलो रम्यः स्वाजीवः प्रतिभाति मे ॥ २.५६.१४ ॥
Gentil amigo, esta montaña, encantadora y llena de muchos árboles y enredaderas, abundante en raíces y frutos, deliciosa, me parece ofrecer buenos medios de sustento.
2.56.15
मनयश्च महात्मानो वसन्त्य शिलोच्चये ।
अयम् वासो भवेत् तावद् अत्र सौम्य रमेमहि ॥ २.५६.१५ ॥
Y los sabios de gran alma habitan en este montón de rocas. Gentil amigo, que este sea nuestro refugio por ahora, y aquí disfrutemos.
2.56.16
अभिगम्याश्रमम् सर्वे वाल्मीकि मभिवादयन् ॥ २.५६.१६ ॥
Habiéndose acercado al ermita, todos saludaron a Vālmīki.
2.56.17
तान्महर्षिः प्रमुदितः पूजयामास धर्मवित् ।
आस्यतामिति चोवाच स्वागतम् तु निवेद्य च ॥ २.५६.१७ ॥
El gran sabio, conocedor del dharma, complacido, los honró, dijo: «Tomad asiento», y les dio la bienvenida.
2.56.18
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्लकमणम् लक्ष्मणाग्रजः ।
सम्निवेद्य यथान्याय मात्मानमृष्ये प्रभुः ॥ २.५६.१८ ॥
Entonces el de brazos poderosos, hermano mayor de Lakṣmaṇa, el señor, tras presentarse debidamente al sabio, habló a Lakṣmaṇa.
2.56.19
लक्ष्मण आनय दारूणि दृढानि च वराणि च ।
कुरुष्व आवसथम् सौम्य वासे मे अभिरतम् मनः ॥ २.५६.१९ ॥
Lakṣmaṇa, trae maderas fuertes y excelentes. Oh gentil, construye una morada para vivir; mi mente se deleita en ello.
2.56.20
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा सौमित्रिर् विविधान् द्रुमान् ।
आजहार ततः चक्रे पर्ण शालाम् अरिम् दम ॥ २.५६.२० ॥
Al oír sus palabras, el hijo de Sumitrā trajo árboles de diversas clases; luego, oh domador de enemigos, construyó una cabaña de hojas.
2.56.21
ताम् निष्ठताम् बद्धकटाम् दृष्ट्वा रमः सुदर्शनाम् ।
शुश्रूषमाणम् एक अग्रम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२१ ॥
Al ver aquella hermosa cabaña terminada, con sus esterillas atadas, Rāma pronunció estas palabras a quien le servía con atención exclusiva.
2.56.22
ऐणेयम् माम्सम् आहृत्य शालाम् यक्ष्यामहे वयम् ।
कर्त्व्यम् वास्तुशमनम् सौमित्रे चिरजीवभिः ॥ २.५६.२२ ॥
Hijo de Sumitrā, habiendo traído carne de ciervo, celebremos un sacrificio en esta cabaña; quienes deseen larga vida deben realizar el rito de apaciguar el lugar.
2.56.23
मृगम् हत्वाऽऽनय क्षिप्रम् लक्ष्मणेह शुभेक्षणकर्तव्यः शास्त्रदृष्टो हि विधिर्दर्ममनुस्मर ॥ २.५६.२३ ॥
Lakṣmaṇa, mata un ciervo aquí y tráelo pronto. Oh de hermosos ojos, debe cumplirse el rito tal como prescriben las escrituras; recuerda el dharma.
2.56.24
भ्रातुर्वचन माज्ञाय लक्ष्मणः परवीरहा ।
चकार स यथोक्तम् च तम् रामः पुनरब्रवीत् ॥ २.५६.२४ ॥
Comprendiendo las palabras de su hermano, Lakṣmaṇa, matador de héroes enemigos, hizo tal como se le había dicho; y Rāma le habló de nuevo.
2.56.25
इणेयम् श्रपयस्वैतच्च्चालाम् यक्ष्यमहे वयम् ।
त्वरसौम्य मुहूर्तोऽयम् ध्रुवश्च दिवसोऽप्ययम् ॥ २.५६.२५ ॥
Cocina esta carne de venado; con ella ofreceremos el sacrificio. Date prisa, amable amigo: este momento es auspicioso, y este día también es firme y propicio.
2.56.26
स लक्ष्मणः कृष्ण मृगम् हत्वा मेध्यम् पतापवान् ।
अथ चिक्षेप सौमित्रिः समिद्धे जात वेदसि ॥ २.५६.२६ ॥
Aquel valiente Lakṣmaṇa, tras matar al ciervo negro apto para el sacrificio, Saumitri lo arrojó entonces al fuego encendido.
2.56.27
तम् तु पक्वम् समाज्ञाय निष्टप्तम् चिन्न शोणितम् ।
लक्ष्मणः पुरुष व्याघ्रम् अथ राघवम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२७ ॥
Sabiendo que estaba cocido, bien calentado y sin sangre, Lakṣmaṇa habló entonces a Rāghava, el tigre entre los hombres.
2.56.28
अयम् कृष्णः समाप्त अन्गः शृतः कृष्ण मृगो यथा ।
देवता देव सम्काश यजस्व कुशलो हि असि ॥ २.५६.२८ ॥
Este ciervo negro está cocido con todos sus miembros. ¡Oh semejante a los dioses, realiza el sacrificio, pues eres diestro en ello!
2.56.29
रामः स्नात्वा तु नियतः गुणवान् जप्य कोविदः ।
सम्ग्रहेणाकरोत्सर्वान् मन्त्रान् सत्रावसानिकान् ॥ २.५६.२९ ॥
Rāma, habiéndose bañado y dominado sí mismo, virtuoso y diestro en la recitación, recitó brevemente todos los mantras propios de la conclusión de la sesión sacrificial.
2.56.30
इष्ट्वा देवगणान् सर्वान् विवेशावसथम् शुचिः ।
बभूव च मनोह्लादो रामस्यामिततेजसः ॥ २.५६.३० ॥
Habiendo adorado a todas las multitudes de dioses, puro, Rāma entró en la morada, y el corazón de Rāma, de esplendor inmensurable, se alegró.
2.56.31
वैश्वदेवबलिम् कृत्वा रौद्रम् वैष्णवमेव च ।
वास्तुसम्शमनीयानि मङ्गलानि प्रवर्तयन् ॥ २.५६.३१ ॥
Habiendo ofrecido la ofrenda a los Vaiśvadevas, y asimismo a Rudra y Viṣṇu, realizando los ritos auspiciosos para apaciguar el lugar de morada.
2.56.32
जपम् च न्यायतः कृत्वा स्नात्वा नद्याम् यथाविधि ।
पाप सम्शमनम् रामः चकार बलिम् उत्तमम् ॥ २.५६.३२ ॥
Habiendo realizado el japa según la regla y bañado en el río según lo prescrito, Rāma hizo la excelente ofrenda para el apaciguamiento del pecado.
2.56.33
वेदिस्थलविधानानि चैत्यान्यायतनानि च ।
आश्रमस्यानुरूपाणि स्थापयामास राघवः ॥ २.५६.३३ ॥
Rāghava hizo establecer los altares, santuarios y recintos sagrados, adecuados al ermitaño.
2.56.34
वन्यैर्माल्यैः फलैर्मूलैः पक्वैर्माम्सैर्यथाविधि ।
अद्भर्जपैश्च वेदोक्तै र्धर्भैश्च ससमित्कुशैः ॥ २.५६.३४ ॥
Con guirnaldas silvestres, frutos, raíces, carnes cocidas, agua según lo prescrito, recitaciones, los ritos enunciados en el Veda, y con leños sagrados y hierba kuśa.
2.56.35
तौ तर्पयित्वा भूतानि राघवौ सह सीतया ।
तदा विविशतुः शालाम् सुशुभाम् शुभलक्षणौ ॥ २.५६.३५ ॥
Habiendo satisfecho a los seres, los dos Rāghavas junto con Sītā entonces entraron en aquella hermosísima cabaña; ambos llevaban signos auspiciosos.
2.56.36
ताम् वृक्ष पर्णच् चदनाम् मनोज्ञाम् ।
यथा प्रदेशम् सुकृताम् निवाताम् ।
वासाय सर्वे विविशुः समेताः ।
सभाम् यथा देव गणाः सुधर्माम् ॥ २.५६.३६ ॥
Todos entraron juntos en aquella cabaña encantadora, techada con hojas de árbol, bien construida según el lugar y resguardada del viento, para morar allí, como las huestes de los dioses entran en la sala de asamblea Sudharmā.
2.56.37
अनेक नाना मृग पक्षि सम्कुले ।
विचित्र पुष्प स्तबलैः द्रुमैः युते ।
वन उत्तमे व्याल मृग अनुनादिते ।
तथा विजह्रुः सुसुखम् जित इन्द्रियाः ॥ २.५६.३७ ॥
Lleno de muchas clases de ciervos y aves, abundante en árboles con flores maravillosas y racimos, resonando con los animales salvajes y los ciervos, en aquel excelente bosque vivieron con gran felicidad, quienes habían vencido sus sentidos.
2.56.38
सुरम्यम् आसाद्य तु चित्र कूटम् ।
नदीम् च ताम् माल्यवतीम् सुतीर्थाम् ।
ननन्द हृष्टः मृग पक्षि जुष्टाम् ।
जहौ च दुह्खम् पुर विप्रवासात् ॥ २.५६.३८ ॥
Habiendo llegado al delicioso Citrakūṭa y contemplado el río Mālyavatī de buenos vados, se regocijó en aquel lugar frecuentado por ciervos y aves, y dejó atrás el dolor del destierro de la ciudad.