ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.56.1
अथ रात्र्याम् व्यतीतायाम् अवसुप्तम् अनन्तरम् ।
प्रबोधयाम् आस शनैः लक्ष्मणम् रघु नन्दनः ॥ २.५६.१ ॥
ਫਿਰ ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ, ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਜਗਾਇਆ।
2.56.2
सौमित्रे शृणु वन्यानाम् वल्गु व्याहरताम् स्वनम् ।
सम्प्रतिष्ठामहे कालः प्रस्थानस्य परम् तप ॥ २.५६.२ ॥
ਹੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ; ਹੁਣ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਢੁਕਵਾਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਤਾਪਨ।
2.56.3
स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः ।
जहौ निद्राम् च तन्द्रीम् च प्रसक्तम् च पथि श्रमम् ॥ २.५६.३ ॥
ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਜਗਾਏ ਜਾਣ ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਨੀਂਦ, ਊਂਘ ਅਤੇ ਰਾਹ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।
2.56.4
ततौत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्याः शिवम् जलम् ।
पन्थानम् ऋषिणा उद्दिष्टम् चित्र कूटस्य तम् ययुः ॥ २.५६.४ ॥
ਫਿਰ ਸਭ ਉੱਠੇ, ਨਦੀ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਜਲ ਛੂਹਿਆ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਲੋਂ ਦੱਸੇ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਦੇ ਰਾਹ ਤੁਰ ਪਏ।
2.56.5
ततः सम्प्रस्थितः काले रामः सौमित्रिणा सह ।
सीताम् कमल पत्र अक्षीम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.५ ॥
ਫਿਰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੁਰੇ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ, ਕਮਲ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
2.56.6
आदीप्तान् इव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान् नगान् ।
स्वैः पुष्पैः किम्शुकान् पश्य मालिनः शिशिर अत्यये ॥ २.५६.६ ॥
ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਵੇਖ, ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਰੁੱਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਹੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੇ ਢਾਕ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਖਿੜ ਕੇ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।
2.56.7
पश्य भल्लातकान् फुल्लान् नरैः अनुपसेवितान् ।
फल पत्रैः अवनतान् नूनम् शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ २.५६.७ ॥
ਵੇਖੋ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਭੱਲਾਤਕ ਰੁੱਖ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ, ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਝੁਕੇ ਹੋਏ। ਯਕੀਨਨ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜੀ ਸਕਾਂਗਾ।
2.56.8
पश्य द्रोण प्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण ।
मधूनि मधु कारीभिः सम्भृतानि नगे नगे ॥ २.५६.८ ॥
ਵੇਖ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦ੍ਰੋਣ ਮਾਪ ਦੇ ਲਟਕਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਛੱਤੇ; ਹਰ ਰੁੱਖ ਉੱਤੇ ਮਧੂਮੱਖੀਆਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ।
2.56.9
एष क्रोशति नत्यूहः तम् शिखी प्रतिकूजति ।
रमणीये वन उद्देशे पुष्प सम्स्तर सम्कटे ॥ २.५६.९ ॥
ਇਹ ਨਤਯੂਹ ਪੰਛੀ ਬੁਲਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਮੋਰ ਉਸਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਬਿਸਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਇਸ ਰਮਣੀਕ ਬਨ-ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ।
2.56.10
मातम्ग यूथ अनुसृतम् पक्षि सम्घ अनुनादितम् ।
चित्र कूटम् इमम् पश्य प्रवृद्ध शिखरम् गिरिम् ॥ २.५६.१० ॥
ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਜਿਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਗੂੰਜਦਾ ਹੈ, ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵਾਲਾ ਇਹ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਵੇਖੋ।
2.56.11
समभूमितले रम्ये द्रुमैर्बहुभिरावृते ।
पुण्ये रम्स्यामहे तात चित्रकूटस्य कानने ॥ २.५६.११ ॥
ਪਿਆਰੇ ਭਰਾ, ਸਮਤਲ ਭੂਮੀ ਉੱਤੇ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਦੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਰਮਾਂਗੇ।
2.56.12
ततः तौ पाद चारेण गच्चन्तौ सह सीतया ।
रम्यम् आसेदतुः शैलम् चित्र कूटम् मनो रमम् ॥ २.५६.१२ ॥
ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਪੈਦਲ ਤੁਰਦੇ ਹੋਏ ਰਮਣੀਕ ਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ।
2.56.13
तम् तु पर्वतम् आसाद्य नाना पक्षि गण आयुतम् ।
बहुमूलफलम् रम्यम् सम्पन्नम् सरसोदकम् ॥ २.५६.१३ ॥
ਉਹ ਉਸ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ; ਜੋ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬਹੁਤ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਵਰਗੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਸੀ।
2.56.14
मनोज्ञोऽयम् गिरिः सौम्य नानाद्रुमलतायुतः ।
बहुमूलफलो रम्यः स्वाजीवः प्रतिभाति मे ॥ २.५६.१४ ॥
ਹੇ ਸੌਮਯ! ਇਹ ਪਰਬਤ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਵੇਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨੋਹਰ ਹੈ; ਬਹੁਤ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਮਣੀਕ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਰੋਜ਼ੀ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਵਾਲਾ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.56.15
मनयश्च महात्मानो वसन्त्य शिलोच्चये ।
अयम् वासो भवेत् तावद् अत्र सौम्य रमेमहि ॥ २.५६.१५ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਮੁਨੀ ਇਸ ਪੱਥਰਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਸੌਮਯ! ਇਹੀ ਹੁਣ ਲਈ ਸਾਡਾ ਵਸੇਰਾ ਹੋਵੇ; ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਰਮਣ ਕਰੀਏ।
2.56.16
अभिगम्याश्रमम् सर्वे वाल्मीकि मभिवादयन् ॥ २.५६.१६ ॥
ਆਸ਼ਰਮ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸਭ ਨੇ ਵਾਲਮੀਕਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ।
2.56.17
तान्महर्षिः प्रमुदितः पूजयामास धर्मवित् ।
आस्यतामिति चोवाच स्वागतम् तु निवेद्य च ॥ २.५६.१७ ॥
ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, 'ਬੈਠੋ' ਕਿਹਾ ਅਤੇ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ।
2.56.18
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्लकमणम् लक्ष्मणाग्रजः ।
सम्निवेद्य यथान्याय मात्मानमृष्ये प्रभुः ॥ २.५६.१८ ॥
ਫਿਰ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਆਪਣਾ ਪਰਿਚੈ ਦੇ ਕੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.56.19
लक्ष्मण आनय दारूणि दृढानि च वराणि च ।
कुरुष्व आवसथम् सौम्य वासे मे अभिरतम् मनः ॥ २.५६.१९ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਲੱਕੜਾਂ ਲਿਆ। ਹੇ ਸੌਮਯ, ਨਿਵਾਸ ਲਈ ਇੱਕ ਝੌਂਪੜੀ ਬਣਾ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।
2.56.20
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा सौमित्रिर् विविधान् द्रुमान् ।
आजहार ततः चक्रे पर्ण शालाम् अरिम् दम ॥ २.५६.२० ॥
ਉਸ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਿਆਂਦੇ; ਫਿਰ, ਹੇ ਅਰਿੰਦਮ, ਉਸ ਨੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕੁਟੀਆ ਬਣਾਈ।
2.56.21
ताम् निष्ठताम् बद्धकटाम् दृष्ट्वा रमः सुदर्शनाम् ।
शुश्रूषमाणम् एक अग्रम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२१ ॥
ਬੰਨ੍ਹੀਆਂ ਚਟਾਈਆਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਹੋਈ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਝੌਂਪੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇਕਾਗਰ ਚਿੱਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
2.56.22
ऐणेयम् माम्सम् आहृत्य शालाम् यक्ष्यामहे वयम् ।
कर्त्व्यम् वास्तुशमनम् सौमित्रे चिरजीवभिः ॥ २.५६.२२ ॥
ਹੇ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹਿਰਨ ਦਾ ਮਾਸ ਲਿਆ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇਸ ਝੌਂਪੜੀ ਵਿੱਚ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗੇ। ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਸਤੁ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
2.56.23
मृगम् हत्वाऽऽनय क्षिप्रम् लक्ष्मणेह शुभेक्षणकर्तव्यः शास्त्रदृष्टो हि विधिर्दर्ममनुस्मर ॥ २.५६.२३ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇੱਥੇ ਛੇਤੀ ਹਿਰਨ ਮਾਰ ਕੇ ਲਿਆ। ਹੇ ਸ਼ੁਭਨੇਤਰ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਵਿਧੀ ਹੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ।
2.56.24
भ्रातुर्वचन माज्ञाय लक्ष्मणः परवीरहा ।
चकार स यथोक्तम् च तम् रामः पुनरब्रवीत् ॥ २.५६.२४ ॥
ਭਰਾ ਦੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ ਉਵੇਂ ਹੀ ਕੀਤਾ; ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.56.25
इणेयम् श्रपयस्वैतच्च्चालाम् यक्ष्यमहे वयम् ।
त्वरसौम्य मुहूर्तोऽयम् ध्रुवश्च दिवसोऽप्ययम् ॥ २.५६.२५ ॥
ਇਹ ਹਿਰਨ ਦਾ ਮਾਸ ਪਕਾ; ਇਸ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਯੱਗ ਕਰਾਂਗੇ। ਹੇ ਸੌਮਿਆ, ਜਲਦੀ ਕਰ; ਇਹ ਮੁਹੂਰਤ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਦਿਨ ਵੀ ਸਥਿਰ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
2.56.26
स लक्ष्मणः कृष्ण मृगम् हत्वा मेध्यम् पतापवान् ।
अथ चिक्षेप सौमित्रिः समिद्धे जात वेदसि ॥ २.५६.२६ ॥
ਉਸ ਪਰਾਕਰਮੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਯੱਗ ਲਈ ਯੋਗ ਕਾਲੇ ਹਿਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਫਿਰ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ।
2.56.27
तम् तु पक्वम् समाज्ञाय निष्टप्तम् चिन्न शोणितम् ।
लक्ष्मणः पुरुष व्याघ्रम् अथ राघवम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२७ ॥
ਉਸ ਨੂੰ ਪੱਕਿਆ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪਿਆ ਅਤੇ ਲਹੂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
2.56.28
अयम् कृष्णः समाप्त अन्गः शृतः कृष्ण मृगो यथा ।
देवता देव सम्काश यजस्व कुशलो हि असि ॥ २.५६.२८ ॥
ਇਹ ਕਾਲਾ ਹਿਰਨ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ ਪੱਕ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ, ਯੱਗ ਕਰ; ਤੂੰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈਂ।
2.56.29
रामः स्नात्वा तु नियतः गुणवान् जप्य कोविदः ।
सम्ग्रहेणाकरोत्सर्वान् मन्त्रान् सत्रावसानिकान् ॥ २.५६.२९ ॥
ਰਾਮ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸੰਜਮ ਨਾਲ, ਗੁਣਵਾਨ ਅਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਯੱਗ-ਸੱਤਰ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਸਾਰੇ ਮੰਤਰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰੇ।
2.56.30
इष्ट्वा देवगणान् सर्वान् विवेशावसथम् शुचिः ।
बभूव च मनोह्लादो रामस्यामिततेजसः ॥ २.५६.३० ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਗਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਨਿਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਏ; ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ।
2.56.31
वैश्वदेवबलिम् कृत्वा रौद्रम् वैष्णवमेव च ।
वास्तुसम्शमनीयानि मङ्गलानि प्रवर्तयन् ॥ २.५६.३१ ॥
ਵਿਸ਼ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਬਲੀ ਅਰਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਰੁਦਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲਈ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਸਤੂ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਰਗੇ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2.56.32
जपम् च न्यायतः कृत्वा स्नात्वा नद्याम् यथाविधि ।
पाप सम्शमनम् रामः चकार बलिम् उत्तमम् ॥ २.५६.३२ ॥
ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਜਪ ਕਰਕੇ, ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਾਪ ਸ਼ਮਨ ਲਈ ਰਾਮ ਨੇ ਉੱਤਮ ਬਲੀ ਦਿੱਤੀ।
2.56.33
वेदिस्थलविधानानि चैत्यान्यायतनानि च ।
आश्रमस्यानुरूपाणि स्थापयामास राघवः ॥ २.५६.३३ ॥
ਰਾਘਵ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਵੇਦੀ-ਸਥਾਨ, ਚੈਤਯ ਅਤੇ ਆਯਤਨ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਵਾਏ।
2.56.34
वन्यैर्माल्यैः फलैर्मूलैः पक्वैर्माम्सैर्यथाविधि ।
अद्भर्जपैश्च वेदोक्तै र्धर्भैश्च ससमित्कुशैः ॥ २.५६.३४ ॥
ਜੰਗਲੀ ਮਾਲਾਵਾਂ, ਫਲਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ, ਪਕਾਏ ਹੋਏ ਮਾਸ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਜਲ, ਜਪ, ਵੇਦੋਕਤ ਕਰਮਾਂ, ਸਮਿਧਾ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਸਮੇਤ।
2.56.35
तौ तर्पयित्वा भूतानि राघवौ सह सीतया ।
तदा विविशतुः शालाम् सुशुभाम् शुभलक्षणौ ॥ २.५६.३५ ॥
ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਕੇ, ਤਦੋਂ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੁਭ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ।
2.56.36
ताम् वृक्ष पर्णच् चदनाम् मनोज्ञाम् ।
यथा प्रदेशम् सुकृताम् निवाताम् ।
वासाय सर्वे विविशुः समेताः ।
सभाम् यथा देव गणाः सुधर्माम् ॥ २.५६.३६ ॥
ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਛਾਈ ਹੋਈ, ਮਨੋਹਰ, ਥਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ, ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਉਸ ਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਵਾਸ ਲਈ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤੇ ਸੁਧਰਮਾ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
2.56.37
अनेक नाना मृग पक्षि सम्कुले ।
विचित्र पुष्प स्तबलैः द्रुमैः युते ।
वन उत्तमे व्याल मृग अनुनादिते ।
तथा विजह्रुः सुसुखम् जित इन्द्रियाः ॥ २.५६.३७ ॥
ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਵਿਚਿਤ੍ਰ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੇ ਹਿਰਨਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ ਉੱਤਮ ਬਨ ਵਿੱਚ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਤਿ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨ ਲੱਗੇ।
2.56.38
सुरम्यम् आसाद्य तु चित्र कूटम् ।
नदीम् च ताम् माल्यवतीम् सुतीर्थाम् ।
ननन्द हृष्टः मृग पक्षि जुष्टाम् ।
जहौ च दुह्खम् पुर विप्रवासात् ॥ २.५६.३८ ॥
ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਤੇ ਚੰਗੇ ਘਾਟਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਲਯਵਤੀ ਨਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਵਸੇ ਉਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਨਗਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰਹਿਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।