വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.56.1
अथ रात्र्याम् व्यतीतायाम् अवसुप्तम् अनन्तरम् ।
प्रबोधयाम् आस शनैः लक्ष्मणम् रघु नन्दनः ॥ २.५६.१ ॥
രാത്രി കഴിഞ്ഞശേഷം, ഉറങ്ങിക്കിടന്ന ലക്ഷ്മണനെ രഘുനന്ദനനായ രാമൻ പതുക്കെ ഉണർത്തി.
2.56.2
सौमित्रे शृणु वन्यानाम् वल्गु व्याहरताम् स्वनम् ।
सम्प्रतिष्ठामहे कालः प्रस्थानस्य परम् तप ॥ २.५६.२ ॥
സുമിത്രയുടെ പുത്രാ, കാട്ടുപക്ഷികളുടെ മധുരമായ ശബ്ദം കേൾക്കൂ; ഇപ്പോൾ യാത്ര തുടങ്ങാനുള്ള സമയമായി, ശത്രുതാപകാ.
2.56.3
स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः ।
जहौ निद्राम् च तन्द्रीम् च प्रसक्तम् च पथि श्रमम् ॥ २.५६.३ ॥
സഹോദരൻ യഥാസമയം ഉണർത്തിയപ്പോൾ ലക്ഷ്മണൻ ഉറക്കവും മയക്കവും വഴിയിൽ അടിഞ്ഞുകൂടിയ ക്ഷീണവും വെടിഞ്ഞു.
2.56.4
ततौत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्याः शिवम् जलम् ।
पन्थानम् ऋषिणा उद्दिष्टम् चित्र कूटस्य तम् ययुः ॥ २.५६.४ ॥
പിന്നെ എല്ലാവരും എഴുന്നേറ്റ് നദിയിലെ മംഗളജലം തൊട്ടു, മുനി നിർദ്ദേശിച്ച ചിത്രകൂടത്തിലേക്കുള്ള വഴിയിലൂടെ പോയി.
2.56.5
ततः सम्प्रस्थितः काले रामः सौमित्रिणा सह ।
सीताम् कमल पत्र अक्षीम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.५ ॥
പിന്നെ ഉചിതസമയത്ത് പുറപ്പെട്ട രാമൻ സുമിത്രയുടെ പുത്രനോടൊപ്പം താമരദളാക്ഷിയായ സീതയോട് ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.56.6
आदीप्तान् इव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान् नगान् ।
स्वैः पुष्पैः किम्शुकान् पश्य मालिनः शिशिर अत्यये ॥ २.५६.६ ॥
വൈദേഹീ, നോക്കൂ, ശിശിരകാലം അവസാനിക്കുമ്പോൾ സ്വന്തം പൂക്കളുടെ മാലയണിഞ്ഞ കിംശുക വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും പൂത്തുലഞ്ഞ് എരിയുന്ന തീപോലെ നിൽക്കുന്നു.
2.56.7
पश्य भल्लातकान् फुल्लान् नरैः अनुपसेवितान् ।
फल पत्रैः अवनतान् नूनम् शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ २.५६.७ ॥
നോക്കൂ, പൂത്തുനിൽക്കുന്ന ഭല്ലാതക വൃക്ഷങ്ങളെ; മനുഷ്യർ സമീപിക്കാത്തവ, ഫലങ്ങളാലും ഇലകളാലും കുനിഞ്ഞവ. തീർച്ചയായും ഞാൻ ഇവിടെ ജീവിക്കാൻ കഴിയും.
2.56.8
पश्य द्रोण प्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण ।
मधूनि मधु कारीभिः सम्भृतानि नगे नगे ॥ २.५६.८ ॥
നോക്കൂ ലക്ഷ്മണാ, ദ്രോണ അളവുള്ള തൂങ്ങുന്ന തേൻകൂടുകൾ; ഓരോ മരത്തിലും തേനീച്ചകൾ ശേഖരിച്ചവ.
2.56.9
एष क्रोशति नत्यूहः तम् शिखी प्रतिकूजति ।
रमणीये वन उद्देशे पुष्प सम्स्तर सम्कटे ॥ २.५६.९ ॥
ഇതാ നത്യൂഹപ്പക്ഷി വിളിക്കുന്നു, മയിൽ അതിന് മറുപടി പറയുന്നു; പൂവിരിപ്പുകൾ നിറഞ്ഞ ഈ രമണീയ വനപ്രദേശത്ത്.
2.56.10
मातम्ग यूथ अनुसृतम् पक्षि सम्घ अनुनादितम् ।
चित्र कूटम् इमम् पश्य प्रवृद्ध शिखरम् गिरिम् ॥ २.५६.१० ॥
ആനക്കൂട്ടങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന, പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദം പ്രതിധ്വനിക്കുന്ന, ഉയർന്ന കൊടുമുടികളുള്ള ഈ ചിത്രകൂട പർവതം നോക്കൂ.
2.56.11
समभूमितले रम्ये द्रुमैर्बहुभिरावृते ।
पुण्ये रम्स्यामहे तात चित्रकूटस्य कानने ॥ २.५६.११ ॥
പ്രിയ അനുജാ, സമതലത്തിൽ, മനോഹരവും അനേകം വൃക്ഷങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും പുണ്യവുമായ ചിത്രകൂട വനത്തിൽ നാം രമിക്കും.
2.56.12
ततः तौ पाद चारेण गच्चन्तौ सह सीतया ।
रम्यम् आसेदतुः शैलम् चित्र कूटम् मनो रमम् ॥ २.५६.१२ ॥
പിന്നെ ഇരുവരും സീതയോടൊപ്പം കാൽനടയായി നടന്ന് മനോഹരവും മനസ്സിന് ആനന്ദകരവുമായ ചിത്രകൂട പർവതത്തിലെത്തി.
2.56.13
तम् तु पर्वतम् आसाद्य नाना पक्षि गण आयुतम् ।
बहुमूलफलम् रम्यम् सम्पन्नम् सरसोदकम् ॥ २.५६.१३ ॥
ആ പർവതത്തിൽ അവർ എത്തി; അത് അനേകം പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും ധാരാളം കിഴങ്ങുകളും ഫലങ്ങളുമുള്ളതും മനോഹരവും തടാകജലമുള്ളതുമായിരുന്നു.
2.56.14
मनोज्ञोऽयम् गिरिः सौम्य नानाद्रुमलतायुतः ।
बहुमूलफलो रम्यः स्वाजीवः प्रतिभाति मे ॥ २.५६.१४ ॥
സൗമ്യാ! ഈ പർവതം അനേകം മരങ്ങളും വള്ളികളും നിറഞ്ഞ് മനോഹരമാണ്; ധാരാളം കിഴങ്ങും ഫലവുമുള്ള ഇത് രമ്യവും നല്ല ഉപജീവനമാർഗ്ഗങ്ങളുള്ളതുമായി എനിക്ക് തോന്നുന്നു.
2.56.15
मनयश्च महात्मानो वसन्त्य शिलोच्चये ।
अयम् वासो भवेत् तावद् अत्र सौम्य रमेमहि ॥ २.५६.१५ ॥
മഹാത്മാക്കളായ മുനിമാർ ഈ പാറക്കൂട്ടത്തിൽ വസിക്കുന്നു. സൗമ്യാ! ഇതു തന്നെ ഇപ്പോൾ നമ്മുടെ വാസസ്ഥലമാകട്ടെ; ഇവിടെ നമുക്ക് രമിക്കാം.
2.56.16
अभिगम्याश्रमम् सर्वे वाल्मीकि मभिवादयन् ॥ २.५६.१६ ॥
ആശ്രമത്തിൽ എത്തി എല്ലാവരും വാൽമീകിയെ വന്ദിച്ചു.
2.56.17
तान्महर्षिः प्रमुदितः पूजयामास धर्मवित् ।
आस्यतामिति चोवाच स्वागतम् तु निवेद्य च ॥ २.५६.१७ ॥
ധർമ്മജ്ഞനായ മഹർഷി സന്തോഷത്തോടെ അവരെ സത്കരിച്ചു; 'ഇരിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞ് സ്വാഗതം ചെയ്തു.
2.56.18
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्लकमणम् लक्ष्मणाग्रजः ।
सम्निवेद्य यथान्याय मात्मानमृष्ये प्रभुः ॥ २.५६.१८ ॥
അപ്പോൾ മഹാബാഹുവായ, ലക്ഷ്മണന്റെ ജ്യേഷ്ഠനായ പ്രഭു ഋഷിക്ക് യഥാവിധി സ്വയം പരിചയപ്പെടുത്തി ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
2.56.19
लक्ष्मण आनय दारूणि दृढानि च वराणि च ।
कुरुष्व आवसथम् सौम्य वासे मे अभिरतम् मनः ॥ २.५६.१९ ॥
ലക്ഷ്മണാ, ഉറപ്പുള്ളതും ശ്രേഷ്ഠവുമായ മരങ്ങൾ കൊണ്ടുവരിക. സൗമ്യനേ, വാസത്തിനായി ഒരു കുടിൽ ഉണ്ടാക്കുക; എന്റെ മനസ്സ് അതിൽ ആനന്ദിക്കുന്നു.
2.56.20
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा सौमित्रिर् विविधान् द्रुमान् ।
आजहार ततः चक्रे पर्ण शालाम् अरिम् दम ॥ २.५६.२० ॥
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ട് സുമിത്രയുടെ പുത്രൻ പലതരം മരങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നു; പിന്നെ, ശത്രുദമനാ, ഇലകൊണ്ടുള്ള കുടിൽ ഉണ്ടാക്കി.
2.56.21
ताम् निष्ठताम् बद्धकटाम् दृष्ट्वा रमः सुदर्शनाम् ।
शुश्रूषमाणम् एक अग्रम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२१ ॥
കെട്ടിയുറപ്പിച്ച പായകളോടെ പൂർത്തിയായ ആ മനോഹര കുടിൽ കണ്ട്, ഏകാഗ്രമായി സേവിച്ചു നിന്നവനോട് രാമൻ ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
2.56.22
ऐणेयम् माम्सम् आहृत्य शालाम् यक्ष्यामहे वयम् ।
कर्त्व्यम् वास्तुशमनम् सौमित्रे चिरजीवभिः ॥ २.५६.२२ ॥
സുമിത്രയുടെ പുത്രാ, മാൻ മാംസം കൊണ്ടുവന്ന് നമുക്ക് ഈ കുടിലിൽ യാഗം ചെയ്യാം. ദീർഘായുസ്സ് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ വാസ്തുശാന്തി ചെയ്യണം.
2.56.23
मृगम् हत्वाऽऽनय क्षिप्रम् लक्ष्मणेह शुभेक्षणकर्तव्यः शास्त्रदृष्टो हि विधिर्दर्ममनुस्मर ॥ २.५६.२३ ॥
ലക്ഷ്മണാ, ഇവിടെ വേഗം മാനിനെ കൊന്നു കൊണ്ടുവരിക. ശുഭനേത്രാ, ശാസ്ത്രത്തിൽ കണ്ട വിധിയാണ് ചെയ്യേണ്ടത്; ധർമ്മം ഓർക്കുക.
2.56.24
भ्रातुर्वचन माज्ञाय लक्ष्मणः परवीरहा ।
चकार स यथोक्तम् च तम् रामः पुनरब्रवीत् ॥ २.५६.२४ ॥
സഹോദരന്റെ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി, ശത്രുവീരന്മാരെ വധിക്കുന്ന ലക്ഷ്മണൻ പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്തു; അപ്പോൾ രാമൻ അവനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
2.56.25
इणेयम् श्रपयस्वैतच्च्चालाम् यक्ष्यमहे वयम् ।
त्वरसौम्य मुहूर्तोऽयम् ध्रुवश्च दिवसोऽप्ययम् ॥ २.५६.२५ ॥
ഈ മാൻമാംസം പാകം ചെയ്യൂ; അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് യാഗം ചെയ്യാം. സൗമ്യനേ, വേഗം ചെയ്യൂ; ഈ മുഹൂർത്തവും ഈ ദിവസവും ശുഭവും സ്ഥിരവുമാണ്.
2.56.26
स लक्ष्मणः कृष्ण मृगम् हत्वा मेध्यम् पतापवान् ।
अथ चिक्षेप सौमित्रिः समिद्धे जात वेदसि ॥ २.५६.२६ ॥
ആ പരാക്രമിയായ ലക്ഷ്മണൻ യാഗയോഗ്യമായ കറുത്ത മാനിനെ കൊന്നു; പിന്നെ സൗമിത്രി അതിനെ ജ്വലിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ എറിഞ്ഞു.
2.56.27
तम् तु पक्वम् समाज्ञाय निष्टप्तम् चिन्न शोणितम् ।
लक्ष्मणः पुरुष व्याघ्रम् अथ राघवम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२७ ॥
അത് പാകമായി നന്നായി ചുട്ടു, രക്തം വാർന്നതായി അറിഞ്ഞ്, ലക്ഷ്മണൻ പുരുഷവ്യാഘ്രനായ രാഘവനോട് പറഞ്ഞു.
2.56.28
अयम् कृष्णः समाप्त अन्गः शृतः कृष्ण मृगो यथा ।
देवता देव सम्काश यजस्व कुशलो हि असि ॥ २.५६.२८ ॥
ഈ കറുത്ത മാൻ അവയവങ്ങളെല്ലാം പൂർണമായി വെന്തിരിക്കുന്നു. ദേവതുല്യനേ, യാഗം ചെയ്യൂ; നീ ഇതിൽ നിപുണനാണ്.
2.56.29
रामः स्नात्वा तु नियतः गुणवान् जप्य कोविदः ।
सम्ग्रहेणाकरोत्सर्वान् मन्त्रान् सत्रावसानिकान् ॥ २.५६.२९ ॥
രാമൻ സ്നാനം ചെയ്ത്, നിയമത്തോടെ, ഗുണവാനായി, ജപത്തിൽ വിദഗ്ധനായി, യാഗസത്രത്തിന്റെ അവസാനത്തിലെ എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളും സംക്ഷേപത്തിൽ ചൊല്ലി.
2.56.30
इष्ट्वा देवगणान् सर्वान् विवेशावसथम् शुचिः ।
बभूव च मनोह्लादो रामस्यामिततेजसः ॥ २.५६.३० ॥
ദേവഗണങ്ങളെ എല്ലാം ആരാധിച്ച് ശുചിയായി രാമൻ വാസസ്ഥലത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; അമിത തേജസ്വിയായ രാമന്റെ മനസ്സിന് ആഹ്ലാദമുണ്ടായി.
2.56.31
वैश्वदेवबलिम् कृत्वा रौद्रम् वैष्णवमेव च ।
वास्तुसम्शमनीयानि मङ्गलानि प्रवर्तयन् ॥ २.५६.३१ ॥
വിശ്വദേവന്മാർക്ക് ബലി അർപ്പിച്ചും, രുദ്രന്ന് വിഷ്ണുവിനും അതുപോലെ, വാസ്തുശാന്തി പോലുള്ള മംഗളകർമ്മങ്ങൾ നടത്തിയും.
2.56.32
जपम् च न्यायतः कृत्वा स्नात्वा नद्याम् यथाविधि ।
पाप सम्शमनम् रामः चकार बलिम् उत्तमम् ॥ २.५६.३२ ॥
ന്യായപ്രകാരം ജപം ചെയ്തും, നദിയിൽ വിധിപ്രകാരം സ്നാനം ചെയ്തും, പാപശമനത്തിനായി രാമൻ ഉത്തമ ബലി അർപ്പിച്ചു.
2.56.33
वेदिस्थलविधानानि चैत्यान्यायतनानि च ।
आश्रमस्यानुरूपाणि स्थापयामास राघवः ॥ २.५६.३३ ॥
ആശ്രമത്തിന് യോജിച്ച വേദിസ്ഥലങ്ങളും ചൈത്യങ്ങളും ആയതനങ്ങളും രാഘവൻ സ്ഥാപിച്ചു.
2.56.34
वन्यैर्माल्यैः फलैर्मूलैः पक्वैर्माम्सैर्यथाविधि ।
अद्भर्जपैश्च वेदोक्तै र्धर्भैश्च ससमित्कुशैः ॥ २.५६.३४ ॥
വനമാലകളും ഫലങ്ങളും കിഴങ്ങുകളും പാകം ചെയ്ത വിഭവങ്ങളും, വിധിപ്രകാരം ജലവും ജപവും വേദോക്ത ധർമ്മങ്ങളും, സമിധും കുശയും ചേർത്തും.
2.56.35
तौ तर्पयित्वा भूतानि राघवौ सह सीतया ।
तदा विविशतुः शालाम् सुशुभाम् शुभलक्षणौ ॥ २.५६.३५ ॥
സീതയോടൊപ്പം ആ രണ്ട് രാഘവന്മാരും ഭൂതങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, അപ്പോൾ ആ സുന്ദരമായ ശാലയിൽ പ്രവേശിച്ചു; അവർ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ളവരായിരുന്നു.
2.56.36
ताम् वृक्ष पर्णच् चदनाम् मनोज्ञाम् ।
यथा प्रदेशम् सुकृताम् निवाताम् ।
वासाय सर्वे विविशुः समेताः ।
सभाम् यथा देव गणाः सुधर्माम् ॥ २.५६.३६ ॥
മരത്തിലകളാൽ മേഞ്ഞ, മനോഹരമായ, സ്ഥലത്തിനൊത്ത് നന്നായി നിർമ്മിച്ച, കാറ്റേൽക്കാത്ത ആ ശാലയിൽ താമസിക്കാൻ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു പ്രവേശിച്ചു; ദേവഗണങ്ങൾ സുധർമ്മ സഭയിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതുപോലെ.
2.56.37
अनेक नाना मृग पक्षि सम्कुले ।
विचित्र पुष्प स्तबलैः द्रुमैः युते ।
वन उत्तमे व्याल मृग अनुनादिते ।
तथा विजह्रुः सुसुखम् जित इन्द्रियाः ॥ २.५६.३७ ॥
പലതരം മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞതും, വിചിത്രമായ പൂക്കളും പൂങ്കുലകളുമുള്ള മരങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവും, വന്യമൃഗങ്ങളുടെയും മാനുകളുടെയും ശബ്ദം പ്രതിധ്വനിക്കുന്നതുമായ ഉത്തമമായ വനത്തിൽ, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവർ അങ്ങനെ അത്യന്തം സുഖമായി വിഹരിച്ചു.
2.56.38
सुरम्यम् आसाद्य तु चित्र कूटम् ।
नदीम् च ताम् माल्यवतीम् सुतीर्थाम् ।
ननन्द हृष्टः मृग पक्षि जुष्टाम् ।
जहौ च दुह्खम् पुर विप्रवासात् ॥ २.५६.३८ ॥
അതിമനോഹരമായ ചിത്രകൂടത്തിൽ എത്തി, നല്ല കടവുകളുള്ള മാല്യവതി നദിയെ കണ്ട്, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും വന്നുചേരുന്ന ആ സ്ഥലത്ത് സന്തോഷിച്ചു; നഗരത്തിൽനിന്നുള്ള പ്രവാസദുഃഖം അദ്ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ചു.