รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.56
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.56.1
अथ रात्र्याम् व्यतीतायाम् अवसुप्तम् अनन्तरम् ।
प्रबोधयाम् आस शनैः लक्ष्मणम् रघु नन्दनः ॥ २.५६.१ ॥
ครั้นราตรีผ่านไปแล้ว พระรามผู้เป็นความสุขของตระกูลรฆุ ค่อย ๆ ปลุกพระลักษมณ์ที่กำลังหลับอยู่ให้ตื่น
2.56.2
सौमित्रे शृणु वन्यानाम् वल्गु व्याहरताम् स्वनम् ।
सम्प्रतिष्ठामहे कालः प्रस्थानस्य परम् तप ॥ २.५६.२ ॥
ดูก่อนสุมิตราบุตร จงฟังเสียงอันไพเราะของนกป่าที่กำลังร้องอยู่ ถึงเวลาที่เราจะออกเดินทางแล้ว ดูก่อนผู้แผดเผาศัตรู
2.56.3
स सुप्तः समये भ्रात्रा लक्ष्मणः प्रतिबोधितः ।
जहौ निद्राम् च तन्द्रीम् च प्रसक्तम् च पथि श्रमम् ॥ २.५६.३ ॥
พระลักษมณ์ถูกพระอนุชาปลุกให้ตื่นในเวลาอันควร จึงสลัดความหลับและความงัวเงีย รวมทั้งความเหน็ดเหนื่อยจากการเดินทางออกไปเสีย
2.56.4
ततौत्थाय ते सर्वे स्पृष्ट्वा नद्याः शिवम् जलम् ।
पन्थानम् ऋषिणा उद्दिष्टम् चित्र कूटस्य तम् ययुः ॥ २.५६.४ ॥
แล้วทั้งหมดก็ลุกขึ้น ชำระล้างด้วยน้ำอันเป็นมงคลของแม่น้ำ และออกเดินทางไปตามเส้นทางสู่จิตรกูฏที่พระฤๅษีชี้บอกไว้
2.56.5
ततः सम्प्रस्थितः काले रामः सौमित्रिणा सह ।
सीताम् कमल पत्र अक्षीम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.५ ॥
จากนั้นพระรามก็ออกเดินทางในเวลาอันเหมาะสม พร้อมกับพระลักษมณ์บุตรของสุมิตรา แล้วตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่สีดาผู้มีดวงตาดุจกลีบบัว
2.56.6
आदीप्तान् इव वैदेहि सर्वतः पुष्पितान् नगान् ।
स्वैः पुष्पैः किम्शुकान् पश्य मालिनः शिशिर अत्यये ॥ २.५६.६ ॥
ดูก่อนเวเทหี จงมองดูต้นกิงศุกะที่ลุกโชนดุจไฟ บานสะพรั่งไปทั่วทุกทิศ ประดับด้วยดอกของตนเอง ในปลายฤดูหนาวนี้
2.56.7
पश्य भल्लातकान् फुल्लान् नरैः अनुपसेवितान् ।
फल पत्रैः अवनतान् नूनम् शक्ष्यामि जीवितुम् ॥ २.५६.७ ॥
จงมองดูต้นภัลลาตกะที่ออกดอกบาน ซึ่งมนุษย์ยังไม่เคยเข้าไปใช้สอย โน้มกิ่งลงด้วยผลและใบ แน่นอนว่าเราจะสามารถอยู่ที่นี่ได้
2.56.8
पश्य द्रोण प्रमाणानि लम्बमानानि लक्ष्मण ।
मधूनि मधु कारीभिः सम्भृतानि नगे नगे ॥ २.५६.८ ॥
ดูก่อนพระลักษมณ์ จงมองดูรวงน้ำผึ้งที่ห้อยลงมา ใหญ่เท่าถังดรोณะ ที่ผึ้งทำน้ำผึ้งรวบรวมไว้บนต้นไม้ทุกต้น
2.56.9
एष क्रोशति नत्यूहः तम् शिखी प्रतिकूजति ।
रमणीये वन उद्देशे पुष्प सम्स्तर सम्कटे ॥ २.५६.९ ॥
ตรงนี้นกนัตยูหะร้องขึ้น และนกยูงก็ร้องตอบ ในผืนป่าอันงดงามแห่งนี้ ที่เต็มไปด้วยพรมดอกไม้
2.56.10
मातम्ग यूथ अनुसृतम् पक्षि सम्घ अनुनादितम् ।
चित्र कूटम् इमम् पश्य प्रवृद्ध शिखरम् गिरिम् ॥ २.५६.१० ॥
จงมองดูภูเขาจิตรกูฏนี้ มีฝูงช้างตามมา ก้องด้วยเสียงฝูงนก ยอดสูงของมันเติบโตตระหง่าน
2.56.11
समभूमितले रम्ये द्रुमैर्बहुभिरावृते ।
पुण्ये रम्स्यामहे तात चित्रकूटस्य कानने ॥ २.५६.११ ॥
ดูก่อนพี่ชาย บนพื้นราบอันงดงามนี้ ที่ปกคลุมด้วยต้นไม้มากมาย ในป่าอันศักดิ์สิทธิ์ของจิตรกูฏ เราจะได้รื่นรมย์กัน
2.56.12
ततः तौ पाद चारेण गच्चन्तौ सह सीतया ।
रम्यम् आसेदतुः शैलम् चित्र कूटम् मनो रमम् ॥ २.५६.१२ ॥
แล้วทั้งสองก็เดินเท้าไปพร้อมกับสีดา จนถึงภูเขาจิตรกูฏอันงดงาม น่ารื่นรมย์แก่จิตใจ
2.56.13
तम् तु पर्वतम् आसाद्य नाना पक्षि गण आयुतम् ।
बहुमूलफलम् रम्यम् सम्पन्नम् सरसोदकम् ॥ २.५६.१३ ॥
เมื่อถึงภูเขานั้น ซึ่งเต็มไปด้วยฝูงนกนานาชนิด อุดมด้วยรากและผลไม้ งดงาม สมบูรณ์ด้วยน้ำใสดุจทะเลสาบ
2.56.14
मनोज्ञोऽयम् गिरिः सौम्य नानाद्रुमलतायुतः ।
बहुमूलफलो रम्यः स्वाजीवः प्रतिभाति मे ॥ २.५६.१४ ॥
ดูก่อนผู้อ่อนโยน ภูเขาลูกนี้งดงาม เต็มไปด้วยต้นไม้และเถาวัลย์นานาชนิด อุดมด้วยรากและผลไม้ น่ารื่นรมย์ ดูเหมือนจะให้วิถีชีวิตที่ดีแก่เรา
2.56.15
मनयश्च महात्मानो वसन्त्य शिलोच्चये ।
अयम् वासो भवेत् तावद् अत्र सौम्य रमेमहि ॥ २.५६.१५ ॥
และมหาฤๅษีผู้ยิ่งใหญ่พำนักอยู่บนกองศิลานี้ ดูก่อนผู้อ่อนโยน ขอให้ที่นี่เป็นที่พักของเราในตอนนี้ และที่นี่เราจะได้รื่นรมย์กัน
2.56.16
अभिगम्याश्रमम् सर्वे वाल्मीकि मभिवादयन् ॥ २.५६.१६ ॥
เมื่อเข้าไปถึงอาศรมแล้ว ทุกคนก็กราบไหว้วาลมีกิ
2.56.17
तान्महर्षिः प्रमुदितः पूजयामास धर्मवित् ।
आस्यतामिति चोवाच स्वागतम् तु निवेद्य च ॥ २.५६.१७ ॥
พระมหาฤๅษีผู้ทรงรู้ธรรม มีความยินดียิ่ง จึงให้การต้อนรับทั้งหมด ตรัสว่า "จงนั่งลงเถิด" และกล่าวคำต้อนรับ
2.56.18
ततोऽब्रवीन्महाबाहुर्लकमणम् लक्ष्मणाग्रजः ।
सम्निवेद्य यथान्याय मात्मानमृष्ये प्रभुः ॥ २.५६.१८ ॥
ครั้นนั้น พระรามผู้มีพระพาหาใหญ่ พระเชษฐาของพระลักษมณ์ ผู้เป็นเจ้า ได้แจ้งชื่อของตนแด่พระฤๅษีตามสมควรแล้ว จึงตรัสแก่พระลักษมณ์
2.56.19
लक्ष्मण आनय दारूणि दृढानि च वराणि च ।
कुरुष्व आवसथम् सौम्य वासे मे अभिरतम् मनः ॥ २.५६.१९ ॥
ดูก่อนพระลักษมณ์ จงนำไม้ที่แข็งแรงและดีเยี่ยมมา ดูก่อนผู้อ่อนโยน จงสร้างที่พักให้เราอาศัยอยู่ จิตของเราชื่นชมอยู่กับการพำนักที่นี่
2.56.20
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा सौमित्रिर् विविधान् द्रुमान् ।
आजहार ततः चक्रे पर्ण शालाम् अरिम् दम ॥ २.५६.२० ॥
พระลักษมณ์บุตรของสุมิตรา ได้ฟังถ้อยคำนั้นแล้ว จึงนำต้นไม้หลายชนิดมา แล้วสร้างกระท่อมใบไม้ ดูก่อนผู้ปราบศัตรู
2.56.21
ताम् निष्ठताम् बद्धकटाम् दृष्ट्वा रमः सुदर्शनाम् ।
शुश्रूषमाणम् एक अग्रम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२१ ॥
รามเห็นกระท่อมที่สร้างเสร็จแล้ว งดงาม มีฟางมัดผูกไว้เรียบร้อย จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ผู้ที่คอยปรนนิบัติท่านด้วยใจจดจ่อเพียงหนึ่งเดียว
2.56.22
ऐणेयम् माम्सम् आहृत्य शालाम् यक्ष्यामहे वयम् ।
कर्त्व्यम् वास्तुशमनम् सौमित्रे चिरजीवभिः ॥ २.५६.२२ ॥
เจ้าผู้เป็นบุตรของสุมิตรา เมื่อนำเนื้อกวางมาแล้ว พวกเราควรประกอบพิธีบูชาในกระท่อมนี้ ผู้ที่ปรารถนาอายุยืนต้องประกอบพิธีสงบพื้นที่ก่อสร้าง
2.56.23
मृगम् हत्वाऽऽनय क्षिप्रम् लक्ष्मणेह शुभेक्षणकर्तव्यः शास्त्रदृष्टो हि विधिर्दर्ममनुस्मर ॥ २.५६.२३ ॥
ลักษมณ์ จงฆ่ากวางตรงนี้แล้วนำมาโดยเร็ว ผู้มีดวงตางดงาม พิธีต้องประกอบตามที่คัมภีร์กำหนดไว้ จงระลึกถึงธรรมไว้เถิด
2.56.24
भ्रातुर्वचन माज्ञाय लक्ष्मणः परवीरहा ।
चकार स यथोक्तम् च तम् रामः पुनरब्रवीत् ॥ २.५६.२४ ॥
ลักษมณ์ ผู้สังหารวีรบุรุษของศัตรู รู้ถ้อยคำของพี่ชายแล้ว จึงทำตามที่ได้รับสั่งทุกประการ รามจึงตรัสกับเขาอีกครั้ง
2.56.25
इणेयम् श्रपयस्वैतच्च्चालाम् यक्ष्यमहे वयम् ।
त्वरसौम्य मुहूर्तोऽयम् ध्रुवश्च दिवसोऽप्ययम् ॥ २.५६.२५ ॥
จงปรุงเนื้อกวางนี้ แล้วพวกเราจะประกอบพิธีบูชาด้วยมัน รีบเถิด ผู้อ่อนโยน ฤกษ์นี้เป็นมงคล และวันนี้ก็มั่นคงและเป็นสิริมงคล
2.56.26
स लक्ष्मणः कृष्ण मृगम् हत्वा मेध्यम् पतापवान् ।
अथ चिक्षेप सौमित्रिः समिद्धे जात वेदसि ॥ २.५६.२६ ॥
ลักษมณ์ผู้กล้าหาญ ฆ่ากวางดำอันบริสุทธิ์แล้ว จากนั้นท่านสามิตรีก็วางเนื้อลงในกองไฟที่ลุกโชน
2.56.27
तम् तु पक्वम् समाज्ञाय निष्टप्तम् चिन्न शोणितम् ।
लक्ष्मणः पुरुष व्याघ्रम् अथ राघवम् अब्रवीत् ॥ २.५६.२७ ॥
ลักษมณ์รู้ว่าเนื้อสุกดีแล้ว ร้อนทั่วถึง และเลือดไหลออกหมดแล้ว จึงกล่าวกับราฆพ ผู้เป็นเสือในหมู่มนุษย์
2.56.28
अयम् कृष्णः समाप्त अन्गः शृतः कृष्ण मृगो यथा ।
देवता देव सम्काश यजस्व कुशलो हि असि ॥ २.५६.२८ ॥
เนื้อกวางดำนี้สุกแล้ว อวัยวะครบถ้วน ดุจกวางดำที่ปรุงสุก ผู้มีรูปดุจเทพเอ๋ย จงประกอบพิธีบูชาเถิด เพราะท่านชำนาญในพิธีนี้
2.56.29
रामः स्नात्वा तु नियतः गुणवान् जप्य कोविदः ।
सम्ग्रहेणाकरोत्सर्वान् मन्त्रान् सत्रावसानिकान् ॥ २.५६.२९ ॥
ราม เมื่ออาบน้ำชำระกายและสำรวมตนแล้ว ผู้มีคุณธรรมและเชี่ยวชาญการสวดมนต์ ได้ว่ามนตร์ทั้งปวงที่ใช้ปิดท้ายพิธีบูชาโดยย่อ
2.56.30
इष्ट्वा देवगणान् सर्वान् विवेशावसथम् शुचिः ।
बभूव च मनोह्लादो रामस्यामिततेजसः ॥ २.५६.३० ॥
เมื่อบูชาเทพทั้งหมดแล้ว ท่านผู้บริสุทธิ์ก็เข้าสู่ที่พัก และจิตใจของรามผู้มีเดชไพศาลก็เป็นสุข
2.56.31
वैश्वदेवबलिम् कृत्वा रौद्रम् वैष्णवमेव च ।
वास्तुसम्शमनीयानि मङ्गलानि प्रवर्तयन् ॥ २.५६.३१ ॥
ได้ถวายพลีแด่ไววัศวเทพ และเช่นเดียวกันแด่พระรุทรและพระวิษณุ พร้อมประกอบพิธีอันเป็นมงคลเพื่อสงบพื้นที่ที่ตั้งกระท่อม
2.56.32
जपम् च न्यायतः कृत्वा स्नात्वा नद्याम् यथाविधि ।
पाप सम्शमनम् रामः चकार बलिम् उत्तमम् ॥ २.५६.३२ ॥
รามทำชปะตามระเบียบ อาบน้ำในแม่น้ำตามที่กำหนดไว้ แล้วถวายเครื่องพลีอันประเสริฐเพื่อขจัดบาป
2.56.33
वेदिस्थलविधानानि चैत्यान्यायतनानि च ।
आश्रमस्यानुरूपाणि स्थापयामास राघवः ॥ २.५६.३३ ॥
ราฆพให้จัดตั้งแท่นบูชา ศาลเจ้า และเขตศักดิ์สิทธิ์ ที่เหมาะสมกับอาศรม
2.56.34
वन्यैर्माल्यैः फलैर्मूलैः पक्वैर्माम्सैर्यथाविधि ।
अद्भर्जपैश्च वेदोक्तै र्धर्भैश्च ससमित्कुशैः ॥ २.५६.३४ ॥
ด้วยพวงมาลัยจากป่า ผลไม้ รากไม้ เนื้อสุก น้ำตามที่กำหนด บทสวด พิธีตามที่พระเวทกล่าวไว้ พร้อมไม้ก่อไฟและหญ้ากุศะ
2.56.35
तौ तर्पयित्वा भूतानि राघवौ सह सीतया ।
तदा विविशतुः शालाम् सुशुभाम् शुभलक्षणौ ॥ २.५६.३५ ॥
ราฆพทั้งสองพร้อมด้วยสีดา ให้สรรพสัตว์อิ่มเอิบแล้ว จึงเข้าสู่กระท่อมอันงดงามยิ่ง ทั้งสองมีลักษณะมงคล
2.56.36
ताम् वृक्ष पर्णच् चदनाम् मनोज्ञाम् ।
यथा प्रदेशम् सुकृताम् निवाताम् ।
वासाय सर्वे विविशुः समेताः ।
सभाम् यथा देव गणाः सुधर्माम् ॥ २.५६.३६ ॥
ทุกคนพร้อมกันเข้าสู่กระท่อมอันน่ารื่นรมย์ มุงด้วยใบไม้ สร้างอย่างดีให้เหมาะกับที่ตั้ง และปลอดลม เพื่อพักอาศัยอยู่ที่นั่น ดุจหมู่เทพเข้าสู่ท้องพระโรงสุธรรมา
2.56.37
अनेक नाना मृग पक्षि सम्कुले ।
विचित्र पुष्प स्तबलैः द्रुमैः युते ।
वन उत्तमे व्याल मृग अनुनादिते ।
तथा विजह्रुः सुसुखम् जित इन्द्रियाः ॥ २.५६.३७ ॥
ป่าอันประเสริฐนั้นเต็มไปด้วยกวางและนกนานาชนิด ประดับด้วยต้นไม้ที่มีดอกและช่อแปลกตา และก้องด้วยเสียงสัตว์ป่าและกวาง ผู้ที่ชนะอินทรีย์ของตนจึงอยู่ที่นั่นอย่างมีความสุขยิ่ง
2.56.38
सुरम्यम् आसाद्य तु चित्र कूटम् ।
नदीम् च ताम् माल्यवतीम् सुतीर्थाम् ।
ननन्द हृष्टः मृग पक्षि जुष्टाम् ।
जहौ च दुह्खम् पुर विप्रवासात् ॥ २.५६.३८ ॥
เมื่อมาถึงจิตรกูฏอันงดงามยิ่ง และได้เห็นแม่น้ำมาลยวดีที่มีท่าน้ำดี ท่านชื่นชมยินดีในที่ซึ่งกวางและนกอาศัยอยู่ และละทิ้งความทุกข์จากการพลัดพรากจากเมือง