ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.58.1
प्रत्याश्वस्तः यदा राजा मोहात् प्रत्यागतः पुनः ।
थाजुहाव तम् सूतम् राम वृत्त अन्त कारणात् ॥ २.५८.१ ॥
気絶から回復した王は、ラーマの身に起きたことを知るため、御者を呼んだ。
2.58.2
तदा सूतो महाराज कृताञ्जलिरुपस्थितः।
राममेव अनुशोचन्तं दुःखशोकसमन्वितम् ॥ २.५८.२ ॥
そのとき、大王よ、御者は合掌して進み出た。彼はただラーマのために嘆き、悲しみと苦しみに満ちていた。
2.58.3
वृद्धम् परम सम्तप्तम् नव ग्रहम् इव द्विपम् ।
विनिःश्वसन्तम् ध्यायन्तम् अस्वस्थम् इव कुन्जरम् ॥ २.५८.३ ॥
彼は老いて深く苦しみ、新たにワニに捕らえられた象のようであった。深くため息をつき、物思いに沈む、病んだ象のようであった。
2.58.4
राजा तु रजसा सूतम् ध्वस्त अङ्गम् समुपस्थितम् ।
अश्रु पूर्ण मुखम् दीनम् उवाच परम आर्तवत् ॥ २.५८.४ ॥
しかし王は、埃にまみれ、身なりも乱れ、涙に濡れた顔の、哀れな御者が近づくのを見て、深い苦しみのうちに語った。
2.58.5
क्व नु वत्स्यति धर्म आत्मा वृक्ष मूलम् उपाश्रितः ।
सो अत्यन्त सुखितः सूत किम् अशिष्यति राघवः ॥ २.५८.५ ॥
義にかなった心の持ち主のラーマは、木の根元に身を寄せて、どこに住むのだろうか。極上の安楽のうちに育ったラーガヴァは、何を食べるのだろうか。
2.58.6
दुःखस्यानुचितो दुःखम् सुमन्त्र शयनोचितः ।
भूमि पाल आत्मजो भूमौ शेते कथम् अनाथवत् ॥ २.५८.६ ॥
スマントラよ、苦しみに値しない者が苦しみを受けている。寝台にふさわしい王子が、どうして身寄りのない者のように地に横たわっているのか。
2.58.7
यम् यान्तम् अनुयान्ति स्म पदाति रथ कुञ्जराः ।
स वत्स्यति कथम् रामः विजनम् वनम् आश्रितः ॥ २.५८.७ ॥
出発のとき歩兵や戦車や象がその後に従ったあの人が、人の住まぬ森に身を寄せて、どうして暮らすのだろうか。
2.58.8
व्यालैः मृगैः आचरितम् कृष्ण सर्प निषेवितम् ।
कथम् कुमारौ वैदेह्या सार्धम् वनम् उपस्थितौ ॥ २.५८.८ ॥
猛獣や鹿が歩き回り、黒蛇が棲むあの森に、ヴァイデーヒーとともにあの二人の王子はどうして着いたのだろうか。
2.58.9
सुकुमार्या तपस्विन्या सुमन्त्र सह सीतया ।
राज पुत्रौ कथम् पादैः अवरुह्य रथात् गतौ ॥ २.५८.९ ॥
スマントラよ、か弱く苦行者のようなシーターとともに、あの二人の王子は車から降りて徒歩で去ったのか。
2.58.10
सिद्ध अर्थः खलु सूत त्वम् येन दृष्टौ मम आत्मजौ ।
वन अन्तम् प्रविशन्तौ ताव् अश्विनाव् इव मन्दरम् ॥ २.५८.१० ॥
御者よ、お前は本当に目的を果たした。森の入り口に入っていくわが二人の息子を見たのだから、マンダラ山へ向かうアシュヴィン神のように。
2.58.11
किम् उवाच वचो रामः किम् उवाच च लक्ष्मणः ।
सुमन्त्र वनम् आसाद्य किम् उवाच च मैथिली ॥ २.५८.११ ॥
ラーマはどんな言葉を発したか。ラクシュマナは何と言ったか。スマントラよ、森に着いてマイティリーは何と言ったか。
2.58.12
आसितम् शयितम् भुक्तम् सूत रामस्य कीर्तय ।
जीविष्याम्यहमेतेन ययातिरिव साधुषु ॥ २.५८.१२ ॥
御者よ、ラーマの坐すること、眠ること、食べることを語れ。それによってのみ私は生きよう。ヤヤーティが善人の間で生きたように。
2.58.13
उवाच वाचा राजानम् स बाष्प परिर्बद्धया ॥ २.५८.१३ ॥
涙に詰まった声で、彼は王に語った。
2.58.14
अब्रवीन् माम् महा राज धर्मम् एव अनुपालयन् ।
अन्जलिम् राघवः कृत्वा शिरसा अभिप्रणम्य च ॥ २.५८.१४ ॥
「大王よ、法を守りつつラーghava（ラーマ）は私に言った。」合掌し、頭を垂れて礼拝した。
2.58.15
सूत मद्वचनात् तस्य तातस्य विदित आत्मनः ।
शिरसा वन्दनीयस्य वन्द्यौ पादौ महात्मनः ॥ २.५८.१५ ॥
「御者よ、私の言葉により、父上の御足に頭を垂れて礼拝せよ。自らを知る、頭を垂れて敬うべき偉大な方である。」
2.58.16
सर्वम् अन्तः पुरम् वाच्यम् सूत मद्वचनात्त्वया ।
आरोग्यम् अविशेषेण यथा अर्हम् च अभिवादनम् ॥ २.५८.१६ ॥
「御者よ、私の言葉により、後宮の全ての人々に伝えよ。皆の無事を、そしてそれぞれにふさわしい挨拶を。」
2.58.17
माता च मम कौसल्या कुशलम् च अभिवादनम् ।
अप्रमादम् च वक्तव्या ब्रूयाश्चैमिदम् वचः ॥ २.५८.१७ ॥
「母クౌサリヤーに、無事と礼拝を伝えよ。また用心するようにと伝え、この言葉をも伝えよ。」
2.58.18
धर्मनित्या यथाकालमग्न्यगारपरा भव ।
देवि देवस्य पादौ च देववत् परिपालय ॥ २.५८.१८ ॥
「王妃よ、常に法に安住し、時に応じて火堂に専念せよ。神のごとく、神（王）の御足を守れ。」
2.58.19
अभिमानम् च मानम् च त्यक्त्वा वर्तस्व मातृषु ।
अनु राजान मार्याम् च कैकेयीमम्ब कारय ॥ २.५८.१९ ॥
慢心と自尊を捨て、母たちに対して振る舞いなさい。王と高貴なカイケーイーを母として仕えなさい。
2.58.20
कुमारे भरते वृत्तिर्वर्तितव्याच राजवत् ।
अर्थज्येष्ठा हि राजानो राजधर्ममनुस्मर ॥ २.५८.२० ॥
王子バラタに対しては王にふさわしく振る舞うべきである。王たる者は富を第一とするからだ。ゆえに王の法を心に留めよ。
2.58.21
भरतः कुशलम् वाच्यो वाच्यो मद् वचनेन च ।
सर्वास्व एव यथा न्यायम् वृत्तिम् वर्तस्व मातृषु ॥ २.५८.२१ ॥
私に代わってバラタに安否を伝えよ。すべての母に対し、正しく公正に振る舞え。
2.58.22
वक्तव्यः च महा बाहुर् इक्ष्वाकु कुल नन्दनः ।
पितरम् यौवराज्यस्थो राज्यस्थम् अनुपालय ॥ २.५८.२२ ॥
また、イクシュヴァーク族の喜びであり、大いなる腕を持つバラタにこう伝えよ。太子の立場にあるなら、王座にある父を守り、仕えよ。
2.58.23
अतिक्रान्तवया राजा मास्मैनम् व्यवरोरुधः ।
कुमारराज्ये जीव त्वम् तस्यैवाज्ञ्प्रवर्तनाम् ॥ २.५८.२३ ॥
王はもう年老いている。彼を閉じ込めたり妨げたりしてはならない。太子として、ただ彼の命令に従って生きよ。
2.58.24
अब्रवीच्चापि माम् भूयो भृशमश्रूणि वर्तयन् ।
मातेव मम माता ते द्रष्टव्या पुत्रगर्धिनी ॥ २.५८.२४ ॥
彼は幾度も涙を流しながら私に言った。「私の母と同じく、お前の母も敬うべきだ。彼女は息子を恋い慕っているのだから。」
2.58.25
रामः राजीव ताम्र अक्षो भृशम् अश्रूणि अवर्तयत् ॥ २.५८.२५ ॥
蓮の花のように赤い目をしたラーマは、しきりに涙を流した。
2.58.26
लक्ष्मणः तु सुसम्क्रुद्धो निह्श्वसन् वाक्यम् अब्रवीत् ।
केन अयम् अपराधेन राज पुत्रः विवासितः ॥ २.५८.२६ ॥
ひどく怒ったラクシュマナは深く息をついて言った。「この王子はどんな罪で追放されたのか。」
2.58.27
राज्ञा तु खलु कैकेय्या लघु त्वाश्रित्य शासनम् ।
कृतम् कार्यमकार्यम् वा वयम् येनाभिपीडिताः ॥ २.५८.२७ ॥
王はカイケーイーの命令に軽々しく従い、正しいことも不正なことも行った。そのために我々は苦しめられているのだ。
2.58.28
यदि प्रव्राजितः रामः लोभ कारण कारितम् ।
वर दान निमित्तम् वा सर्वथा दुष्कृतम् कृतम् ॥ २.५८.२८ ॥
もしラーマが貪欲のため、あるいは恩恵の代償として追放されたのなら、それは全く悪行である。
2.58.29
इदम् तावद्यथाकाममीश्वरस्य कृते कृतम् ।
रामस्य तु परित्यागे न हेतुम् उपलक्षये ॥ २.५८.२९ ॥
これらはすべて主君の意のままに行われたことだ。しかし、ラーマを捨てる理由が私には見当たらない。
2.58.30
असमीक्ष्य समारब्धम् विरुद्धम् बुद्धि लाघवात् ।
जनयिष्यति सम्क्रोशम् राघवस्य विवासनम् ॥ २.५८.३० ॥
熟慮せず、知恵の浅はかさから始められ、法に反するこの行いは、ラーガヴァの追放について民衆の嘆きを生むであろう。
2.58.31
अहम् तावन् महा राजे पितृत्वम् न उपलक्षये ।
भ्राता भर्ता च बन्धुः च पिता च मम राघवः ॥ २.५८.३१ ॥
偉大な王に父としての姿を私は見出せない。私にとってラーガヴァこそ兄であり、主君であり、親族であり、父である。
2.58.32
सर्व लोक प्रियम् त्यक्त्वा सर्व लोक हिते रतम् ।
सर्व लोको अनुरज्येत कथम् त्वा अनेन कर्मणा ॥ २.५८.३२ ॥
万人に愛され、万人の幸福に尽くす人を捨てて、この行いによって、世界はどうしてあなたに愛着を抱くだろうか。
2.58.33
सर्वप्रजाभिरामम् हि रामम् प्रव्राज्य धार्मिकम् ।
सर्वलोकम् विरुध्येमम् कथम् राजा भविष्यसि ॥ २.५८.३३ ॥
すべての民を喜ばせる正義の人ラーマを追放し、この全世界に背いて、どうしてあなたは王になれようか。
2.58.34
जानकी तु महा राज निःश्वसन्ती तपस्विनी ।
भूत उपहत चित्ता इव विष्ठिता वृष्मृता स्थिता ॥ २.५८.३४ ॥
しかし大王よ、ジャーナキーは深くため息をつき、苦行者である彼女は、霊に取り憑かれたかのように心を乱されて立ち尽くした。
2.58.35
अदृष्ट पूर्व व्यसना राज पुत्री यशस्विनी ।
तेन दुह्खेन रुदती न एव माम् किम्चित् अब्रवीत् ॥ २.५८.३५ ॥
これまでこのような不幸を経験したことのない名高い王女は、その苦しみに泣きながら、私に何も言わなかった。
2.58.36
उद्वीक्षमाणा भर्तारम् मुखेन परिशुष्यता ।
मुमोच सहसा बाष्पम् माम् प्रयान्तम् उदीक्ष्य सा ॥ २.५८.३६ ॥
夫を見つめ、乾いた顔で、私が去って行くのを見て、彼女は突然涙を流した。
2.58.37
तथैव रामः अश्रु मुखः कृत अन्जलिः ।
स्थितः अभवल् लक्ष्मण बाहु पालितः स्थितः ।
तथैव सीता रुदती तपस्विनी ।
निरीक्षते राज रथम् तथैव माम् ॥ २.५८.३७ ॥
同様にラーマは涙に濡れた顔で合掌して立ち、ラクシュマナの腕に支えられていた。同じく泣いている苦行者のシーターは、王の車と私を見つめていた。