Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.58
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.58.1
प्रत्याश्वस्तः यदा राजा मोहात् प्रत्यागतः पुनः ।
थाजुहाव तम् सूतम् राम वृत्त अन्त कारणात् ॥ २.५८.१ ॥
Quando o rei, recobrado do desmaio, voltou a si, chamou o cocheiro para saber o que acontecera com Rāma.
2.58.2
तदा सूतो महाराज कृताञ्जलिरुपस्थितः।
राममेव अनुशोचन्तं दुःखशोकसमन्वितम् ॥ २.५८.२ ॥
Então, ó grande rei, o cocheiro apresentou-se de mãos postas, lamentando apenas Rāma e cheio de dor e tristeza.
2.58.3
वृद्धम् परम सम्तप्तम् नव ग्रहम् इव द्विपम् ।
विनिःश्वसन्तम् ध्यायन्तम् अस्वस्थम् इव कुन्जरम् ॥ २.५८.३ ॥
Era idoso e profundamente aflito, como um elefante recém-agarrado por um crocodilo, suspirando fundo e absorto em pensamentos, como um elefante doente.
2.58.4
राजा तु रजसा सूतम् ध्वस्त अङ्गम् समुपस्थितम् ।
अश्रु पूर्ण मुखम् दीनम् उवाच परम आर्तवत् ॥ २.५८.४ ॥
Mas o rei, vendo o cocheiro aproximar-se, coberto de pó, com os membros desordenados e o rosto cheio de lágrimas, miserável, falou em grande angústia.
2.58.5
क्व नु वत्स्यति धर्म आत्मा वृक्ष मूलम् उपाश्रितः ।
सो अत्यन्त सुखितः सूत किम् अशिष्यति राघवः ॥ २.५८.५ ॥
Onde morará Rāma, de alma justa, abrigando-se ao pé de uma árvore? O que comerá Rāghava, criado em grande conforto?
2.58.6
दुःखस्यानुचितो दुःखम् सुमन्त्र शयनोचितः ।
भूमि पाल आत्मजो भूमौ शेते कथम् अनाथवत् ॥ २.५८.६ ॥
Ó Sumantra! Quem não merece o sofrimento o suporta; o filho do rei, digno de um leito, como jaz no chão como um desamparado?
2.58.7
यम् यान्तम् अनुयान्ति स्म पदाति रथ कुञ्जराः ।
स वत्स्यति कथम् रामः विजनम् वनम् आश्रितः ॥ २.५८.७ ॥
Aquele que soldados de infantaria, carros e elefantes seguiam ao partir: como viverá Rāma na floresta deserta, tendo nela se refugiado?
2.58.8
व्यालैः मृगैः आचरितम् कृष्ण सर्प निषेवितम् ।
कथम् कुमारौ वैदेह्या सार्धम् वनम् उपस्थितौ ॥ २.५८.८ ॥
Como terão chegado os dois príncipes, com Vaidehī, àquela floresta percorrida por feras e veados e habitada por cobras negras?
2.58.9
सुकुमार्या तपस्विन्या सुमन्त्र सह सीतया ।
राज पुत्रौ कथम् पादैः अवरुह्य रथात् गतौ ॥ २.५८.९ ॥
Ó Sumantra, com a delicada e asceta Sītā, como desceram os dois príncipes do carro e seguiram a pé?
2.58.10
सिद्ध अर्थः खलु सूत त्वम् येन दृष्टौ मम आत्मजौ ।
वन अन्तम् प्रविशन्तौ ताव् अश्विनाव् इव मन्दरम् ॥ २.५८.१० ॥
Ó cocheiro, de fato alcançaste o teu propósito, pois viste os meus dois filhos entrando na orla da floresta, como os Aśvin rumo ao monte Mandara.
2.58.11
किम् उवाच वचो रामः किम् उवाच च लक्ष्मणः ।
सुमन्त्र वनम् आसाद्य किम् उवाच च मैथिली ॥ २.५८.११ ॥
Que palavras disse Rāma? Que disse Lakṣmaṇa? Ó Sumantra, ao chegar à floresta, o que disse Maithilī?
2.58.12
आसितम् शयितम् भुक्तम् सूत रामस्य कीर्तय ।
जीविष्याम्यहमेतेन ययातिरिव साधुषु ॥ २.५८.१२ ॥
Ó cocheiro, conta-me o sentar, o deitar e o comer de Rāma. Só com isso viverei, como Yayāti viveu entre os justos.
2.58.13
उवाच वाचा राजानम् स बाष्प परिर्बद्धया ॥ २.५८.१३ ॥
Falou ao rei com a voz embargada pelas lágrimas.
2.58.14
अब्रवीन् माम् महा राज धर्मम् एव अनुपालयन् ।
अन्जलिम् राघवः कृत्वा शिरसा अभिप्रणम्य च ॥ २.५८.१४ ॥
"Grande rei, preservando o dharma, Rāghava falou comigo." Juntando as palmas e inclinando a cabeça, ele se prostrou.
2.58.15
सूत मद्वचनात् तस्य तातस्य विदित आत्मनः ।
शिरसा वन्दनीयस्य वन्द्यौ पादौ महात्मनः ॥ २.५८.१५ ॥
"Sūta, em meu nome, incline a cabeça aos pés de meu pai, o de alma conhecida, o grande-alma digno de reverência."
2.58.16
सर्वम् अन्तः पुरम् वाच्यम् सूत मद्वचनात्त्वया ।
आरोग्यम् अविशेषेण यथा अर्हम् च अभिवादनम् ॥ २.५८.१६ ॥
"Sūta, em meu nome, diga a todos no palácio interior: saúde para todos, e saudações conforme convém a cada um."
2.58.17
माता च मम कौसल्या कुशलम् च अभिवादनम् ।
अप्रमादम् च वक्तव्या ब्रूयाश्चैमिदम् वचः ॥ २.५८.१७ ॥
"Diga à minha mãe Kausalyā o meu bem-estar e saudação; diga-lhe também que seja cuidadosa; e diga também estas palavras."
2.58.18
धर्मनित्या यथाकालमग्न्यगारपरा भव ।
देवि देवस्य पादौ च देववत् परिपालय ॥ २.५८.१८ ॥
"Ó rainha, permanece constante no dharma, dedicada no tempo certo à câmara do fogo; e, como a um deus, cuida dos pés do deus (o rei)."
2.58.19
अभिमानम् च मानम् च त्यक्त्वा वर्तस्व मातृषु ।
अनु राजान मार्याम् च कैकेयीमम्ब कारय ॥ २.५८.१९ ॥
Abandonando o orgulho e a vaidade, comporta-te com as mães. Serve o rei e a nobre Kaikeyī como a uma mãe.
2.58.20
कुमारे भरते वृत्तिर्वर्तितव्याच राजवत् ।
अर्थज्येष्ठा हि राजानो राजधर्ममनुस्मर ॥ २.५८.२० ॥
Para com o príncipe Bharata, a tua conduta deve ser a de um rei, pois os reis põem a riqueza em primeiro lugar; lembra-te, portanto, do dever real.
2.58.21
भरतः कुशलम् वाच्यो वाच्यो मद् वचनेन च ।
सर्वास्व एव यथा न्यायम् वृत्तिम् वर्तस्व मातृषु ॥ २.५८.२१ ॥
Diz a Bharata as minhas saudações e pergunta pelo seu bem-estar. Com todas as mães, comporta-te com justiça.
2.58.22
वक्तव्यः च महा बाहुर् इक्ष्वाकु कुल नन्दनः ।
पितरम् यौवराज्यस्थो राज्यस्थम् अनुपालय ॥ २.५८.२२ ॥
Diz também a Bharata, o de braços poderosos, alegria da linhagem de Ikṣvāku: enquanto fores herdeiro do trono, protege e serve o teu pai, que está no trono.
2.58.23
अतिक्रान्तवया राजा मास्मैनम् व्यवरोरुधः ।
कुमारराज्ये जीव त्वम् तस्यैवाज्ञ्प्रवर्तनाम् ॥ २.५८.२३ ॥
O rei está avançado em idade; não o retenhas nem o obstruas. Vive como herdeiro, cumprindo apenas as suas ordens.
2.58.24
अब्रवीच्चापि माम् भूयो भृशमश्रूणि वर्तयन् ।
मातेव मम माता ते द्रष्टव्या पुत्रगर्धिनी ॥ २.५८.२४ ॥
Repetidamente, derramando lágrimas, disse-me: «A tua mãe, como a minha, deve ser respeitada, pois anseia pelo filho».
2.58.25
रामः राजीव ताम्र अक्षो भृशम् अश्रूणि अवर्तयत् ॥ २.५८.२५ ॥
Rāma, de olhos vermelhos como lótus, derramou muitas lágrimas.
2.58.26
लक्ष्मणः तु सुसम्क्रुद्धो निह्श्वसन् वाक्यम् अब्रवीत् ।
केन अयम् अपराधेन राज पुत्रः विवासितः ॥ २.५८.२६ ॥
Lakṣmaṇa, profundamente irado e suspirando, disse: "Por qual ofensa este príncipe foi banido?"
2.58.27
राज्ञा तु खलु कैकेय्या लघु त्वाश्रित्य शासनम् ।
कृतम् कार्यमकार्यम् वा वयम् येनाभिपीडिताः ॥ २.५८.२७ ॥
Certamente o rei, cedendo apressadamente à ordem de Kaikeyī, fez o que era conveniente ou não, e por isso fomos afligidos.
2.58.28
यदि प्रव्राजितः रामः लोभ कारण कारितम् ।
वर दान निमित्तम् वा सर्वथा दुष्कृतम् कृतम् ॥ २.५८.२८ ॥
Se Rāma foi banido por ganância ou por causa de uma dádiva, então este ato é totalmente errado.
2.58.29
इदम् तावद्यथाकाममीश्वरस्य कृते कृतम् ।
रामस्य तु परित्यागे न हेतुम् उपलक्षये ॥ २.५८.२९ ॥
Tudo isto foi feito conforme o desejo do senhor; mas não consigo perceber razão alguma para o abandono de Rāma.
2.58.30
असमीक्ष्य समारब्धम् विरुद्धम् बुद्धि लाघवात् ।
जनयिष्यति सम्क्रोशम् राघवस्य विवासनम् ॥ २.५८.३० ॥
Este ato, iniciado sem reflexão e contrário ao dharma por leviandade de juízo, provocará clamor entre o povo pelo banimento de Rāghava.
2.58.31
अहम् तावन् महा राजे पितृत्वम् न उपलक्षये ।
भ्राता भर्ता च बन्धुः च पिता च मम राघवः ॥ २.५८.३१ ॥
Quanto ao grande rei, não percebo nele a condição de pai. Para mim, Rāghava é irmão, senhor, parente e pai.
2.58.32
सर्व लोक प्रियम् त्यक्त्वा सर्व लोक हिते रतम् ।
सर्व लोको अनुरज्येत कथम् त्वा अनेन कर्मणा ॥ २.५८.३२ ॥
Tendo abandonado aquele que é querido por todo o mundo e dedicado ao bem de todo o mundo, como, por este ato, todo o mundo permanecerá apegado a ti?
2.58.33
सर्वप्रजाभिरामम् हि रामम् प्रव्राज्य धार्मिकम् ।
सर्वलोकम् विरुध्येमम् कथम् राजा भविष्यसि ॥ २.५८.३३ ॥
Tendo banido Rāma, o justo deleite de todos os súditos, e opondo-te a todo este mundo, como te tornarás rei?
2.58.34
जानकी तु महा राज निःश्वसन्ती तपस्विनी ।
भूत उपहत चित्ता इव विष्ठिता वृष्मृता स्थिता ॥ २.५८.३४ ॥
Mas Jānakī, ó grande rei, suspirando profundamente, a asceta permaneceu de pé como se sua mente tivesse sido atingida por um espírito, e ali ficou.
2.58.35
अदृष्ट पूर्व व्यसना राज पुत्री यशस्विनी ।
तेन दुह्खेन रुदती न एव माम् किम्चित् अब्रवीत् ॥ २.५८.३५ ॥
A princesa ilustre, que jamais antes vira tal infortúnio, chorou com aquela dor e nada me disse.
2.58.36
उद्वीक्षमाणा भर्तारम् मुखेन परिशुष्यता ।
मुमोच सहसा बाष्पम् माम् प्रयान्तम् उदीक्ष्य सा ॥ २.५८.३६ ॥
Olhando para o marido com o rosto ressequido, ao me ver partir, ela de repente derramou lágrimas.
2.58.37
तथैव रामः अश्रु मुखः कृत अन्जलिः ।
स्थितः अभवल् लक्ष्मण बाहु पालितः स्थितः ।
तथैव सीता रुदती तपस्विनी ।
निरीक्षते राज रथम् तथैव माम् ॥ २.५८.३७ ॥
Da mesma forma Rāma permanecia de pé, com lágrimas no rosto e as mãos unidas em saudação, amparado pelo braço de Lakṣmaṇa. Igualmente Sītā, a asceta, chorando, olhava para o carro do rei e para mim.