رامايانا فالميكي · السارغا 2.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.67.1
आक्रन्दितनिरानन्दा सास्रकम्ठजनाविला ।
आयोध्यायामतितता सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ २.६७.१ ॥
مرت تلك الليلة في أيوديا طويلةً ممتدة، مملوءةً بالنحيب، خاليةً من الفرح، يغمر الناس فيها الدموع حلوقهم وعيونهم.
2.67.2
व्यतीतायाम् तु शर्वर्याम् आदित्यस्य उदये ततः ।
समेत्य राज कर्तारः सभाम् ईयुर् द्विजातयः ॥ २.६७.२ ॥
لما انقضت الليلة وطلعت الشمس، اجتمع صانعو الملوك والمولودون مرتين وذهبوا إلى قاعة الاجتماع.
2.67.3
मार्कण्डेयो अथ मौद्गल्यो वामदेवः च काश्यपः ।
कात्ययनो गौतमः च जाबालिः च महा यशाः ॥ २.६७.३ ॥
مارკandeya، ومودغلya، وفامادیفا، وكاشيابا، وكاتياياناً، وغوتاما، وجابالي ذو الشهرة العظيمة.
2.67.4
एते द्विजाः सह अमात्यैः पृथग् वाचम् उदीरयन् ।
वसिष्ठम् एव अभिमुखाः श्रेष्ठः राज पुरोहितम् ॥ २.६७.४ ॥
تكلم هؤلاء المولودون مرتين مع الوزراء كلٌّ على حدة، متجهين نحو فاسيشتا، أفضل كهنة الملك.
2.67.5
अतीता शर्वरी दुह्खम् या नो वर्ष शत उपमा ।
अस्मिन् पन्चत्वम् आपन्ने पुत्र शोकेन पार्थिवे ॥ २.६७.५ ॥
مضت الليلة، وكانت لنا حزنًا كمئة سنة، بعدما بلغ الملك الفناء بسبب حزنه على ابنه.
2.67.6
स्वर् गतः च महा राजो रामः च अरण्यम् आश्रितः ।
लक्ष्मणः च अपि तेजस्वी रामेण एव गतः सह ॥ २.६७.६ ॥
ذهب الملك العظيم إلى السماء؛ ولجأ راما إلى الغابة؛ وذهب لاكشمانا المتألق أيضاً مع راما.
2.67.7
उभौ भरत शत्रुघ्नौ क्केकयेषु परम् तपौ ।
पुरे राज गृहे रम्ये मातामह निवेशने ॥ २.६७.७ ॥
كان بهاراتا وشاتروغنا، وكلاهما مُحرِق للأعداء، في أرض الكيكيين، في القصر الملكي الجميل بالمدينة، في دار جدهما من جهة الأم.
2.67.8
इक्ष्वाकूणाम् इह अद्य एव कश्चित् राजा विधीयताम् ।
अराजकम् हि नो राष्ट्रम् न विनाशम् अवाप्नुयात् ॥ २.६७.८ ॥
ليُعيَّن هنا والآن أحدُ ملوك سلالة إكشواكو، حتى لا تبلغ مملكتنا، وهي بلا ملك، الخراب.
2.67.9
न अराजले जन पदे विद्युन् माली महा स्वनः ।
अभिवर्षति पर्जन्यो महीम् दिव्येन वारिणा ॥ २.६७.९ ॥
في بلدٍ بلا ملك لا تُمطر السحابة ذات الصواعق المتشحة بالبرق والهدير العظيم، ولا يبلّل بارجانيا الأرض بالماء السماوي.
2.67.10
न अराजके जन पदे बीज मुष्टिः प्रकीर्यते ।
न अराकके पितुः पुत्रः भार्या वा वर्तते वशे ॥ २.६७.१० ॥
في بلدٍ بلا ملك لا يُنثر قبضة من البذور، ولا يبقى الابن تحت سلطان أبيه، ولا الزوجة تحت سلطان زوجها.
2.67.11
अराजके धनम् न अस्ति न अस्ति भार्या अपि अराजके ।
इदम् अत्याहितम् च अन्यत् कुतः सत्यम् अराजके ॥ २.६७.११ ॥
في بلدٍ بلا ملك لا يبقى مال، ولا تبقى زوجة؛ وهذه نازلة عظيمة، وهناك نوازل أخرى غيرها. وكيف يثبت الحق في بلدٍ بلا ملك؟
2.67.12
न अराजके जन पदे कारयन्ति सभाम् नराः ।
उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्य गृहाणि च ॥ २.६७.१२ ॥
في بلدٍ بلا ملك لا يُقيم الناس قاعات الاجتماع، ولا الحدائق البهيجة، ولا يبنون بفرح بيوت العبادة المقدسة.
2.67.13
न अराजके जन पदे यज्ञ शीला द्विजातयः ।
सत्राणि अन्वासते दान्ता ब्राह्मणाः सम्शित व्रताः ॥ २.६७.१३ ॥
ليس في مملكة بلا ملك، حيث يقيم المولودون مرتين المحبون للقربان، والبراهمة المضبوطون الثابتون في نذورهم، جلسات القربان الطويلة دون انقطاع.
2.67.14
न अराजके जनपदे महायज्ञेषु यज्वनः ।
ब्राह्मणा वसुसम्पन्ना विसृजन्त्याप्तदक्षिणाः ॥ २.६७.१४ ॥
ليس في مملكة بلا ملك، حيث يقدّم البراهمة الأغنياء، بوصفهم أصحاب القرابين في الأضاحي العظيمة، هدايا دكشينا وفيرة.
2.67.15
न अराजके जन पदे प्रभूत नट नर्तकाः ।
उत्सवाः च समाजाः च वर्धन्ते राष्ट्र वर्धनाः ॥ २.६७.१५ ॥
ليس في مملكة بلا ملك، حيث يكثر الممثلون والراقصون، وتزدهر الأعياد والتجمعات، فتزيد ازدهار المملكة.
2.67.16
न अरजके जन पदे सिद्ध अर्था व्यवहारिणः ।
कथाभिर् अनुरज्यन्ते कथा शीलाः कथा प्रियैः ॥ २.६७.१६ ॥
ليس في مملكة بلا ملك، حيث يتلذذ التجار الناجحون، المولعون بالحكايات، بالقصص ويسرّون بمن يحبون الحكايات.
2.67.17
न अराजके जनपदे उद्यानानि समागताः ।
सायाह्ने क्रीडितुम् यान्ति कुमार्यो हेमभूषिताः ॥ २.६७.१७ ॥
ليس في مملكة بلا ملك، حيث تجتمع الفتيات المتزينات بالذهب عند المساء ويذهبن إلى الحدائق للعب.
2.67.18
न अराजके जन पदे वाहनैः शीघ्र गामिभिः ।
नरा निर्यान्ति अरण्यानि नारीभिः सह कामिनः ॥ २.६७.१८ ॥
ليس في مملكة بلا ملك، حيث يخرج العشاق مع نسائهم في مركبات سريعة نحو الغابات.
2.67.19
न अराकजे जन पदे धनवन्तः सुरक्षिताः ।
शेरते विवृत द्वाराः कृषि गो रक्ष जीविनः ॥ २.६७.१९ ॥
في بلد بلا ملك لا يأمن الأغنياء، ولا ينام الذين يعيشون بالزراعة ورعي الماشية والحراسة وأبوابهم مفتوحة.
2.67.20
न अराजके जनपदे बद्दघण्टा विषाणीनः ।
आटन्ति राजमार्गेषु कुञ्जराः षष्टिहायनाः ॥ २.६७.२० ॥
في بلد بلا ملك لا تجوب الفيلة ذات الأنياب، البالغة ستين عاما والمربوطة بالأجراس، الطرق الملكية.
2.67.21
न अराजके जनपदे शरान् सम्ततमस्यताम् ।
श्रूयते तलनिर्घोष इष्वस्त्राणामुपासने ॥ २.६७.२१ ॥
في بلد بلا ملك لا يُسمع صوت إطلاق السهام المتواصل، ولا تصفيق الكفوف في تدريب الأسلحة.
2.67.22
न अराजके जन पदे वणिजो दूर गामिनः ।
गच्चन्ति क्षेमम् अध्वानम् बहु पुण्य समाचिताः ॥ २.६७.२२ ॥
في بلد بلا ملك لا يسير التجار المسافرون إلى البعيد، المحمّلون بكثير من البضائع، في الطريق آمنين.
2.67.23
न अराजके जन पदे चरति एक चरः वशी ।
भावयन्न् आत्मना आत्मानम् यत्र सायम् गृहो मुनिः ॥ २.६७.२३ ॥
في بلد بلا ملك لا يتجول الحكيم الذي يسير وحده، ضابطًا لنفسه، متأملًا الذات بالذات، ويعود إلى بيته عند المساء.
2.67.24
न अराजके जन पदे योग क्षेमम् प्रवर्तते ।
न च अपि अराजके सेना शत्रून् विषहते युधि ॥ २.६७.२४ ॥
في بلد بلا ملك لا تجري أمور يوغا وكشيما (الكسب والحماية)، ولا يصمد جيش بلا ملك أمام الأعداء في الحرب.
2.67.25
न अराजके जनपदे हृष्टैः परमवाजिभिः ।
नराः सम्यान्ति सहसा रथैश्च परिमण्डिताः ॥ २.६७.२५ ॥
في بلد بلا ملك لا يخرج الرجال المبتهجون فجأة في عربات تجرها أفضل الخيول، مزينين.
2.67.26
न अराजके जनपदे नराः शास्त्रविशारदाः ।
सम्पदन्तोऽवतिष्ठन्ते वनेषूपवनेषु च ॥ २.६७.२६ ॥
في بلد بلا ملك لا يجتمع أهل العلم بالشاستر ولا يقيمون في الغابات والبساتين.
2.67.27
न अराजके जनपदे माल्यमोदकदक्षिणाः ।
देवताभ्यर्चनार्थय कल्प्यन्ते नियतैर्जनैः ॥ २.६७.२७ ॥
في بلد بلا ملك لا يُعدّ الأتباع المنضبطون الأكاليل والحلوى والقرابين لعبادة الآلهة.
2.67.28
न अराजके जनपदे चन्दनागुरुरूषिताः ।
राजपुत्रा विराजन्ते वसन्त इव शाखिनः ॥ २.६७.२८ ॥
في بلد بلا ملك لا يتألق الأمراء المدهونون بالصندل والعود كما تتألق الأشجار في الربيع.
2.67.29
यथा हि अनुदका नद्यो यथा वा अपि अतृणम् वनम् ।
अगोपाला यथा गावः तथा राष्ट्रम् अराजकम् ॥ २.६७.२९ ॥
كما أن الأنهار بلا ماء، أو الغابة بلا عشب، أو الأبقار بلا رعاة، كذلك الدولة بلا ملك.
2.67.30
ध्वजो रथस्य प्रज्ञानम् धूमो ज्ञानम् विभावसोः ।
तेषाम् यो नो ध्वजो राज स देवत्वमितो गतः ॥ २.६७.३० ॥
كما أن الراية علامة العربة والدخان علامة النار، فإن الملك الذي كان رايتنا قد انتقل من هنا إلى مقام الألوهية.
2.67.31
न अराजके जन पदे स्वकम् भवति कस्यचित् ।
मत्स्या इव नरा नित्यम् भक्षयन्ति परस्परम् ॥ २.६७.३१ ॥
في بلدٍ بلا ملكٍ لا يملك أحدٌ شيئًا؛ يفترس الناس دائمًا بعضهم بعضًا كالأسماك.
2.67.32
येहि सम्भिन्न मर्यादा नास्तिकाः चिन्न सम्शयाः ।
ते अपि भावाय कल्पन्ते राज दण्ड निपीडिताः ॥ २.६७.३२ ॥
حتى الملحدون الذين تجاوزوا حدود السلوك ولا شك عندهم، يصبحون أهلاً للخير حين يقعون تحت عقوبة الملك.
2.67.33
यथा दृष्टिः शरीरस्य नित्यमेवप्रवर्तते ।
तथा नरेन्द्रो राष्ट्रस्य प्रभवः सत्यधर्मयोः ॥ २.६७.३३ ॥
كما أن بصر الجسد يعمل دائمًا، كذلك الملك سيد البشر هو منبع الحق والدهرم في المملكة.
2.67.34
राजा सत्यम् च धर्मश्च राजा कुलवताम् कुलम् ।
राजा माता पिता चैव राजा हितकरो नृणाम् ॥ २.६७.३४ ॥
الملك هو الحق والملك هو الدهرم؛ الملك هو نسل أهل النسب؛ الملك هو الأم والأب؛ والملك وحده هو المحسن إلى البشر.
2.67.35
यमो वैश्रवणः शक्रो वरुणश्च महाबलः ।
विशेष्यन्ते नरेन्द्रेण वृत्तेन महाता ततः ॥ २.६७.३५ ॥
يَمَا وفايشرافانا (كوبيرا) وإندرا والإله فارونا ذو القوة العظيمة، يتميز بهم الملك بسلوكه وعظمته.
2.67.36
अहो तमैव इदम् स्यान् न प्रज्ञायेत किम्चन ।
राजा चेन् न भवेन् लोके विभजन् साध्व् असाधुनी ॥ २.६७.३६ ॥
يا للأسف! لو لم يكن في العالم ملك يميّز بين الصالح والطالح، لكان هذا كله ظلامًا محضًا، ولما عُرف شيء.
2.67.37
जीवति अपि महा राजे तव एव वचनम् वयम् ।
न अतिक्रमामहे सर्वे वेलाम् प्राप्य इव सागरः ॥ २.६७.३७ ॥
ما دام الملك العظيم حيًّا، لن نتجاوز كلمتك، كما لا يتجاوز البحر شاطئه.
2.67.38
स नः समीक्ष्य द्विज वर्य वृत्तम् ।
नृपम् विना राज्यम् अरण्य भूतम् ।
कुमारम् इक्ष्वाकु सुतम् वदान्यम् ।
त्वम् एव राजानम् इह अभिषिन्चय ॥ २.६७.३८ ॥
يا أفضل المولودين مرتين! انظر إلى حالنا: بلا ملك صار الملك قفرًا. فاجعل أنت هنا الأمير الكريم، ابن إكشفاكو، ملكًا بالتتويج.