ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.67.1
आक्रन्दितनिरानन्दा सास्रकम्ठजनाविला ।
आयोध्यायामतितता सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ २.६७.१ ॥
嘆きに満ち、喜びのない、涙に濡れた喉と目の人々で溢れた夜が、アヨーディヤーで果てしなく長く過ぎていった。
2.67.2
व्यतीतायाम् तु शर्वर्याम् आदित्यस्य उदये ततः ।
समेत्य राज कर्तारः सभाम् ईयुर् द्विजातयः ॥ २.६७.२ ॥
夜が明け、太陽が昇ると、王を支える者たちと再生族（バラモン）が集まり、集会所へ向かった。
2.67.3
मार्कण्डेयो अथ मौद्गल्यो वामदेवः च काश्यपः ।
कात्ययनो गौतमः च जाबालिः च महा यशाः ॥ २.६७.३ ॥
マールカンデーヤ、マウドガルヤ、ヴァーマデーヴァ、カーシュヤパ、カーティヤーヤナ、ガウタマ、そして大いに名高いジャーバーリ。
2.67.4
एते द्विजाः सह अमात्यैः पृथग् वाचम् उदीरयन् ।
वसिष्ठम् एव अभिमुखाः श्रेष्ठः राज पुरोहितम् ॥ २.६७.४ ॥
これらの再生族は大臣たちとともに、それぞれ別々に言葉を述べ、最も優れた王の司祭ヴァシシュタの方へ向いた。
2.67.5
अतीता शर्वरी दुह्खम् या नो वर्ष शत उपमा ।
अस्मिन् पन्चत्वम् आपन्ने पुत्र शोकेन पार्थिवे ॥ २.६७.५ ॥
息子への嘆きで王が五大へと帰して逝かれた今、我らにとって百年のように苦しかった夜が過ぎ去った。
2.67.6
स्वर् गतः च महा राजो रामः च अरण्यम् आश्रितः ।
लक्ष्मणः च अपि तेजस्वी रामेण एव गतः सह ॥ २.६७.६ ॥
偉大な王は天に去られ、ラーマは森に身を寄せ、輝けるラクシュマナもまたラーマと共に去った。
2.67.7
उभौ भरत शत्रुघ्नौ क्केकयेषु परम् तपौ ।
पुरे राज गृहे रम्ये मातामह निवेशने ॥ २.६७.७ ॥
バラタとシャトルグナ、敵を焼く二人は、ケーカヤ国の都の美しい王宮で、母方の祖父の館にいた。
2.67.8
इक्ष्वाकूणाम् इह अद्य एव कश्चित् राजा विधीयताम् ।
अराजकम् हि नो राष्ट्रम् न विनाशम् अवाप्नुयात् ॥ २.६७.८ ॥
イクシュヴァーク族の誰かを今すぐここで王に任命せよ。王のない我らの国が滅びることのないように。
2.67.9
न अराजले जन पदे विद्युन् माली महा स्वनः ।
अभिवर्षति पर्जन्यो महीम् दिव्येन वारिणा ॥ २.६७.९ ॥
王のない国では、稲妻の輪をまとい大いに鳴り響く雲は雨を降らせず、雨の神は天の水で大地を潤さない。
2.67.10
न अराजके जन पदे बीज मुष्टिः प्रकीर्यते ।
न अराकके पितुः पुत्रः भार्या वा वर्तते वशे ॥ २.६७.१० ॥
王のない国では種を一握り撒くことすらなく、王のない所では息子は父に従わず、妻も夫に従わない。
2.67.11
अराजके धनम् न अस्ति न अस्ति भार्या अपि अराजके ।
इदम् अत्याहितम् च अन्यत् कुतः सत्यम् अराजके ॥ २.६७.११ ॥
王のない国には富もなく、妻もいない。これは大きな災いであり、ほかにも災いがある。王のない国で、どうして真実が保たれようか。
2.67.12
न अराजके जन पदे कारयन्ति सभाम् नराः ।
उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्य गृहाणि च ॥ २.६७.१२ ॥
王のない国では、人々は集会所を建てさせず、美しい庭園も、喜んで聖なる堂宇も建てさせない。
2.67.13
न अराजके जन पदे यज्ञ शीला द्विजातयः ।
सत्राणि अन्वासते दान्ता ब्राह्मणाः सम्शित व्रताः ॥ २.६७.१३ ॥
王なき国ではなく、祭祀を好む再生族と自制した婆羅門が固い誓いを守り、絶え間なく長いサットラ祭儀を行う国である。
2.67.14
न अराजके जनपदे महायज्ञेषु यज्वनः ।
ब्राह्मणा वसुसम्पन्ना विसृजन्त्याप्तदक्षिणाः ॥ २.६७.१४ ॥
王なき国ではなく、富に恵まれた婆羅門が大祭の施主として、惜しみなく布施の礼物を施す国である。
2.67.15
न अराजके जन पदे प्रभूत नट नर्तकाः ।
उत्सवाः च समाजाः च वर्धन्ते राष्ट्र वर्धनाः ॥ २.६७.१५ ॥
王なき国ではなく、俳優や舞踊家が多く、祭りや集会が栄え、国の繁栄を増す国である。
2.67.16
न अरजके जन पदे सिद्ध अर्था व्यवहारिणः ।
कथाभिर् अनुरज्यन्ते कथा शीलाः कथा प्रियैः ॥ २.६७.१६ ॥
王なき国ではなく、成功した商人たちが話を好み、物語に喜び、物語を愛する人々と楽しく過ごす国である。
2.67.17
न अराजके जनपदे उद्यानानि समागताः ।
सायाह्ने क्रीडितुम् यान्ति कुमार्यो हेमभूषिताः ॥ २.६७.१७ ॥
王なき国ではなく、金の装身具で飾った乙女たちが夕べに集い、遊ぶために庭園へ向かう国である。
2.67.18
न अराजके जन पदे वाहनैः शीघ्र गामिभिः ।
नरा निर्यान्ति अरण्यानि नारीभिः सह कामिनः ॥ २.६७.१८ ॥
王なき国ではなく、恋する男たちが速い乗り物に妻たちを伴って森へと出かける国である。
2.67.19
न अराकजे जन पदे धनवन्तः सुरक्षिताः ।
शेरते विवृत द्वाराः कृषि गो रक्ष जीविनः ॥ २.६७.१९ ॥
王のいない国では富者も安全ではなく、農耕・牧畜・護衛で生きる人々も戸を開け放って眠ることはない。
2.67.20
न अराजके जनपदे बद्दघण्टा विषाणीनः ।
आटन्ति राजमार्गेषु कुञ्जराः षष्टिहायनाः ॥ २.६७.२० ॥
王のいない国では、鈴を付けた牙のある六十歳の象が王道をうろつくことはない。
2.67.21
न अराजके जनपदे शरान् सम्ततमस्यताम् ।
श्रूयते तलनिर्घोष इष्वस्त्राणामुपासने ॥ २.६७.२१ ॥
王のいない国では、絶え間なく矢を射る音も、武器の稽古で手を打つ音も聞こえない。
2.67.22
न अराजके जन पदे वणिजो दूर गामिनः ।
गच्चन्ति क्षेमम् अध्वानम् बहु पुण्य समाचिताः ॥ २.६७.२२ ॥
王のいない国では、遠くへ行く商人たちが多くの品物を積んで、安全に道を行くことはない。
2.67.23
न अराजके जन पदे चरति एक चरः वशी ।
भावयन्न् आत्मना आत्मानम् यत्र सायम् गृहो मुनिः ॥ २.६७.२३ ॥
王のいない国では、ひとり歩き、自制し、自己によって自己を観じ、夕暮れに住処へ戻る聖者は歩き回らない。
2.67.24
न अराजके जन पदे योग क्षेमम् प्रवर्तते ।
न च अपि अराजके सेना शत्रून् विषहते युधि ॥ २.६७.२४ ॥
王のいない国では、得ることと守ること（ヨーガ・クシェーマ）が行われず、王のいない軍は戦場で敵に耐えられない。
2.67.25
न अराजके जनपदे हृष्टैः परमवाजिभिः ।
नराः सम्यान्ति सहसा रथैश्च परिमण्डिताः ॥ २.६७.२५ ॥
王のいない国では、喜ぶ人々が最良の馬につないだ戦車に飾り立てて、たちまち出かけることはない。
2.67.26
न अराजके जनपदे नराः शास्त्रविशारदाः ।
सम्पदन्तोऽवतिष्ठन्ते वनेषूपवनेषु च ॥ २.६७.२६ ॥
王のいない国では、経典に通じた人々が集まって森や園林に留まることはない。
2.67.27
न अराजके जनपदे माल्यमोदकदक्षिणाः ।
देवताभ्यर्चनार्थय कल्प्यन्ते नियतैर्जनैः ॥ २.६७.२७ ॥
王のいない国では、神々への供養のために花環や菓子や布施が、戒律を守る人々によって用意されることはない。
2.67.28
न अराजके जनपदे चन्दनागुरुरूषिताः ।
राजपुत्रा विराजन्ते वसन्त इव शाखिनः ॥ २.६७.२८ ॥
王のいない国では、栴檀と沈香を塗った王子たちも、春の木々のようには輝かない。
2.67.29
यथा हि अनुदका नद्यो यथा वा अपि अतृणम् वनम् ।
अगोपाला यथा गावः तथा राष्ट्रम् अराजकम् ॥ २.६७.२९ ॥
水のない川、草のない森、牧人のない牛のように、王のいない国もまたそうである。
2.67.30
ध्वजो रथस्य प्रज्ञानम् धूमो ज्ञानम् विभावसोः ।
तेषाम् यो नो ध्वजो राज स देवत्वमितो गतः ॥ २.६७.३० ॥
旗は戦車の印、煙は火の印であるように、我らの旗であった王は、ここから神性へと去られた。
2.67.31
न अराजके जन पदे स्वकम् भवति कस्यचित् ।
मत्स्या इव नरा नित्यम् भक्षयन्ति परस्परम् ॥ २.६७.३१ ॥
王のいない国では、誰のものも自分のものにはならない。人々は常に魚のように互いを食い尽くす。
2.67.32
येहि सम्भिन्न मर्यादा नास्तिकाः चिन्न सम्शयाः ।
ते अपि भावाय कल्पन्ते राज दण्ड निपीडिताः ॥ २.६७.३२ ॥
礼儀の境界を越えた無神論者や迷いのない者たちも、王の罰に苦しめられることで、幸福にふさわしくなるのだ。
2.67.33
यथा दृष्टिः शरीरस्य नित्यमेवप्रवर्तते ।
तथा नरेन्द्रो राष्ट्रस्य प्रभवः सत्यधर्मयोः ॥ २.६७.३३ ॥
身体の視力が常に働くように、人の主君は国における真実と法の源である。
2.67.34
राजा सत्यम् च धर्मश्च राजा कुलवताम् कुलम् ।
राजा माता पिता चैव राजा हितकरो नृणाम् ॥ २.६७.३४ ॥
王こそ真実であり、王こそ法である。王は名家の家系であり、王は母であり父である。王こそ人々の利益をもたらす者である。
2.67.35
यमो वैश्रवणः शक्रो वरुणश्च महाबलः ।
विशेष्यन्ते नरेन्द्रेण वृत्तेन महाता ततः ॥ २.६७.३५ ॥
ヤマ、ヴァイシュラヴァナ（クベーラ）、インドラ、そして大力のヴァルナも、王の行いと偉大さによって際立たされる。
2.67.36
अहो तमैव इदम् स्यान् न प्रज्ञायेत किम्चन ।
राजा चेन् न भवेन् लोके विभजन् साध्व् असाधुनी ॥ २.६७.३६ ॥
ああ！世界に善と悪を見分ける王がいなければ、すべては暗闇となり、何ひとつ認識されないだろう。
2.67.37
जीवति अपि महा राजे तव एव वचनम् वयम् ।
न अतिक्रमामहे सर्वे वेलाम् प्राप्य इव सागरः ॥ २.६७.३७ ॥
偉大な王がご存命の間、私たちは皆あなたの言葉に背くことはありません。海が岸辺を越えないように。
2.67.38
स नः समीक्ष्य द्विज वर्य वृत्तम् ।
नृपम् विना राज्यम् अरण्य भूतम् ।
कुमारम् इक्ष्वाकु सुतम् वदान्यम् ।
त्वम् एव राजानम् इह अभिषिन्चय ॥ २.६७.३८ ॥
再生族の最上の方よ。私たちの状況を見て下さい。王がいなければ、王国は荒野となりました。イクシュヴァーク王の子である寛大な王子を、ここであなた自ら王として灌頂してください。