ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.67.1
आक्रन्दितनिरानन्दा सास्रकम्ठजनाविला ।
आयोध्यायामतितता सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ २.६७.१ ॥
ಅಳಲಿನಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆನಂದವಿಲ್ಲದೆ, ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಒದ್ದೆಯಾದ ಕಂಠಗಳ ಜನರಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ರಾತ್ರಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಕಳೆಯಿತು.
2.67.2
व्यतीतायाम् तु शर्वर्याम् आदित्यस्य उदये ततः ।
समेत्य राज कर्तारः सभाम् ईयुर् द्विजातयः ॥ २.६७.२ ॥
ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಸೂರ್ಯೋದಯವಾದಾಗ ರಾಜನನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಹಿರಿಯರು ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಸಭೆಗೆ ಹೋದರು.
2.67.3
मार्कण्डेयो अथ मौद्गल्यो वामदेवः च काश्यपः ।
कात्ययनो गौतमः च जाबालिः च महा यशाः ॥ २.६७.३ ॥
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಮೌದ್ಗಲ್ಯ, ವಾಮದೇವ, ಕಾಶ್ಯಪ, ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಜಾಬಾಲಿ (ಬಂದರು).
2.67.4
एते द्विजाः सह अमात्यैः पृथग् वाचम् उदीरयन् ।
वसिष्ठम् एव अभिमुखाः श्रेष्ठः राज पुरोहितम् ॥ २.६७.४ ॥
ಈ ದ್ವಿಜರು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದರು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜಪುರೋಹಿತ ವಸಿಷ್ಠನತ್ತ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿ.
2.67.5
अतीता शर्वरी दुह्खम् या नो वर्ष शत उपमा ।
अस्मिन् पन्चत्वम् आपन्ने पुत्र शोकेन पार्थिवे ॥ २.६७.५ ॥
ಮಗನ ಶೋಕದಿಂದ ರಾಜನು ಪಂಚತ್ವ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ, ನಮಗೆ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಂತೆ ದುಃಖದಿಂದ ಕಳೆದ ಆ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯಿತು.
2.67.6
स्वर् गतः च महा राजो रामः च अरण्यम् आश्रितः ।
लक्ष्मणः च अपि तेजस्वी रामेण एव गतः सह ॥ २.६७.६ ॥
ಮಹಾರಾಜರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು; ರಾಮನು ಕಾಡನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದನು; ತೇಜಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ರಾಮನೊಂದಿಗೇ ಹೋದನು.
2.67.7
उभौ भरत शत्रुघ्नौ क्केकयेषु परम् तपौ ।
पुरे राज गृहे रम्ये मातामह निवेशने ॥ २.६७.७ ॥
ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಇಬ್ಬರೂ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡುವವರು, ಕೇಕಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ನಗರದ ರಮ್ಯ ರಾಜಭವನದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ತಂದೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರು.
2.67.8
इक्ष्वाकूणाम् इह अद्य एव कश्चित् राजा विधीयताम् ।
अराजकम् हि नो राष्ट्रम् न विनाशम् अवाप्नुयात् ॥ २.६७.८ ॥
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಈಗಲೇ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಿ; ರಾಜನಿಲ್ಲದ ನಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿನಾಶ ಹೊಂದದಿರಲಿ.
2.67.9
न अराजले जन पदे विद्युन् माली महा स्वनः ।
अभिवर्षति पर्जन्यो महीम् दिव्येन वारिणा ॥ २.६७.९ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಮಾಲೆ ಧರಿಸಿದ, ಮಹಾ ಗರ್ಜನೆಯ ಮೇಘ ಮಳೆ ಸುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಪರ್ಜನ್ಯನು ದಿವ್ಯ ಜಲದಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೋಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.10
न अराजके जन पदे बीज मुष्टिः प्रकीर्यते ।
न अराकके पितुः पुत्रः भार्या वा वर्तते वशे ॥ २.६७.१० ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೀಜದ ಮುಷ್ಟಿ ಬಿತ್ತಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ತಂದೆಗೆ ಮಗನಾಗಲಿ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಲಿ ವಶದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.11
अराजके धनम् न अस्ति न अस्ति भार्या अपि अराजके ।
इदम् अत्याहितम् च अन्यत् कुतः सत्यम् अराजके ॥ २.६७.११ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಕಡೆ ಧನವಿಲ್ಲ, ಹೆಂಡತಿಯೂ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಮಹಾ ಅನಾಹುತ. ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಅನಾಹುತಗಳೂ ಇವೆ. ರಾಜನಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಎಲ್ಲಿಂದ ನೆಲೆಸೀತು?
2.67.12
न अराजके जन पदे कारयन्ति सभाम् नराः ।
उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्य गृहाणि च ॥ २.६७.१२ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಭಾಭವನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ರಮ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ, ಹರ್ಷದಿಂದ ಪುಣ್ಯಗೃಹಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.13
न अराजके जन पदे यज्ञ शीला द्विजातयः ।
सत्राणि अन्वासते दान्ता ब्राह्मणाः सम्शित व्रताः ॥ २.६७.१३ ॥
ರಾಜರಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಯಜ್ಞಶೀಲರಾದ ದ್ವಿಜರು, ದಾಂತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದೃಢವ್ರತರಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸತ್ರಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.67.14
न अराजके जनपदे महायज्ञेषु यज्वनः ।
ब्राह्मणा वसुसम्पन्ना विसृजन्त्याप्तदक्षिणाः ॥ २.६७.१४ ॥
ರಾಜರಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಧನಸಂಪನ್ನರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಹಾಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ ಯಜಮಾನರಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
2.67.15
न अराजके जन पदे प्रभूत नट नर्तकाः ।
उत्सवाः च समाजाः च वर्धन्ते राष्ट्र वर्धनाः ॥ २.६७.१५ ॥
ರಾಜರಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಹೇರಳ ನಟರು, ನರ್ತಕರು ಇದ್ದಾರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ.
2.67.16
न अरजके जन पदे सिद्ध अर्था व्यवहारिणः ।
कथाभिर् अनुरज्यन्ते कथा शीलाः कथा प्रियैः ॥ २.६७.१६ ॥
ರಾಜರಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಿಸುತ್ತ, ಕಥಾಪ್ರಿಯರೊಡನೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.67.17
न अराजके जनपदे उद्यानानि समागताः ।
सायाह्ने क्रीडितुम् यान्ति कुमार्यो हेमभूषिताः ॥ २.६७.१७ ॥
ರಾಜರಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ಚಿನ್ನದ ಆಭರಣ ಧರಿಸಿದ ಕನ್ಯೆಯರು ಸಂಜೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಟವಾಡಲು ಉದ್ಯಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
2.67.18
न अराजके जन पदे वाहनैः शीघ्र गामिभिः ।
नरा निर्यान्ति अरण्यानि नारीभिः सह कामिनः ॥ २.६७.१८ ॥
ರಾಜರಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ; ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಿಗಳಾದ ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಡನೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ.
2.67.19
न अराकजे जन पदे धनवन्तः सुरक्षिताः ।
शेरते विवृत द्वाराः कृषि गो रक्ष जीविनः ॥ २.६७.१९ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ಸುರಕ್ಷಿತರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಕೃಷಿ, ಗೋಪಾಲನೆ, ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುವವರು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಮಲಗುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.20
न अराजके जनपदे बद्दघण्टा विषाणीनः ।
आटन्ति राजमार्गेषु कुञ्जराः षष्टिहायनाः ॥ २.६७.२० ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ ಕಟ್ಟಿದ, ದಂತವುಳ್ಳ, ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದ ಆನೆಗಳು ರಾಜಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.21
न अराजके जनपदे शरान् सम्ततमस्यताम् ।
श्रूयते तलनिर्घोष इष्वस्त्राणामुपासने ॥ २.६७.२१ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಬಾಣ ಪ್ರಯೋಗದ ಶಬ್ದವೂ, ಶಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂಗೈ ತಟ್ಟುವ ಧ್ವನಿಯೂ ಕೇಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.22
न अराजके जन पदे वणिजो दूर गामिनः ।
गच्चन्ति क्षेमम् अध्वानम् बहु पुण्य समाचिताः ॥ २.६७.२२ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ವರ್ತಕರು, ಬಹು ಸರಕುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದವರು, ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.23
न अराजके जन पदे चरति एक चरः वशी ।
भावयन्न् आत्मना आत्मानम् यत्र सायम् गृहो मुनिः ॥ २.६७.२३ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ, ಸಂಯಮಿಯಾಗಿ, ಆತ್ಮದಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಸಂಜೆ ಮನೆ ಸೇರುವ ಮುನಿ ಸಂಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.24
न अराजके जन पदे योग क्षेमम् प्रवर्तते ।
न च अपि अराजके सेना शत्रून् विषहते युधि ॥ २.६७.२४ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಯೋಗ-ಕ್ಷೇಮ (ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ) ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಸೇನೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.25
न अराजके जनपदे हृष्टैः परमवाजिभिः ।
नराः सम्यान्ति सहसा रथैश्च परिमण्डिताः ॥ २.६७.२५ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದ ಜನರು ಉತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳ ರಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ ತಕ್ಷಣ ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.26
न अराजके जनपदे नराः शास्त्रविशारदाः ।
सम्पदन्तोऽवतिष्ठन्ते वनेषूपवनेषु च ॥ २.६७.२६ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿಪುಣರಾದ ಜನರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಪವನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.27
न अराजके जनपदे माल्यमोदकदक्षिणाः ।
देवताभ्यर्चनार्थय कल्प्यन्ते नियतैर्जनैः ॥ २.६७.२७ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ನಿಯಮನಿಷ್ಠರಾದ ಜನರಿಂದ ಮಾಲೆ, ಮೋದಕ, ದಕ್ಷಿಣೆಗಳು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.28
न अराजके जनपदे चन्दनागुरुरूषिताः ।
राजपुत्रा विराजन्ते वसन्त इव शाखिनः ॥ २.६७.२८ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಗರು ಲೇಪಿತ ರಾಜಕುಮಾರರು ವಸಂತದ ಮರಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
2.67.29
यथा हि अनुदका नद्यो यथा वा अपि अतृणम् वनम् ।
अगोपाला यथा गावः तथा राष्ट्रम् अराजकम् ॥ २.६७.२९ ॥
ನೀರಿಲ್ಲದ ನದಿಗಳು, ಹುಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಕಾಡು, ಗೋಪಾಲಕರಿಲ್ಲದ ಹಸುಗಳು ಹೇಗೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜನಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರ.
2.67.30
ध्वजो रथस्य प्रज्ञानम् धूमो ज्ञानम् विभावसोः ।
तेषाम् यो नो ध्वजो राज स देवत्वमितो गतः ॥ २.६७.३० ॥
ರಥಕ್ಕೆ ಗುರುತು ಧ್ವಜ, ಅಗ್ನಿಗೆ ಗುರುತು ಹೊಗೆ; ಅವರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಧ್ವಜವಾಗಿದ್ದ ರಾಜನು ಇಲ್ಲಿಂದ ದೇವತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
2.67.31
न अराजके जन पदे स्वकम् भवति कस्यचित् ।
मत्स्या इव नरा नित्यम् भक्षयन्ति परस्परम् ॥ २.६७.३१ ॥
ರಾಜನಿಲ್ಲದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಯಾವುದೂ ತನ್ನದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಮನುಷ್ಯರು ಸದಾ ಮೀನುಗಳಂತೆ ಪರಸ್ಪರ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ.
2.67.32
येहि सम्भिन्न मर्यादा नास्तिकाः चिन्न सम्शयाः ।
ते अपि भावाय कल्पन्ते राज दण्ड निपीडिताः ॥ २.६७.३२ ॥
ಮರ್ಯಾದೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ನಾಸ್ತಿಕರೂ, ಸಂಶಯಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡವರೂ ರಾಜದಂಡದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
2.67.33
यथा दृष्टिः शरीरस्य नित्यमेवप्रवर्तते ।
तथा नरेन्द्रो राष्ट्रस्य प्रभवः सत्यधर्मयोः ॥ २.६७.३३ ॥
ದೇಹದ ದೃಷ್ಟಿ ಸದಾ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವಂತೆ, ನರೇಂದ್ರನು (ರಾಜನು) ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
2.67.34
राजा सत्यम् च धर्मश्च राजा कुलवताम् कुलम् ।
राजा माता पिता चैव राजा हितकरो नृणाम् ॥ २.६७.३४ ॥
ರಾಜನೇ ಸತ್ಯ, ರಾಜನೇ ಧರ್ಮ; ರಾಜನೇ ಕುಲವಂತರ ಕುಲ; ರಾಜನೇ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ; ರಾಜನೇ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹಿತಕರನು.
2.67.35
यमो वैश्रवणः शक्रो वरुणश्च महाबलः ।
विशेष्यन्ते नरेन्द्रेण वृत्तेन महाता ततः ॥ २.६७.३५ ॥
ಯಮ, ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ), ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲನಾದ ವರುಣರೂ ನಡತೆ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವದಿಂದ ನರೇಂದ್ರನಿಂದ ವಿಶೇಷರೆನಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.67.36
अहो तमैव इदम् स्यान् न प्रज्ञायेत किम्चन ।
राजा चेन् न भवेन् लोके विभजन् साध्व् असाधुनी ॥ २.६७.३६ ॥
ಅಯ್ಯೋ! ಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಧು-ಅಸಾಧುಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸುವವರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಆಗ ಎಲ್ಲವೂ ಕತ್ತಲೆಯೇ ಆಗಿ ಯಾವುದೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡದು.
2.67.37
जीवति अपि महा राजे तव एव वचनम् वयम् ।
न अतिक्रमामहे सर्वे वेलाम् प्राप्य इव सागरः ॥ २.६७.३७ ॥
ಮಹಾರಾಜರು ಜೀವಂತವಿರುವಾಗಲೇ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮೀರುವುದಿಲ್ಲ; ಸಮುದ್ರವು ತೀರವನ್ನು ದಾಟದಂತೆ.
2.67.38
स नः समीक्ष्य द्विज वर्य वृत्तम् ।
नृपम् विना राज्यम् अरण्य भूतम् ।
कुमारम् इक्ष्वाकु सुतम् वदान्यम् ।
त्वम् एव राजानम् इह अभिषिन्चय ॥ २.६७.३८ ॥
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ನಮ್ಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ರಾಜನಿಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯವು ಅರಣ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಉದಾರ ಕುಮಾರನನ್ನು ನೀನೇ ಇಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸು.