ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.67
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.67.1
आक्रन्दितनिरानन्दा सास्रकम्ठजनाविला ।
आयोध्यायामतितता सा व्यतीयाय शर्वरी ॥ २.६७.१ ॥
ਵਿਰਲਾਪ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਗਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਰਾਤ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੰਮੀ ਹੋ ਕੇ ਬੀਤੀ।
2.67.2
व्यतीतायाम् तु शर्वर्याम् आदित्यस्य उदये ततः ।
समेत्य राज कर्तारः सभाम् ईयुर् द्विजातयः ॥ २.६७.२ ॥
ਰਾਤ ਬੀਤਣ ਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਸਮੇਂ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਗਏ।
2.67.3
मार्कण्डेयो अथ मौद्गल्यो वामदेवः च काश्यपः ।
कात्ययनो गौतमः च जाबालिः च महा यशाः ॥ २.६७.३ ॥
ਮਾਰਕੰਡੇਯ, ਮੌਦਗਲਯ, ਵਾਮਦੇਵ, ਕਾਸ਼ਯਪ, ਕਾਤਿਆਯਨ, ਗੌਤਮ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਜਾਬਾਲਿ (ਆਏ)।
2.67.4
एते द्विजाः सह अमात्यैः पृथग् वाचम् उदीरयन् ।
वसिष्ठम् एव अभिमुखाः श्रेष्ठः राज पुरोहितम् ॥ २.६७.४ ॥
ਇਹ ਦ੍ਵਿਜ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਬੋਲਣ ਲੱਗੇ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ।
2.67.5
अतीता शर्वरी दुह्खम् या नो वर्ष शत उपमा ।
अस्मिन् पन्चत्वम् आपन्ने पुत्र शोकेन पार्थिवे ॥ २.६७.५ ॥
ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਪੰਚਤਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਤੇ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਵਰਗੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ।
2.67.6
स्वर् गतः च महा राजो रामः च अरण्यम् आश्रितः ।
लक्ष्मणः च अपि तेजस्वी रामेण एव गतः सह ॥ २.६७.६ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ; ਰਾਮ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ; ਤੇਜਸਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੀ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਗਏ।
2.67.7
उभौ भरत शत्रुघ्नौ क्केकयेषु परम् तपौ ।
पुरे राज गृहे रम्ये मातामह निवेशने ॥ २.६७.७ ॥
ਭਰਤ ਅਤੇ ਸ਼ਤਰੁਘਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ, ਕੇਕਯ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਨਗਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਿੱਚ, ਨਾਨਕੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਨ।
2.67.8
इक्ष्वाकूणाम् इह अद्य एव कश्चित् राजा विधीयताम् ।
अराजकम् हि नो राष्ट्रम् न विनाशम् अवाप्नुयात् ॥ २.६७.८ ॥
ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਹੀ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਥਾਪਿਆ ਜਾਵੇ; ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਾਡਾ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਨਾਸ਼ ਨੂੰ ਨਾ ਪਵੇ।
2.67.9
न अराजले जन पदे विद्युन् माली महा स्वनः ।
अभिवर्षति पर्जन्यो महीम् दिव्येन वारिणा ॥ २.६७.९ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲਾ, ਵੱਡੀ ਗਰਜ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਨਹੀਂ ਵਰ੍ਹਦਾ; ਪਰਜੰਨਯ ਦਿਵਯ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਭਿਉਂਦਾ।
2.67.10
न अराजके जन पदे बीज मुष्टिः प्रकीर्यते ।
न अराकके पितुः पुत्रः भार्या वा वर्तते वशे ॥ २.६७.१० ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੀਜ ਦੀ ਮੁੱਠੀ ਨਹੀਂ ਬਿਖੇਰੀ ਜਾਂਦੀ; ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਪਿਤਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਪਤਨੀ ਵਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।
2.67.11
अराजके धनम् न अस्ति न अस्ति भार्या अपि अराजके ।
इदम् अत्याहितम् च अन्यत् कुतः सत्यम् अराजके ॥ २.६७.११ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਧਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ; ਇਹ ਵੱਡੀ ਆਫ਼ਤ ਹੈ। ਹੋਰ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵੀ ਹਨ। ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਟਿਕੇ?
2.67.12
न अराजके जन पदे कारयन्ति सभाम् नराः ।
उद्यानानि च रम्याणि हृष्टाः पुण्य गृहाणि च ॥ २.६७.१२ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਨਹੀਂ ਬਣਵਾਉਂਦੇ; ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪੁੰਨ ਘਰ ਵੀ ਨਹੀਂ ਬਣਵਾਉਂਦੇ।
2.67.13
न अराजके जन पदे यज्ञ शीला द्विजातयः ।
सत्राणि अन्वासते दान्ता ब्राह्मणाः सम्शित व्रताः ॥ २.६७.१३ ॥
ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਯੱਗਪ੍ਰੇਮੀ ਦ੍ਵਿਜ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦ੍ਰਿੜ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਤ੍ਰ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ।
2.67.14
न अराजके जनपदे महायज्ञेषु यज्वनः ।
ब्राह्मणा वसुसम्पन्ना विसृजन्त्याप्तदक्षिणाः ॥ २.६७.१४ ॥
ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਧਨ-ਸੰਪੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਯੱਗਾਂ ਵਿੱਚ ਯਜਮਾਨ ਬਣ ਕੇ ਭਰਪੂਰ ਦਕਸ਼ਿਣਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
2.67.15
न अराजके जन पदे प्रभूत नट नर्तकाः ।
उत्सवाः च समाजाः च वर्धन्ते राष्ट्र वर्धनाः ॥ २.६७.१५ ॥
ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨਟ ਅਤੇ ਨਰਤਕ ਹਨ, ਰਾਸ਼ਟਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਉਤਸਵ ਅਤੇ ਸਭਾਵਾਂ ਵਧਦੀਆਂ ਹਨ।
2.67.16
न अरजके जन पदे सिद्ध अर्था व्यवहारिणः ।
कथाभिर् अनुरज्यन्ते कथा शीलाः कथा प्रियैः ॥ २.६७.१६ ॥
ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਸਫਲ ਵਪਾਰੀ ਕਹਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਾਣੀ-ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
2.67.17
न अराजके जनपदे उद्यानानि समागताः ।
सायाह्ने क्रीडितुम् यान्ति कुमार्यो हेमभूषिताः ॥ २.६७.१७ ॥
ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਕੁਆਰੀਆਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਕੇ ਖੇਡਣ ਲਈ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
2.67.18
न अराजके जन पदे वाहनैः शीघ्र गामिभिः ।
नरा निर्यान्ति अरण्यानि नारीभिः सह कामिनः ॥ २.६७.१८ ॥
ਰਾਜਾ-ਰਹਿਤ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ; ਤੇਜ਼ ਵਾਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮੀ ਪੁਰਸ਼ ਆਪਣੀਆਂ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲਾਂ ਵੱਲ ਨਿਕਲਦੇ ਹਨ।
2.67.19
न अराकजे जन पदे धनवन्तः सुरक्षिताः ।
शेरते विवृत द्वाराः कृषि गो रक्ष जीविनः ॥ २.६७.१९ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਧਨਵਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ; ਖੇਤੀ, ਗਊ-ਪਾਲਣ ਅਤੇ ਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਸੌਂਦੇ।
2.67.20
न अराजके जनपदे बद्दघण्टा विषाणीनः ।
आटन्ति राजमार्गेषु कुञ्जराः षष्टिहायनाः ॥ २.६७.२० ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਘੰਟੀਆਂ ਬੰਨ੍ਹੇ, ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਸੱਠ ਸਾਲ ਦੇ ਹਾਥੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਦੇ।
2.67.21
न अराजके जनपदे शरान् सम्ततमस्यताम् ।
श्रूयते तलनिर्घोष इष्वस्त्राणामुपासने ॥ २.६७.२१ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਤੀਰ ਛੱਡੇ ਜਾਣ ਦੀ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ-ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਹਥੇਲੀ ਦੀ ਤਾੜੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ।
2.67.22
न अराजके जन पदे वणिजो दूर गामिनः ।
गच्चन्ति क्षेमम् अध्वानम् बहु पुण्य समाचिताः ॥ २.६७.२२ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰੀ, ਬਹੁਤ ਮਾਲ ਲੱਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।
2.67.23
न अराजके जन पदे चरति एक चरः वशी ।
भावयन्न् आत्मना आत्मानम् यत्र सायम् गृहो मुनिः ॥ २.६७.२३ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ, ਸੰਜਮੀ, ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ, ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਘਰ ਮੁੜਨ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਨਹੀਂ ਘੁੰਮਦਾ।
2.67.24
न अराजके जन पदे योग क्षेमम् प्रवर्तते ।
न च अपि अराजके सेना शत्रून् विषहते युधि ॥ २.६७.२४ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜਨਪਦ ਵਿੱਚ ਯੋਗ-ਕ੍ਸ਼ੇਮ (ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ) ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ; ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸੈਨਾ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਹਾਰ ਸਕਦੀ।
2.67.25
न अराजके जनपदे हृष्टैः परमवाजिभिः ।
नराः सम्यान्ति सहसा रथैश्च परिमण्डिताः ॥ २.६७.२५ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ ਲੋਕ ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਜੁੜੇ ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਜ ਕੇ ਅਚਾਨਕ ਨਹੀਂ ਨਿਕਲਦੇ।
2.67.26
न अराजके जनपदे नराः शास्त्रविशारदाः ।
सम्पदन्तोऽवतिष्ठन्ते वनेषूपवनेषु च ॥ २.६७.२६ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਠਹਿਰਦੇ।
2.67.27
न अराजके जनपदे माल्यमोदकदक्षिणाः ।
देवताभ्यर्चनार्थय कल्प्यन्ते नियतैर्जनैः ॥ २.६७.२७ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਨਿਯਮਬੱਧ ਲੋਕ ਮਾਲਾ, ਮੋਦਕ ਅਤੇ ਦੱਖਣਾ ਤਿਆਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
2.67.28
न अराजके जनपदे चन्दनागुरुरूषिताः ।
राजपुत्रा विराजन्ते वसन्त इव शाखिनः ॥ २.६७.२८ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ ਤੇ ਅਗਰ ਲਿਪੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਬਸੰਤ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਨਹੀਂ ਸੋਹਦੇ।
2.67.29
यथा हि अनुदका नद्यो यथा वा अपि अतृणम् वनम् ।
अगोपाला यथा गावः तथा राष्ट्रम् अराजकम् ॥ २.६७.२९ ॥
ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਦੀਆਂ, ਘਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੰਗਲ, ਜਾਂ ਗਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਗਾਵਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
2.67.30
ध्वजो रथस्य प्रज्ञानम् धूमो ज्ञानम् विभावसोः ।
तेषाम् यो नो ध्वजो राज स देवत्वमितो गतः ॥ २.६७.३० ॥
ਰਥ ਦੀ ਪਛਾਣ ਝੰਡਾ ਹੈ, ਅੱਗ ਦੀ ਪਛਾਣ ਧੂੰਆਂ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਜੋ ਸਾਡਾ ਝੰਡਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਹ ਇੱਥੋਂ ਦੇਵਤਾ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ।
2.67.31
न अराजके जन पदे स्वकम् भवति कस्यचित् ।
मत्स्या इव नरा नित्यम् भक्षयन्ति परस्परम् ॥ २.६७.३१ ॥
ਰਾਜੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਕੁਝ ਆਪਣਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਮੱਛੀਆਂ ਵਾਂਗ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2.67.32
येहि सम्भिन्न मर्यादा नास्तिकाः चिन्न सम्शयाः ।
ते अपि भावाय कल्पन्ते राज दण्ड निपीडिताः ॥ २.६७.३२ ॥
ਮਰਿਆਦਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਨਾਸਤਿਕ ਅਤੇ ਸੰਸ਼ਯਹੀਣ ਲੋਕ ਵੀ ਰਾਜਦੰਡ ਨਾਲ ਪੀੜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਲਾਈ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2.67.33
यथा दृष्टिः शरीरस्य नित्यमेवप्रवर्तते ।
तथा नरेन्द्रो राष्ट्रस्य प्रभवः सत्यधर्मयोः ॥ २.६७.३३ ॥
ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਦਾ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਨਰੇਂਦਰ (ਰਾਜਾ) ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਸੱਚ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸੋਤ ਹੈ।
2.67.34
राजा सत्यम् च धर्मश्च राजा कुलवताम् कुलम् ।
राजा माता पिता चैव राजा हितकरो नृणाम् ॥ २.६७.३४ ॥
ਰਾਜਾ ਹੀ ਸੱਚ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਹੀ ਧਰਮ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੀ ਕੁਲਵਾਨਾਂ ਦਾ ਕੁਲ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਹੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਹਿਤਕਾਰੀ ਹੈ।
2.67.35
यमो वैश्रवणः शक्रो वरुणश्च महाबलः ।
विशेष्यन्ते नरेन्द्रेण वृत्तेन महाता ततः ॥ २.६७.३५ ॥
ਯਮ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ), ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਹਾਬਲੀ ਵਰੁਣ ਵੀ ਆਚਰਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਨਰੇਂਦਰ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਠਹਿਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
2.67.36
अहो तमैव इदम् स्यान् न प्रज्ञायेत किम्चन ।
राजा चेन् न भवेन् लोके विभजन् साध्व् असाधुनी ॥ २.६७.३६ ॥
ਹਾਏ! ਜੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਨਾ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਸਾਧੂ ਅਤੇ ਅਸਾਧੂ ਦਾ ਫ਼ਰਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਤਦ ਇਹ ਸਭ ਹਨੇਰਾ ਹੀ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਵੀ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗਾ।
2.67.37
जीवति अपि महा राजे तव एव वचनम् वयम् ।
न अतिक्रमामहे सर्वे वेलाम् प्राप्य इव सागरः ॥ २.६७.३७ ॥
ਮਹਾਰਾਜ ਜੀਵਤ ਹੁੰਦਿਆਂ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੇ ਹੀ ਬਚਨ ਦਾ ਉਲੰਘਣ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਮੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ।
2.67.38
स नः समीक्ष्य द्विज वर्य वृत्तम् ।
नृपम् विना राज्यम् अरण्य भूतम् ।
कुमारम् इक्ष्वाकु सुतम् वदान्यम् ।
त्वम् एव राजानम् इह अभिषिन्चय ॥ २.६७.३८ ॥
ਹੇ ਦਵਿਜ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸਾਡੀ ਹਾਲਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਬਿਨਾਂ ਰਾਜ ਜੰਗਲ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਦਾਰ ਕੁਮਾਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾ।