Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.71

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

Leer con significados

2.71.1

स प्रान् मुखो राज गृहात् अभिनिर्याय वीर्यवान् ।
ततः सुदामाम् द्युतिमान् सम्तीर्वावेक्ष्य ताम् नदीम् ॥ २.७१.१ ॥

Él, el valiente, salió del palacio real mirando hacia el este. Luego el resplandeciente cruzó el río Sudāmā y lo contempló.

2.71.2

ह्लादिनीम् दूर पाराम् च प्रत्यक् स्रोतः तरन्गिणीम् ।
शतद्रूम् अतरत् श्रीमान् नदीम् इक्ष्वाकु नन्दनः ॥ २.७१.२ ॥

El glorioso deleite de la estirpe de Ikṣvāku cruzó el río Śatadru, refrescante, de orillas lejanas, que fluye hacia el oeste con olas.

2.71.3

एल धाने नदीम् तीर्त्वा प्राप्य च अपर पर्पटान् ।
शिलाम् आकुर्वतीम् तीर्त्वा आग्नेयम् शल्य कर्तनम् ॥ २.७१.३ ॥

Tras cruzar el río Elādhāna y llegar a los Parpaṭas más lejanos, y tras cruzar los ríos Śilā y Ākurvatī, llegó al lugar ígneo de Śalyakartana.

2.71.4

सत्य सम्धः शुचिः श्रीमान् प्रेक्षमाणः शिला वहाम् ।
अत्ययात् स महा शैलान् वनम् चैत्र रथम् प्रति ॥ २.७१.४ ॥

Fiel a su promesa, puro y glorioso, contemplando el río Śilāvahā, dejó atrás las grandes montañas rumbo al bosque de Caitraratha.

2.71.5

सरस्वतीम् च गङ्गाम् च उग्मेन प्रतिपद्य च ।
उत्तरम् वीरमत्स्यानाम् भारुण्डम् प्राविशद्वनम् ॥ २.७१.५ ॥

Tras cruzar el Sarasvatī y el Gaṅgā con ímpetu feroz, entró en el bosque de Bhāruṇḍa, al norte de los Vīramatsya.

2.71.6

वेगिनीम् च कुलिन्ग आख्याम् ह्रादिनीम् पर्वत आवृताम् ।
यमुनाम् प्राप्य सम्तीर्णो बलम् आश्वासयत् तदा ॥ २.७१.६ ॥

Tras llegar y cruzar el veloz y refrescante Yamunā, llamado Kulinga y rodeado de montañas, entonces tranquilizó al ejército.

2.71.7

शीतीकृत्य तु गात्राणि क्लान्तान् आश्वास्य वाजिनः ।
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च प्रायात् आदाय च उदकम् ॥ २.७१.७ ॥

Habiendo refrescado los miembros de los caballos fatigados y consolado a los extenuados, allí se bañó y bebió, y llevando agua consigo, prosiguió.

2.71.8

राज पुत्रः महा अरण्यम् अनभीक्ष्ण उपसेवितम् ।
भद्रः भद्रेण यानेन मारुतः खम् इव अत्ययात् ॥ २.७१.८ ॥

El hijo del rey atravesó aquel gran bosque, poco frecuentado, en el vehículo auspicioso llamado Bhadra, como el viento atraviesa el cielo.

2.71.9

भागीरथीम् दुष्प्रतरामम्शुधाने महानदीम् ।
उपायाद्राघवस्तूर्णम् प्राग्वटे विश्रुते पुरे ॥ २.७१.९ ॥

Rāghava llegó rápidamente al gran río Bhāgīrathī, difícil de cruzar, de corriente como rayos de sol, y se acercó a la renombrada ciudad de Prāgvaṭa.

2.71.10

स गङ्गाम् प्राग्वटे तीर्त्वे समायात्कुटिकोष्ठिकाम् ।
सबलस्ताम् स तीर्त्वाथ समायाद्धर्मवर्धनम् ॥ २.७१.१० ॥

En el vado de Prāgvaṭa llegó al Gaṅgā y, con su ejército, alcanzó el asentamiento de Kuṭikoṣṭhikā; tras cruzarlo, llegó a Dharmavardhana.

2.71.11

तोरणम् दक्षिण अर्धेन जम्बू प्रस्थम् उपागमत् ।
वरूथम् च ययौ रम्यम् ग्रामम् दशरथ आत्मजः ॥ २.७१.११ ॥

Pasando por el lado sur de la puerta llegó a Jambūprastha, y el hijo de Daśaratha se dirigió a la agradable aldea de Varūtha.

2.71.12

तत्र रम्ये वने वासम् कृत्वा असौ प्रान् मुखो ययौ ।
उद्यानम् उज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः ॥ २.७१.१२ ॥

Tras acampar en el hermoso bosque, partió mirando al este, hacia el jardín de Ujjihānā, donde crecen los árboles priyaka.

2.71.13

सालाम्स् तु प्रियकान् प्राप्य शीघ्रान् आस्थाय वाजिनः ।
अनुज्ञाप्य अथ भरतः वाहिनीम् त्वरितः ययौ ॥ २.७१.१३ ॥

Al llegar a los árboles sāla y priyaka, montando caballos veloces, y luego despidiendo al ejército, Bharata partió con prisa.

2.71.14

वासम् कृत्वा सर्व तीर्थे तीर्त्वा च उत्तानकाम् नदीम् ।
अन्या नदीः च विविधाः पार्वतीयैः तुरम् गमैः ॥ २.७१.१४ ॥

Deteniéndose en Sarva-tīrtha y cruzando el río Uttānakā, y cruzando otros diversos ríos con caballos de montaña.

2.71.15

हस्ति पृष्ठकम् आसाद्य कुटिकाम् अत्यवर्तत ।
ततार च नर व्याघ्रः लौहित्ये स कपीवतीम् ॥ २.७१.१५ ॥

Montando sobre el lomo de un elefante, cruzó el Kuṭikā; y aquel tigre entre los hombres cruzó el Kapīvatī en el Lauhitya.

2.71.16

एक साले स्थाणुमतीम् विनते गोमतीम् नदीम् ।
कलिन्ग नगरे च अपि प्राप्य साल वनम् तदा ॥ २.७१.१६ ॥

En Eka-sāla cruzó el Sthāṇumatī, en Vinata el río Gomatī; y llegando a la ciudad de Kaliṅga, entonces llegó al bosque de sāla.

2.71.17

भरतः क्षिप्रम् आगच्चत् सुपरिश्रान्त वाहनः ।
वनम् च समतीत्य आशु शर्वर्याम् अरुण उदये ॥ २.७१.१७ ॥

Bharata llegó rápidamente, con sus monturas muy agotadas; tras atravesar el bosque con rapidez, llegó al amanecer, cuando la noche había terminado.

2.71.18

अयोध्याम् मनुना राज्ञा निर्मिताम् स ददर्श ह ।
ताम् पुरीम् पुरुष व्याघ्रः सप्त रात्र उषिटः पथि ॥ २.७१.१८ ॥

Vio Ayodhyā, construida por el rey Manu; habiendo permanecido siete noches en el camino, aquel tigre entre los hombres contempló la ciudad.

2.71.19

अयोध्याम् अग्रतः दृष्ट्वा रथे सारथिम् अब्रवीत् ।
एषा न अतिप्रतीता मे पुण्य उद्याना यशस्विनी ॥ २.७१.१९ ॥

Al ver Ayodhyā delante, dijo al auriga en el carro: Esta gloriosa ciudad de jardines benditos ya no me resulta muy grata.

2.71.20

अयोध्या दृश्यते दूरात् सारथे पाण्डु मृत्तिका ।
यज्वभिर् गुण सम्पन्नैः ब्राह्मणैः वेद पारगैः ॥ २.७१.२० ॥

Oh auriga, Ayodhyā se ve desde lejos, pálida de tierra, donde habitan brahmanes que realizan sacrificios, dotados de virtudes, maestros de los Vedas.

2.71.21

भूयिष्ठम् ऋषैः आकीर्णा राज ऋषि वर पालिता ।
अयोध्यायाम् पुरा शब्दः श्रूयते तुमुलो महान् ॥ २.७१.२१ ॥

Llena en su mayor parte de sabios, protegida por los mejores reyes sabios. Antes en Ayodhyā se oía un gran y tumultuoso sonido.

2.71.22

समन्तान् नर नारीणाम् तम् अद्य न शृणोम्य् अहम् ।
उद्यानानि हि साय अह्ने क्रीडित्वा उपरतैः नरैः ॥ २.७१.२२ ॥

Por todas partes no oigo hoy aquel sonido de hombres y mujeres; la gente, tras jugar en los jardines de día y de tarde, ya ha cesado.

2.71.23

समन्तात् विप्रधावद्भिः प्रकाशन्ते मम अन्यदा ।
तानि अद्य अनुरुदन्ति इव परित्यक्तानि कामिभिः ॥ २.७१.२३ ॥

En otros tiempos, cuando la gente corría por todas partes, me parecían brillantes. Hoy, abandonados por sus amantes, parecen llorar.

2.71.24

अरण्य भूता इव पुरी सारथे प्रतिभाति मे ।
न हि अत्र यानैः दृश्यन्ते न गजैः न च वाजिभिः ॥ २.७१.२४ ॥

Oh auriga, esta ciudad me parece un bosque; aquí no se ven vehículos, ni elefantes, ni caballos.

2.71.25

निर्यान्तः वा अभियान्तः वा नर मुख्या यथा पुरम् ।
उद्यानानि पुरा भान्ति मत्तप्रमुदितानि च ॥ २.७१.२५ ॥

Como antes, cuando los hombres principales salían de la ciudad o entraban en ella, los jardines resplandecían, llenos de gente embriagada y alegre.

2.71.26

जनानाम् रतिसम्योगेष्वत्यन्तगुणवन्ति च ।
तान्येतान्यद्य वश्यामि निरानन्दानि सर्वशः ॥ २.७१.२६ ॥

Aquellos lugares que eran sumamente excelentes para los encuentros de placer de la gente, esos ahora los describiré como totalmente sin alegría.

2.71.27

स्रस्तपर्णैरनुपथम् विक्रोशद्भिरिव द्रुमैः ।
नाद्यापि श्रूयते शब्दो मत्तानाम् मृगपक्षिणाम् ॥ २.७१.२७ ॥

Los árboles de hojas caídas a lo largo del camino parecen gritar, y sin embargo, ni hoy se oye el sonido de las bestias y aves embriagadas.

2.71.28

सम्रक्ताम् मधुराम् वाणीम् कलम् व्याहरताम् बहु ।
चन्दनागुरुसम्पृक्तो धूपसम्मूर्चितोऽतुलः ॥ २.७१.२८ ॥

Muchos hablaban suavemente con voces claras y dulces, y el incomparable aroma del incienso mezclado con sándalo y áloe se extendía por todas partes.

2.71.29

प्रवाति पवनः श्रीमान् किम् नु नाद्य यथापुरम् ।
भेरीमृदङ्गवीणानाम् कोणसम्घट्टितः पुनः ॥ २.७१.२९ ॥

¿Por qué no sopla hoy aquel glorioso viento como antes, chocando contra las púas de los tambores, los mridangas y las vīṇās, y resonando de nuevo?

2.71.30

किमद्य शब्दो विरतः सदाऽदीनगतिः पुरा ।
अनिष्टानि च पापानि पश्यामि विविधानि च ॥ २.७१.३० ॥

¿Por qué ha cesado hoy aquel sonido que antes siempre avanzaba con vigor inquebrantable? Veo diversos presagios funestos y pecaminosos.

2.71.31

निमित्तानि अमनोज्ञानि तेन सीदति ते मनः ।
सर्वथा कुशलम् सूत दुर्लभम् मम बन्धुषु ॥ २.७१.३१ ॥

Han aparecido presagios desfavorables, y por eso tu mente sufre. Cochero, en todo sentido, el bienestar entre mis parientes es difícil de hallar.

2.71.32

तथा ह्यसति सम्मोहे हृदयम् सीदतीव मे ।
विषण्णः शान्तहृदयस्त्रस्तः सुलुलितेन्द्रियः ॥ २.७१.३२ ॥

Así, aun sin una verdadera causa de confusión, mi corazón parece hundirse. Estoy abatido y asustado, y mis sentidos están muy turbados.

2.71.33

भरतः प्रविवेशाशु पुरीमिक्ष्वाकुपालिताम् ।
द्वारेण वैजयन्तेन प्राविशत् श्रान्त वाहनः ॥ २.७१.३३ ॥

Bharata entró rápidamente en la ciudad protegida por los Ikṣvāku; con sus caballos fatigados entró por la puerta llamada Vaijayanta.

2.71.34

द्वाह्स्थैः उत्थाय विजयम् पृष्टः तैः सहितः ययौ ।
स तु अनेक अग्र हृदयो द्वाह्स्थम् प्रत्यर्च्य तम् जनम् ॥ २.७१.३४ ॥

Los hombres apostados en la puerta se levantaron y, saludándolo con deseos de victoria, preguntaron por su bienestar. Él siguió con ellos, pero su mente estaba ocupada por muchos pensamientos; devolvió el honor al guardián de la puerta y a aquellas gentes.