ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.71
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.71.1
स प्रान् मुखो राज गृहात् अभिनिर्याय वीर्यवान् ।
ततः सुदामाम् द्युतिमान् सम्तीर्वावेक्ष्य ताम् नदीम् ॥ २.७१.१ ॥
ವೀರ್ಯವಂತನು ರಾಜಗೃಹದಿಂದ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಟನು. ನಂತರ ದ್ಯುತಿಮಂತನು ಸುದಾಮಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
2.71.2
ह्लादिनीम् दूर पाराम् च प्रत्यक् स्रोतः तरन्गिणीम् ।
शतद्रूम् अतरत् श्रीमान् नदीम् इक्ष्वाकु नन्दनः ॥ २.७१.२ ॥
ಹರ್ಷದಾಯಕ, ದೂರದ ದಡಗಳಿರುವ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಅಲೆಗಳ ಶತದ್ರು ನದಿಯನ್ನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಆನಂದವಾದ ಶ್ರೀಮಂತನು ದಾಟಿದನು.
2.71.3
एल धाने नदीम् तीर्त्वा प्राप्य च अपर पर्पटान् ।
शिलाम् आकुर्वतीम् तीर्त्वा आग्नेयम् शल्य कर्तनम् ॥ २.७१.३ ॥
ಏಲಧಾನ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಅಪರ ಪರ್ಪಟರನ್ನು ತಲುಪಿ, ಶಿಲಾ ಮತ್ತು ಆಕುರ್ವತಿ ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಆಗ್ನೇಯ ಶಲ್ಯಕರ್ತನವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
2.71.4
सत्य सम्धः शुचिः श्रीमान् प्रेक्षमाणः शिला वहाम् ।
अत्ययात् स महा शैलान् वनम् चैत्र रथम् प्रति ॥ २.७१.४ ॥
ಸತ್ಯಸಂಧನು, ಶುದ್ಧನು, ಶ್ರೀಮಂತನು ಶಿಲಾವಹ ನದಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಮಹಾ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಚೈತ್ರರಥ ವನದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು.
2.71.5
सरस्वतीम् च गङ्गाम् च उग्मेन प्रतिपद्य च ।
उत्तरम् वीरमत्स्यानाम् भारुण्डम् प्राविशद्वनम् ॥ २.७१.५ ॥
ಸರಸ್ವತಿ ಮತ್ತು ಗಂಗೆಯನ್ನು ಉಗ್ರ ವೇಗದಿಂದ ದಾಟಿ, ವೀರಮತ್ಸ್ಯರ ಉತ್ತರದ ಭಾರುಂಡ ವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
2.71.6
वेगिनीम् च कुलिन्ग आख्याम् ह्रादिनीम् पर्वत आवृताम् ।
यमुनाम् प्राप्य सम्तीर्णो बलम् आश्वासयत् तदा ॥ २.७१.६ ॥
ವೇಗವತಿ, ಕುಲಿಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಹರ್ಷದಾಯಕ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಯಮುನೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ ದಾಟಿ, ಆಗ ಸೇನೆಗೆ ಸಮಾಧಾನ ನೀಡಿದನು.
2.71.7
शीतीकृत्य तु गात्राणि क्लान्तान् आश्वास्य वाजिनः ।
तत्र स्नात्वा च पीत्वा च प्रायात् आदाय च उदकम् ॥ २.७१.७ ॥
ದಣಿದ ಕುದುರೆಗಳ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತಣಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ನೀರು ಕುಡಿದು, ನೀರನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರು.
2.71.8
राज पुत्रः महा अरण्यम् अनभीक्ष्ण उपसेवितम् ।
भद्रः भद्रेण यानेन मारुतः खम् इव अत्ययात् ॥ २.७१.८ ॥
ರಾಜಕುಮಾರನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಜನರು ಸಂಚರಿಸುವ ಆ ಮಹಾರಣ್ಯವನ್ನು, ಭದ್ರ ಎಂಬ ಉತ್ತಮ ವಾಹನದಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿ ಆಕಾಶವನ್ನು ದಾಟುವಂತೆ ದಾಟಿದನು.
2.71.9
भागीरथीम् दुष्प्रतरामम्शुधाने महानदीम् ।
उपायाद्राघवस्तूर्णम् प्राग्वटे विश्रुते पुरे ॥ २.७१.९ ॥
ರಾಘವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭಾಗೀರಥಿ ಎಂಬ ಆ ಮಹಾನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದನು — ದಾಟಲು ಕಷ್ಟವಾದುದು, ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಂತಹ ಪ್ರವಾಹವುಳ್ಳುದು — ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಾಗ್ವಟ ನಗರದ ಬಳಿ ಬಂದನು.
2.71.10
स गङ्गाम् प्राग्वटे तीर्त्वे समायात्कुटिकोष्ठिकाम् ।
सबलस्ताम् स तीर्त्वाथ समायाद्धर्मवर्धनम् ॥ २.७१.१० ॥
ಅವರು ಪ್ರಾಗ್ವಟ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ, ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕುಟಿಕೋಷ್ಠಿಕಾ ಎಂಬ ವಸತಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ಆ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ದಾಟಿ ಧರ್ಮವರ್ಧನ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
2.71.11
तोरणम् दक्षिण अर्धेन जम्बू प्रस्थम् उपागमत् ।
वरूथम् च ययौ रम्यम् ग्रामम् दशरथ आत्मजः ॥ २.७१.११ ॥
ತೋರಣದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಅವರು ಜಂಬೂಪ್ರಸ್ಥಕ್ಕೆ ಬಂದರು; ದಶರಥನ ಮಗನು ವರೂಥ ಎಂಬ ರಮಣೀಯ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
2.71.12
तत्र रम्ये वने वासम् कृत्वा असौ प्रान् मुखो ययौ ।
उद्यानम् उज्जिहानायाः प्रियका यत्र पादपाः ॥ २.७१.१२ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಮಣೀಯ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂಗಿ, ಅವರು ಪೂರ್ವಮುಖವಾಗಿ ಹೊರಟರು — ಉಜ್ಜಿಹಾನೆಯ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ, ಪ್ರಿಯಕ ವೃಕ್ಷಗಳಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ.
2.71.13
सालाम्स् तु प्रियकान् प्राप्य शीघ्रान् आस्थाय वाजिनः ।
अनुज्ञाप्य अथ भरतः वाहिनीम् त्वरितः ययौ ॥ २.७१.१३ ॥
ಸಾಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಕ ವೃಕ್ಷಗಳ ಬಳಿ ತಲುಪಿ, ವೇಗದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನೇರಿ, ನಂತರ ಸೇನೆಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ಭರತನು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದನು.
2.71.14
वासम् कृत्वा सर्व तीर्थे तीर्त्वा च उत्तानकाम् नदीम् ।
अन्या नदीः च विविधाः पार्वतीयैः तुरम् गमैः ॥ २.७१.१४ ॥
ಸರ್ವತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಮಾಡಿ, ಉತ್ತಾನಕಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ, ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಕುದುರೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇತರ ಹಲವು ನದಿಗಳನ್ನೂ ದಾಟಿ.
2.71.15
हस्ति पृष्ठकम् आसाद्य कुटिकाम् अत्यवर्तत ।
ततार च नर व्याघ्रः लौहित्ये स कपीवतीम् ॥ २.७१.१५ ॥
ಆನೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಏರಿ ಕುಟಿಕಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದನು; ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಅವನು ಲೌಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಪೀವತಿಯನ್ನು ದಾಟಿದನು.
2.71.16
एक साले स्थाणुमतीम् विनते गोमतीम् नदीम् ।
कलिन्ग नगरे च अपि प्राप्य साल वनम् तदा ॥ २.७१.१६ ॥
ಏಕಸಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಣುಮತಿಯನ್ನೂ, ವಿನತದಲ್ಲಿ ಗೋಮತಿ ನದಿಯನ್ನೂ (ದಾಟಿದನು); ಕಳಿಂಗ ನಗರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಆಗ ಸಾಲವನವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.
2.71.17
भरतः क्षिप्रम् आगच्चत् सुपरिश्रान्त वाहनः ।
वनम् च समतीत्य आशु शर्वर्याम् अरुण उदये ॥ २.७१.१७ ॥
ಭರತನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದನು; ಅವನ ವಾಹನಗಳು ತುಂಬಾ ದಣಿದಿದ್ದವು; ಕಾಡನ್ನು ದಾಟಿ, ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದು ಅರುಣೋದಯದಲ್ಲಿ (ತಲುಪಿದನು).
2.71.18
अयोध्याम् मनुना राज्ञा निर्मिताम् स ददर्श ह ।
ताम् पुरीम् पुरुष व्याघ्रः सप्त रात्र उषिटः पथि ॥ २.७१.१८ ॥
ಮನು ರಾಜನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ರಾತ್ರಿ ತಂಗಿ, ಆ ನಗರವನ್ನು ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನು ನೋಡಿದನು.
2.71.19
अयोध्याम् अग्रतः दृष्ट्वा रथे सारथिम् अब्रवीत् ।
एषा न अतिप्रतीता मे पुण्य उद्याना यशस्विनी ॥ २.७१.१९ ॥
ಮುಂದೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ರಥದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾರಥಿಗೆ ಅವರು ಹೇಳಿದರು: ಪುಣ್ಯ ಉದ್ಯಾನಗಳುಳ್ಳ ಈ ಯಶಸ್ವಿನಿ ನಗರ ನನಗೆ ಈಗ ಅಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಕರವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ.
2.71.20
अयोध्या दृश्यते दूरात् सारथे पाण्डु मृत्तिका ।
यज्वभिर् गुण सम्पन्नैः ब्राह्मणैः वेद पारगैः ॥ २.७१.२० ॥
ಸಾರಥಿಯೇ, ದೂರದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆ ತೆಳು ಮಣ್ಣಿನ (ಗೋಡೆಗಳ) ನಗರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡುವ, ಗುಣಸಂಪನ್ನರಾದ, ವೇದಪಾರಂಗತರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
2.71.21
भूयिष्ठम् ऋषैः आकीर्णा राज ऋषि वर पालिता ।
अयोध्यायाम् पुरा शब्दः श्रूयते तुमुलो महान् ॥ २.७१.२१ ॥
ಬಹುತೇಕ ಋಷಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜರ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪಾಲಿತವಾದ (ಈ ನಗರ). ಹಿಂದೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ, ಕೋಲಾಹಲದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿತ್ತು.
2.71.22
समन्तान् नर नारीणाम् तम् अद्य न शृणोम्य् अहम् ।
उद्यानानि हि साय अह्ने क्रीडित्वा उपरतैः नरैः ॥ २.७१.२२ ॥
ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಸ್ತ್ರೀಪುರುಷರ ಆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇಂದು ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಹಗಲು ಸಂಜೆ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿ ಜನರು ಈಗ ವಿರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2.71.23
समन्तात् विप्रधावद्भिः प्रकाशन्ते मम अन्यदा ।
तानि अद्य अनुरुदन्ति इव परित्यक्तानि कामिभिः ॥ २.७१.२३ ॥
ಹಿಂದೆ ಸುತ್ತಲೂ ಜನರು ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವು ನನಗೆ ಬೆಳಗುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂದು, ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಂದ ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಅವು ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತಿವೆ.
2.71.24
अरण्य भूता इव पुरी सारथे प्रतिभाति मे ।
न हि अत्र यानैः दृश्यन्ते न गजैः न च वाजिभिः ॥ २.७१.२४ ॥
ಸಾರಥಿಯೇ, ಈ ನಗರ ನನಗೆ ಕಾಡಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಹನಗಳೂ ಆನೆಗಳೂ ಕುದುರೆಗಳೂ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ.
2.71.25
निर्यान्तः वा अभियान्तः वा नर मुख्या यथा पुरम् ।
उद्यानानि पुरा भान्ति मत्तप्रमुदितानि च ॥ २.७१.२५ ॥
ಹಿಂದೆ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗುವ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಬರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರಂತೆ, ಮತ್ತು ಮದಿರೆಯಿಂದ ಹರ್ಷಿತರಾದ ಜನರಿಂದ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಶೋಭಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
2.71.26
जनानाम् रतिसम्योगेष्वत्यन्तगुणवन्ति च ।
तान्येतान्यद्य वश्यामि निरानन्दानि सर्वशः ॥ २.७१.२६ ॥
ಜನರ ಸುಖಕರ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗುಣವಂತವಾಗಿದ್ದವುಗಳನ್ನು, ಇಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆನಂದರಹಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
2.71.27
स्रस्तपर्णैरनुपथम् विक्रोशद्भिरिव द्रुमैः ।
नाद्यापि श्रूयते शब्दो मत्तानाम् मृगपक्षिणाम् ॥ २.७१.२७ ॥
ಉದುರಿದ ಎಲೆಗಳ ಮರಗಳು ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಮತ್ತಿನ ಮೃಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
2.71.28
सम्रक्ताम् मधुराम् वाणीम् कलम् व्याहरताम् बहु ।
चन्दनागुरुसम्पृक्तो धूपसम्मूर्चितोऽतुलः ॥ २.७१.२८ ॥
ಅನೇಕರು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಮಧುರ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಶ್ರೀಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಗರುಗಳ ಮಿಶ್ರ ಧೂಪದ ಅನುಪಮ ಸುಗಂಧ ಹರಡಿತ್ತು.
2.71.29
प्रवाति पवनः श्रीमान् किम् नु नाद्य यथापुरम् ।
भेरीमृदङ्गवीणानाम् कोणसम्घट्टितः पुनः ॥ २.७१.२९ ॥
ಆ ಕಾಂತಿಯುಕ್ತ ಗಾಳಿ ಇಂದು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಏಕೆ ಬೀಸುತ್ತಿಲ್ಲ? ಭೇರಿ, ಮೃದಂಗ, ವೀಣೆಗಳ ಕೋಲುಗಳಿಗೆ ತಗಲಿ ಅದು ಮತ್ತೆ ಮೊಳಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲವೇ.
2.71.30
किमद्य शब्दो विरतः सदाऽदीनगतिः पुरा ।
अनिष्टानि च पापानि पश्यामि विविधानि च ॥ २.७१.३० ॥
ಹಿಂದೆ ಸದಾ ಕುಂದದ ವೇಗದಿಂದ ಸಾಗಿದ್ದ ಆ ಶಬ್ದ ಇಂದು ಏಕೆ ನಿಂತಿದೆ? ಅನೇಕ ವಿಧದ ಅಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಪಾಪಕರವಾದವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
2.71.31
निमित्तानि अमनोज्ञानि तेन सीदति ते मनः ।
सर्वथा कुशलम् सूत दुर्लभम् मम बन्धुषु ॥ २.७१.३१ ॥
ಅಶುಭ ಶಕುನಗಳಿವೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಕುಗ್ಗಿದೆ. ಸಾರಥಿಯೇ, ನನ್ನ ಬಂಧುಗಳ ನಡುವೆ ಸರ್ವಥಾ ಕ್ಷೇಮ ದುರ್ಲಭ.
2.71.32
तथा ह्यसति सम्मोहे हृदयम् सीदतीव मे ।
विषण्णः शान्तहृदयस्त्रस्तः सुलुलितेन्द्रियः ॥ २.७१.३२ ॥
ಹಾಗೆಯೇ, ಸುಳ್ಳು ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲೂ ನನ್ನ ಹೃದಯ ಮುಳುಗಿದಂತಿದೆ. ನಾನು ದುಃಖಿತನೂ ಭಯಭೀತನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ; ನನ್ನ ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ತುಂಬ ಕಲಕಿವೆ.
2.71.33
भरतः प्रविवेशाशु पुरीमिक्ष्वाकुपालिताम् ।
द्वारेण वैजयन्तेन प्राविशत् श्रान्त वाहनः ॥ २.७१.३३ ॥
ಭರತನು ಬೇಗನೆ ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದವರಿಂದ ಪಾಲಿತವಾದ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ದಣಿದ ವಾಹನಗಳೊಂದಿಗೆ ವೈಜಯಂತ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಒಳಗೆ ಬಂದನು.
2.71.34
द्वाह्स्थैः उत्थाय विजयम् पृष्टः तैः सहितः ययौ ।
स तु अनेक अग्र हृदयो द्वाह्स्थम् प्रत्यर्च्य तम् जनम् ॥ २.७१.३४ ॥
ದ್ವಾರದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಎದ್ದು ವಿಜಯದ ಶುಭಾಶಯದೊಂದಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಕ್ಷೇಮ ವಿಚಾರಿಸಿದರು. ಅವರೊಡನೆ ಅವನು ನಡೆದನು; ಆದರೆ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಹಲವು ಚಿಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತ್ತು. ದ್ವಾರಪಾಲಕನನ್ನೂ ಆ ಜನರನ್ನೂ ಅವನು ಗೌರವದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿದನು.
2.71.35
सूतम् अश्व पतेः क्लान्तम् अब्रवीत् तत्र राघवः ।
किमहम् त्वरयानीतः कारणेन विनानघ ॥ २.७१.३५ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಘವನು ದಣಿದ ಸಾರಥಿಗೆ ಹೇಳಿದನು— ನಿರ್ದೋಷಿಯೇ, ಯಾವ ಕಾರಣವೂ ಇಲ್ಲದೆ ನನ್ನನ್ನು ಇಷ್ಟು ಅವಸರದಿಂದ ಏಕೆ ಕರೆತಂದೆ?
2.71.36
अशुभाशङ्कि हृदयम् शीलम् च पततीव मे ।
श्रुता नो यादृशाः पूर्वम् नृपतीनाम् विनाशने ॥ २.७१.३६ ॥
ಅಶುಭವನ್ನು ಶಂಕಿಸುವ ನನ್ನ ಹೃದಯವಿದೆ; ನನ್ನ ಸ್ವಭಾವವೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ರಾಜರ ನಾಶದಲ್ಲಿ ಇಂಥವೇ ನಡೆದವೆಂದು ನಾವು ಕೇಳಿದ್ದೇವೆ.
2.71.37
आकाराः तान् अहम् सर्वान् इह पश्यामि सारथे ।
सम्मार्जनविहीनानि परुषाण्युपलक्षये ॥ २.७१.३७ ॥
ಸಾರಥಿಯೇ, ಇಲ್ಲಿ ಆ ಎಲ್ಲ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ — ಗುಡಿಸಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸದೆ, ಒರಟಾಗಿ, ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವವು.
2.71.38
असम्यतकवाटानि श्रीविहीनानि सर्वशः ।
बलिकर्मविहीनानि धूपसम्मेदनेन च ॥ २.७१.३८ ॥
ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಲ್ಲದವು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಭೆ ಇಲ್ಲದವು, ಬಲಿಕರ್ಮವಿಲ್ಲದವು, ಧೂಪದ ಹೊಗೆಯ ಸಂಗಮವಿಲ್ಲದವು.
2.71.39
अनाशितकुटुम्बानि प्रभाहीनजनानि च ।
अलक्स्मीकानि पश्यामि कुटुम्बिभवनान्यहम् ॥ २.७१.३९ ॥
ಕುಟುಂಬಗಳು ಊಟ ಮಾಡದವು, ಜನರು ತೇಜಸ್ಸಿಲ್ಲದವರು, ಅಲಕ್ಷ್ಮಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗೃಹಸ್ಥರ ಮನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
2.71.40
अपेतमाल्यशोभानि असम्मृष्टाजिराणि च ।
देवागाराणि शून्यानि न चाभान्ति यथापुरम् ॥ २.७१.४० ॥
ಹೂಮಾಲೆಯ ಶೋಭೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಅಂಗಳ ಗುಡಿಸದ, ಶೂನ್ಯವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
2.71.41
देवतार्चाः प्रविद्धाश्च यज्ञ्गोष्ठ्यस्तथाविधाः ।
माल्यापणेषु राजन्ते नाद्य पण्यानि वा तथा ॥ २.७१.४१ ॥
ದೇವತಾ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಯಜ್ಞಗೋಷ್ಠಿಗಳೂ ಅದೇ ರೀತಿ; ಹೂವಿನ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದು ಸರಕುಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಳಪಿಲ್ಲ.
2.71.42
दृश्यन्ते वणिजोऽप्यद्य न यथापूर्वमत्रवै ।
ध्यानसम्विग्नहृदयाः नष्टव्यापारयन्त्रिताः ॥ २.७१.४२ ॥
ಇಂದು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳೂ ಮೊದಲಿನಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಕಲಕಿದ ಹೃದಯದವರು, ವ್ಯಾಪಾರ ನಷ್ಟದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾದವರು.
2.71.43
देवायतनचैत्येषुदीनाः पक्षिगणास्तथा ॥ २.७१.४३ ॥
ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚೈತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳೂ ಅದೇ ರೀತಿ ದೀನವಾಗಿದ್ದವು.
2.71.44
मलिनम् च अश्रु पूर्ण अक्षम् दीनम् ध्यान परम् कृशम् ।
सस्त्री पुम्सम् च पश्यामि जनम् उत्कण्ठितम् पुरे ॥ २.७१.४४ ॥
ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾಸಿದ ಮುಖ, ಕಣ್ಣೀರು ತುಂಬಿದ ಕಣ್ಣು, ದೀನರಾಗಿ, ಚಿಂತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಕೃಶರಾಗಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರು ಉತ್ಕಂಠಿತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತೇನೆ.
2.71.45
तानि अनिष्टानि अयोध्यायाम् प्रेक्ष्य राज गृहम् ययौ ॥ २.७१.४५ ॥
ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಅಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ರಾಜಗೃಹದ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟರು.
2.71.46
ताम् शून्य शृन्ग अटक वेश्म रथ्याम् ।
रजो अरुण द्वार कपाट यन्त्राम् ।
दृष्ट्वा पुरीम् इन्द्र पुरी प्रकाशाम् ।
दुह्खेन सम्पूर्णतरः बभूव ॥ २.७१.४६ ॥
ಖಾಲಿ ಶಿಖರಗಳು, ಮಹಡಿಗಳು, ಧೂಳಿನಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಬೀದಿಗಳು, ಬಾಗಿಲು-ಕವಾಟಗಳಿದ್ದ, ಇಂದ್ರಪುರಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ನಗರವನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರು ಅತಿ ದುಃಖದಿಂದ ತುಂಬಿದರು.
2.71.47
बहूनि पश्यन् मनसो अप्रियाणि ।
यानि अन्न्यदा न अस्य पुरे बभूवुः ।
अवाक् शिरा दीन मना नहृष्टः ।
पितुर् महात्मा प्रविवेश वेश्म ॥ २.७१.४७ ॥
ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಅಪ್ರಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಂಡರು. ತಲೆ ಬಾಗಿಸಿ, ಮನಸ್ಸು ದೀನವಾಗಿ, ಸಂತೋಷವಿಲ್ಲದೆ, ಆ ಮಹಾತ್ಮರು ತಂದೆಯ ಭವನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.