رامايانا فالميكي · السارغا 2.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.75.1
दीर्घकालात्समुत्थाय सम्ज्ञाम् लब्ध्वा च वीर्यवान् ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्याम् दीनामुद्वीक्ष्य मातरम् ॥ २.७५.१ ॥
بعد زمن طويل نهض بهارتا الشجاع واستعاد وعيه، ونظر بعينين مليئتين بالدموع إلى أمه الحزينة.
2.75.2
सोऽमात्यमध्येभरतो जननीमभ्यकुत्सयत् ।
राज्यम् न कामये जातु मन्त्रये नापि मातरम् ॥ २.७५.२ ॥
قال بهارتا في وسط الوزراء موبخًا أمه: «لا أرغب أبدًا في المملكة، ولا أستشير أمي أصلًا.»
2.75.3
अभिषेकम् न जानामि योऽभूद्राज्ञा समीक्षितः ।
विप्रकृष्टे ह्यहम् देशे शत्रुघ्न सहितोऽवसम् ॥ २.७५.३ ॥
لم أكن أعلم بالتتويج الذي قرره الملك، فقد كنت أقيم في بلاد بعيدة مع شاتروغنا.
2.75.4
वनवासम् न जानामि रामस्यहम् महात्मनः ।
विवासनम् वा सौमित्रेः सीतायाश्च यथाभवत् ॥ २.७५.४ ॥
لا أعرف بنفي راما العظيم إلى الغابة، ولا بنفي ساوميتري (لاكشمانا) وسيتا، ولا كيف جرى ذلك.
2.75.5
तथैव क्रोशतः तस्य भरतस्य महात्मनः ।
कौसल्या शब्दम् आज्ञाय सुमित्राम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.७५.५ ॥
وبينما كان بهارتا العظيم يندب هكذا، تعرّفت كاوسالياه على صوته فقالت لسوميترا هذا الكلام.
2.75.6
आगतः क्रूर कार्यायाः कैकेय्या भरतः सुतः ।
तम् अहम् द्रष्टुम् इच्चामि भरतम् दीर्घ दर्शिनम् ॥ २.७५.६ ॥
لقد وصل بهارتا، ابن كايكيي صاحبة الأفعال القاسية. أريد أن أرى ذلك بهارتا بعيد النظر.
2.75.7
एवम् उक्त्वा सुमित्राम् सा विवर्णा मलिन अम्बरा ।
प्रतस्थे भरतः यत्र वेपमाना विचेतना ॥ २.७५.७ ॥
قالت هذا لسُميترا، ثم مضت، شاحبة الوجه، ثيابها مُتسخة، ترتجف وقد اختل وعيها، نحو المكان الذي كان فيه بهارata.
2.75.8
स तु राम अनुजः च अपि शत्रुघ्न सहितः तदा ।
प्रतस्थे भरतः यत्र कौसल्याया निवेशनम् ॥ २.७५.८ ॥
ثم انطلق بهارata، أخو راما الأصغر، مع شاتروغنا، نحو مسكن كاوشَلْيا.
2.75.9
ततः शत्रुघ्न भरतौ कौसल्याम् प्रेक्ष्य दुह्खितौ ।
पर्यष्वजेताम् दुह्ख आर्ताम् पतिताम् नष्ट चेतनाम् ॥ २.७५.९ ॥
ثم إن شاتروغنا وبهارata، لما رأيا كاوشَلْيا محزنين، وقد أنهكها الحزن، ساقطة فاقدة الوعي، ضمّاها إليهما.
2.75.10
रुदन्तौ रुदतीम् दुःखात्समेत्यार्याम् मनस्स्विनीम् ।
भरतम् प्रत्युवाच इदम् कौसल्या भृश दुह्खिता ॥ २.७५.१० ॥
وبينما كانا يبكيان، لقيا تلك السيدة النبيلة الكريمة النفس وهي تبكي من الحزن، فقالت كاوشَلْيا، المفجوعة كثيراً، لبهارata هذه الكلمات.
2.75.11
इदम् ते राज्य कामस्य राज्यम् प्राप्तम् अकण्टकम् ।
सम्प्राप्तम् बत कैकेय्या शीघ्रम् क्रूरेण कर्मणा ॥ २.७५.११ ॥
لقد نلتَ هذه المملكة الخالية من الأشواك، أنت الذي تريد المُلك. يا للأسف! لقد نالتها كايكيي سريعاً بفعلها القاسي.
2.75.12
प्रस्थाप्य चीर वसनम् पुत्रम् मे वन वासिनम् ।
कैकेयी कम् गुणम् तत्र पश्यति क्रूर दर्शिनी ॥ २.७५.१२ ॥
بعد أن أرسلتِ ابني يرتدي ثياب اللحاء إلى الغابة، فأي فضيلة تراها كايكيي القاسية الرأي في ذلك؟
2.75.13
क्षिप्रम् माम् अपि कैकेयी प्रस्थापयितुम् अर्हति ।
हिरण्य नाभो यत्र आस्ते सुतः मे सुमहा यशाः ॥ २.७५.१३ ॥
ينبغي لكيكيي أن ترسلني أنا أيضًا سريعًا إلى حيث يقيم ابني هيرانيا ناباها، عظيم الشهرة.
2.75.14
अथवा स्वयम् एव अहम् सुमित्र अनुचरा सुखम् ।
अग्नि होत्रम् पुरः कृत्य प्रस्थास्ये यत्र राघवः ॥ २.७५.१४ ॥
أو أنا نفسي سأنطلق بسرور مع ابن سوميترا، حاملًا النار المقدسة أمامي، إلى حيث يقيم راغافا.
2.75.15
कामम् वा स्वयम् एव अद्य तत्र माम् नेतुम् अर्हसि ।
यत्र असौ पुरुष व्याघ्रः तप्यते मे तपः सुतः ॥ २.७५.१५ ॥
أو أنتِ نفسك ينبغي أن تأخذيني اليوم إلى هناك، حيث يقوم ابني، خيرُ الرجال، بالتقشف.
2.75.16
इदम् हि तव विस्तीर्णम् धन धान्य समाचितम् ।
हस्ति अश्व रथ सम्पूर्णम् राज्यम् निर्यातितम् तया ॥ २.७५.१६ ॥
هذه مملكتك الواسعة، المليئة بالثروة والحبوب، الغاصة بالفيلة والخيول والعربات، قد انتزعتها لك هي.
2.75.17
इत्यादिबहुभिर्वाक्यैः क्रूरैः सम्भर्स्तितोऽनघः ।
विव्यथे भरतस्तीव्रम् व्रणे तुद्येव सूचिना ॥ २.७५.१७ ॥
وهكذا، وبكلمات قاسية كثيرة أخرى، وُبِّخ بهارتا الطاهر، فتألم ألمًا شديدًا كأنه طُعن بإبرة في جرح.
2.75.18
पपात चरणौ तस्यास्तदा सम्भ्रान्तचेतनः ।
विलप्य बहुधाऽसम्ज्ञो लब्धसम्ज्ञ्स्ततः स्थितः ॥ २.७५.१८ ॥
ثم سقط بهارتا مضطرب الفكر عند قدميها؛ فناح بأشكال شتى، ثم غشي عليه، وبعد أن استعاد وعيه وقف.
2.75.19
एवम् विलपमानाम् ताम् भरतः प्रान्जलिस् तदा ।
कौसल्याम् प्रत्युवाच इदम् शोकैः बहुभिर् आवृताम् ॥ २.७५.१९ ॥
وهي تنتحب على هذا النحو، كانت كوشاليا مثقلة بأحزان كثيرة، فخاطبها بهاراتا وقد ضم كفيه قائلاً هذه الكلمات.
2.75.20
आर्ये कस्मात् अजानन्तम् गर्हसे माम् अकिल्बिषम् ।
विपुलाम् च मम प्रीतिम् स्थिराम् जानासि राघवे ॥ २.७५.२० ॥
أيتها النبيلة، لماذا تلومينني أنا الذي لا أعلم شيئاً ولا ذنب لي؟ إنك تعلمين محبتي العظيمة الثابتة لراغافا.
2.75.21
कृता शास्त्र अनुगा बुद्धिर् मा भूत् तस्य कदाचन ।
सत्य सम्धः सताम् श्रेष्ठो यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२१ ॥
لا تحد عقليته عن الشاستراس أبداً — ذاك الذي ذهب بموافقة النبيل؛ إنه صادق العهد وأفضل الأخيار.
2.75.22
प्रैष्यम् पापीयसाम् यातु सूर्यम् च प्रति मेहतु ।
हन्तु पादेन गाम् सुप्ताम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२२ ॥
من ذهب بموافقة النبيل — ليصر خادماً للأشرار، ولْيبصق نحو الشمس، ولْيركل بقدمه بقرة نائمة.
2.75.23
कारयित्वा महत् कर्म भर्ता भृत्यम् अनर्थकम् ।
अधर्मः यो अस्य सो अस्याः तु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२३ ॥
من ذهب بموافقة النبيل — فليقع عليه إثم السيد الذي يكلّف خادمه بعمل عظيم عديم الجدوى، ذلك الإثم الذي هو لها.
2.75.24
परिपालयमानस्य राज्ञो भूतानि पुत्रवत् ।
ततः तु द्रुह्यताम् पापम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२४ ॥
إثم من يؤذي ملكاً يرعى رعاياه كالأبناء — فليقع على من ذهب بموافقة النبيل.
2.75.25
बलि षड् भागम् उद्धृत्य नृपस्य अरक्षतः प्रजाः ।
अधर्मः यो अस्य सो अस्य अस्तु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२५ ॥
فليقع على الملك الذي يأخذ السدس جزية ولا يحمي رعيته الإثم الذي يقع عليه، ذلك الذي بموافقته ذهب النبيل (راما).
2.75.26
सम्श्रुत्य च तपस्विभ्यः सत्रे वै यज्ञ दक्षिणाम् ।
ताम् विप्रलपताम् पापम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२६ ॥
فليقع إثم الخداع على من وعد الزهاد بأجر القربان في جلسة القربان ثم خدعهم، ذلك الذي بموافقته ذهب النبيل (راما).
2.75.27
हस्ति अश्व रथ सम्बाधे युद्धे शस्त्र समाकुले ।
मा स्म कार्षीत् सताम् धर्मम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२७ ॥
في معركة تزدحم بالفيلة والخيول والعربات وتملؤها الأسلحة، فليحمل ذلك الإثم من لا يحفظ دَرْمَ الأخيار، ذلك الذي بموافقته ذهب النبيل (راما).
2.75.28
उपदिष्टम् सुसूक्ष्म अर्थम् शास्त्रम् यत्नेन धीमता ।
स नाशयतु दुष्ट आत्मा यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२८ ॥
فليُهلِك ذلك الخبيث النية الكتابَ الذي علّمه الحكيم بجهد، وهو ذو معنى دقيق للغاية، ذلك الذي بموافقته ذهب النبيل (راما).
2.75.29
मा च तम् प्यूढबाह्वम्सम् चन्द्रार्कसम्तेजनम् ।
द्राक्षीद्राज्यस्थमासीनम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.२९ ॥
ولا يَرَ ذلك العريض المنكبين القوي الذراعين، المتلألئ كالقمر والشمس، جالسًا على العرش الملكي، ذلك الذي بموافقته ذهب النبيل (راما).
2.75.30
पायसम् कृसरम् चागम् वृथा सो अश्नातु निर्घृणः ।
गुरूमः च अपि अवजानातु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.३० ॥
فليأكل ذلك القاسي القلب الحلوى المطبوخة بالحليب والكِرسَرَ وسائر الطعام عبثًا، وليحتقرْ كبارَ القوم، ذلك الذي بموافقته ذهب النبيل (راما).
2.75.31
गाश्च स्पृशतु पादेन गुरून् परिवदेत्स्वयम् ।
मित्रे द्रुह्येत सोऽत्यन्तम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३१ ॥
فليلمس البقر بقدمه، وليشتم هو نفسه كبار السن، وليخن الصديق خيانة شديدة، ذاك الذي أعطى الأب النبيل موافقته له.
2.75.32
विश्वासात्कथितम् किम्चित्परिवादम् मिथः क्वचित् ।
विवृणोतु स दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३२ ॥
فليكشف ذلك الخبيث النفس، الذي أعطى الأب النبيل موافقته له، يوماً ما بدافع الثقة أي افتراء قيل بين اثنين.
2.75.33
अकर्ता ह्यकृतज्ञश्च त्यक्तात्मा निरपत्रपः ।
लोके भवतु विद्वेष्यो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३३ ॥
فليكن ذلك الذي أعطى الأب النبيل موافقته له ممن لا يعمل الخير، جاحداً للجميل، فاقداً لكرامته، عديم الحياء، فليُبغض في العالم.
2.75.34
पुत्रैः दारैः च भृत्यैः च स्व गृहे परिवारितः ।
स एको मृष्टम् अश्नातु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.३४ ॥
فليأكل ذلك الذي أعطى الأب النبيل موافقته له طعاماً لذيذاً وحده في بيته، محاطاً بالأبناء والزوجات والخدم.
2.75.35
अप्राप्य सदृशान् दाराननपत्यः प्रमीयताम् ।
अनवाप्य क्रियाम् धर्म्याम् यश्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३५ ॥
فليمت ذلك الذي أعطى الأب النبيل موافقته له، دون أن ينال زوجات مناسبات، وبلا ذرية، ودون أن يؤدي شعيرة مشروعة.
2.75.36
मात्मनः सम्ततिम् द्राक्षीत्स्वेषु दारेषु दुःखितः ।
आयुः समग्रमप्राप्य यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३६ ॥
فليرَ ذلك الذي أعطى الأب النبيل موافقته له نسله وهو حزين بين زوجاته، ولينل حياته كاملة.
2.75.37
राज स्त्री बाल वृद्धानाम् वधे यत् पापम् उच्यते ।
भृत्य त्यागे च यत् पापम् तत् पापम् प्रतिपद्यताम् ॥ २.७५.३७ ॥
فليحلّ عليه الإثمُ نفسُه الذي يُقال إنه في قتل الملك والمرأة والطفل والشيخ، وفي ترك الخادم.
2.75.38
लाक्षया मधुमाम्सेन लोहेन च विषेण च ।
सदैव बिभृयाद्भृत्यान् यस्यार्योऽसुमते गतः ॥ २.७५.३८ ॥
فليُطعِم خدمَه دائمًا باللاكّا والعسل واللحم، وبالحديد والسمّ، من فقد سيّدُه النبيلُ حياته.
2.75.39
सम्ग्रामे समुपोढे स शत्रुपक्ष्भयम्करे ।
पलायामानो वध्येत यस्यार्योऽनुमे गतः ॥ २.७५.३९ ॥
حين تحلّ المعركة المرعبة لجانب العدو، فليُقتل وهو يفرّ، من فقد سيّدُه النبيلُ حياته.
2.75.40
कपालपाणिः पृथिवीमटताम् चीरसम्वृतः ।
भिक्समाणो यथोन्मत्तो यस्यार्योऽनुमते गतह् ॥ २.७५.४० ॥
يجوب الأرض وفي يده جمجمة، لابسًا ثياب اللحاء، يتسوّل كالمجنون، من فقد سيّدُه النبيلُ حياته.
2.75.41
पाने प्रसक्तो भवतु स्त्रीष्वक्षेषु च नित्यशः ।
काम्क्रोधाभिभूतस्तु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४१ ॥
فليكن دائمًا مولعًا بالخمر والنساء والنرد، مغلوبًا بالشهوة والغضب، من فقد سيّدُه النبيلُ حياته.
2.75.42
यस्य धर्मे मनो भूयादधर्मम् स निषेवताम् ।
अपात्रवर्षी भवतु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४२ ॥
فلا يكن قلبُه على الدّهرما، وليتّبع الظلمَ، وليُغدِق على غير المستحقّين، من فقد سيّدُه النبيلُ حياته.
2.75.43
सम्चितान्यस्य वित्तानि विविधानि सहस्रशः ।
दस्युभिर्विप्रलुप्यन्ताम् यश्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४३ ॥
ليُنهب على أيدي اللصوص ما جمعه من أموال شتى بالآلاف، ذاك الذي بموافقته ذهب الآريّ (راما).
2.75.44
उभे सम्ध्ये शयानस्य यत् पापम् परिकल्प्यते ।
तच् च पापम् भवेत् तस्य यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.४४ ॥
وليقع عليه ذلك الإثم الذي يُعدّ على النائم في الشفقين، ذاك الذي بموافقته ذهب الآريّ (راما).
2.75.45
यद् अग्नि दायके पापम् यत् पापम् गुरु तल्पगे ।
मित्र द्रोहे च यत् पापम् तत् पापम् प्रतिपद्यताम् ॥ २.७५.४५ ॥
فليلحقه الإثم الذي على مُشعل النار، والإثم الجسيم على من يضاجع زوجة المعلّم، والإثم الذي في خيانة الصديق.
2.75.46
देवतानाम् पितृऋणाम् च माता पित्रोस् तथैव च ।
मा स्म कार्षीत् स शुश्रूषाम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.४६ ॥
فلا يؤدِّ هو خدمة للآلهة ولا لدين الأسلاف ولا لأمه وأبيه، ذاك الذي بموافقته ذهب الآريّ (راما).
2.75.47
सताम् लोकात् सताम् कीर्त्याः सज् जुष्टात् कर्मणः तथा ।
भ्रश्यतु क्षिप्रम् अद्य एव यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.४७ ॥
فليسقط سريعًا اليوم ذاته من عالم الأخيار ومن كرامتهم ومن الأعمال التي يتبعها الأخيار، ذاك الذي بموافقته ذهب الآريّ (راما).
2.75.48
अपास्य मातृशुश्रूषामनर्थे सोऽवतिष्ठताम् ।
दीर्घबाहुर्महावक्षा यस्यार्योऽसुमते गतः ॥ २.७५.४८ ॥
وبعد أن يترك خدمة أمه فليبقَ في الشقاء، ذو الذراعين الطويلتين والصدر العريض، ذاك الذي بموافقته ذهب الآريّ (راما).
2.75.49
बहुपुत्रो दरिद्रश्च ज्वररोगसमन्वितः ।
स भूयात्सततक्लेशी यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४९ ॥
وإن كان له أبناء كثيرون، فليكن فقيرًا مبتلى بالحمى والمرض، ولْيُعانِ الكرب دائمًا — ذلك الذي بموافقته مضى النبيل.
2.75.50
आशामाशम् समानानाम् दीनानामूर्ध्वचक्षुषाम् ।
आर्थिनाम् वितथाम् कुर्याद्यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५० ॥
فليُبطل كل رجاء للأقران والبائسين والسائلين الذين يرفعون أبصارهم — ذلك الذي بموافقته مضى النبيل.
2.75.51
मायया रमताम् नित्यम् परुषः पिशुनोऽशुचिः ।
राज्ञो भीत स्त्वधर्मात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५१ ॥
فليلهُ دائمًا بالخداع، ولْيكن قاسيًا مُغتابًا نجسًا، خائفًا من الملك، فاسد الطبع — ذلك الذي بموافقته مضى النبيل.
2.75.52
ऋतुस्नाताम् सतीम् भार्यामृतुकालानुरोधिनीम् ।
अतिवर्तेत दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५२ ॥
فليُهمل ذلك الخبيث الزوجة الصالحة التي اغتسلت بعد طمثها ورغبت فيه في وقتها — ذلك الذي بموافقته مضى النبيل.
2.75.53
धर्मदारान् परित्यज्य परदारान्नि षेवताम् ।
त्यक्तधर्मरतिर्मूढो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५३ ॥
فليتخلَّ عن زوجاته الشرعيات ويلازمْ نساء غيره، وليكن قد نبذ لذة الدهارما ومكث في الغفلة — ذلك الذي بموافقته مضى النبيل.
2.75.54
विप्रलु प्तप्रजातस्य दुष्कृतम् ब्राह्मणस्य यत् ।
तदेव प्रतिपद्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५४ ॥
فليُصِب هو نفسه ذلك الذنب الذي به تُسلب ذرية البرهمي — ذلك الذي بموافقته مضى النبيل.
2.75.55
पानीयदूषके पापम् तथैव विषदायके ।
यत्तदेकः स लभताम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५५ ॥
الإثم الذي يقع على من يلوّث الماء، وكذلك على من يسقي السم، فليَنَلْهُ وحده من ذهب بإذن النبيل (الآريّا).
2.75.56
ब्राह्मणायोद्यताम् पूजाम् विहन्तु कलुषेन्द्रियः ।
बालवत्साम् च गाम् दोग्दु यस्यर्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५६ ॥
إن كان ذو العقل الملوَّث يعيق التبجيل المُعَدّ للبراهمي، أو يمنع حَلْبَ البقرة ذات العجل الصغير، فليَنَلْ ذلك الإثم وحده من ذهب بإذن النبيل (الآريّا).
2.75.57
तृष्णार्तम् सति पानीये विप्रलम्भेन योजयेत् ।
लभेत तस्य यत्पापम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५७ ॥
من يضلّل بالخداع رجلاً يعذّبه العطش مع وجود الماء، فليَنَلْ الإثم الذي يلحقه، من ذهب بإذن النبيل (الآريّا).
2.75.58
भक्त्या विवदमानेषु मार्गमाश्रित्य पश्यतः ।
तस्य पापेन युज्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५८ ॥
من ينحاز في وسط المتنازعين ويكتفي بالمشاهدة، فليرتبط بذلك الإثم من ذهب بإذن النبيل (الآريّا).
2.75.59
विहीनाम् पति पुत्राभ्याम् कौसल्याम् पार्थिव आत्मजः ।
एवम् आश्वसयन्न् एव दुह्ख आर्तः निपपात ह ॥ २.७५.५९ ॥
وبينما كان يواسي كوشالياه، المحرومة من زوجها وابنها، هكذا، سقط الأمير مكلومًا بالحزن.
2.75.60
तथा तु शपथैः कष्टैः शपमानम् अचेतनम् ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् कौसल्या वाक्यम् अब्रवीत् ॥ २.७५.६० ॥
فقالت كوشالياه هذه الكلمات لبهارتا، وكان يُقسم أيمانًا مؤلمة، فاقد الوعي، يتعذب بالحزن.
2.75.61
मम दुह्खम् इदम् पुत्र भूयः समुपजायते ।
शपथैः शपमानो हि प्राणान् उपरुणत्सि मे ॥ २.७५.६१ ॥
يا بني، إن حزني هذا يتجدد مرارا. وأنت تقسم قسما بعد قسم، إنما تخنق أنفاس حياتي نفسها.
2.75.62
दिष्ट्या न चलितः धर्मात् आत्मा ते सह लक्ष्मणः ।
वत्स सत्य प्रतिज्ञो मे सताम् लोकान् अवाप्स्यसि ॥ २.७५.६२ ॥
لحسن الحظ لم تنحرف أنت ولكشمانا عن الدهرما. يا ولدي، أنت الوفي بعهدك ستنال عوالم الأخيار.
2.75.63
इत्युक्त्वा चाङ्कमानीय भरतम् भ्रातृवत्सलम् ।
परिष्वज्य महाबाहुम् रुरोद भृशदुःखिता ॥ २.७५.६३ ॥
وبعد أن قالت هذا، أجلست بهاراتا محب إخوته على حجرها، واحتضنت ذا الذراعين القويتين، وبكت حزينة أشد الحزن.
2.75.64
एवम् विलपमानस्य दुह्ख आर्तस्य महात्मनः ।
मोहाच् च शोक सम्रोधात् बभूव लुलितम् मनः ॥ २.७५.६४ ॥
وبينما كان العظيم النفس يندب هكذا، وقد أنهكه الحزن، اضطرب عقله من الحيرة ومن كبت الأسى.
2.75.65
लालप्यमानस्य विचेतनस्य ।
प्रनष्ट बुद्धेः पतितस्य भूमौ ।
मुहुर् मुहुर् निह्श्वसतः च दीर्घम् ।
सा तस्य शोकेन जगाम रात्रिः ॥ २.७५.६५ ॥
وهو يندب، فاقد الوعي، ضائع العقل، ساقط على الأرض، يتنهد بعمق مرة بعد أخرى، فمرّت تلك الليلة في الحزن.