ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.75
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.75.1
दीर्घकालात्समुत्थाय सम्ज्ञाम् लब्ध्वा च वीर्यवान् ।
नेत्राभ्यामश्रुपूर्णाभ्याम् दीनामुद्वीक्ष्य मातरम् ॥ २.७५.१ ॥
長い時間の後、勇猛なバラタは意識を取り戻して立ち上がり、涙に満ちた目で悲しむ母を見た。
2.75.2
सोऽमात्यमध्येभरतो जननीमभ्यकुत्सयत् ।
राज्यम् न कामये जातु मन्त्रये नापि मातरम् ॥ २.७५.२ ॥
大臣たちの中でバラタは母を責めた。「私は決して王国を望まず、母と相談することもない」と。
2.75.3
अभिषेकम् न जानामि योऽभूद्राज्ञा समीक्षितः ।
विप्रकृष्टे ह्यहम् देशे शत्रुघ्न सहितोऽवसम् ॥ २.७५.३ ॥
王が定めた即位式のことを私は知らなかった。私はシャトルグナと共に遠い地にいたのだから。
2.75.4
वनवासम् न जानामि रामस्यहम् महात्मनः ।
विवासनम् वा सौमित्रेः सीतायाश्च यथाभवत् ॥ २.७५.४ ॥
偉大なるラーマの森への追放も、サウミトリ（ラクシュマナ）とシーターの追放も、それがどのように起きたのかも、私は知らない。
2.75.5
तथैव क्रोशतः तस्य भरतस्य महात्मनः ।
कौसल्या शब्दम् आज्ञाय सुमित्राम् इदम् अब्रवीत् ॥ २.७५.५ ॥
偉大なるバラタがこのように嘆いていると、カウサリヤーは彼の声を聞き分け、スミトラーにこう語った。
2.75.6
आगतः क्रूर कार्यायाः कैकेय्या भरतः सुतः ।
तम् अहम् द्रष्टुम् इच्चामि भरतम् दीर्घ दर्शिनम् ॥ २.७५.६ ॥
残酷な行いをしたカイケーイーの子バラタが来た。あの遠くを見通すバラタに会いたい。
2.75.7
एवम् उक्त्वा सुमित्राम् सा विवर्णा मलिन अम्बरा ।
प्रतस्थे भरतः यत्र वेपमाना विचेतना ॥ २.७५.७ ॥
このようにスミトラに告げて、顔色は青ざめ、汚れた衣をまとい、震えておぼつかなくなった彼女は、バラタのいる所へと向かった。
2.75.8
स तु राम अनुजः च अपि शत्रुघ्न सहितः तदा ।
प्रतस्थे भरतः यत्र कौसल्याया निवेशनम् ॥ २.७५.८ ॥
そのとき、ラーマの弟バラタもシャトルグナと共に、カウサリヤーの住まいへと出発した。
2.75.9
ततः शत्रुघ्न भरतौ कौसल्याम् प्रेक्ष्य दुह्खितौ ।
पर्यष्वजेताम् दुह्ख आर्ताम् पतिताम् नष्ट चेतनाम् ॥ २.७५.९ ॥
そこでシャトルグナとバラタは悲しみ、悲嘆に打ちひしがれ倒れて意識を失ったカウサリヤーを見て、彼女を抱きしめた。
2.75.10
रुदन्तौ रुदतीम् दुःखात्समेत्यार्याम् मनस्स्विनीम् ।
भरतम् प्रत्युवाच इदम् कौसल्या भृश दुह्खिता ॥ २.७५.१० ॥
泣きながら、悲しみに泣くその高貴で心の広い女性と出会い、ひどく悲嘆したカウサリヤーはバラタにこの言葉を述べた。
2.75.11
इदम् ते राज्य कामस्य राज्यम् प्राप्तम् अकण्टकम् ।
सम्प्राप्तम् बत कैकेय्या शीघ्रम् क्रूरेण कर्मणा ॥ २.७५.११ ॥
王位を望むお前に、この棘のない王国が得られた。ああ！カイケーイーは残酷な行いによって、それを速やかに手に入れたのだ。
2.75.12
प्रस्थाप्य चीर वसनम् पुत्रम् मे वन वासिनम् ।
कैकेयी कम् गुणम् तत्र पश्यति क्रूर दर्शिनी ॥ २.७५.१२ ॥
私の息子に樹皮の衣をまとわせ森へ送り出して、残酷な心の持ち主カイケーイーはそこに何の益を見ているのか。
2.75.13
क्षिप्रम् माम् अपि कैकेयी प्रस्थापयितुम् अर्हति ।
हिरण्य नाभो यत्र आस्ते सुतः मे सुमहा यशाः ॥ २.७५.१३ ॥
カイケーイーは私もすぐにそこへ送るべきだ。そこには私の息子、大いに名高いヒラニヤナーバがいるのだから。
2.75.14
अथवा स्वयम् एव अहम् सुमित्र अनुचरा सुखम् ।
अग्नि होत्रम् पुरः कृत्य प्रस्थास्ये यत्र राघवः ॥ २.७५.१४ ॥
あるいは私自身が、スミトラーの息子とともに喜んで、供犠の火を前に掲げて、ラーガヴァのいるところへ出発しよう。
2.75.15
कामम् वा स्वयम् एव अद्य तत्र माम् नेतुम् अर्हसि ।
यत्र असौ पुरुष व्याघ्रः तप्यते मे तपः सुतः ॥ २.७५.१५ ॥
あるいは、今日あなた自身が私をそこへ連れて行くべきだ。そこでは、人中の虎である私の息子が苦行をしているのだから。
2.75.16
इदम् हि तव विस्तीर्णम् धन धान्य समाचितम् ।
हस्ति अश्व रथ सम्पूर्णम् राज्यम् निर्यातितम् तया ॥ २.७५.१६ ॥
お前のこの広大な王国は、富と穀物に満ち、象・馬・戦車に満ちているが、それはあの女がお前のために手に入れたものだ。
2.75.17
इत्यादिबहुभिर्वाक्यैः क्रूरैः सम्भर्स्तितोऽनघः ।
विव्यथे भरतस्तीव्रम् व्रणे तुद्येव सूचिना ॥ २.७५.१७ ॥
このように、また多くの残酷な言葉で叱責された罪なきバラタは、傷口を針で刺されたかのように激しく苦しんだ。
2.75.18
पपात चरणौ तस्यास्तदा सम्भ्रान्तचेतनः ।
विलप्य बहुधाऽसम्ज्ञो लब्धसम्ज्ञ्स्ततः स्थितः ॥ २.७५.१८ ॥
そのときバラタは心乱れ、彼女の足元に倒れ伏した。様々に嘆き悲しんで気を失い、やがて意識を取り戻して立ち上がった。
2.75.19
एवम् विलपमानाम् ताम् भरतः प्रान्जलिस् तदा ।
कौसल्याम् प्रत्युवाच इदम् शोकैः बहुभिर् आवृताम् ॥ २.७५.१९ ॥
このように嘆き悲しむ、多くの悲しみに覆われたカウサリヤーに、そのときバラタは合掌して、この言葉を述べた。
2.75.20
आर्ये कस्मात् अजानन्तम् गर्हसे माम् अकिल्बिषम् ।
विपुलाम् च मम प्रीतिम् स्थिराम् जानासि राघवे ॥ २.७५.२० ॥
尊い母上、何も知らず罪もない私を、なぜ責めるのですか。ラーガヴァ（ラーマ）への私の大きく変わらぬ愛を、あなたはご存じのはずです。
2.75.21
कृता शास्त्र अनुगा बुद्धिर् मा भूत् तस्य कदाचन ।
सत्य सम्धः सताम् श्रेष्ठो यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२१ ॥
高貴な方の同意を得て去った彼の知性が、決して聖典に背くことがありませんように。彼は誓約に忠実で、善人の中で最も優れた人です。
2.75.22
प्रैष्यम् पापीयसाम् यातु सूर्यम् च प्रति मेहतु ।
हन्तु पादेन गाम् सुप्ताम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२२ ॥
高貴な方の同意を得て去った者は、悪人の奴隷となり、太陽に唾を吐き、眠っている牛を足で蹴るがよい。
2.75.23
कारयित्वा महत् कर्म भर्ता भृत्यम् अनर्थकम् ।
अधर्मः यो अस्य सो अस्याः तु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२३ ॥
高貴な方の同意を得て去った者よ、主人が召使に無益な大事業をさせた不義が、この女（カイケーイー）に帰したように、彼にも帰すように。
2.75.24
परिपालयमानस्य राज्ञो भूतानि पुत्रवत् ।
ततः तु द्रुह्यताम् पापम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२४ ॥
臣民を息子のように守る王に背く者たちの罪が、高貴な方の同意を得て去った者に及びますように。
2.75.25
बलि षड् भागम् उद्धृत्य नृपस्य अरक्षतः प्रजाः ।
अधर्मः यो अस्य सो अस्य अस्तु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२५ ॥
民を守らず六分の一を税として取る王に生じる不義は、そのまま彼に降りかかれ。尊き人（ラーマ）が去ることを許した者に。
2.75.26
सम्श्रुत्य च तपस्विभ्यः सत्रे वै यज्ञ दक्षिणाम् ।
ताम् विप्रलपताम् पापम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२६ ॥
苦行者たちに祭祀の布施を約束しながら、サットラ祭でそれを欺く者の罪は、そのまま彼に降りかかれ。尊き人（ラーマ）が去ることを許した者に。
2.75.27
हस्ति अश्व रथ सम्बाधे युद्धे शस्त्र समाकुले ।
मा स्म कार्षीत् सताम् धर्मम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२७ ॥
象・馬・戦車がひしめき武器に満ちた戦いで、善人の法を守らぬ者はその罪を負え。尊き人（ラーマ）が去ることを許した者に。
2.75.28
उपदिष्टम् सुसूक्ष्म अर्थम् शास्त्रम् यत्नेन धीमता ।
स नाशयतु दुष्ट आत्मा यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.२८ ॥
賢者が骨折って教えた、極めて微妙な意味をもつ論書を、その邪悪な心の者は滅ぼせ。尊き人（ラーマ）が去ることを許した者よ。
2.75.29
मा च तम् प्यूढबाह्वम्सम् चन्द्रार्कसम्तेजनम् ।
द्राक्षीद्राज्यस्थमासीनम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.२९ ॥
広い肩と力強い腕を持ち、日月のように輝き、王座に坐す（ラーマ）を、彼が見ることのないように。尊き人（ラーマ）が去ることを許した者よ。
2.75.30
पायसम् कृसरम् चागम् वृथा सो अश्नातु निर्घृणः ।
गुरूमः च अपि अवजानातु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.३० ॥
その無慈悲な者は、乳粥や混ぜ粥などの食べ物をむなしく食べ、目上の者をも軽んじよ。尊き人（ラーマ）が去ることを許した者よ。
2.75.31
गाश्च स्पृशतु पादेन गुरून् परिवदेत्स्वयम् ।
मित्रे द्रुह्येत सोऽत्यन्तम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३१ ॥
その者は足で牛に触れ、自ら長上を謗り、友に甚だしい裏切りをするがよい。尊き父がその者に同意を与えたのだから。
2.75.32
विश्वासात्कथितम् किम्चित्परिवादम् मिथः क्वचित् ।
विवृणोतु स दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३२ ॥
その邪な心の者は、尊き父が同意を与えた者として、信頼から二人の間で語られた中傷を時に暴くがよい。
2.75.33
अकर्ता ह्यकृतज्ञश्च त्यक्तात्मा निरपत्रपः ।
लोके भवतु विद्वेष्यो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३३ ॥
尊き父が同意を与えた者は、善を行わず、恩を忘れ、自尊を捨て、恥を知らぬ者となり、世において憎まれるがよい。
2.75.34
पुत्रैः दारैः च भृत्यैः च स्व गृहे परिवारितः ।
स एको मृष्टम् अश्नातु यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.३४ ॥
尊き父が同意を与えた者は、自分の家で息子や妻や召使いに囲まれながら、ただ一人で美味な食事をするがよい。
2.75.35
अप्राप्य सदृशान् दाराननपत्यः प्रमीयताम् ।
अनवाप्य क्रियाम् धर्म्याम् यश्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३५ ॥
尊き父が同意を与えた者は、ふさわしい妻を得ず、子なく、正しい儀式を果たすこともなく死ぬがよい。
2.75.36
मात्मनः सम्ततिम् द्राक्षीत्स्वेषु दारेषु दुःखितः ।
आयुः समग्रमप्राप्य यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.३६ ॥
尊き父が同意を与えた者は、妻たちの間で悲しみながら自らの子孫を目にし、天寿を全うしないがよい。
2.75.37
राज स्त्री बाल वृद्धानाम् वधे यत् पापम् उच्यते ।
भृत्य त्यागे च यत् पापम् तत् पापम् प्रतिपद्यताम् ॥ २.७५.३७ ॥
王、女性、子供、老人を殺すことで語られる罪、そして従者を捨てることの罪、その同じ罪が彼に降りかかれ。
2.75.38
लाक्षया मधुमाम्सेन लोहेन च विषेण च ।
सदैव बिभृयाद्भृत्यान् यस्यार्योऽसुमते गतः ॥ २.७५.३८ ॥
漆と蜜と肉、鉄と毒によって常に従者を養うがよい。その尊き主が命を失った者よ。
2.75.39
सम्ग्रामे समुपोढे स शत्रुपक्ष्भयम्करे ।
पलायामानो वध्येत यस्यार्योऽनुमे गतः ॥ २.७५.३९ ॥
敵陣を恐れさせる戦いが迫るとき、逃げながら殺されるがよい。その尊き主が命を失った者よ。
2.75.40
कपालपाणिः पृथिवीमटताम् चीरसम्वृतः ।
भिक्समाणो यथोन्मत्तो यस्यार्योऽनुमते गतह् ॥ २.७५.४० ॥
手に頭蓋骨を持ち、大地をさまよい、樹皮の衣をまとい、狂人のように乞食する。その尊き主が命を失った者よ。
2.75.41
पाने प्रसक्तो भवतु स्त्रीष्वक्षेषु च नित्यशः ।
काम्क्रोधाभिभूतस्तु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४१ ॥
酒と女と賭博に常に耽り、欲望と怒りに打ち負かされるがよい。その尊き主が命を失った者よ。
2.75.42
यस्य धर्मे मनो भूयादधर्मम् स निषेवताम् ।
अपात्रवर्षी भवतु यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४२ ॥
その心が法にあらず、非法に従い、不適格な者に施しを降らせるがよい。その尊き主が命を失った者よ。
2.75.43
सम्चितान्यस्य वित्तानि विविधानि सहस्रशः ।
दस्युभिर्विप्रलुप्यन्ताम् यश्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४३ ॥
高貴なラーマが去るのを許した者の、蓄えた種々の財宝が幾千にわたり、盗賊によって略奪されますように。
2.75.44
उभे सम्ध्ये शयानस्य यत् पापम् परिकल्प्यते ।
तच् च पापम् भवेत् तस्य यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.४४ ॥
両方の夕暮れに眠る者に帰せられる罪が、高貴なラーマが去るのを許した者に降りかかりますように。
2.75.45
यद् अग्नि दायके पापम् यत् पापम् गुरु तल्पगे ।
मित्र द्रोहे च यत् पापम् तत् पापम् प्रतिपद्यताम् ॥ २.७५.४५ ॥
放火する者の罪、師の妻と交わる者の重い罪、友を裏切る罪——その同じ罪が彼に降りかかりますように。
2.75.46
देवतानाम् पितृऋणाम् च माता पित्रोस् तथैव च ।
मा स्म कार्षीत् स शुश्रूषाम् यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.४६ ॥
神々への奉仕も、祖霊への負い目も、母と父への孝養も、彼が行うことがありませんように——高貴なラーマが去るのを許した者が。
2.75.47
सताम् लोकात् सताम् कीर्त्याः सज् जुष्टात् कर्मणः तथा ।
भ्रश्यतु क्षिप्रम् अद्य एव यस्य आर्यो अनुमते गतः ॥ २.७५.४७ ॥
善人の世界から、善人の名声から、善人が行う業からも、今日すぐに堕ちますように——高貴なラーマが去るのを許した者が。
2.75.48
अपास्य मातृशुश्रूषामनर्थे सोऽवतिष्ठताम् ।
दीर्घबाहुर्महावक्षा यस्यार्योऽसुमते गतः ॥ २.७५.४८ ॥
母への奉仕を捨てて、彼が災いの中にとどまりますように——長い腕と広い胸を持つ者、高貴なラーマが去るのを許した者が。
2.75.49
बहुपुत्रो दरिद्रश्च ज्वररोगसमन्वितः ।
स भूयात्सततक्लेशी यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.४९ ॥
多くの息子に恵まれていても、貧しく熱病や病に苦しみ、常に悩みを受けますように――高貴な人が彼の同意によって去ったその者は。
2.75.50
आशामाशम् समानानाम् दीनानामूर्ध्वचक्षुषाम् ।
आर्थिनाम् वितथाम् कुर्याद्यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५० ॥
同輩の人々、哀れな人々、上を仰ぎ見て乞う人々の希望のすべてを、空しくさせますように――高貴な人が彼の同意によって去ったその者は。
2.75.51
मायया रमताम् नित्यम् परुषः पिशुनोऽशुचिः ।
राज्ञो भीत स्त्वधर्मात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५१ ॥
常に欺瞞を楽しみ、粗暴で中傷し、不浄で、王を恐れ、不義の性質であるように――高貴な人が彼の同意によって去ったその者は。
2.75.52
ऋतुस्नाताम् सतीम् भार्यामृतुकालानुरोधिनीम् ।
अतिवर्तेत दुष्टात्मा यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५२ ॥
その邪な心の者は、月経の後に身を清め、その時期に彼を求める貞淑な妻を顧みずにいますように――高貴な人が彼の同意によって去ったその者は。
2.75.53
धर्मदारान् परित्यज्य परदारान्नि षेवताम् ।
त्यक्तधर्मरतिर्मूढो यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५३ ॥
正当な妻たちを捨てて他人の妻に近づき、法への喜びを捨てて迷い続けますように――高貴な人が彼の同意によって去ったその者は。
2.75.54
विप्रलु प्तप्रजातस्य दुष्कृतम् ब्राह्मणस्य यत् ।
तदेव प्रतिपद्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५४ ॥
バラモンの子孫を奪うという、その悪行そのものを自ら受けますように――高貴な人が彼の同意によって去ったその者は。
2.75.55
पानीयदूषके पापम् तथैव विषदायके ।
यत्तदेकः स लभताम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५५ ॥
水を汚す者が負う罪、同じく毒を与える者が負う罪、それはアーリヤの許しを得て去った者が独りで受けるがよい。
2.75.56
ब्राह्मणायोद्यताम् पूजाम् विहन्तु कलुषेन्द्रियः ।
बालवत्साम् च गाम् दोग्दु यस्यर्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५६ ॥
心の汚れた者が、バラモンのために用意された供養を妨げたり、子牛のいる雌牛の乳搾りを妨げたりしたなら、その罪はアーリヤの許しを得て去った者が独り受けるがよい。
2.75.57
तृष्णार्तम् सति पानीये विप्रलम्भेन योजयेत् ।
लभेत तस्य यत्पापम् यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५७ ॥
水があるのに、渇きに苦しむ者を欺いて道に迷わせる者の罪は、アーリヤの許しを得て去った者が受けるがよい。
2.75.58
भक्त्या विवदमानेषु मार्गमाश्रित्य पश्यतः ।
तस्य पापेन युज्येत यस्यार्योऽनुमते गतः ॥ २.७५.५८ ॥
争う者たちの間で偏った立場をとり、ただ見ている者の罪に、アーリヤの許しを得て去った者が結びつけられるがよい。
2.75.59
विहीनाम् पति पुत्राभ्याम् कौसल्याम् पार्थिव आत्मजः ।
एवम् आश्वसयन्न् एव दुह्ख आर्तः निपपात ह ॥ २.७५.५९ ॥
夫と息子の二人を失ったカウシャリヤーをこのように慰めている最中、王子は悲嘆に打ちひしがれて倒れ伏した。
2.75.60
तथा तु शपथैः कष्टैः शपमानम् अचेतनम् ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् कौसल्या वाक्यम् अब्रवीत् ॥ २.७५.६० ॥
そのとき、苦しい誓いを立て、意識も定まらず、悲嘆に焼かれているバラタに、カウシャリヤーはこの言葉を語った。
2.75.61
मम दुह्खम् इदम् पुत्र भूयः समुपजायते ।
शपथैः शपमानो हि प्राणान् उपरुणत्सि मे ॥ २.७५.६१ ॥
息子よ、わたしのこの苦しみは何度も何度も湧き起こる。誓いに誓いを重ねて、おまえはわたしの命の息そのものを塞いでいるのだ。
2.75.62
दिष्ट्या न चलितः धर्मात् आत्मा ते सह लक्ष्मणः ।
वत्स सत्य प्रतिज्ञो मे सताम् लोकान् अवाप्स्यसि ॥ २.७५.६२ ॥
幸いにも、おまえとラクシュマナの心は法から逸れなかった。わが子よ、誓いに真実なおまえは、善き人々の世界を得るであろう。
2.75.63
इत्युक्त्वा चाङ्कमानीय भरतम् भ्रातृवत्सलम् ।
परिष्वज्य महाबाहुम् रुरोद भृशदुःखिता ॥ २.७५.६३ ॥
こう言うと、兄弟を愛する大腕のバラタを膝に引き寄せ、抱きしめて、深く悲しみながら泣いた。
2.75.64
एवम् विलपमानस्य दुह्ख आर्तस्य महात्मनः ।
मोहाच् च शोक सम्रोधात् बभूव लुलितम् मनः ॥ २.७५.६४ ॥
偉大な魂のその人はこのように嘆き、苦しみに打ちひしがれた。迷いと悲しみを抑えたことで、心は乱れてしまった。
2.75.65
लालप्यमानस्य विचेतनस्य ।
प्रनष्ट बुद्धेः पतितस्य भूमौ ।
मुहुर् मुहुर् निह्श्वसतः च दीर्घम् ।
सा तस्य शोकेन जगाम रात्रिः ॥ २.७५.६५ ॥
彼は嘆き、意識を失い、理性を失って地に倒れ、幾度も深くため息をついた。その夜は悲しみのうちに過ぎていった。