รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.78.1
अत्र यात्राम् समीहन्तम् शत्रुघ्नः लक्ष्मण अनुजः ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.७८.१ ॥
ที่นี่ ศัตรุฆนะ ผู้เป็นน้องของพระลักษมณ์ ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่พระภรต ผู้ตั้งใจจะเดินทางและถูกความโศกเศร้าแผดเผา
2.78.2
गतिर् यः सर्व भूतानाम् दुह्खे किम् पुनर् आत्मनः ।
स रामः सत्त्व सम्पन्नः स्त्रिया प्रव्राजितः वनम् ॥ २.७८.२ ॥
พระรามผู้เป็นที่พึ่งของสรรพสัตว์ในยามทุกข์ จะป่วยกล่าวไปไยถึงทุกข์ของพระองค์เอง พระรามผู้เพียบพร้อมด้วยความดีงามนั้นถูกหญิงผู้หนึ่งขับไล่เข้าไปในป่า
2.78.3
बलवान् वीर्य सम्पन्नो लक्ष्मणो नाम यो अपि असौ ।
किम् न मोचयते रामम् कृत्वा अपि पितृ निग्रहम् ॥ २.७८.३ ॥
เหตุใดพระลักษมณ์ผู้มีกำลังและความกล้าหาญ แม้จะได้ควบคุมพระบิดาไว้แล้ว จึงไม่ปลดปล่อยพระรามให้เป็นอิสระ
2.78.4
पूर्वम् एव तु निग्राह्यः समवेक्ष्य नय अनयौ ।
उत्पथम् यः समारूढो नार्या राजा वशम् गतः ॥ २.७८.४ ॥
กษัตริย์ผู้ก้าวเข้าสู่ทางผิดและตกอยู่ใต้อำนาจของสตรี ควรถูกควบคุมตั้งแต่ก่อนหน้านั้น หลังจากได้พิจารณาถึงการกระทำที่ถูกและผิดอย่างรอบคอบแล้ว
2.78.5
प्राग् द्वारे अभूत् तदा कुब्जा सर्व आभरण भूषिता ॥ २.७८.५ ॥
ในเวลานั้น ที่ประตูมีหญิงค่อมคนหนึ่งยืนอยู่ก่อนแล้ว ประดับด้วยเครื่องอาภรณ์ทั้งปวง
2.78.6
लिप्ता चन्दन सारेण राज वस्त्राणि बिभ्रती ।
विविधम् विविधैस्तैस्तैर्भूषणैश्च विभूषिता ॥ २.७८.६ ॥
ทาด้วยแก่นจันทน์อย่างดี สวมผ้าของราชวงศ์ และประดับด้วยเครื่องประดับนานาชนิด
2.78.7
मेखला दामभिः चित्रै रज्जु बद्धा इव वानरी ।
बभासे बहुभिर्बद्धा रज्जुबद्देव वानरी ॥ २.७८.७ ॥
คาดด้วยสายเข็มขัดลวดลายงดงาม นางดูเหมือนลิงตัวเมียที่ถูกผูกด้วยเชือก เมื่อถูกมัดด้วยเครื่องพันธนาการมากมาย นางจึงเปล่งประกายเหมือนลิงตัวเมียที่ถูกล่ามด้วยเชือก
2.78.8
ताम् समीक्ष्य तदा द्वाह्स्थो भृशम् पापस्य कारिणीम् ।
गृहीत्वा अकरुणम् कुब्जाम् शत्रुघ्नाय न्यवेदयत् ॥ २.७८.८ ॥
เมื่อเห็นนางผู้กระทำความชั่วร้ายอย่างยิ่ง คนเฝ้าประตูจึงจับหญิงค่อมนั้นอย่างไม่ปรานี แล้วรายงานต่อศัตรุฆนะ
2.78.9
यस्याः कृते वने रामः न्यस्त देहः च वः पिता ।
सा इयम् पापा नृशम्सा च तस्याः कुरु यथा मति ॥ २.७८.९ ॥
เพราะนางคนนี้ พระรามและพระบิดาของพวกท่านได้สละชีวิตในป่า นางผู้ชั่วร้ายและโหดร้ายผู้นี้ จงจัดการกับนางตามที่ใจของท่านเห็นควร
2.78.10
शत्रुघ्नः च तत् आज्ञाय वचनम् भृश दुह्खितः ।
अन्तः पुर चरान् सर्वान् इति उवाच धृत व्रतः ॥ २.७८.१० ॥
ศัตรุฆนะได้ยินคำเหล่านั้นแล้ว ทั้งเศร้าโศกอย่างยิ่ง และมั่นคงในคำปฏิญาณ จึงกล่าวแก่บรรดาข้าราชบริพารทั้งปวงในพระราชฐานชั้นในว่า
2.78.11
तीव्रम् उत्पादितम् दुह्खम् भ्रातृऋणाम् मे तथा पितुः ।
यया सा इयम् नृशम्सस्य कर्मणः फलम् अश्नुताम् ॥ २.७८.११ ॥
ขอให้นางผู้ก่อความทุกข์แสนสาหัสแก่พี่น้องของข้าพเจ้าและพระบิดา ได้รับผลแห่งกรรมอันโหดร้ายของนางเถิด
2.78.12
एवम् उक्ता च तेन आशु सखी जन समावृता ।
गृहीता बलवत् कुब्जा सा तत् गृहम् अनादयत् ॥ २.७८.१२ ॥
เมื่อถูกกล่าวเช่นนั้น หญิงค่อมที่ถูกบรรดาสหายหญิงล้อมรอบ ก็ถูกจับกุมด้วยกำลังอย่างรวดเร็ว และเสียงของนางก็ก้องไปทั่วเรือนนั้น
2.78.13
ततः सुभृश सम्तप्तः तस्याः सर्वः सखी जनः ।
क्रुद्धम् आज्ञाय शत्रुघ्नम् व्यपलायत सर्वशः ॥ २.७८.१३ ॥
จากนั้น บรรดาสหายหญิงของนางต่างเดือดร้อนใจอย่างยิ่ง และเมื่อเห็นศัตรุฆนะกำลังโกรธ ก็หนีกระจายไปทุกทิศทาง
2.78.14
अमन्त्रयत कृत्स्नः च तस्याः सर्व सखी जनः ।
यथा अयम् समुपक्रान्तः निह्शेषम् नः करिष्यति ॥ २.७८.१४ ॥
สหายหญิงทั้งหมดของนางจึงปรึกษากันว่า "เมื่อเขาลงมือแล้ว เขาจะทำลายพวกเราจนสิ้นซาก"
2.78.15
सानुक्रोशाम् वदान्याम् च धर्मज्ञाम् च यशस्विनीम् ।
कौसल्याम् शरणम् यामः सा हि नो अस्तु ध्रुवा गतिः ॥ २.७८.१५ ॥
ให้พวกเราไปพึ่งพระนางเกาสัลยา ผู้มีเมตตา ใจกว้าง รู้ธรรม และมีชื่อเสียง เพราะนางย่อมเป็นที่พึ่งอันมั่นคงของพวกเรา
2.78.16
स च रोषेण ताम्र अक्षः शत्रुघ्नः शत्रु तापनः ।
विचकर्ष तदा कुब्जाम् क्रोशन्तीम् पृथिवी तले ॥ २.७८.१६ ॥
ศัตรุฆนะผู้มีดวงตาแดงก่ำด้วยความโกรธ และเป็นผู้แผดเผาศัตรูทั้งหลาย ได้ลากหญิงค่อมไปกับพื้นดิน ขณะที่นางกรีดร้องอยู่
2.78.17
तस्या हि आकृष्यमाणाया मन्थरायाः ततः ततः ।
चित्रम् बहु विधम् भाण्डम् पृथिव्याम् तत् व्यशीर्यत ॥ २.७८.१७ ॥
ขณะที่มันถูกลากไปทางนั้นทางนี้ ภาชนะหลากหลายชนิดงดงามที่มันถืออยู่ก็แตกกระจายบนพื้นดิน
2.78.18
तेन भाण्डेन सम्कीर्णम् श्रीमद् राज निवेशनम् ।
अशोभत तदा भूयः शारदम् गगनम् यथा ॥ २.७८.१८ ॥
พระราชวังอันรุ่งโรจน์ที่เกลื่อนกลาดด้วยภาชนะเหล่านั้น ในตอนนั้นก็ส่องแสงอีกครั้งเหมือนท้องฟ้าในฤดูสารท
2.78.19
स बली बलवत् क्रोधात् गृहीत्वा पुरुष ऋषभः ।
कैकेयीम् अभिनिर्भर्त्स्य बभाषे परुषम् वचः ॥ २.७८.१९ ॥
วีรบุรุษผู้เข้มแข็งนั้น ด้วยความโกรธอย่างรุนแรง ได้ฉุดกระชากไกเกยีด้วยกำลัง ข่มขู่นาง และกล่าวถ้อยคำรุนแรง
2.78.20
तैः वाक्यैः परुषैः दुह्खैः कैकेयी भृश दुह्हिता ।
शत्रुघ्न भय सम्त्रस्ता पुत्रम् शरणम् आगता ॥ २.७८.२० ॥
ไกเกยีผู้เศร้าโศกอย่างยิ่งเพราะถ้อยคำรุนแรงและเจ็บปวดเหล่านั้น และหวาดกลัวศัตรุฆนะ จึงมาพึ่งพาบุตรชายของตน
2.78.21
ताम् प्रेक्ष्य भरतः क्रुद्धम् शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ।
अवध्याः सर्व भूतानाम् प्रमदाः क्षम्यताम् इति ॥ २.७८.२१ ॥
ภรตเห็นนางแล้วกล่าวกับศัตรุฆนะผู้โกรธอยู่ว่า ผู้หญิงไม่ควรถูกฆ่าโดยสัตว์ทั้งปวง ขอให้นางได้รับการอภัยเถิด
2.78.22
हन्याम् अहम् इमाम् पापाम् कैकेयीम् दुष्ट चारिणीम् ।
यदि माम् धार्मिको रामः न असूयेन् मातृ घातकम् ॥ २.७८.२२ ॥
หากพระรามผู้ประพฤติธรรมไม่ตำหนิข้าว่าเป็นผู้ฆ่ามารดา ข้าจะฆ่ากไกเกยีผู้บาปและประพฤติชั่วนี้เสีย
2.78.23
इमाम् अपि हताम् कुब्जाम् यदि जानाति राघवः ।
त्वाम् च माम् चैव धर्म आत्मा न अभिभाषिष्यते ध्रुवम् ॥ २.७८.२३ ॥
หากพระราฆวะทรงทราบว่าหลังค่อมนี้ก็ถูกฆ่าแล้ว พระองค์ผู้มีจิตใจธรรมะย่อมไม่ตรัสกับท่านหรือกับข้าเป็นแน่
2.78.24
भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः लक्ष्मण अनुजः ।
न्यवर्तत ततः रोषात् ताम् मुमोच च मन्थराम् ॥ २.७८.२४ ॥
ศัตรุฆนะ น้องชายของพระลักษมณ์ ได้ฟังถ้อยคำของภรตแล้วก็หันกลับจากความโกรธ และปล่อยมันถรายิงนั้นไป
2.78.25
सा पाद मूले कैकेय्या मन्थरा निपपात ह ।
निह्श्वसन्ती सुदुह्ख आर्ता कृपणम् विललाप च ॥ २.७८.२५ ॥
มันถรายิงล้มลงที่ฝ่าพระบาทของกไกเกยี ถอนใจยาวด้วยความทุกข์ระทม แล้วคร่ำครวญอย่างน่าสงสาร
2.78.26
शत्रुघ्न विक्षेप विमूढ सम्ज्ञाम् ।
समीक्ष्य कुब्जाम् भरतस्य माता ।
शनैः समाश्वासयद् आर्त रूपाम् ।
क्रौन्चीम् विलग्नाम् इव वीक्षमाणाम् ॥ २.७८.२६ ॥
เมื่อมารดาของภรตเห็นมันถรายิงหลังค่อมผู้สติมึนงงเพราะถูกศัตรุฆนะผลักอย่างรุนแรง มีรูปร่างทุกข์ระทม จึงปลอบโยนนางอย่างช้า ๆ นางมองดูเหมือนนกกรงจอกตัวเมียที่ติดอยู่ในบ่วง