വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.78
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.78.1
अत्र यात्राम् समीहन्तम् शत्रुघ्नः लक्ष्मण अनुजः ।
भरतम् शोक सम्तप्तम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.७८.१ ॥
ഇവിടെ യാത്ര ആഗ്രഹിച്ച, ശോകത്താൽ തപിച്ച ഭരതനോട് ലക്ഷ്മണന്റെ അനുജനായ ശത്രുഘ്നൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.78.2
गतिर् यः सर्व भूतानाम् दुह्खे किम् पुनर् आत्मनः ।
स रामः सत्त्व सम्पन्नः स्त्रिया प्रव्राजितः वनम् ॥ २.७८.२ ॥
സർവ്വജീവികൾക്കും ദുഃഖത്തിൽ ആശ്രയമായവൻ, സ്വന്തം ദുഃഖത്തിൽ പിന്നെയും ആശ്രയമായവൻ, സത്ത്വഗുണസമ്പന്നനായ ആ രാമൻ ഒരു സ്ത്രീയാൽ കാട്ടിലേക്ക് അയയ്ക്കപ്പെട്ടു.
2.78.3
बलवान् वीर्य सम्पन्नो लक्ष्मणो नाम यो अपि असौ ।
किम् न मोचयते रामम् कृत्वा अपि पितृ निग्रहम् ॥ २.७८.३ ॥
ബലവാനും വീര്യസമ്പന്നനുമായ ലക്ഷ്മണൻ എന്ന പേരുള്ളവൻ, പിതാവിനെ തടഞ്ഞ ശേഷവും രാമനെ എന്തുകൊണ്ട് മോചിപ്പിച്ചില്ല?
2.78.4
पूर्वम् एव तु निग्राह्यः समवेक्ष्य नय अनयौ ।
उत्पथम् यः समारूढो नार्या राजा वशम् गतः ॥ २.७८.४ ॥
നീതിയും അനീതിയും നന്നായി വിചിന്തനം ചെയ്ത്, തെറ്റായ വഴിയിൽ കയറി സ്ത്രീയുടെ വശമായ രാജാവിനെ മുമ്പേ തടയേണ്ടതായിരുന്നു.
2.78.5
प्राग् द्वारे अभूत् तदा कुब्जा सर्व आभरण भूषिता ॥ २.७८.५ ॥
അപ്പോൾ വാതിൽക്കൽ കൂനിയായ ഒരുത്തി മുമ്പേ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവൾ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
2.78.6
लिप्ता चन्दन सारेण राज वस्त्राणि बिभ्रती ।
विविधम् विविधैस्तैस्तैर्भूषणैश्च विभूषिता ॥ २.७८.६ ॥
ശ്രേഷ്ഠമായ ചന്ദനസാരം പൂശി, രാജവസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, പലതരം ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവളായി.
2.78.7
मेखला दामभिः चित्रै रज्जु बद्धा इव वानरी ।
बभासे बहुभिर्बद्धा रज्जुबद्देव वानरी ॥ २.७८.७ ॥
വർണ്ണാഭമായ ചരടുകളാൽ ചേർത്തുകെട്ടിയ മേഖലയാൽ കയറിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട പെൺകുരങ്ങിനെപ്പോലെ അവൾ തോന്നി; പല ബന്ധനങ്ങളാൽ കയറിൽ കെട്ടപ്പെട്ട പെൺകുരങ്ങിനെപ്പോലെ അവൾ പ്രകാശിച്ചു.
2.78.8
ताम् समीक्ष्य तदा द्वाह्स्थो भृशम् पापस्य कारिणीम् ।
गृहीत्वा अकरुणम् कुब्जाम् शत्रुघ्नाय न्यवेदयत् ॥ २.७८.८ ॥
അപ്പോൾ കാവൽക്കാരൻ അവളെ കണ്ട് മഹാപാപം ചെയ്ത ആ കൂനിയെ ദയയില്ലാതെ പിടികൂടി ശത്രുഘ്നനെ അറിയിച്ചു.
2.78.9
यस्याः कृते वने रामः न्यस्त देहः च वः पिता ।
सा इयम् पापा नृशम्सा च तस्याः कुरु यथा मति ॥ २.७८.९ ॥
ആരുടെ കാരണത്താൽ കാട്ടിൽ രാമനും നിങ്ങളുടെ പിതാവും ദേഹം ത്യജിച്ചുവോ, ആ പാപിനിയും ക്രൂരയുമായവൾ ഇവളാണ്; അവളോട് നിങ്ങളുടെ മനസ്സിന് തോന്നുന്നതുപോലെ ചെയ്യുക.
2.78.10
शत्रुघ्नः च तत् आज्ञाय वचनम् भृश दुह्खितः ।
अन्तः पुर चरान् सर्वान् इति उवाच धृत व्रतः ॥ २.७८.१० ॥
ശത്രുഘ്നൻ ആ വാക്ക് കേട്ട് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി; വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന അദ്ദേഹം അന്തഃപുരത്തിലെ സേവകരെല്ലാവരോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
2.78.11
तीव्रम् उत्पादितम् दुह्खम् भ्रातृऋणाम् मे तथा पितुः ।
यया सा इयम् नृशम्सस्य कर्मणः फलम् अश्नुताम् ॥ २.७८.११ ॥
എന്റെ സഹോദരന്മാർക്കും പിതാവിനും കടുത്ത ദുഃഖമുണ്ടാക്കിയ ഇവൾ, തന്റെ ക്രൂരകർമ്മത്തിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കട്ടെ.
2.78.12
एवम् उक्ता च तेन आशु सखी जन समावृता ।
गृहीता बलवत् कुब्जा सा तत् गृहम् अनादयत् ॥ २.७८.१२ ॥
അദ്ദേഹം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ തന്നെ സഖിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ആ കൂനിയെ ബലമായി പിടികൂടി; അവൾ ആ വീടിനെ നിനാദമുഖരിതമാക്കി.
2.78.13
ततः सुभृश सम्तप्तः तस्याः सर्वः सखी जनः ।
क्रुद्धम् आज्ञाय शत्रुघ्नम् व्यपलायत सर्वशः ॥ २.७८.१३ ॥
അപ്പോൾ അവളുടെ സഖിമാരെല്ലാം അത്യന്തം ദുഃഖിതരായി; ശത്രുഘ്നൻ കോപിച്ചിരിക്കുന്നതറിഞ്ഞ് അവരെല്ലാം നാലുപാടും ഓടിപ്പോയി.
2.78.14
अमन्त्रयत कृत्स्नः च तस्याः सर्व सखी जनः ।
यथा अयम् समुपक्रान्तः निह्शेषम् नः करिष्यति ॥ २.७८.१४ ॥
അവളുടെ സഖിമാരെല്ലാവരും ഒന്നിച്ചുകൂടി ആലോചിച്ചു: ഇവൻ നമ്മെയെല്ലാം പൂർണ്ണമായി നശിപ്പിക്കും എന്ന്.
2.78.15
सानुक्रोशाम् वदान्याम् च धर्मज्ञाम् च यशस्विनीम् ।
कौसल्याम् शरणम् यामः सा हि नो अस्तु ध्रुवा गतिः ॥ २.७८.१५ ॥
ദയയും ഔദാര്യവും ധർമ്മജ്ഞാനവുമുള്ള യശസ്വിനിയായ കൗസല്യയെ ശരണം പ്രാപിക്കാം; അവൾ തന്നെ നമുക്ക് ഉറപ്പായ ആശ്രയമാകട്ടെ.
2.78.16
स च रोषेण ताम्र अक्षः शत्रुघ्नः शत्रु तापनः ।
विचकर्ष तदा कुब्जाम् क्रोशन्तीम् पृथिवी तले ॥ २.७८.१६ ॥
അപ്പോൾ കോപത്താൽ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ ശത്രുക്കളെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന ശത്രുഘ്നൻ നിലവിളിക്കുന്ന കൂനിയെ നിലത്തുകൂടി വലിച്ചിഴച്ചു.
2.78.17
तस्या हि आकृष्यमाणाया मन्थरायाः ततः ततः ।
चित्रम् बहु विधम् भाण्डम् पृथिव्याम् तत् व्यशीर्यत ॥ २.७८.१७ ॥
മന്ഥരയെ വലിച്ചിഴയ്ക്കുമ്പോൾ അവളുടെ പക്കലുണ്ടായിരുന്ന പലതരം പാത്രങ്ങൾ നിലത്തുവീണ് ചിതറിപ്പോയി.
2.78.18
तेन भाण्डेन सम्कीर्णम् श्रीमद् राज निवेशनम् ।
अशोभत तदा भूयः शारदम् गगनम् यथा ॥ २.७८.१८ ॥
ആ പാത്രങ്ങളാൽ ചിതറിക്കിടന്ന ആ ശ്രീമത്തായ രാജമന്ദിരം ശരത്കാലത്തിലെ ആകാശംപോലെ വീണ്ടും പ്രകാശിച്ചു.
2.78.19
स बली बलवत् क्रोधात् गृहीत्वा पुरुष ऋषभः ।
कैकेयीम् अभिनिर्भर्त्स्य बभाषे परुषम् वचः ॥ २.७८.१९ ॥
ബലവാനായ ആ പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ കോപത്താൽ കൈകേയിയെ ബലമായി പിടിച്ച്, അവളെ ശകാരിച്ചുകൊണ്ട് കഠിനമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
2.78.20
तैः वाक्यैः परुषैः दुह्खैः कैकेयी भृश दुह्हिता ।
शत्रुघ्न भय सम्त्रस्ता पुत्रम् शरणम् आगता ॥ २.७८.२० ॥
ആ കഠിനവും ദുഃഖകരവുമായ വാക്കുകളാൽ അത്യന്തം ദുഃഖിതയായ കൈകേയി, ശത്രുഘ്നന്റെ ഭയത്താൽ വിറച്ച്, മകന്റെ ശരണം തേടിയെത്തി.
2.78.21
ताम् प्रेक्ष्य भरतः क्रुद्धम् शत्रुघ्नम् इदम् अब्रवीत् ।
अवध्याः सर्व भूतानाम् प्रमदाः क्षम्यताम् इति ॥ २.७८.२१ ॥
അവളെ കണ്ട ഭരതൻ, കോപിച്ചുനിന്ന ശത്രുഘ്നനോട് ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു: 'സ്ത്രീകൾ സർവ ജീവികൾക്കും വധ്യരല്ല; അതിനാൽ അവളോട് ക്ഷമിക്കണം.'
2.78.22
हन्याम् अहम् इमाम् पापाम् कैकेयीम् दुष्ट चारिणीम् ।
यदि माम् धार्मिको रामः न असूयेन् मातृ घातकम् ॥ २.७८.२२ ॥
ധാർമികനായ രാമൻ 'മാതൃഘാതകൻ' എന്ന് എന്നെ വെറുക്കുന്നില്ലായിരുന്നെങ്കിൽ, ഈ പാപിനിയും ദുഷ്ടസ്വഭാവിനിയുമായ കൈകേയിയെ ഞാൻ കൊന്നുകളയുമായിരുന്നു.
2.78.23
इमाम् अपि हताम् कुब्जाम् यदि जानाति राघवः ।
त्वाम् च माम् चैव धर्म आत्मा न अभिभाषिष्यते ध्रुवम् ॥ २.७८.२३ ॥
ഈ കൂനിയെയും കൊന്നുവെന്ന് രാഘവൻ അറിഞ്ഞാൽ, ആ ധർമാത്മാവ് നിന്നോടും എന്നോടും തീർച്ചയായും സംസാരിക്കില്ല.
2.78.24
भरतस्य वचः श्रुत्वा शत्रुघ्नः लक्ष्मण अनुजः ।
न्यवर्तत ततः रोषात् ताम् मुमोच च मन्थराम् ॥ २.७८.२४ ॥
ഭരതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ലക്ഷ്മണന്റെ അനുജനായ ശത്രുഘ്നൻ കോപത്തിൽനിന്ന് പിന്മാറി, മന്ഥരയെ വിട്ടയച്ചു.
2.78.25
सा पाद मूले कैकेय्या मन्थरा निपपात ह ।
निह्श्वसन्ती सुदुह्ख आर्ता कृपणम् विललाप च ॥ २.७८.२५ ॥
ആ മന്ഥര കൈകേയിയുടെ പാദങ്ങളിൽ വീണു; അതിദുഃഖത്താൽ പീഡിതയായി, നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട് ദീനമായി വിലപിച്ചു.
2.78.26
शत्रुघ्न विक्षेप विमूढ सम्ज्ञाम् ।
समीक्ष्य कुब्जाम् भरतस्य माता ।
शनैः समाश्वासयद् आर्त रूपाम् ।
क्रौन्चीम् विलग्नाम् इव वीक्षमाणाम् ॥ २.७८.२६ ॥
ശത്രുഘ്നന്റെ തള്ളലിൽ ബോധം മങ്ങിപ്പോയ കുബ്ജയായ മന്ഥരയെ കണ്ട് ഭരതന്റെ മാതാവായ കൈകേയി മെല്ലെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; ദുഃഖിതരൂപിണിയായി, കുരുക്കിൽ കുടുങ്ങിയ ക്രൗഞ്ചിപ്പക്ഷിയെപ്പോലെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്നവളെ.