ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.85
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.85.1
एवम् उक्तः तु भरतः निषाद
अधिपतिम् गुहम् ।
प्रत्युवाच महा प्राज्ञो वाक्यम् हेतु अर्थ सम्हितम् ॥ २.८५.१ ॥
ನಿಷಾದಾಧಿಪತಿ ಗುಹನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು, ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಭರತನು ಕಾರಣಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
2.85.2
ऊर्जितः खलु ते कामः कृतः
मम गुरोह् सखे ।
यो मे त्वम् ईदृशीम् सेनाम् एको अभ्यर्चितुम् इच्चसि ॥ २.८५.२ ॥
ಗೆಳೆಯಾ, ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಹತ್ತರವಾದುದು; ನನ್ನ ಗುರುವಿಗಾಗಿ ಇಂಥ ಸೇನೆಯನ್ನು ನೀನೊಬ್ಬನೇ ಸತ್ಕರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ.
2.85.3
वचनम् उत्तमम् ।
अब्रवीद् भरतः श्रीमान् निषाद अधिपतिम् पुनः ॥ २.८५.३ ॥
ಶ್ರೀಮಂತ ಭರತನು ನಿಷಾದಾಧಿಪತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.85.4
कतरेण गमिष्यामि भरद्वाज
आश्रमम् गुह ।
गहनो अयम् भृशम् देशो गन्गा अनूपो दुरत्ययः ॥ २.८५.४ ॥
ಗುಹ, ಭಾರದ್ವಾಜರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಯಾವ ದಾರಿಯಿಂದ ಹೋಗಲಿ? ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬಹಳ ದಟ್ಟವಾಗಿದೆ; ಗಂಗೆಯ ಜವುಗು ತೀರವನ್ನು ದಾಟುವುದು ಕಷ್ಟ.
2.85.5
तस्य तत् वचनम् श्रुत्वा राज
पुत्रस्य धीमतः ।
अब्रवीत् प्रान्जलिर् वाक्यम् गुहो गहन गोचरः ॥ २.८५.५ ॥
ರಾಜಕುಮಾರ ಧೀಮಂತ ಭರತನ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ದಟ್ಟ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಗುಹನು ಕೈಮುಗಿದು ಹೇಳಿದನು.
2.85.6
दाशाः तु अनुगमिष्यन्ति
धन्विनः सुसमाहिताः ।
अहम् च अनुगमिष्यामि राज पुत्र महा यशः ॥ २.८५.६ ॥
ದಾಶರು ಬಿಲ್ಲುಗಾರರಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರಚಿತ್ತರಾಗಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು; ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ರಾಜಕುಮಾರನೇ, ನಾನೂ ನಿನ್ನ ಜೊತೆ ಬರುವೆನು.
2.85.7
कच्चिन् न दुष्टः व्रजसि रामस्य
अक्लिष्ट कर्मणः ।
इयम् ते महती सेना शन्काम् जनयति इव मे ॥ २.८५.७ ॥
ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಿ ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ನೀನು ದುಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೀಯಾ? ನಿನ್ನ ಈ ಮಹಾ ಸೇನೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಶಂಕೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.
2.85.8
तम् एवम् अभिभाषन्तम्
आकाशैव निर्मलः ।
भरतः श्लक्ष्णया वाचा गुहम् वचनम् अब्रवीत् ॥ २.८५.८ ॥
ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗುಹನಿಗೆ, ಆಕಾಶದಂತೆ ನಿರ್ಮಲನಾದ ಭರತನು ಮೃದುವಾದ ವಾಣಿಯಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.85.9
मा भूत् स कालो यत् कष्टम् न
माम् शन्कितुम् अर्हसि ।
राघवः स हि मे भ्राता ज्येष्ठः पितृ समः मम ॥ २.८५.९ ॥
ಆ ರೀತಿಯ ಕಾಲ ಬಾರದಿರಲಿ; ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಶಂಕಿಸಬಾರದು. ರಾಘವನು ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ, ನನಗೆ ತಂದೆಯಂತಿದ್ದಾನೆ.
2.85.10
तम् निवर्तयितुम् यामि काकुत्स्थम्
वन वासिनम् ।
बुद्धिर् अन्या न ते कार्या गुह सत्यम् ब्रवीमि ते ॥ २.८५.१० ॥
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲು ನಾನು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಗುಹನೇ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ವಿಚಾರ ಬೇಡ; ನಿಜವನ್ನೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
2.85.11
स तु सम्हृष्ट वदनः श्रुत्वा
भरत भाषितम् ।
पुनर् एव अब्रवीद् वाक्यम् भरतम् प्रति हर्षितः ॥ २.८५.११ ॥
ಭರತನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಗುಹನ ಮುಖ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅರಳಿತು. ಹರ್ಷಿತನಾಗಿ ಅವನು ಮತ್ತೆ ಭರತನಿಗೆ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
2.85.12
धन्यः त्वम् न त्वया तुल्यम्
पश्यामि जगती तले ।
अयत्नात् आगतम् राज्यम् यः त्वम् त्यक्तुम् इह इच्चसि ॥ २.८५.१२ ॥
ನೀನು ಧನ್ಯನು! ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿನಗೆ ಸಮಾನರಾದವರನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ; ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಬಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೀನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀಯ.
2.85.13
शाश्वती खलु ते कीर्तिर्
लोकान् अनुचरिष्यति ।
यः त्वम् कृच्च्र गतम् रामम् प्रत्यानयितुम् इच्चसि ॥ २.८५.१३ ॥
ಕಷ್ಟದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದ ರಾಮನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ನೀನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವೆ; ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು.
2.85.14
एवम् सम्भाषमाणस्य गुहस्य
भरतम् तदा ।
बभौ नष्ट प्रभः सूर्यो रजनी च अभ्यवर्तत ॥ २.८५.१४ ॥
ಗುಹನು ಭರತನೊಂದಿಗೆ ಹೀಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸೂರ್ಯನು ಕಾಂತಿ ಕುಂದಿ ಹೊಳೆದನು; ರಾತ್ರಿ ಸಮೀಪಿಸಿತು.
2.85.15
सम्निवेश्य स ताम् सेनाम् गुहेन
परितोषितः ।
शत्रुघ्नेन सह श्रीमान् शयनम् पुनर् आगमत् ॥ २.८५.१५ ॥
ಗುಹನು ಸೇನೆಯನ್ನು ತಂಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಭರತನು ಶತ್ರುಘ್ನನೊಡನೆ ಮತ್ತೆ ಶಯ್ಯೆಗೆ ಹೋದನು.
2.85.16
राम चिन्तामयः शोको भरतस्य
महात्मनः ।
उपस्थितः हि अनर्हस्य धर्म प्रेक्षस्य तादृशः ॥ २.८५.१६ ॥
ರಾಮನ ಕುರಿತ ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶೋಕವು ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನಲ್ಲಿ ಎದ್ದಿತು; ಅವನು ಅಂಥ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲದವನು, ಧರ್ಮವನ್ನು ನೋಡುವವನು.
2.85.17
अन्तर् दाहेन दहनः सम्तापयति
राघवम् ।
वन दाह अभिसम्तप्तम् गूढो अग्निर् इव पादपम् ॥ २.८५.१७ ॥
ಒಳಗಿನ ಉರಿ ರಾಘವನನ್ನು ಸುಡುತ್ತದೆ; ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಮರವನ್ನು ಅಡಗಿದ ಬೆಂಕಿ ಬಾಧಿಸಿದಂತೆ.
2.85.18
प्रस्रुतः सर्व गात्रेभ्यः स्वेदः
शोक अग्नि सम्भवः ।
यथा सूर्य अम्शु सम्तप्तः हिमवान् प्रस्रुतः हिमम् ॥ २.८५.१८ ॥
ಶೋಕಾಗ್ನಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಬೆವರು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹರಿಯಿತು; ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕಾದ ಹಿಮವಂತ ಹಿಮವನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಹರಿಸಿದಂತೆ.
2.85.19
ध्यान निर्दर शैलेन
विनिह्श्वसित धातुना ।
दैन्य पादप सम्घेन शोक आयास अधिशृन्गिणा ॥ २.८५.१९ ॥
ಧ್ಯಾನದಿಂದ, ನಿರ್ಭಯ ಪರ್ವತದಂತೆ, ಆಳವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಧಾತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ದೈನ್ಯ ಮತ್ತು ಮರಗಳ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಆಯಾಸದ ಶಿಖರಗಳೊಂದಿಗೆ.
2.85.20
प्रमोह अनन्त सत्त्वेन सम्ताप ओषधि वेणुना ।
आक्रान्तः दुह्ख शैलेन महता कैकयी सुतः ॥ २.८५.२० ॥
ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮೋಹ ಮತ್ತು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಸಂತಾಪದ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾ ದುಃಖ ಪರ್ವತದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೈಕೇಯಿಯ ಮಗ.
2.85.21
विनिश्श्वसन्वै
भृशदुर्मनास्ततः ।
प्रमूढसम्ज्ञः परमापदम् गतः ।
शमम् न लेभे हृदयज्वरार्दितो ।
नरर्षभो यूथहतो यथर्षभः ॥ २.८५.२१ ॥
ಆಳವಾಗಿ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಮನಸ್ಸು ಬಹಳ ಕಲಕಿ, ನಂತರ ಮೋಹಿತ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ, ಮಹಾ ಆಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿದವನು; ಹೃದಯ ಜ್ವರದಿಂದ ಪೀಡಿತನಾಗಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಹಿಂಡಿನಿಂದ ಬಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹೋರಿಯಂತೆ. ಅವನು ನರಶ್ರೇಷ್ಠ.
2.85.22
गुहेन सार्धम् भरतः
समागतः ।
महा अनुभावः सजनः समाहितः ।
सुदुर्मनाः तम् भरतम् तदा पुनर् ।
गुहः समाश्वासयद् अग्रजम् प्रति ॥ २.८५.२२ ॥
ಗುಹನೊಂದಿಗೆ ಭರತನು ಸೇರಿದನು; ಮಹಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ, ತನ್ನ ಜನರೊಂದಿಗಿದ್ದ, ಸಮಾಹಿತನಾದರೂ ಬಹಳ ವ್ಯಥೆಗೊಂಡ ಆ ಭರತನನ್ನು ಆಗ ಗುಹನು ಮತ್ತೆ ಅಣ್ಣನ ಕುರಿತು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದನು.