Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.14.1
अथ पंचवटीम् गच्चन्न् अन्तरा रघुनन्दनः ।
आससाद महाकायम् गृध्रम् भीम पराक्रमम् ॥ ३.१४.१ ॥
Entonces, yendo hacia Pañcavaṭī, Rāma, deleite de los Raghus, encontró en el camino un buitre de enorme cuerpo y terrible poder.
3.14.2
तम् दृष्ट्वा तौ महाभागौ वनस्थम् राम लक्ष्मणौ ।
मेनाते राक्षसम् पक्षिम् ब्रुवाणौ को भवान् इति ॥ ३.१४.२ ॥
Al ver a aquella ave que habitaba en el bosque, los dos bienaventurados, Rāma y Lakṣmaṇa, la tomaron por un pájaro rākṣasa y preguntaron: "¿Quién eres?"
3.14.3
स तौ मधुरया वाचा सौम्यया प्रीणयन्न् इव ।
उवाच वत्स माम् विद्धि वयस्यम् पितुर् आत्मनः ॥ ३.१४.३ ॥
Como para deleitarlos con palabras dulces y suaves, les dijo: "Hijo mío, sabed que soy amigo de vuestro padre."
3.14.4
स तम् पितृ सखम् मत्वा पूजयामास राघवः ।
स तस्य कुलम् अव्यग्रम् अथ पप्रच्छ नाम च ॥ ३.१४.४ ॥
Considerándolo amigo de su padre, Rāghava lo honró; luego, con calma, preguntó por su linaje y su nombre.
3.14.5
रामस्य वचनम् श्रुत्वा कुलम् आत्मानम् एव च ।
आचचक्षे द्विजः तस्मै सर्वभूत समुद्भवम् ॥ ३.१४.५ ॥
Al oír las palabras de Rāma, el nacido dos veces le reveló su linaje y su propia identidad, ligados al origen de todos los seres.
3.14.6
पूर्वकाले महाबाहो ये प्रजापतयो अभवन् ।
तान् मे निगदतः सर्वान् आदितः शृणु राघव ॥ ३.१४.६ ॥
Oh Rāghava de brazos poderosos, los señores de las criaturas que existieron en tiempos antiguos: os los contaré a todos desde el principio; escuchad.
3.14.7
कर्दमः प्रथमः तेषाम् विकृतः तद् अनन्तरम् ।
शेषः च संश्रयः चैव बहु पुत्रः च वीर्यवान् ॥ ३.१४.७ ॥
Entre ellos, el primero fue Kardama; después Vikṛta, luego Śeṣa y Saṃśraya, Bahuputra, poderoso en valor.
3.14.8
स्थाणुर् मरीचिर् अत्रिः च क्रतुः चैव महाबलः ।
पुलस्त्यः च अंगिराः चैव प्रचेताः पुलहः तथा ॥ ३.१४.८ ॥
Sthāṇu, Marīci, Atri y el poderoso Kratu, y también Pulastya, Aṅgiras, Pracetas y Pulaha.
3.14.9
दक्षो विवस्वान् अपरो अरिष्टनेमिः च राघव ।
कश्यपः च महातेजाः तेषाम् आसीत् च पश्चिमः ॥ ३.१४.९ ॥
Dakṣa, Vivasvān, otro Ariṣṭanemi, oh Rāghava, y el de gran esplendor Kaśyapa; entre ellos, Kaśyapa fue el último.
3.14.10
प्रजापतेः तु दक्षस्य बभूवुर् इति विश्रुतम् ।
षष्टिर् दुहितरो राम यशस्विन्यो महायशः ॥ ३.१४.१० ॥
Es bien sabido que al Prajāpati Dakṣa le nacieron sesenta hijas, oh Rāma, gloriosas y de gran renombre.
3.14.11
कश्यपः प्रतिजग्राह तासाम् अष्टौ सुमध्यमाः ।
अदितिम् च दितिम् चैव दनूम् अपि च कालकाम् ॥ ३.१४.११ ॥
Kaśyapa tomó para sí ocho de ellas, doncellas de cintura esbelta: Aditi y Diti, también Danu y Kālakā.
3.14.12
ताम्राम् क्रोध वशाम् चैव मनुम् च अप्य् अनलाम् अपि ।
ताः तु कन्याः ततः प्रीतः कश्यपः पुनर् अब्रवीत् ॥ ३.१४.१२ ॥
Tāmrā, Krodhavaśā, Manu y también Analā—habiendo tomado a estas doncellas, Kaśyapa, complacido, habló de nuevo.
3.14.13
पुत्रामः त्रैलोक्य भर्तॄन् वै जनयिष्यथ मत् समान् ।
अदितिः तन् मना राम दितिः च दनुर् एव च ॥ ३.१४.१३ ॥
Oh Rāma, "Daréis a luz hijos, señores de los tres mundos, iguales a mí" — Aditi fijó en ello su mente, y también Diti y Danu.
3.14.14
कालका च महाबाहो शेषाः तु अमनसो अभवन् ।
अदित्याम् जज्ञिरे देवाः त्रयः त्रिंशत् अरिंदम ॥ ३.१४.१४ ॥
Oh de brazos poderosos, Kālakā y las demás quedaron distraídas; en Aditi nacieron los treinta y tres dioses, oh vencedor de enemigos.
3.14.15
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च परंतप ।
दितिः तु अजनयत् पुत्रान् दैत्याम् तात यशस्विनः ॥ ३.१४.१५ ॥
Los Ādityas, los Vasus, los Rudras y los dos Aśvins — oh abrasador de enemigos. Pero Diti dio a luz a los famosos hijos llamados Daityas, querido.
3.14.16
तेषाम् इयम् वसुमती पुरा आसीत् स वन अर्णवा ।
दनुः तु अजनयत् पुत्रम् अश्वग्रीवम् अरिंदम ॥ ३.१४.१६ ॥
Antiguamente esta tierra, con sus bosques y océanos, era de ellos; pero Danu dio a luz a un hijo, Aśvagrīva, domador de enemigos.
3.14.17
नरकम् कालकम् चैव कालका अपि व्यजायत ।
क्रौन्चीम् भासीम् तथा श्येनीम् धृतराष्ट्रीम् तथा शुकीम् ॥ ३.१४.१७ ॥
Kālakā también dio a luz a Naraka y Kālaka; y dio a luz a Krauñcī, Bhāsī, Śyenī, Dhṛtarāṣṭrī y Śukī.
3.14.18
ताम्रा तु सुषुवे कन्याः पंच एता लोकविश्रुताः ।
उलूकान् जनयत् क्रौन्ची भासी भासान् व्यजायत ॥ ३.१४.१८ ॥
Tāmrā dio a luz cinco hijas, renombradas en los mundos. Krauñcī dio a luz búhos; de Bhāsī nacieron los bhāsas (halcones).
3.14.19
श्येनी श्येनाम् च गृध्राम च व्यजायत सुतेजसः ।
धृतराष्ट्री तु हंसाम् च कलहंसाम् च सर्वशः ॥ ३.१४.१९ ॥
Śyenī dio a luz halcones y buitres, descendencia radiante; y Dhṛtarāṣṭrī dio a luz gansos y flamencos de todas clases.
3.14.20
चक्रवाकाम् च भद्रम् ते विजज्ञे सा अपि भामिनी ।
शुकी नताम् विजज्ञे तु नताया विनता सुता ॥ ३.१४.२० ॥
Y que la fortuna te acompañe; aquella hermosa mujer también dio a luz gansos ruiseñores. Śukī dio a luz a Natā, y la hija de Natā fue Vinatā.
3.14.21
दश क्रोधवशा राम विजज्ञे अपि आत्मसंभवाः ।
मृगीम् च मृगमंदाम् च हरीम् भद्रमदाम् अपि ॥ ३.१४.२१ ॥
Oh Rāma, Krodhavaśā dio a luz diez descendientes nacidos de sí misma: Mṛgī, Mṛgamandā, Harī y también Bhadramadā.
3.14.22
मातंगीम् अथ शार्दूलीम् श्वेताम् च सुरभीम् तथा ।
सर्व लक्षण संपन्नाम् सुरसाम् कद्रुकाम् अपि ॥ ३.१४.२२ ॥
Luego Mātaṅgī, Śārdūlī, Śvetā y asimismo Surabhī; y Surasā y Kadrukā, ambas dotadas de todas las marcas auspiciosas.
3.14.23
अपत्यम् तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाः च मृगमंदायाः सृमराः चमराः तथा ॥ ३.१४.२३ ॥
Oh mejor de los hombres, toda la descendencia de Mṛgī eran ciervos; y la de Mṛgamandā fueron osos, sṛmaras y yaks.
3.14.24
ततः तु इरावतीम् नाम जज्ञे भद्रमदा सुताम् ।
तस्याः तु ऐरावतः पुत्रो लोकनाथो महागजः ॥ ३.१४.२४ ॥
Luego nació de Bhadramadā una hija llamada Irāvatī; y su hijo fue Airāvata, señor de los mundos, gran elefante.
3.14.25
हर्याः च हरयो अपत्यम् वानराः च तपस्विनः ।
गोलांगूलाः च शार्दूली व्याघ्राम् च अजनयत् सुतान् ॥ ३.१४.२५ ॥
De Haryā nacieron los Hari (monos); nacieron también los vānara y los ascetas, y los golāṅgūla; Śārdūlī dio a luz a los tigres.
3.14.26
मातंग्याः तु अथ मातन्गा अपत्यम् मनुज ऋषभ ।
दिशागजम् तु श्वेत काकुत्स्थ श्वेता व्यजनयत् सुतम् ॥ ३.१४.२६ ॥
De Mātaṅgī nacieron los mātaṅga (elefantes). Mejor de los hombres, descendiente de Kakutstha, Śvetā dio a luz a un hijo, Śveta, el elefante de las direcciones.
3.14.27
ततो दुहितरौ राम सुरभिर् द्वे वि अजायत ।
रोहिणीम् नाम भद्रम् ते गन्धर्वीम् च यशस्विनीम् ॥ ३.१४.२७ ॥
Luego, oh Rāma, Surabhi dio a luz dos hijas: Rohiṇī, bendita para ti, y la gloriosa Gandharvī.
3.14.28
रोहिणि अजनयद् गावो गन्धर्वी वाजिनः सुतान् ।
सुरसा अजनयन् नागान् राम कद्रूः च पन्नगान् ॥ ३.१४.२८ ॥
Rohiṇī dio a luz las vacas; Gandharvī, los hijos de los caballos. Oh Rāma, Surasā dio a luz a los nāga, y Kadrū a las serpientes.
3.14.29
मनुर् मनुष्यान् जनयत् कश्यपस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् शूद्राम् च मनुजर्षभ ॥ ३.१४.२९ ॥
Manu, hijo del magnánimo Kaśyapa, engendró a los seres humanos: brahmanes, kṣatriyas, vaiśyas y śūdras. ¡Mejor de los hombres!
3.14.30
मुखतो ब्राह्मणा जाता उरसः क्षत्रियाः तथा ।
ऊरुभ्याम् जज्ञिरे वैश्याः पद्भ्याम् शूद्रा इति श्रुतिः ॥ ३.१४.३० ॥
Los brahmanes nacieron de la boca, los kṣatriyas del pecho; igualmente, los vaiśyas nacieron de los muslos, y los śūdras de los pies — así dice la tradición.
3.14.31
सर्वान् पुण्य फलान् वृक्षान् अनला अपि व्यजायत ।
विनता च शुकी पौत्री कद्रूः च सुरसा स्वसा ॥ ३.१४.३१ ॥
Todos los árboles que dan frutos meritorios también nacieron de Analā. Vinatā y Śukī (la nieta), y Kadrū y su hermana Surasā.
3.14.32
कद्रूर् नाग सहस्रम् तु विजज्ञे धरणीधरन् ।
द्वौ पुत्रौ विनतायाः तु गरुडो अरुण एव च ॥ ३.१४.३२ ॥
Kadrū dio a luz a mil serpientes que sostienen la tierra. Pero Vinatā tuvo dos hijos: Garuḍa y Aruṇa.
3.14.33
तस्मात् जातो अहम् अरुणात् संपातिः च मम अग्रजः ।
जटायुर् इति माम् विद्धि श्येनी पुत्रम् अरिंदम ॥ ३.१४.३३ ॥
De aquel Aruṇa nací yo, y mi hermano mayor es Sampāti. Sábeme, oh domador de enemigos, como Jaṭāyu, hijo de Śyenī.
3.14.34
सो अहम् वास सहायः ते भविष्यामि यदि इच्छसि ।
इदम् दुर्गम् हि कान्तारम् मृग राक्षस सेवितम् सीताम् च तात रक्षिष्ये त्वयि याते सलक्ष्मणे ॥ ३.१४.३४ ॥
Si lo deseas, seré tu compañero en la morada. Este bosque es difícil de atravesar, frecuentado por bestias y demonios. Querido, cuando vayas con Lakṣmaṇa, yo protegeré a Sītā.
3.14.35
जटायुषम् तु प्रतिपूज्य राघवो मुदा परिष्वज्य च सन्नतो अभवत् ।
पितुर् हि शुश्राव सखित्वम् आत्मवान् जटायुषा संकथितम् पुनः पुनः ॥ ३.१४.३५ ॥
Rāghava honró a Jaṭāyu, lo abrazó con alegría e inclinó la cabeza. El de dominio de sí escuchó una y otra vez cómo Jaṭāyu había sido amigo de su padre.
3.14.36
स तत्र सीताम् परिदाय मैथिलीम् सह एव तेन अतिबलेन पक्षिणा ।
जगाम ताम् पंचवटीम् सलक्ष्मणो रिपून् दिधक्षन् शलभान् इव अनलः ॥ ३.१४.३६ ॥
Allí Rāma, habiendo confiado a Maithilī Sītā a aquel ave muy poderosa, partió hacia Pañcavaṭī junto a Lakṣmaṇa, que deseaba quemar a sus enemigos como el fuego que quiere consumir polillas.