ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.14.1
अथ पंचवटीम् गच्चन्न् अन्तरा रघुनन्दनः ।
आससाद महाकायम् गृध्रम् भीम पराक्रमम् ॥ ३.१४.१ ॥
ನಂತರ ಪಂಚವಟಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ರಘುನಂದನನು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ, ಭಯಂಕರ ಪರಾಕ್ರಮದ ಒಂದು ರಣಹದ್ದನ್ನು ಕಂಡನು.
3.14.2
तम् दृष्ट्वा तौ महाभागौ वनस्थम् राम लक्ष्मणौ ।
मेनाते राक्षसम् पक्षिम् ब्रुवाणौ को भवान् इति ॥ ३.१४.२ ॥
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಆ ರಣಹದ್ದನ್ನು ಕಂಡು, ಆ ಮಹಾಭಾಗ್ಯರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಅದನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ಪಕ್ಷಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, "ನೀವು ಯಾರು?" ಎಂದು ಕೇಳಿದರು.
3.14.3
स तौ मधुरया वाचा सौम्यया प्रीणयन्न् इव ।
उवाच वत्स माम् विद्धि वयस्यम् पितुर् आत्मनः ॥ ३.१४.३ ॥
ಅವನು ಆ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಮಧುರ ಮತ್ತು ಸೌಮ್ಯ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವಂತೆ, "ವತ್ಸ, ನನ್ನನ್ನು ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಿತ್ರನೆಂದು ತಿಳಿ" ಎಂದನು.
3.14.4
स तम् पितृ सखम् मत्वा पूजयामास राघवः ।
स तस्य कुलम् अव्यग्रम् अथ पप्रच्छ नाम च ॥ ३.१४.४ ॥
ಅವನನ್ನು ತಂದೆಯ ಮಿತ್ರನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ರಾಘವನು ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದನು; ನಂತರ ಶಾಂತವಾಗಿ ಅವನ ವಂಶ ಮತ್ತು ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
3.14.5
रामस्य वचनम् श्रुत्वा कुलम् आत्मानम् एव च ।
आचचक्षे द्विजः तस्मै सर्वभूत समुद्भवम् ॥ ३.१४.५ ॥
ರಾಮನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಆ ದ್ವಿಜನು ತನ್ನ ವಂಶ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಹೇಳಿದನು; ಅದು ಸರ್ವಭೂತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು.
3.14.6
पूर्वकाले महाबाहो ये प्रजापतयो अभवन् ।
तान् मे निगदतः सर्वान् आदितः शृणु राघव ॥ ३.१४.६ ॥
ಮಹಾಬಾಹು ರಾಘವನೇ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಜಾಪತಿಗಳನ್ನು ಆದಿಯಿಂದ ನಿನಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು.
3.14.7
कर्दमः प्रथमः तेषाम् विकृतः तद् अनन्तरम् ।
शेषः च संश्रयः चैव बहु पुत्रः च वीर्यवान् ॥ ३.१४.७ ॥
ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನವನು ಕರ್ದಮ; ಅನಂತರ ವಿಕೃತ, ಶೇಷ, ಸಂಶ್ರಯ, ಬಹುಪುತ್ರನು ಮತ್ತು ವೀರ್ಯವಂತನು.
3.14.8
स्थाणुर् मरीचिर् अत्रिः च क्रतुः चैव महाबलः ।
पुलस्त्यः च अंगिराः चैव प्रचेताः पुलहः तथा ॥ ३.१४.८ ॥
ಸ್ಥಾಣು, ಮರೀಚಿ, ಅತ್ರಿ, ಮಹಾಬಲನಾದ ಕ್ರತು, ಪುಲಸ್ತ್ಯ, ಅಂಗಿರಸ, ಪ್ರಚೇತಸ, ಪುಲಹ ಕೂಡ.
3.14.9
दक्षो विवस्वान् अपरो अरिष्टनेमिः च राघव ।
कश्यपः च महातेजाः तेषाम् आसीत् च पश्चिमः ॥ ३.१४.९ ॥
ದಕ್ಷ, ವಿವಸ್ವಾನ್, ಇನ್ನೊಬ್ಬನಾದ ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ, ರಾಘವ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ ಕಶ್ಯಪ; ಅವರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವನು ಕಶ್ಯಪ.
3.14.10
प्रजापतेः तु दक्षस्य बभूवुर् इति विश्रुतम् ।
षष्टिर् दुहितरो राम यशस्विन्यो महायशः ॥ ३.१४.१० ॥
ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನಿಗೆ ಅರವತ್ತು ಮಂದಿ ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದರೆಂಬುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ; ರಾಮ, ಅವರು ಯಶಸ್ವಿನಿಯರೂ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿನಿಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
3.14.11
कश्यपः प्रतिजग्राह तासाम् अष्टौ सुमध्यमाः ।
अदितिम् च दितिम् चैव दनूम् अपि च कालकाम् ॥ ३.१४.११ ॥
ಕಶ್ಯಪನು ಅವರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಸುಂದರ ಸೊಂಟದ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು—ಅದಿತಿ, ದಿತಿ, ದನು, ಕಾಲಕಾ ಕೂಡ.
3.14.12
ताम्राम् क्रोध वशाम् चैव मनुम् च अप्य् अनलाम् अपि ।
ताः तु कन्याः ततः प्रीतः कश्यपः पुनर् अब्रवीत् ॥ ३.१४.१२ ॥
ತಾಮ್ರಾ, ಕ್ರೋಧವಶಾ, ಮನು, ಅನಲಾ ಕೂಡ—ಆ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಪಡೆದು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಕಶ್ಯಪನು ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದನು.
3.14.13
पुत्रामः त्रैलोक्य भर्तॄन् वै जनयिष्यथ मत् समान् ।
अदितिः तन् मना राम दितिः च दनुर् एव च ॥ ३.१४.१३ ॥
ಓ ರಾಮ, "ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಭುಗಳಾದ, ನನ್ನಂತಿರುವ ಪುತ್ರರನ್ನು ನೀವು ಹೆರುವಿರಿ" — ಅದಿತಿ ಅದರಲ್ಲೇ ಮನಸ್ಸಿಟ್ಟಳು; ದಿತಿ ಮತ್ತು ದನುವೂ ಹಾಗೆಯೇ.
3.14.14
कालका च महाबाहो शेषाः तु अमनसो अभवन् ।
अदित्याम् जज्ञिरे देवाः त्रयः त्रिंशत् अरिंदम ॥ ३.१४.१४ ॥
ಓ ಮಹಾಬಾಹು, ಕಾಲಕಾ ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಅನ್ಯಮನಸ್ಕರಾದರು. ಅದಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಮೂರು ದೇವತೆಗಳು ಜನಿಸಿದರು, ಓ ಅರಿಂದಮ.
3.14.15
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च परंतप ।
दितिः तु अजनयत् पुत्रान् दैत्याम् तात यशस्विनः ॥ ३.१४.१५ ॥
ಆದಿತ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ರುದ್ರರು, ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನಿಗಳು — ಓ ಪರಂತಪ. ಆದರೆ ದಿತಿ, ದೈತ್ಯರೆಂಬ ಯಶಸ್ವೀ ಪುತ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು, ಓ ತಾತ.
3.14.16
तेषाम् इयम् वसुमती पुरा आसीत् स वन अर्णवा ।
दनुः तु अजनयत् पुत्रम् अश्वग्रीवम् अरिंदम ॥ ३.१४.१६ ॥
ಅವರಿಗಾಗಿ ಈ ವಸುಮತಿ (ಭೂಮಿ) ಹಿಂದೆ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ದನು ಅಶ್ವಗ್ರೀವ ಎಂಬ ಅರಿಂದಮ ಪುತ್ರನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
3.14.17
नरकम् कालकम् चैव कालका अपि व्यजायत ।
क्रौन्चीम् भासीम् तथा श्येनीम् धृतराष्ट्रीम् तथा शुकीम् ॥ ३.१४.१७ ॥
ನರಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ ಇವರನ್ನು ಕಾಲಕಾ ಕೂಡ ಹೆತ್ತಳು. ಕ್ರೌಂಚಿ, ಭಾಸಿ, ಶ್ಯೇನಿ, ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಶುಕಿ (ಜನಿಸಿದರು).
3.14.18
ताम्रा तु सुषुवे कन्याः पंच एता लोकविश्रुताः ।
उलूकान् जनयत् क्रौन्ची भासी भासान् व्यजायत ॥ ३.१४.१८ ॥
ತಾಮ್ರಾ ಐದು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಇವರು ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಕ್ರೌಂಚಿ ಗೂಬೆಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಭಾಸಿಯಿಂದ ಭಾಸಗಳು (ಗಿಡುಗಗಳು) ಜನಿಸಿದವು.
3.14.19
श्येनी श्येनाम् च गृध्राम च व्यजायत सुतेजसः ।
धृतराष्ट्री तु हंसाम् च कलहंसाम् च सर्वशः ॥ ३.१४.१९ ॥
ಶ್ಯೇನೀ ಶ್ಯೇನಗಳನ್ನೂ ಗೃಧ್ರಗಳನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು; ತೇಜಸ್ವಿ ಸಂತತಿ. ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರೀ ಹಂಸಗಳನ್ನೂ ಕಲಹಂಸಗಳನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆತ್ತಳು.
3.14.20
चक्रवाकाम् च भद्रम् ते विजज्ञे सा अपि भामिनी ।
शुकी नताम् विजज्ञे तु नताया विनता सुता ॥ ३.१४.२० ॥
ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಆ ಸುಂದರಿಯೂ ಚಕ್ರವಾಕಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಶುಕಿ ನತೆಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ನತೆಯ ಮಗಳು ವಿನತೆ.
3.14.21
दश क्रोधवशा राम विजज्ञे अपि आत्मसंभवाः ।
मृगीम् च मृगमंदाम् च हरीम् भद्रमदाम् अपि ॥ ३.१४.२१ ॥
ಓ ರಾಮ, ಕ್ರೋಧವಶೆ ತನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಹತ್ತು ಮಂದಿಯನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಮೃಗಿ, ಮೃಗಮಂದಾ, ಹರಿ, ಭದ್ರಮದಾ ಕೂಡ.
3.14.22
मातंगीम् अथ शार्दूलीम् श्वेताम् च सुरभीम् तथा ।
सर्व लक्षण संपन्नाम् सुरसाम् कद्रुकाम् अपि ॥ ३.१४.२२ ॥
ನಂತರ ಮಾತಂಗಿ, ಶಾರ್ದೂಲಿ, ಶ್ವೇತೆ, ಸುರಭಿಯನ್ನೂ; ಸರ್ವ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸುರಸ, ಕದ್ರುಕಾಳನ್ನೂ ಹೆತ್ತಳು.
3.14.23
अपत्यम् तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाः च मृगमंदायाः सृमराः चमराः तथा ॥ ३.१४.२३ ॥
ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠ, ಮೃಗಿಯ ಸಂತತಿ ಎಲ್ಲವೂ ಜಿಂಕೆಗಳು; ಮೃಗಮಂದೆಯ ಸಂತತಿ ಕರಡಿಗಳು, ಸೃಮರಗಳು, ಚಮರಗಳು ಕೂಡ.
3.14.24
ततः तु इरावतीम् नाम जज्ञे भद्रमदा सुताम् ।
तस्याः तु ऐरावतः पुत्रो लोकनाथो महागजः ॥ ३.१४.२४ ॥
ನಂತರ ಭದ್ರಮದೆಯಿಂದ ಇರಾವತಿ ಎಂಬ ಮಗಳು ಹುಟ್ಟಿದಳು; ಅವಳ ಮಗ ಐರಾವತ, ಲೋಕನಾಥ, ಮಹಾಗಜ.
3.14.25
हर्याः च हरयो अपत्यम् वानराः च तपस्विनः ।
गोलांगूलाः च शार्दूली व्याघ्राम् च अजनयत् सुतान् ॥ ३.१४.२५ ॥
ಹರ್ಯಾಳಿಂದ ಹರಿಗಳು (ಕಪಿಗಳು) ಹುಟ್ಟಿದರು; ವಾನರರೂ ತಪಸ್ವಿಗಳೂ, ಗೋಲಾಂಗೂಲರೂ ಜನಿಸಿದರು; ಶಾರ್ದೂಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
3.14.26
मातंग्याः तु अथ मातन्गा अपत्यम् मनुज ऋषभ ।
दिशागजम् तु श्वेत काकुत्स्थ श्वेता व्यजनयत् सुतम् ॥ ३.१४.२६ ॥
ಮಾತಂಗಿಯಿಂದ ಮಾತಂಗರು (ಆನೆಗಳು) ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನೇ, ಶ್ವೇತೆ ದಿಗ್ಗಜ ಶ್ವೇತ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
3.14.27
ततो दुहितरौ राम सुरभिर् द्वे वि अजायत ।
रोहिणीम् नाम भद्रम् ते गन्धर्वीम् च यशस्विनीम् ॥ ३.१४.२७ ॥
ನಂತರ, ರಾಮ, ಸುರಭಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಹುಟ್ಟಿದರು — ನಿನಗೆ ಶುಭವಾದ ರೋಹಿಣಿ ಎಂಬವಳು, ಯಶಸ್ವಿನಿಯಾದ ಗಂಧರ್ವಿ.
3.14.28
रोहिणि अजनयद् गावो गन्धर्वी वाजिनः सुतान् ।
सुरसा अजनयन् नागान् राम कद्रूः च पन्नगान् ॥ ३.१४.२८ ॥
ರೋಹಿಣಿ ಹಸುಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಗಂಧರ್ವಿ ಕುದುರೆಗಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ರಾಮ, ಸುರಸೆ ನಾಗರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು; ಕದ್ರು ಪನ್ನಗರನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.
3.14.29
मनुर् मनुष्यान् जनयत् कश्यपस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् शूद्राम् च मनुजर्षभ ॥ ३.१४.२९ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಕಶ್ಯಪನ ಮಗನಾದ ಮನು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದನು — ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು ಮತ್ತು ಶೂದ್ರರು. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ!
3.14.30
मुखतो ब्राह्मणा जाता उरसः क्षत्रियाः तथा ।
ऊरुभ्याम् जज्ञिरे वैश्याः पद्भ्याम् शूद्रा इति श्रुतिः ॥ ३.१४.३० ॥
ಮುಖದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಹುಟ್ಟಿದರು; ಎದೆಯಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರು; ಹಾಗೆಯೇ ತೊಡೆಗಳಿಂದ ವೈಶ್ಯರು ಜನಿಸಿದರು; ಪಾದಗಳಿಂದ ಶೂದ್ರರು — ಎಂದು ಶ್ರುತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
3.14.31
सर्वान् पुण्य फलान् वृक्षान् अनला अपि व्यजायत ।
विनता च शुकी पौत्री कद्रूः च सुरसा स्वसा ॥ ३.१४.३१ ॥
ಪುಣ್ಯಫಲ ನೀಡುವ ಎಲ್ಲ ವೃಕ್ಷಗಳೂ ಅನಲೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದವು. ವಿನತಾ, ಪೌತ್ರಿ ಶುಕೀ, ಕದ್ರೂ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ಸುರಸಾ.
3.14.32
कद्रूर् नाग सहस्रम् तु विजज्ञे धरणीधरन् ।
द्वौ पुत्रौ विनतायाः तु गरुडो अरुण एव च ॥ ३.१४.३२ ॥
ಕದ್ರೂ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಧರಿಸುವ ಸಾವಿರ ನಾಗಗಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ವಿನತೆಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು: ಗರುಡ ಮತ್ತು ಅರುಣ.
3.14.33
तस्मात् जातो अहम् अरुणात् संपातिः च मम अग्रजः ।
जटायुर् इति माम् विद्धि श्येनी पुत्रम् अरिंदम ॥ ३.१४.३३ ॥
ಆ ಅರುಣನಿಂದ ನಾನು ಜನಿಸಿದೆ; ನನ್ನ ಅಣ್ಣ ಸಂಪಾತಿ. ಅರಿಂದಮನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಶ್ಯೇನಿಯ ಪುತ್ರ ಜಟಾಯು ಎಂದು ತಿಳಿ.
3.14.34
सो अहम् वास सहायः ते भविष्यामि यदि इच्छसि ।
इदम् दुर्गम् हि कान्तारम् मृग राक्षस सेवितम् सीताम् च तात रक्षिष्ये त्वयि याते सलक्ष्मणे ॥ ३.१४.३४ ॥
ನೀನು ಬಯಸಿದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನ ವಾಸದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕನಾಗುವೆನು. ಈ ಅರಣ್ಯ ದುರ್ಗಮ; ಮೃಗ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಮಗೂ, ನೀನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟಾಗ ನಾನು ಸೀತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವೆ.
3.14.35
जटायुषम् तु प्रतिपूज्य राघवो मुदा परिष्वज्य च सन्नतो अभवत् ।
पितुर् हि शुश्राव सखित्वम् आत्मवान् जटायुषा संकथितम् पुनः पुनः ॥ ३.१४.३५ ॥
ರಾಘವನು ಜಟಾಯುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದನು. ಆತ್ಮಸಂಯಮಿಯಾದ ಅವನು, ಜಟಾಯು ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗಿದ್ದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
3.14.36
स तत्र सीताम् परिदाय मैथिलीम् सह एव तेन अतिबलेन पक्षिणा ।
जगाम ताम् पंचवटीम् सलक्ष्मणो रिपून् दिधक्षन् शलभान् इव अनलः ॥ ३.१४.३६ ॥
ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಮೈಥಿಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಆ ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ಪಕ್ಷಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಮಿಡತೆಗಳನ್ನು ಸುಡಲು ಬಯಸುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸುಡಲು ಬಯಸಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗೆ ಪಂಚವಟಿಗೆ ಹೊರಟನು.