Rāmāyaṇa Vālmīki · Sarga 3.14
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.14.1
अथ पंचवटीम् गच्चन्न् अन्तरा रघुनन्दनः ।
आससाद महाकायम् गृध्रम् भीम पराक्रमम् ॥ ३.१४.१ ॥
Kemudian, dalam perjalanan menuju Pañcavaṭī, Rāma, kebanggaan keluarga Raghu, bertemu seekor burung nasar bertubuh raksasa dan berkekuatan dahsyat.
3.14.2
तम् दृष्ट्वा तौ महाभागौ वनस्थम् राम लक्ष्मणौ ।
मेनाते राक्षसम् पक्षिम् ब्रुवाणौ को भवान् इति ॥ ३.१४.२ ॥
Melihat burung yang berdiam di hutan itu, kedua orang yang sangat beruntung, Rāma dan Lakṣmaṇa, mengira itu burung rākṣasa lalu bertanya, "Siapakah engkau?"
3.14.3
स तौ मधुरया वाचा सौम्यया प्रीणयन्न् इव ।
उवाच वत्स माम् विद्धि वयस्यम् पितुर् आत्मनः ॥ ३.१४.३ ॥
Dengan kata-kata manis dan lembut seolah menyenangkan keduanya, ia berkata, "Anakku, ketahuilah aku adalah sahabat ayahmu."
3.14.4
स तम् पितृ सखम् मत्वा पूजयामास राघवः ।
स तस्य कुलम् अव्यग्रम् अथ पप्रच्छ नाम च ॥ ३.१४.४ ॥
Menganggapnya sahabat ayahnya, Rāghava menghormatinya; lalu dengan tenang ia menanyakan keturunan dan namanya.
3.14.5
रामस्य वचनम् श्रुत्वा कुलम् आत्मानम् एव च ।
आचचक्षे द्विजः तस्मै सर्वभूत समुद्भवम् ॥ ३.१४.५ ॥
Mendengar ucapan Rāma, sang dwija menceritakan kepadanya silsilah dan dirinya, yang berhubungan dengan asal mula segala makhluk.
3.14.6
पूर्वकाले महाबाहो ये प्रजापतयो अभवन् ।
तान् मे निगदतः सर्वान् आदितः शृणु राघव ॥ ३.१४.६ ॥
Wahai Rāghava berlengan perkasa, para penguasa makhluk yang ada pada zaman dahulu akan kuceritakan semuanya dari awal; dengarkanlah.
3.14.7
कर्दमः प्रथमः तेषाम् विकृतः तद् अनन्तरम् ।
शेषः च संश्रयः चैव बहु पुत्रः च वीर्यवान् ॥ ३.१४.७ ॥
Di antara mereka yang pertama adalah Kardama; setelahnya Vikṛta, lalu Śeṣa dan Saṃśraya, Bahuputra yang perkasa.
3.14.8
स्थाणुर् मरीचिर् अत्रिः च क्रतुः चैव महाबलः ।
पुलस्त्यः च अंगिराः चैव प्रचेताः पुलहः तथा ॥ ३.१४.८ ॥
Sthāṇu, Marīci, Atri dan Kratu yang perkasa, serta Pulastya, Aṅgiras, Pracetas dan Pulaha pula.
3.14.9
दक्षो विवस्वान् अपरो अरिष्टनेमिः च राघव ।
कश्यपः च महातेजाः तेषाम् आसीत् च पश्चिमः ॥ ३.१४.९ ॥
Dakṣa, Vivasvān, yang lain Ariṣṭanemi, wahai Rāghava, dan Kaśyapa yang sangat bercahaya; di antara mereka, Kaśyapa adalah yang terakhir.
3.14.10
प्रजापतेः तु दक्षस्य बभूवुर् इति विश्रुतम् ।
षष्टिर् दुहितरो राम यशस्विन्यो महायशः ॥ ३.१४.१० ॥
Telah diketahui bahwa enam puluh putri lahir dari Prajāpati Dakṣa, wahai Rāma, yang termasyhur dan sangat masyhur.
3.14.11
कश्यपः प्रतिजग्राह तासाम् अष्टौ सुमध्यमाः ।
अदितिम् च दितिम् चैव दनूम् अपि च कालकाम् ॥ ३.१४.११ ॥
Kaśyapa menerima delapan di antara mereka, gadis-gadis berpinggang ramping: Aditi dan Diti, Danu juga, dan Kālakā.
3.14.12
ताम्राम् क्रोध वशाम् चैव मनुम् च अप्य् अनलाम् अपि ।
ताः तु कन्याः ततः प्रीतः कश्यपः पुनर् अब्रवीत् ॥ ३.१४.१२ ॥
Tāmrā, Krodhavaśā, Manu dan juga Analā; setelah menerima para gadis itu, Kaśyapa yang gembira berkata lagi.
3.14.13
पुत्रामः त्रैलोक्य भर्तॄन् वै जनयिष्यथ मत् समान् ।
अदितिः तन् मना राम दितिः च दनुर् एव च ॥ ३.१४.१३ ॥
Wahai Rāma, "Kalian akan melahirkan putra-putra, penguasa tiga dunia, sebanding denganku" — Aditi memusatkan pikirannya pada itu, begitu pula Diti dan Danu.
3.14.14
कालका च महाबाहो शेषाः तु अमनसो अभवन् ।
अदित्याम् जज्ञिरे देवाः त्रयः त्रिंशत् अरिंदम ॥ ३.१४.१४ ॥
Wahai yang berlengan perkasa, Kālakā dan lainnya menjadi lalai; dari Aditi lahirlah tiga puluh tiga dewa, wahai penakluk musuh.
3.14.15
आदित्या वसवो रुद्रा अश्विनौ च परंतप ।
दितिः तु अजनयत् पुत्रान् दैत्याम् तात यशस्विनः ॥ ३.१४.१५ ॥
Para Āditya, Vasu, Rudra, dan dua Aśvin — wahai pembakar musuh. Tetapi Diti melahirkan putra-putra termasyhur bernama Daitya, wahai anakku.
3.14.16
तेषाम् इयम् वसुमती पुरा आसीत् स वन अर्णवा ।
दनुः तु अजनयत् पुत्रम् अश्वग्रीवम् अरिंदम ॥ ३.१४.१६ ॥
Dahulu bumi ini, dengan hutan dan lautannya, adalah milik mereka; tetapi Danu melahirkan seorang putra, Aśvagrīva, penakluk musuh.
3.14.17
नरकम् कालकम् चैव कालका अपि व्यजायत ।
क्रौन्चीम् भासीम् तथा श्येनीम् धृतराष्ट्रीम् तथा शुकीम् ॥ ३.१४.१७ ॥
Kālakā juga melahirkan Naraka dan Kālaka; dan ia melahirkan Krauñcī, Bhāsī, Śyenī, Dhṛtarāṣṭrī, dan Śukī.
3.14.18
ताम्रा तु सुषुवे कन्याः पंच एता लोकविश्रुताः ।
उलूकान् जनयत् क्रौन्ची भासी भासान् व्यजायत ॥ ३.१४.१८ ॥
Tāmrā melahirkan lima putri yang termasyhur di dunia; Krauñcī melahirkan burung hantu; dari Bhāsī lahirlah bhāsa (elang).
3.14.19
श्येनी श्येनाम् च गृध्राम च व्यजायत सुतेजसः ।
धृतराष्ट्री तु हंसाम् च कलहंसाम् च सर्वशः ॥ ३.१४.१९ ॥
Śyenī melahirkan elang dan burung nasar, keturunan yang bercahaya; dan Dhṛtarāṣṭrī melahirkan angsa dan flamingo dari segala jenis.
3.14.20
चक्रवाकाम् च भद्रम् ते विजज्ञे सा अपि भामिनी ।
शुकी नताम् विजज्ञे तु नताया विनता सुता ॥ ३.१४.२० ॥
Semoga keberuntungan menyertaimu; wanita cantik itu juga melahirkan itik cakravāka. Śukī melahirkan Natā, dan putri Natā adalah Vinatā.
3.14.21
दश क्रोधवशा राम विजज्ञे अपि आत्मसंभवाः ।
मृगीम् च मृगमंदाम् च हरीम् भद्रमदाम् अपि ॥ ३.१४.२१ ॥
Wahai Rāma, Krodhavaśā melahirkan sepuluh keturunan yang lahir dari dirinya sendiri: Mṛgī, Mṛgamandā, Harī, dan juga Bhadramadā.
3.14.22
मातंगीम् अथ शार्दूलीम् श्वेताम् च सुरभीम् तथा ।
सर्व लक्षण संपन्नाम् सुरसाम् कद्रुकाम् अपि ॥ ३.१४.२२ ॥
Kemudian Mātaṅgī, Śārdūlī, Śvetā, dan juga Surabhī; serta Surasā dan Kadrukā, keduanya dianugerahi segala tanda keberuntungan.
3.14.23
अपत्यम् तु मृगाः सर्वे मृग्या नरवरोत्तम ।
ऋक्षाः च मृगमंदायाः सृमराः चमराः तथा ॥ ३.१४.२३ ॥
Wahai yang terbaik di antara manusia, seluruh keturunan Mṛgī adalah rusa; dan keturunan Mṛgamandā adalah beruang, sṛmara, dan yak.
3.14.24
ततः तु इरावतीम् नाम जज्ञे भद्रमदा सुताम् ।
तस्याः तु ऐरावतः पुत्रो लोकनाथो महागजः ॥ ३.१४.२४ ॥
Kemudian dari Bhadramadā lahir seorang putri bernama Irāvatī; dan putranya adalah Airāvata, penguasa dunia, gajah agung.
3.14.25
हर्याः च हरयो अपत्यम् वानराः च तपस्विनः ।
गोलांगूलाः च शार्दूली व्याघ्राम् च अजनयत् सुतान् ॥ ३.१४.२५ ॥
Dari Haryā lahir para Hari (kera); lahir pula para vānara dan pertapa, serta golāṅgūla; Śārdūlī melahirkan harimau-harimau.
3.14.26
मातंग्याः तु अथ मातन्गा अपत्यम् मनुज ऋषभ ।
दिशागजम् तु श्वेत काकुत्स्थ श्वेता व्यजनयत् सुतम् ॥ ३.१४.२६ ॥
Dari Mātaṅgī lahir para mātaṅga (gajah). Wahai yang terbaik di antara manusia, wahai Kākutstha, Śvetā melahirkan putra bernama Śveta, gajah penjuru mata angin.
3.14.27
ततो दुहितरौ राम सुरभिर् द्वे वि अजायत ।
रोहिणीम् नाम भद्रम् ते गन्धर्वीम् च यशस्विनीम् ॥ ३.१४.२७ ॥
Kemudian, wahai Rāma, Surabhi melahirkan dua putri: Rohiṇī, yang membawa berkah bagimu, dan Gandharvī yang termasyhur.
3.14.28
रोहिणि अजनयद् गावो गन्धर्वी वाजिनः सुतान् ।
सुरसा अजनयन् नागान् राम कद्रूः च पन्नगान् ॥ ३.१४.२८ ॥
Rohiṇī melahirkan sapi-sapi; Gandharvī melahirkan putra-putra kuda. Wahai Rāma, Surasā melahirkan para nāga, dan Kadrū melahirkan ular-ular.
3.14.29
मनुर् मनुष्यान् जनयत् कश्यपस्य महात्मनः ।
ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् शूद्राम् च मनुजर्षभ ॥ ३.१४.२९ ॥
Manu, putra Kaśyapa yang agung, memperanakkan manusia: brahmana, kṣatriya, vaiśya, dan śūdra. Wahai yang terbaik di antara manusia!
3.14.30
मुखतो ब्राह्मणा जाता उरसः क्षत्रियाः तथा ।
ऊरुभ्याम् जज्ञिरे वैश्याः पद्भ्याम् शूद्रा इति श्रुतिः ॥ ३.१४.३० ॥
Para brahmana lahir dari mulut, para kṣatriya dari dada; demikian pula para vaiśya lahir dari paha, dan para śūdra dari kaki — demikianlah kata śruti.
3.14.31
सर्वान् पुण्य फलान् वृक्षान् अनला अपि व्यजायत ।
विनता च शुकी पौत्री कद्रूः च सुरसा स्वसा ॥ ३.१४.३१ ॥
Semua pohon yang berbuah pahala juga lahir dari Analā. Vinatā dan Śukī (sang cucu), serta Kadrū dan saudarinya Surasā.
3.14.32
कद्रूर् नाग सहस्रम् तु विजज्ञे धरणीधरन् ।
द्वौ पुत्रौ विनतायाः तु गरुडो अरुण एव च ॥ ३.१४.३२ ॥
Kadrū melahirkan seribu ular yang menopang bumi. Tetapi Vinatā memiliki dua putra: Garuḍa dan Aruṇa.
3.14.33
तस्मात् जातो अहम् अरुणात् संपातिः च मम अग्रजः ।
जटायुर् इति माम् विद्धि श्येनी पुत्रम् अरिंदम ॥ ३.१४.३३ ॥
Dari Aruṇa itulah aku lahir, dan kakakku adalah Sampāti. Ketahuilah, wahai penakluk musuh, bahwa aku adalah Jaṭāyu, putra Śyenī.
3.14.34
सो अहम् वास सहायः ते भविष्यामि यदि इच्छसि ।
इदम् दुर्गम् हि कान्तारम् मृग राक्षस सेवितम् सीताम् च तात रक्षिष्ये त्वयि याते सलक्ष्मणे ॥ ३.१४.३४ ॥
Jika engkau menghendaki, aku akan menjadi pendampingmu di tempat tinggal. Hutan ini sukar dilalui, dihuni binatang buas dan raksasa. Wahai anakku, ketika engkau pergi bersama Lakṣmaṇa, aku akan menjaga Sītā.
3.14.35
जटायुषम् तु प्रतिपूज्य राघवो मुदा परिष्वज्य च सन्नतो अभवत् ।
पितुर् हि शुश्राव सखित्वम् आत्मवान् जटायुषा संकथितम् पुनः पुनः ॥ ३.१४.३५ ॥
Rāghava menghormati Jaṭāyu, memeluknya dengan gembira, dan membungkuk. Yang berpengendalian diri itu berulang kali mendengar bagaimana Jaṭāyu menjalin persahabatan dengan ayahnya.
3.14.36
स तत्र सीताम् परिदाय मैथिलीम् सह एव तेन अतिबलेन पक्षिणा ।
जगाम ताम् पंचवटीम् सलक्ष्मणो रिपून् दिधक्षन् शलभान् इव अनलः ॥ ३.१४.३६ ॥
Di sana Rāma, setelah menitipkan Maithilī Sītā kepada burung yang sangat perkasa itu, berangkat menuju Pañcavaṭī bersama Lakṣmaṇa, yang ingin membakar musuh-musuhnya seperti api yang hendak melahap ngengat.