വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.66
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.66.1
तं तथा शोकसंतप्तं विलपन्तमनाथवत्।
मोहेन महता युक्तं परिद्यूनमचेतसम् ॥ ३.६६.१ ॥
ദുഃഖതപ്തനായി, അനാഥനെപ്പോലെ വിലപിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തെ, മഹാമോഹത്തിൽ മുങ്ങി, ക്ഷീണിച്ച്, ബോധരഹിതനായ നിലയിൽ (കണ്ടു).
3.66.2
ततः सौमित्रिराश्वस्य मुहूर्तादिव लक्ष्मणः।
रामं सम्बोधयामास चरणौ चाभिपीडयन् ॥ ३.६६.२ ॥
അപ്പോൾ സുമിത്രയുടെ പുത്രൻ ലക്ഷ്മണൻ അല്പനേരം കൊണ്ട് ആശ്വാസം നേടി, അദ്ദേഹത്തിന്റെ പാദങ്ങൾ അമർത്തിക്കൊണ്ട് രാമനെ വിളിച്ചുണർത്തി.
3.66.3
महता तपसा चापि महता चापि कर्मणा।
राज्ञा दशरथेनासील्लब्धोऽमृतमिवामरैः ॥ ३.६६.३ ॥
മഹത്തായ തപസ്സിനാലും മഹത്തായ കർമ്മത്താലും ദശരഥ രാജാവിനാൽ അതു ലഭിക്കപ്പെട്ടു; ദേവന്മാർ അമൃതം നേടിയതുപോലെ.
3.66.4
तव चैव गुणैर्बद्धस्त्वद्वियोगान्महीपतिः।
राजा देवत्वमापन्नो भरतस्य यथा श्रुतम् ॥ ३.६६.४ ॥
നിന്റെ ഗുണങ്ങളാൽ ബന്ധിതനായ രാജാവ്, നിന്റെ വിയോഗത്താൽ, ഭരതൻ കേട്ടതുപോലെ, ദേവത്വം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
3.66.5
यदि दुःखमिदं प्राप्तं काकुत्स्थ न सहिष्यसे।
प्राकृतश्चाल्पसत्त्वश्च इतरः कः सहिष्यति ॥ ३.६६.५ ॥
കാകുത്സ്ഥാ, ഈ ദുഃഖം വന്നുചേർന്നപ്പോൾ നീ തന്നെ സഹിക്കുന്നില്ലെങ്കിൽ, സാധാരണക്കാരനും ദുർബലമനസ്കനുമായ മറ്റാർ സഹിക്കും?
3.66.6
आश्वसिहि नरश्रेष्ठ प्राणिनः कस्य नापदः।
संस्पृशन्त्यग्निवद् राजन् क्षणेन व्यपयान्ति च ॥ ३.६६.६ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, ആശ്വസിക്കൂ. രാജാവേ, ഏത് ജീവിക്കാണ് ആപത്തുകൾ വരാത്തത്? അവ അഗ്നിപോലെ സ്പർശിച്ച്, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് മാറിപ്പോകുന്നു.
3.66.7
दुःखितो हि भवाँल्लोकांस्तेजसा यदि धक्ष्यते।
आर्ताः प्रजा नरव्याघ्र क्व नु यास्यन्ति निर्वृतिम् ॥ ३.६६.७ ॥
നരവ്യാഘ്രാ, നിങ്ങൾ ദുഃഖിതനായി തേജസ്സിനാൽ ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിച്ചാൽ, പീഡിതരായ പ്രജകൾ എവിടെ ശാന്തി കണ്ടെത്തും?
3.66.8
लोकस्वभाव एवैष ययातिर्नहुषात्मजः।
गतः शक्रेण सालोक्यमनयस्तं समस्पृशत् ॥ ३.६६.८ ॥
ഇതാണ് ലോകസ്വഭാവം; നഹുഷപുത്രനായ യയാതി ഇന്ദ്രനോടൊപ്പം ആ ലോകത്തേക്ക് പോയി, എങ്കിലും ദുരിതം അവനെയും സ്പർശിച്ചു.
3.66.9
महर्षिर्यो वसिष्ठस्तु यः पितुर्नः पुरोहितः।
अह्ना पुत्रशतं जज्ञे तथैवास्य पुनर्हतम् ॥ ३.६६.९ ॥
നമ്മുടെ പിതാവിന്റെ പുരോഹിതനായ മഹർഷി വസിഷ്ഠന് ഒറ്റ ദിവസം കൊണ്ട് നൂറു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; പിന്നീട് അവരെല്ലാം അതുപോലെ വധിക്കപ്പെട്ടു.
3.66.10
या चेयं जगतो माता सर्वलोकनमस्कृता।
अस्याश्च चलनं भूमेर्दृश्यते कोसलेश्वर ॥ ३.६६.१० ॥
ലോകത്തിന്റെ മാതാവും എല്ലാ ലോകങ്ങളാലും നമസ്കരിക്കപ്പെടുന്നവളുമായ ഈ ഭൂമിയുടെയും ചലനം കാണുന്നു, കോസലേശ്വരാ.
3.66.11
यौ धर्मौ जगतो नेत्रौ यत्र सर्वं प्रतिष्ठितम्।
आदित्यचन्द्रौ ग्रहणमभ्युपेतौ महाबलौ ॥ ३.६६.११ ॥
ലോകത്തിന്റെ കണ്ണുകളായ, എല്ലാം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്ന ആ രണ്ട് മഹാബലന്മാരായ സൂര്യചന്ദ്രന്മാർ ഗ്രഹണത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു.
3.66.12
सुमहान्त्यपि भूतानि देवाश्च पुरुषर्षभ।
न दैवस्य प्रमुञ्चन्ति सर्वभूतानि देहिनः ॥ ३.६६.१२ ॥
പുരുഷർഷഭാ, അതിമഹത്തായ ജീവികളും ദേവന്മാരും പോലും വിധിയിൽ നിന്ന് മോചിതരാകുന്നില്ല; ദേഹധാരികളായ സകല ജീവികളും അങ്ങനെതന്നെ.
3.66.13
शक्रादिष्वपि देवेषु वर्तमानौ नयानयौ।
श्रूयेते नरशार्दूल न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ ३.६६.१३ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാരിലും നല്ലതും ചീത്തയുമായ വിധികൾ ഉണ്ടെന്ന് കേൾക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ ശോകിക്കരുത്.
3.66.14
मृतायामपि वैदेह्यां नष्टायामपि राघव।
शोचितुं नार्हसे वीर यथान्यः प्राकृतस्तथा ॥ ३.६६.१४ ॥
രാഘവാ, വീരാ, വൈദേഹി മരിച്ചാലും നഷ്ടപ്പെട്ടാലും സാധാരണ മനുഷ്യനെപ്പോലെ നീ ശോകിക്കരുത്.
3.66.15
त्वद्विधा नहि शोचन्ति सततं सर्वदर्शनाः।
सुमहत्स्वपि कृच्छ्रेषु रामानिर्विण्णदर्शनाः ॥ ३.६६.१५ ॥
നിന്നെപ്പോലുള്ളവർ, എല്ലാം കാണുന്ന ജ്ഞാനികൾ, വലിയ കഷ്ടതകളിലും ഇളകാത്ത കാഴ്ചയുള്ളവർ, ഒരിക്കലും ശോകിക്കാറില്ല.
3.66.16
तत्त्वतो हि नरश्रेष्ठ बुद्ध्या समनुचिन्तय।
बुद्ध्या युक्ता महाप्राज्ञा विजानन्ति शुभाशुभे ॥ ३.६६.१६ ॥
നരശ്രേഷ്ഠാ, യഥാർത്ഥത്തിൽ ബുദ്ധിയാൽ നന്നായി ചിന്തിക്കൂ; ബുദ്ധിയുള്ള മഹാജ്ഞാനികൾ മാത്രമേ നല്ലതും ചീത്തയും തിരിച്ചറിയൂ.
3.66.17
अदृष्टगुणदोषाणामध्रुवाणां तु कर्मणाम्।
नान्तरेण क्रियां तेषां फलमिष्टं च वर्तते ॥ ३.६६.१७ ॥
ഗുണദോഷങ്ങൾ കാണാത്തതും സ്ഥിരമല്ലാത്തതുമായ കർമ്മങ്ങളുടെ ഫലം ആ കർമ്മമില്ലാതെ ഉണ്ടാകുന്നില്ല; ആഗ്രഹിച്ച ഫലവും അവയിൽ നിന്നുതന്നെ വരുന്നു.
3.66.18
मामेवं हि पुरा वीर त्वमेव बहुशोक्तवान्।
अनुशिष्याद्धि को नु त्वामपि साक्षाद् बृहस्पतिः ॥ ३.६६.१८ ॥
വീരാ, മുമ്പ് ഇങ്ങനെ എന്നോട് നീ തന്നെ പലതവണ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; പിന്നെ നിന്നെ ഉപദേശിക്കാൻ ആർക്കു കഴിയും, സാക്ഷാൽ ബൃഹസ്പതിക്കുപോലും?
3.66.19
बुद्धिश्च ते महाप्राज्ञ देवैरपि दुरन्वया।
शोकेनाभिप्रसुप्तं ते ज्ञानं सम्बोधयाम्यहम् ॥ ३.६६.१९ ॥
മഹാപ്രാജ്ഞനേ, നിന്റെ ബുദ്ധി ദേവന്മാർക്കുപോലും അഗമ്യമാണ്. ദുഃഖത്താൽ നിന്റെ ജ്ഞാനം ഗാഢനിദ്രയിലാണ്; ഞാൻ അതിനെ ഉണർത്തുന്നു.
3.66.20
दिव्यं च मानुषं चैवमात्मनश्च पराक्रमम्।
इक्ष्वाकुवृषभावेक्ष्य यतस्व द्विषतां वधे ॥ ३.६६.२० ॥
ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിലെ വൃഷഭമേ, നിന്റെ ദിവ്യവും മാനുഷവുമായ പരാക്രമം ഓർത്ത് ശത്രുക്കളെ വധിക്കാൻ പരിശ്രമിക്കൂ.
3.66.21
किं ते सर्वविनाशेन कृतेन पुरुषर्षभ।
तमेव तु रिपुं पापं विज्ञायोद्धर्तुमर्हसि ॥ ३.६६.२१ ॥
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാം നശിപ്പിച്ചിട്ട് നിനക്ക് എന്ത് പ്രയോജനം? ആ പാപിയായ ശത്രുവിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് അവനെ വേരോടെ പിഴുതെറിയുന്നതാണ് നിനക്ക് യോഗ്യം.