വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 4.19
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.19.1
स वानरमहाराजः शयानः शरपीडितः।
प्रत्युक्तो हेतुमद्वाक्यैर्नोत्तरं प्रत्यपद्यत ॥ ४.१९.१ ॥
അമ്പേറ്റ് വേദനിച്ചു കിടന്ന ആ വാനരമഹാരാജാവിന്, യുക്തിയുക്തമായ വാക്കുകളാൽ മറുപടി നൽകപ്പെട്ടിട്ടും ഉത്തരം കണ്ടെത്താനായില്ല.
4.19.2
अश्मभिः परिभिन्नाङ्गः पादपैराहतो भृशम्।
रामबाणेन चाक्रान्तो जीवितान्ते मुमोह सः ॥ ४.१९.२ ॥
കല്ലുകളാൽ അവയവങ്ങൾ ചിതറിയവനും, മരങ്ങളാൽ കഠിനമായി പ്രഹരമേറ്റവനും, രാമബാണത്താൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടവനുമായ അവൻ ജീവിതാന്ത്യത്തിൽ മൂർച്ഛിച്ചു വീണു.
4.19.3
तं भार्या बाणमोक्षेण रामदत्तेन संयुगे।
हतं प्लवगशार्दूलं तारा शुश्राव वालिनम् ॥ ४.१९.३ ॥
യുദ്ധത്തിൽ രാമൻ അയച്ച അമ്പാൽ വധിക്കപ്പെട്ട ആ വാനരശ്രേഷ്ഠനായ വാലിയെക്കുറിച്ച് അവന്റെ ഭാര്യ താര കേട്ടു.
4.19.4
सा सपुत्राप्रियं श्रुत्वा वधं भर्तुः सुदारुणम्।
निष्पपात भृशं तस्मादुद्विग्ना गिरिकन्दरात् ॥ ४.१९.४ ॥
മകനോടൊപ്പമുണ്ടായിരുന്ന അവൾ, ഭർത്താവിന്റെ വധത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആ അതിഭയങ്കരവും അനിഷ്ടവുമായ വാർത്ത കേട്ട്, വ്യാകുലയായി ആ പർവതഗുഹയിൽ നിന്ന് അതിവേഗം പുറത്തേക്ക് കുതിച്ചു.
4.19.5
ये त्वङ्गदपरीवारा वानरा हि महाबलाः।
ते सकार्मुकमालोक्य रामं त्रस्ताः प्रदुद्रुवुः ॥ ४.१९.५ ॥
അംഗദന്റെ പരിവാരത്തിലുണ്ടായിരുന്ന മഹാബലരായ വാനരന്മാർ, വില്ലോടുകൂടിയ രാമനെ കണ്ട് ഭയന്ന് ഓടിപ്പോയി.
4.19.6
सा ददर्श ततस्त्रस्तान् हरीनापततो द्रुतम्।
यूथादेव परिभ्रष्टान् मृगान् निहतयूथपान् ॥ ४.१९.६ ॥
അപ്പോൾ അവൾ ഭയന്ന വാനരന്മാർ വേഗത്തിൽ ഓടിവരുന്നത് കണ്ടു; കൂട്ടത്തിൽനിന്ന് വേർപെട്ട, കൂട്ടനായകന്മാർ വധിക്കപ്പെട്ട മാനുകളെപ്പോലെയായിരുന്നു അവർ.
4.19.7
तानुवाच समासाद्य दुःखितान् दुःखिता सती।
रामवित्रासितान् सर्वाननुबद्धानिवेषुभिः ॥ ४.१९.७ ॥
ദുഃഖിതയായ സതിയായ താര ദുഃഖിതരായ വാനരന്മാരുടെ അടുത്തെത്തി, രാമന്റെ അമ്പുകളാൽ പിന്തുടരപ്പെട്ടവരെപ്പോലെ ഭയന്ന എല്ലാവരോടും പറഞ്ഞു.
4.19.8
वानरा राजसिंहस्य यस्य यूयं पुरःसराः।
तं विहाय सुवित्रस्ताः कस्माद् द्रवत दुर्गताः ॥ ४.१९.८ ॥
വാനരന്മാരേ! ഏത് രാജസിംഹന്റെ മുന്നിൽ നിങ്ങൾ നടന്നിരുന്നുവോ, അദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിച്ച് അതിഭയത്തോടെ, ദുർഗതിയിൽ നിങ്ങൾ എന്തിന് ഓടുന്നു?
4.19.9
राज्यहेतोः स चेद् भ्राता भ्रात्रा क्रूरेण पातितः।
रामेण प्रहितैर्दूरान्मार्गणैर्दूरपातिभिः ॥ ४.१९.९ ॥
രാജ്യത്തിനായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരൻ ക്രൂരനായ സഹോദരനാൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടിരുന്നെങ്കിൽ, രാമൻ ദൂരത്തുനിന്ന് അയച്ച, ദൂരെ പായുന്ന അമ്പുകളാൽ (അവൻ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു).
4.19.10
कपिपत्न्या वचः श्रुत्वा कपयः कामरूपिणः।
प्राप्तकालमविश्लिष्टमूचुर्वचनमङ्गनाम् ॥ ४.१९.१० ॥
വാനരപത്നിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ഇഷ്ടമുള്ള രൂപം ധരിക്കാവുന്ന വാനരന്മാർ ആ സ്ത്രീയോട് കാലോചിതവും അവിച്ഛിന്നവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
4.19.11
जीवपुत्रे निवर्तस्व पुत्रं रक्षस्व चाङ्गदम्।
अन्तको रामरूपेण हत्वा नयति वालिनम् ॥ ४.१९.११ ॥
ജീവനുള്ള മകന്റെ അമ്മേ, തിരിച്ചുപോകൂ; നിന്റെ മകൻ അംഗദനെ രക്ഷിക്കൂ. രാമരൂപത്തിൽ വന്ന യമൻ വാലിയെ വധിച്ച് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
4.19.12
क्षिप्तान् वृक्षान् समाविध्य विपुलाश्च तथा शिलाः।
वाली वज्रसमैर्बाणैर्वज्रेणेव निपातितः ॥ ४.१९.१२ ॥
വാലി എറിഞ്ഞ മരങ്ങളും വലിയ പാറകളും പ്രയോഗിച്ചു; എന്നാൽ വജ്രസമാനമായ അമ്പുകളാൽ, വജ്രത്താൽ അടിക്കപ്പെട്ടതുപോലെ അവൻ വീഴ്ത്തപ്പെട്ടു.
4.19.13
अभिभूतमिदं सर्वं विद्रुतं वानरं बलम्।
अस्मिन् प्लवगशार्दूले हते शक्रसमप्रभे ॥ ४.१९.१३ ॥
ഇന്ദ്രതുല്യതേജസ്സുള്ള, ചാടിക്കുതിക്കുന്നവരിലെ സിംഹമായ അദ്ദേഹം കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ വാനരസൈന്യം മുഴുവൻ പരാജിതമായി ചിതറിയോടി.
4.19.14
रक्ष्यतां नगरी शूरैरङ्गदश्चाभिषिच्यताम्।
पदस्थं वालिनः पुत्रं भजिष्यन्ति प्लवंगमाः ॥ ४.१९.१४ ॥
നഗരത്തെ വീരന്മാർ സംരക്ഷിക്കട്ടെ; അംഗദന് അഭിഷേകം ചെയ്യട്ടെ. വാലിയുടെ സ്ഥാനത്തുള്ള അവന്റെ പുത്രനെ വാനരന്മാർ സേവിക്കും.
4.19.15
अथवारुचितं स्थानमिह ते रुचिरानने।
आविशन्ति च दुर्गाणि क्षिप्रमद्यैव वानराः ॥ ४.१९.१५ ॥
അല്ലെങ്കിൽ, സുന്ദരമുഖീ, ഇവിടെ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള ഏതു സ്ഥലത്തേക്കും പോകുക; വാനരന്മാർ ഇന്നുതന്നെ വേഗം കോട്ടകളിൽ പ്രവേശിക്കും.
4.19.16
अभार्याः सहभार्याश्च सन्त्यत्र वनचारिणः।
लुब्धेभ्यो विप्रलब्धेभ्यस्तेभ्यो नः सुमहद्भयम् ॥ ४.१९.१६ ॥
ഇവിടെ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ ഭാര്യയുള്ളവരും ഭാര്യയില്ലാത്തവരുമുണ്ട്; ലോഭികളും വഞ്ചിതരുമായ അവരിൽനിന്ന് നമുക്ക് വലിയ ഭയമുണ്ട്.
4.19.17
अल्पान्तरगतानां तु श्रुत्वा वचनमङ्गना।
आत्मनः प्रतिरूपं सा बभाषे चारुहासिनी ॥ ४.१९.१७ ॥
അല്പം അകലെ പോയിരുന്നവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട്, ആ സുന്ദരമായി ചിരിക്കുന്ന സ്ത്രീ തനിക്ക് യോജിച്ചവിധം സംസാരിച്ചു.
4.19.18
पुत्रेण मम किं कार्यं राज्येनापि किमात्मना।
कपिसिंहे महाभागे तस्मिन् भर्तरि नश्यति ॥ ४.१९.१८ ॥
മകനെക്കൊണ്ട് എനിക്കെന്ത് ആവശ്യം? രാജ്യംകൊണ്ടും സ്വന്തം ജീവനുകൊണ്ടും എന്തു പ്രയോജനം? ആ മഹാഭാഗ്യവാനും വാനരസിംഹവുമായ ഭർത്താവ് നശിക്കുമ്പോൾ?
4.19.19
पादमूलं गमिष्यामि तस्यैवाहं महात्मनः।
योऽसौ रामप्रयुक्तेन शरेण विनिपातितः ॥ ४.१९.१९ ॥
രാമൻ പ്രയോഗിച്ച ബാണത്താൽ വീഴ്ത്തപ്പെട്ട ആ മഹാത്മാവിന്റെ പാദമൂലത്തിലേക്ക് ഞാൻ പോകും.
4.19.20
एवमुक्त्वा प्रदुद्राव रुदती शोकमूर्च्छिता।
शिरश्चोरश्च बाहुभ्यां दुःखेन समभिघ्नती ॥ ४.१९.२० ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ശോകത്താൽ മൂർച്ഛിതയായി കരഞ്ഞുകൊണ്ട് അവൾ ഓടി; ദുഃഖത്താൽ തല്ലും നെഞ്ചിൽ കൈകൾകൊണ്ട് അടിച്ചുകൊണ്ട്.
4.19.21
सा व्रजन्ती ददर्शाथ पतिं निपतितं भुवि।
हन्तारं दानवेन्द्राणां समरेष्वनिवर्तिनाम् ॥ ४.१९.२१ ॥
പോകുമ്പോൾ അവൾ നിലത്തുവീണുകിടക്കുന്ന തന്റെ ഭർത്താവിനെ കണ്ടു; ദാനവേന്ദ്രന്മാരെ വധിച്ചവനും യുദ്ധങ്ങളിൽ പിന്തിരിയാത്തവനുമായവനെ.
4.19.22
क्षेप्तारं पर्वतेन्द्राणां वज्राणामिव वासवम्।
महावातसमाविष्टं महामेघौघनिःस्वनम् ॥ ४.१९.२२ ॥
പർവതശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ മേൽ വജ്രം എറിയുന്ന ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ, മഹാവാതത്താൽ ആവേശിതനും മഹാമേഘനിരയുടെ ഗർജനംപോലെ സ്വരമുള്ളവനും.
4.19.23
शक्रतुल्यपराक्रान्तं वृष्ट्वेवोपरतं घनम्।
नर्दन्तं नर्दतां भीमं शूरं शूरेण पातितम्।
शार्दूलेनामिषस्यार्थे मृगराजमिवाहतम् ॥ ४.१९.२३ ॥
ഇന്ദ്രതുല്യ പരാക്രമി, മഴപെയ്തൊടുങ്ങിയ മേഘംപോലെ വീണുകിടക്കുന്നവൻ; ഗർജിക്കുന്നവരിൽ ഭയങ്കരമായി ഗർജിച്ചവൻ—ശൂരനെ ശൂരൻ വീഴ്ത്തി, മാംസത്തിനായി കടുവ സിംഹത്തെ വധിച്ചതുപോലെ.
4.19.24
अर्चितं सर्वलोकस्य सपताकं सवेदिकम्।
नागहेतोः सुपर्णेन चैत्यमुन्मथितं यथा ॥ ४.१९.२४ ॥
സർവലോകത്താലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന, കൊടികളും വേദികയുമുള്ള ക്ഷേത്രം, നാഗത്തിനുവേണ്ടി ഗരുഡൻ പറിച്ചെറിഞ്ഞതുപോലെ.
4.19.25
अवष्टभ्यावतिष्ठन्तं ददर्श धनुरूर्जितम्।
रामं रामानुजं चैव भर्तुश्चैव तथानुजम् ॥ ४.१९.२५ ॥
വില്ലിൽ ചാരി നിൽക്കുന്ന രാമനെയും, രാമന്റെ അനുജനെയും, തന്റെ ഭർത്താവിന്റെ അനുജനെയും അവൾ കണ്ടു.
4.19.26
तानतीत्य समासाद्य भर्तारं निहतं रणे।
समीक्ष्य व्यथिता भूमौ सम्भ्रान्ता निपपात ह ॥ ४.१९.२६ ॥
അവരെ കടന്ന്, യുദ്ധത്തിൽ വധിക്കപ്പെട്ട ഭർത്താവിനരികിലെത്തി, അവനെ കണ്ട് വ്യഥിതയായി, പരിഭ്രമത്തോടെ അവൾ നിലത്തു വീണു.
4.19.27
सुप्तेव पुनरुत्थाय आर्यपुत्रेति वादिनी।
रुरोद सा पतिं दृष्ट्वा संवीतं मृत्युदामभिः ॥ ४.१९.२७ ॥
ഉറക്കത്തിൽ നിന്നെന്നപോലെ വീണ്ടും എഴുന്നേറ്റ്, "ആര്യപുത്ര" എന്നു വിളിച്ചുകൊണ്ട്, മൃത്യുപാശങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട ഭർത്താവിനെ കണ്ട് അവൾ കരഞ്ഞു.
4.19.28
तामवेक्ष्य तु सुग्रीवः क्रोशन्तीं कुररीमिव।
विषादमगमत् कष्टं दृष्ट्वा चाङ्गदमागतम् ॥ ४.१९.२८ ॥
കുരരിപ്പക്ഷിപോലെ കരയുന്ന അവളെ കണ്ട് സുഗ്രീവൻ ദുഃഖത്തിലായി; വന്നെത്തിയ അംഗദനെ കണ്ടപ്പോൾ അവൻ അത്യന്തം വേദനിച്ചു.