รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 4.65
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
4.65.1
अथाङ्गदवचः श्रुत्वा ते सर्वे वानरर्षभाः।
स्वं स्वं गतौ समुत्साहमूचुस्तत्र यथाक्रमम् ॥ ४.६५.१ ॥
เมื่อได้ฟังถ้อยคำของอังคทแล้ว วานรผู้เป็นเลิศดุจโคผู้ทั้งหมดนั้น ต่างกล่าวขึ้นทีละตัวตามลำดับ โดยแต่ละตัวมีความกระตือรือร้นในกำลังการเดินทางของตน
4.65.2
गजो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः।
मैन्दश्च द्विविदश्चैव सुषेणो जाम्बवांस्तथा ॥ ४.६५.२ ॥
คชะ คะวากษะ คะวยะ ศรภะ คันธมาทนะ ไมนทะ ทวิวิทะ สุเษณะ และชามพวาน
4.65.3
आबभाषे गजस्तत्र प्लवेयं दशयोजनम्।
गवाक्षो योजनान्याह गमिष्यामीति विंशतिम् ॥ ४.६५.३ ॥
ที่นั้น คชะได้กล่าวว่า "ข้าพเจ้าสามารถกระโดดได้สิบโยชน์"
4.65.4
शरभो वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।
त्रिंशतं तु गमिष्यामि योजनानां प्लवङ्गमाः ॥ ४.६५.४ ॥
ที่นั้น วานรศรภะได้กล่าวแก่วานรเหล่านั้นว่า "ข้าแต่วานรทั้งหลาย ข้าพเจ้าจะไปได้สามสิบโยชน์"
4.65.5
ऋषभो वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।
चत्वारिंशद् गमिष्यामि योजनानां न संशयः ॥ ४.६५.५ ॥
ที่นั้น วานรฤษภะได้กล่าวแก่วานรเหล่านั้นว่า "ข้าพเจ้าจะไปได้สี่สิบโยชน์ ไม่ต้องสงสัย"
4.65.6
वानरांस्तु महातेजा अब्रवीद् गन्धमादनः।
योजनानां गमिष्यामि पञ्चाशत्तु न संशयः ॥ ४.६५.६ ॥
คันธมาทนะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ได้กล่าวแก่วานรทั้งหลายว่า "ข้าพเจ้าจะไปได้ห้าสิบโยชน์ ไม่ต้องสงสัย"
4.65.7
मैन्दस्तु वानरस्तत्र वानरांस्तानुवाच ह।
योजनानां परं षष्टिमहं प्लवितुमुत्सहे ॥ ४.६५.७ ॥
ที่นั้น วานรไมนทะได้กล่าวแก่วานรเหล่านั้นว่า "ข้าพเจ้าสามารถกระโดดได้เกินหกสิบโยชน์"
4.65.8
ततस्तत्र महातेजा द्विविदः प्रत्यभाषत।
गमिष्यामि न संदेहः सप्ततिं योजनान्यहम् ॥ ४.६५.८ ॥
ลำดับนั้น ทวิวิทะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ได้ตอบว่า "ข้าพเจ้าจะไป ไม่ต้องสงสัย ข้าพเจ้าจะไปได้เจ็ดสิบโยชน์"
4.65.9
सुषेणस्तु महातेजाः सत्त्ववान् कपिसत्तमः।
अशीतिं प्रतिजानेऽहं योजनानां पराक्रमे ॥ ४.६५.९ ॥
สุเษณะผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ มีพลังใจ เป็นยอดแห่งวานรได้กล่าวว่า "ข้าพเจ้าขอรับรองว่า ด้วยความกล้าหาญของข้าพเจ้า จะข้ามได้แปดสิบโยชน์"
4.65.10
तेषां कथयतां तत्र सर्वांस्ताननुमान्य च।
ततो वृद्धतमस्तेषां जाम्बवान् प्रत्यभाषत ॥ ४.६५.१० ॥
ขณะที่พวกเขากำลังกล่าวกันอยู่ที่นั่น และเมื่อได้รับฟังและรับรองทุกตัวแล้ว ชามพวานผู้เป็นผู้เฒ่าที่สุดในหมู่พวกเขา จึงตอบขึ้น
4.65.11
पूर्वमस्माकमप्यासीत् कश्चिद् गतिपराक्रमः।
ते वयं वयसः पारमनुप्राप्ताः स्म साम्प्रतम् ॥ ४.६५.११ ॥
ก่อนหน้านี้ พวกเราบางตัวก็เคยมีความว่องไวและความกล้าหาญเช่นกัน แต่บัดนี้ พวกเราได้ย่างเข้าสู่ฝั่งปลายของวัยแล้ว
4.65.12
किं तु नैवं गते शक्यमिदं कार्यमुपेक्षितुम्।
यदर्थं कपिराजश्च रामश्च कृतनिश्चयौ ॥ ४.६५.१२ ॥
แต่เมื่อเป็นเช่นนี้ งานนี้จะละเลยเสียไม่ได้ เป็นงานซึ่งทั้งพระราชาแห่งวานรและพระรามได้ตั้งใจมั่นแล้ว
4.65.13
साम्प्रतं कालमस्माकं या गतिस्तां निबोधत।
नवतिं योजनानां तु गमिष्यामि न संशयः ॥ ४.६५.१३ ॥
บัดนี้ จงฟังทางที่เราต้องเดินทาง ข้าพเจ้าจะไปได้เก้าสิบโยชน์ ไม่ต้องสงสัย
4.65.14
तांश्च सर्वान् हरिश्रेष्ठाञ्जाम्बवानिदमब्रवीत्।
न खल्वेतावदेवासीद् गमने मे पराक्रमः ॥ ४.६५.१४ ॥
ชามพวานได้กล่าวแก่วานรผู้เป็นเลิศทั้งหมดนั้นว่า "ความสามารถในการเดินทางของข้าพเจ้าหาได้มีเพียงเท่านี้ไม่"
4.65.15
मया वैरोचने यज्ञे प्रभविष्णुः सनातनः।
प्रदक्षिणीकृतः पूर्वं क्रममाणस्त्रिविक्रमम् ॥ ४.६५.१५ ॥
เมื่อครั้งก่อน ในพิธียัญของไวโรจนะ ข้าพเจ้าได้เดินวนรอบองค์ผู้ทรงอำนาจและเป็นนิรันดร์ ขณะพระองค์ทรงก้าวในรูปไตรวิกรม
4.65.16
स इदानीमहं वृद्धः प्लवने मन्दविक्रमः।
यौवने च तदासीन्मे बलमप्रतिमं परम् ॥ ४.६५.१६ ॥
บัดนี้ ข้าพเจ้าแก่ชราแล้ว กำลังในการกระโดดเชื่องช้า แต่ในวัยหนุ่มนั้น กำลังของข้าพเจ้าไม่มีใครเทียบได้และยอดเยี่ยม
4.65.17
सम्प्रत्येतावदेवाद्य शक्यं मे गमने स्वतः।
नैतावता च संसिद्धिः कार्यस्यास्य भविष्यति ॥ ४.६५.१७ ॥
สำหรับตอนนี้ วันนี้ ข้าพเจ้าสามารถไปได้ด้วยกำลังของตนเองเพียงเท่านี้ และด้วยเพียงเท่านี้ ภารกิจนี้ก็จะไม่สำเร็จ
4.65.18
अथोत्तरमुदारार्थमब्रवीदङ्गदस्तदा।
अनुमान्य तदा प्राज्ञो जाम्बवन्तं महाकपिः ॥ ४.६५.१८ ॥
จากนั้น อังคทผู้มีจุดหมายอันสูงส่งได้กล่าวตอบ ลำดับนั้น วานรผู้ใหญ่ผู้ฉลาดอังคทได้เคารพชามพวานแล้วกล่าวดังนี้
4.65.19
अहमेतद् गमिष्यामि योजनानां शतं महत्।
निवर्तने तु मे शक्तिः स्यान्न वेति न निश्चितम् ॥ ४.६५.१९ ॥
ข้าพเจ้าจะไปในระยะทางอันยิ่งใหญ่หนึ่งร้อยโยชน์นี้ แต่ข้าพเจ้าจะมีกำลังพอที่จะกลับมาได้หรือไม่ ยังไม่แน่นอน
4.65.20
तमुवाच हरिश्रेष्ठं जाम्बवान् वाक्यकोविदः।
ज्ञायते गमने शक्तिस्तव हर्यृक्षसत्तम ॥ ४.६५.२० ॥
ชามพวานผู้เชี่ยวชาญในการพูดได้กล่าวแก่วานรผู้เป็นเลิศนั้นว่า "ข้าแต่ยอดแห่งวานรและหมี กำลังในการเดินทางของเจ้านั้นเป็นที่ประจักษ์แล้ว"
4.65.21
कामं शतसहस्रं वा नह्येष विधिरुच्यते।
योजनानां भवान् शक्तो गन्तुं प्रतिनिवर्तितुम् ॥ ४.६५.२१ ॥
แม้จะเป็นหนึ่งร้อยหรือหนึ่งแสนโยชน์ก็ตาม นี่ไม่ใช่กฎที่กำหนดไว้ตายตัว ท่านสามารถไปและกลับข้ามโยชน์ทั้งหลายได้
4.65.22
नहि प्रेषयिता तात स्वामी प्रेष्यः कथंचन।
भवतायं जनः सर्वः प्रेष्यः प्लवगसत्तम ॥ ४.६५.२२ ॥
ดูก่อนสหาย นายย่อมไม่ใช่ผู้ที่จะถูกส่งไปด้วยวิธีใดๆ ผู้คนทั้งหมดนี้ต้องถูกส่งไปโดยท่าน โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วานร
4.65.23
भवान् कलत्रमस्माकं स्वामिभावे व्यवस्थितः।
स्वामी कलत्रं सैन्यस्य गतिरेषा परंतप ॥ ४.६५.२३ ॥
ท่านเป็นที่พึ่งของพวกเรา ตั้งอยู่ในฐานะของนาย นายเป็นที่พึ่งของกองทัพ นี่คือหนทาง โอ ผู้เผาผลาญข้าศึก
4.65.24
अपि वै तस्य कार्यस्य भवान् मूलमरिंदम।
तस्मात् कलत्रवत् तात प्रतिपाल्यः सदा भवान् ॥ ४.६५.२४ ॥
โอ ผู้ปราบข้าศึก ท่านเป็นรากฐานของกิจการนั้นอย่างแท้จริง เพราะฉะนั้น ดูก่อนสหาย ท่านต้องได้รับการถนอมดูแลอยู่เสมอ ดุจดังภรรยาที่ได้รับการถนอมดูแล
4.65.25
मूलमर्थस्य संरक्ष्यमेष कार्यविदां नयः।
मूले हि सति सिध्यन्ति गुणाः सर्वे फलोदयाः ॥ ४.६५.२५ ॥
นี่คือนโยบายของผู้รู้ในกิจการ คือรากฐานแห่งจุดมุ่งหมายต้องได้รับการปกป้องรักษา เพราะเมื่อมีรากฐานอยู่ คุณธรรมทั้งหมดและผลอันอุดมก็เกิดขึ้นและสำเร็จ
4.65.26
तद् भवानस्य कार्यस्य साधनं सत्यविक्रम।
वुद्धिविक्रमसम्पन्नो हेतुरत्र परंतप ॥ ४.६५.२६ ॥
เพราะฉะนั้น โอ ผู้มีความกล้าหาญอันแท้จริง ท่านคือวิธีการสู่กิจการนี้ ผู้ประกอบด้วยปัญญาและความกล้าหาญ คือผู้กระทำในที่นี้ โอ ผู้เผาผลาญข้าศึก
4.65.27
गुरुश्च गुरुपुत्रश्च त्वं हि नः कपिसत्तम।
भवन्तमाश्रित्य वयं समर्था ह्यर्थसाधने ॥ ४.६५.२७ ॥
ท่านเป็นทั้งครูของพวกเรา และเป็นบุตรของครูด้วย โอ ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่วานร เมื่อพึ่งพาท่าน พวกเราจึงสามารถทำจุดมุ่งหมายให้สำเร็จได้
4.65.28
उक्तवाक्यं महाप्राज्ञं जाम्बवन्तं महाकपिः।
प्रत्युवाचोत्तरं वाक्यं वालिसूनुरथाङ्गदः ॥ ४.६५.२८ ॥
เมื่อกล่าวถ้อยคำเหล่านั้นแก่ชามพวานผู้มีปัญญาอันยิ่งใหญ่แล้ว วานรผู้ยิ่งใหญ่ อังคทโอรสของพาลี ก็ตอบกลับด้วยถ้อยคำเหล่านี้
4.65.29
यदि नाहं गमिष्यामि नान्यो वानरपुङ्गवः।
पुनः खल्विदमस्माभिः कार्यं प्रायोपवेशनम् ॥ ४.६५.२९ ॥
หากข้าพเจ้าไม่ไป และวานรผู้ประเสริฐอื่นก็ไม่ไป เช่นนั้นพวกเราก็คงต้องอดอาหารจนตายที่นี่อีกครั้ง
4.65.30
नह्यकृत्वा हरिपतेः संदेशं तस्य धीमतः।
तत्रापि गत्वा प्राणानां न पश्ये परिरक्षणम् ॥ ४.६५.३० ॥
หากไม่ปฏิบัติตามสาส์นของจอมวานรผู้ปัญญาเลิศนั้น แม้จะไปที่นั่นข้าพเจ้าก็มองไม่เห็นหนทางที่จะรักษาชีวิตไว้ได้
4.65.31
स हि प्रसादे चात्यर्थकोपे च हरिरीश्वरः।
अतीत्य तस्य संदेशं विनाशो गमने भवेत् ॥ ४.६५.३१ ॥
จอมวานรผู้เป็นใหญ่นั้น ไม่ว่าจะทรงพอพระทัยหรือทรงพิโรธอย่างยิ่ง หากผู้ใดล่วงเกินคำสั่งของพระองค์ ความพินาศก็จะเกิดแก่ผู้นั้นเมื่อไปยังที่นั้น
4.65.32
तत्तथा ह्यस्य कार्यस्य न भवत्यन्यथा गतिः।
तद् भवानेव दृष्टार्थः संचिन्तयितुमर्हति ॥ ४.६५.३२ ॥
เพราะฉะนั้น กิจการนี้จะไม่มีหนทางอื่นเป็นอย่างอื่นไปได้ ท่านผู้เห็นจุดมุ่งหมายนั้นแล้วนั่นแหละ เป็นผู้ที่ควรพิจารณาไตร่ตรอง
4.65.33
सोऽङ्गदेन तदा वीरः प्रत्युक्तः प्लवगर्षभः।
जाम्बवानुत्तमं वाक्यं प्रोवाचेदं ततोऽङ्गदम् ॥ ४.६५.३३ ॥
เมื่อวีรบุรุษผู้ประเสริฐในหมู่วานรถูกอังคทกล่าวตอบแล้ว ชามพวานจึงกล่าวถ้อยคำอันประเสริฐนี้แก่อังคท
4.65.34
तस्य ते वीर कार्यस्य न किंचित् परिहास्यते।
एष संचोदयाम्येनं यः कार्यं साधयिष्यति ॥ ४.६५.३४ ॥
โอ วีรบุรุษ กิจการนั้นของท่านจะไม่ถูกละเลยสิ่งใดเลย ข้าพเจ้าขอกระตุ้นผู้นี้ซึ่งจะทำกิจการให้สำเร็จ
4.65.35
ततः प्रतीतं प्लवतां वरिष्ठ-
मेकान्तमाश्रित्य सुखोपविष्टम्।
संचोदयामास हरिप्रवीरो
हरिप्रवीरं हनुमन्तमेव ॥ ४.६५.३५ ॥
ครั้นแล้ว วีรวานรผู้ประเสริฐในหมู่นักกระโดด ผู้เป็นที่เลื่องลือ นั่งอย่างสบายโดยลำพัง ได้กระตุ้นหนุมานผู้เป็นวีรวานรนั่นเอง