വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 5.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.11.1
अवधूय च तां बुद्धिं बभूवावस्थितस्तदा।
जगाम चापरां चिन्तां सीतां प्रति महाकपिः ॥ ५.११.१ ॥
ആ ചിന്ത കുടഞ്ഞുകളഞ്ഞ്, അപ്പോൾ മഹാകപി സ്ഥിരചിത്തനായി; സീതയെക്കുറിച്ച് മറ്റൊരു ചിന്തയിലേക്കും അവൻ പോയി.
5.11.2
न रामेण वियुक्ता सा स्वप्तुमर्हति भामिनी।
न भोक्तुं नाप्यलंकर्तुं न पानमुपसेवितुम् ॥ ५.११.२ ॥
രാമനിൽനിന്ന് വേർപിരിഞ്ഞ ആ സുന്ദരി ഉറങ്ങാൻ അർഹയല്ല; ഭക്ഷിക്കാനും അലങ്കരിക്കാനും മദ്യം സേവിക്കാനും അർഹയല്ല.
5.11.3
नान्यं नरमुपस्थातुं सुराणामपि चेश्वरम्।
न हि रामसमः कश्चिद् विद्यते त्रिदशेष्वपि ॥ ५.११.३ ॥
അവൾ മറ്റൊരു പുരുഷനെ സേവിക്കാൻ അർഹയല്ല; ദേവന്മാരുടെ നാഥനെപ്പോലും. ദേവന്മാരിലും രാമനു സമനായി ആരുമില്ല.
5.11.4
अन्येयमिति निश्चित्य भूयस्तत्र चचार सः।
पानभूमौ हरिश्रेष्ठः सीतासंदर्शनोत्सुकः ॥ ५.११.४ ॥
'ഇവൾ മറ്റൊരുവളാണ്' എന്നു നിശ്ചയിച്ച്, സീതയെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ ആ വാനരശ്രേഷ്ഠൻ വീണ്ടും ആ മദ്യശാലയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
5.11.5
क्रीडितेनापराः क्लान्ता गीतेन च तथापराः।
नृत्येन चापराः क्लान्ताः पानविप्रहतास्तथा ॥ ५.११.५ ॥
ചിലർ കളിയാൽ തളർന്നു; ചിലർ പാട്ടിനാൽ; മറ്റു ചിലർ നൃത്തത്താൽ; മദ്യലഹരിയാൽ മർദിതരായും അവർ തളർന്നിരുന്നു.
5.11.6
मुरजेषु मृदंगेषु चेलिकासु च संस्थिताः।
तथाऽऽस्तरणमुख्येषु संविष्टाश्चापराः स्त्रियः ॥ ५.११.६ ॥
മുരജങ്ങളിലും മൃദംഗങ്ങളിലും, തലയിണകളിലും കിടന്നിരുന്നവർ; ശ്രേഷ്ഠമായ വിരിപ്പുകളിൽ ഉറങ്ങിക്കിടന്ന മറ്റു സ്ത്രീകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.11.7
अंगनानां सहस्रेण भूषितेन विभूषणैः।
रूपसंलापशीलेन युक्तगीतार्थभाषिणा ॥ ५.११.७ ॥
ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച ആയിരം സ്ത്രീകളോടൊപ്പം, സൗന്ദര്യത്തിലും സംഭാഷണത്തിലും മുഴുകിയവരും ഗാനാർത്ഥമുള്ള വാക്കുകൾ പറയുന്നവരുമായി.
5.11.8
देशकालाभियुक्तेन युक्तवाक्याभिधायिना।
रताधिकेन संयुक्तां ददर्श हरियूथपः ॥ ५.११.८ ॥
ദേശകാലങ്ങൾക്കനുസൃതമായി യുക്തവാക്കുകൾ പറയുന്നവനും ആനന്ദത്തിൽ മുന്നിട്ടുനിൽക്കുന്നവനുമായവനോടൊപ്പമുള്ള സ്ത്രീകളെ വാനരസേനാനായകൻ കണ്ടു.
5.11.9
अन्यत्रापि वरस्त्रीणां रूपसंलापशायिनाम्।
सहस्रं युवतीनां तु प्रसुप्तं स ददर्श ह ॥ ५.११.९ ॥
മറ്റൊരിടത്തും, സൗന്ദര്യസംഭാഷണത്തിനുശേഷം ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളിൽ ആയിരം യുവതികൾ ഉറങ്ങുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
5.11.10
देशकालाभियुक्तं तु युक्तवाक्याभिधायि तत्।
रताविरतसंसुप्तं ददर्श हरियूथपः ॥ ५.११.१० ॥
ദേശകാലങ്ങൾക്കനുസൃതമായി യുക്തവാക്കുകൾ പറയുന്ന അവനെ, ഇടവിടാത്ത ആനന്ദത്തിനുശേഷം ഗാഢനിദ്രയിലായിരിക്കുന്നത് വാനരസേനാനായകൻ കണ്ടു.
5.11.11
तासां मध्ये महाबाहुः शुशुभे राक्षसेश्वरः।
गोष्ठे महति मुख्यानां गवां मध्ये यथा वृषः ॥ ५.११.११ ॥
അവരുടെ മധ്യത്തിൽ ആ മഹാബാഹുവായ രാക്ഷസേശ്വരൻ, വലിയ തൊഴുത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠ പശുക്കളുടെ നടുവിലെ കാളയെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
5.11.12
स राक्षसेन्द्रः शुशुभे ताभिः परिवृतः स्वयम्।
करेणुभिर्यथारण्ये परिकीर्णो महाद्विपः ॥ ५.११.१२ ॥
ആ രാക്ഷസേന്ദ്രൻ അവരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, കാട്ടിൽ പിടിയാനകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട മഹാഗജത്തെപ്പോലെ പ്രകാശിച്ചു.
5.11.13
सर्वकामैरुपेतां च पानभूमिं महात्मनः।
ददर्श कपिशार्दूलस्तस्य रक्षःपतेर्गृहे ॥ ५.११.१३ ॥
ആ രാക്ഷസരാജന്റെ ഭവനത്തിൽ, സർവ്വ കാമ്യവസ്തുക്കളാലും നിറഞ്ഞ ആ മഹാത്മാവിന്റെ പാനഭൂമി കപിശാർദ്ദൂലൻ കണ്ടു.
5.11.14
मृगाणां महिषाणां च वराहाणां च भागशः।
तत्र न्यस्तानि मांसानि पानभूमौ ददर्श सः ॥ ५.११.१४ ॥
അവിടെ പാനഭൂമിയിൽ മാൻ, എരുമ, പന്നി എന്നിവയുടെ മാംസം ഭാഗങ്ങളായി വച്ചിരിക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
5.11.15
रौक्मेषु च विशालेषु भाजनेष्वप्यभक्षितान्।
ददर्श कपिशार्दूलो मयूरान् कुक्कुटांस्तथा ॥ ५.११.१५ ॥
സ്വർണ്ണപ്പാത്രങ്ങളിൽ ഭക്ഷിക്കപ്പെടാതെ കിടന്ന മയിലുകളെയും കോഴികളെയും കപിശാർദ്ദൂലൻ കണ്ടു.
5.11.16
वराहवाध्रीणसकान् दधिसौवर्चलायुतान्।
शल्यान् मृगमयूरांश्च हनुमानन्ववैक्षत ॥ ५.११.१६ ॥
തൈരും സൗവർച്ചല ഉപ്പും ചേർന്ന പന്നി, വാധ്രീണസം, മുള്ളൻപന്നി, മാൻ, മയിൽ എന്നിവയെ ഹനുമാൻ സൂക്ഷ്മമായി നോക്കി.
5.11.17
कृकलान् विविधांश्छागान् शशकानर्धभक्षितान्।
महिषानेकशल्यांश्च मेषांश्च कृतनिष्ठितान् ॥ ५.११.१७ ॥
വിവിധതരം കൃകലങ്ങൾ, ആടുകൾ, പാതി തിന്ന മുയലുകൾ, ഒറ്റ ശൂലത്തിൽ കോർത്ത എരുമകൾ, ആട്ടിൻകുട്ടികൾ, പൂർണ്ണമായി പാകം ചെയ്തവ എന്നിവ അവൻ കണ്ടു.
5.11.18
लेह्यानुच्चावचान् पेयान् भोज्यान्युच्चावचानि च।
तथाम्ललवणोत्तंसैर्विविधै रागखाण्डवैः ॥ ५.११.१८ ॥
നക്കി കഴിക്കേണ്ടവ, പലതരം പാനീയങ്ങൾ, ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ, പുളിയും ഉപ്പും ചേർന്ന അലങ്കാരങ്ങളോടുകൂടിയ വിവിധ രാഗഖാണ്ഡവങ്ങൾ എന്നിവയും അവൻ കണ്ടു.
5.11.19
महानूपुरकेयूरैरपविद्धैर्महाधनैः।
पानभाजनविक्षिप्तैः फलैश्च विविधैरपि ॥ ५.११.१९ ॥
വലിയ നൂപുരങ്ങളും കേയൂരങ്ങളും ചിതറിക്കിടന്നു; വിലപിടിപ്പുള്ളവ; പാനപാത്രങ്ങൾ ചിതറിക്കിടന്നു; പലതരം പഴങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
5.11.20
कृतपुष्पोपहारा भूरधिकां पुष्यति श्रियम्।
तत्र तत्र च विन्यस्तैः सुश्लिष्टशयनासनैः ॥ ५.११.२० ॥
പുഷ്പോപഹാരങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ നിലം കൂടുതൽ ശോഭയോടെ വിളങ്ങി; ഇവിടെയും അവിടെയും വെച്ചിരുന്ന നന്നായി ഘടിപ്പിച്ച ശയനങ്ങളും ആസനങ്ങളും.
5.11.21
पानभूमिर्विना वह्निं प्रदीप्तेवोपलक्ष्यते।
बहुप्रकारैर्विविधैर्वरसंस्कारसंस्कृतैः ॥ ५.११.२१ ॥
പാനഭൂമി തീയില്ലാതെ തന്നെ ജ്വലിക്കുന്നതുപോലെ കാണപ്പെട്ടു; പലവിധമായ, വിവിധമായ, ഉത്തമ മസാലകളാൽ സംസ്കരിച്ച വിഭവങ്ങളാൽ.
5.11.22
मांसैः कुशलसंयुक्तैः पानभूमिगतैः पृथक्।
दिव्याः प्रसन्ना विविधाः सुराः कृतसुरा अपि ॥ ५.११.२२ ॥
പാനഭൂമിയിൽ വെവ്വേറെ വെച്ച, വിദഗ്ധമായി ചേർത്ത മാംസങ്ങളോടൊപ്പം; ദിവ്യവും തെളിഞ്ഞതുമായ പലവിധ സുരകളും ഉണ്ടാക്കിയ സുരകളും.
5.11.23
शर्करासवमाध्वीकाः पुष्पासवफलासवाः।
वासचूर्णैश्च विविधैर्मृष्टास्तैस्तैः पृथक् पृथक् ॥ ५.११.२३ ॥
ശർക്കര ആസവം, മാധ്വീകം; പുഷ്പാസവം, ഫലാസവം; പലവിധ സുഗന്ധചൂർണങ്ങളാൽ ശുദ്ധമാക്കിയവ, ഓരോന്നും വെവ്വേറെ.
5.11.24
संतता शुशुभे भूमिर्माल्यैश्च बहुसंस्थितैः।
हिरण्मयैश्च कलशैर्भाजनैः स्फाटिकैरपि ॥ ५.११.२४ ॥
വ്യാപിച്ച നിലം പലയിടത്തും വെച്ചിരുന്ന മാലകളാലും സ്വർണ്ണകലശങ്ങളാലും സ്ഫടികപാത്രങ്ങളാലും ശോഭിച്ചു.
5.11.25
जाम्बूनदमयैश्चान्यैः करकैरभिसंवृता।
राजतेषु च कुम्भेषु जाम्बूनदमयेषु च ॥ ५.११.२५ ॥
ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണംകൊണ്ടുള്ളതും മറ്റു ജലപാത്രങ്ങളാലും അത് നിറഞ്ഞിരുന്നു; വെള്ളിക്കുടങ്ങളിലും ജാംബൂനദ സ്വർണ്ണക്കുടങ്ങളിലും.
5.11.26
पानश्रेष्ठां तथा भूमिं कपिस्तत्र ददर्श सः।
सोऽपश्यच्छातकुम्भानि सीधोर्मणिमयानि च ॥ ५.११.२६ ॥
അവിടെ ആ കപി പാനശാലകളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ആ സ്ഥലം കണ്ടു; സീധുമദ്യത്തിനായുള്ള മണിമയങ്ങളായ സ്വർണ്ണപാത്രങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.
5.11.27
तानि तानि च पूर्णानि भाजनानि महाकपिः।
क्वचिदर्धावशेषाणि क्वचित् पीतान्यशेषतः ॥ ५.११.२७ ॥
ആ മഹാകപി ആ നിറഞ്ഞ പാത്രങ്ങൾ കണ്ടു; എവിടെയോ പകുതി ബാക്കിയുണ്ടായിരുന്നു, എവിടെയോ പൂർണ്ണമായും കുടിച്ചിരുന്നു.
5.11.28
क्वचिन्नैव प्रपीतानि पानानि स ददर्श ह।
क्वचिद् भक्ष्यांश्च विविधान् क्वचित् पानानि भागशः ॥ ५.११.२८ ॥
എവിടെയോ പാനീയങ്ങൾ ഒട്ടും കുടിച്ചിരുന്നില്ലെന്ന് അവൻ കണ്ടു; എവിടെയോ വിവിധ ഭക്ഷ്യങ്ങളും, എവിടെയോ പാനീയങ്ങൾ ഭാഗംവീതം വിഭജിച്ചും.
5.11.29
क्वचिदर्धावशेषाणि पश्यन् वै विचचार ह।
शयनान्यत्र नारीणां शून्यानि बहुधा पुनः।
परस्परं समाश्लिष्य काश्चित् सुप्ता वरांगनाः ॥ ५.११.२९ ॥
എവിടെയോ പകുതി ബാക്കിയുള്ളവ കണ്ടുകൊണ്ട് അവൻ സഞ്ചരിച്ചു; ഇവിടെ സ്ത്രീകളുടെ ശയ്യകൾ പലവിധത്തിൽ ശൂന്യമായിരുന്നു; പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്ത് ചില ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകൾ ഉറങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
5.11.30
काचिच्च वस्त्रमन्यस्या अपहृत्योपगुह्य च।
उपगम्याबला सुप्ता निद्राबलपराजिता ॥ ५.११.३० ॥
ഒരുത്തി മറ്റൊരുത്തിയുടെ വസ്ത്രം മാറ്റി, അവളെ ആലിംഗനം ചെയ്ത്, അടുത്തുചെന്ന്, ഉറക്കത്തിന്റെ ബലത്താൽ പരാജിതയായ ദുർബലയായി ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു.
5.11.31
तासामुच्छ्वासवातेन वस्त्रं माल्यं च गात्रजम्।
नात्यर्थं स्पन्दते चित्रं प्राप्य मन्दमिवानिलम् ॥ ५.११.३१ ॥
അവരുടെ നിശ്വാസക്കാറ്റിൽ വസ്ത്രവും ശരീരത്തിലെ മാലയും അധികം ഇളകിയില്ല; മന്ദമായ കാറ്റു കിട്ടിയതുപോലെ അവ അത്ഭുതകരമായി ചെറുതായി ഇളകി.
5.11.32
चन्दनस्य च शीतस्य सीधोर्मधुरसस्य च।
विविधस्य च माल्यस्य पुष्पस्य विविधस्य च ॥ ५.११.३२ ॥
ചന്ദനത്തിന്റെയും തണുത്ത സീധുവിന്റെയും മധുരരസത്തിന്റെയും വിവിധ മാലകളുടെയും വിവിധ പുഷ്പങ്ങളുടെയും (സുഗന്ധവും).
5.11.33
बहुधा मारुतस्तस्य गन्धं विविधमुद्वहन्।
स्नानानां चन्दनानां च धूपानां चैव मूर्च्छितः ॥ ५.११.३३ ॥
ആ കാറ്റ് പലവിധത്തിൽ അവിടത്തെ വിവിധ സുഗന്ധങ്ങൾ വഹിച്ചു വീശി; കുളിക്കുന്ന സുഗന്ധ ലേപനങ്ങൾ, ചന്ദനം, ധൂപങ്ങൾ എന്നിവയാൽ അത് നിറഞ്ഞിരുന്നു.
5.11.34
प्रववौ सुरभिर्गन्धो विमाने पुष्पके तदा।
श्यामावदातास्तत्रान्याः काश्चित् कृष्णा वरांगनाः ॥ ५.११.३४ ॥
അപ്പോൾ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ സുഗന്ധം വീശി; അവിടെ ചിലർ ഇരുനിറമുള്ളവരും ചിലർ വെളുത്തവരും മറ്റു ചിലർ കറുത്തവരുമായ ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളുണ്ടായിരുന്നു.
5.11.35
काश्चित् काञ्चनवर्णांग््यः प्रमदा राक्षसालये।
तासां निद्रावशत्वाच्च मदनेन विमूर्च्छितम् ॥ ५.११.३५ ॥
രാക്ഷസഗൃഹത്തിൽ സ്വർണ്ണവർണ്ണമുള്ള ദേഹമുള്ള ചില സ്ത്രീകളുണ്ടായിരുന്നു; ഉറക്കത്തിന്റെ വശത്തിലായതിനാലും മന്മഥനാൽ മോഹിതരായതിനാലും അവർ മൂർച്ഛിച്ചതുപോലെ കിടന്നു.
5.11.36
पद्मिनीनां प्रसुप्तानां रूपमासीद् यथैव हि।
एवं सर्वमशेषेण रावणान्तःपुरं कपिः।
ददर्श स महातेजा न ददर्श च जानकीम् ॥ ५.११.३६ ॥
ഉറങ്ങുന്ന താമരപ്പൊയ്കയിലെ താമരകൾ പോലെയായിരുന്നു അവരുടെ രൂപം. ഇങ്ങനെ ആ മഹാതേജസ്വിയായ വാനരൻ രാവണന്റെ അന്തഃപുരം മുഴുവൻ കണ്ടു; പക്ഷേ ജാനകിയെ കണ്ടില്ല.
5.11.37
निरीक्षमाणश्च ततस्ताः स्त्रियः स महाकपिः।
जगाम महतीं शंकां धर्मसाध्वसशंकितः ॥ ५.११.३७ ॥
ആ സ്ത്രീകളെ നോക്കിക്കൊണ്ടിരുന്ന ആ മഹാകപി, ധർമ്മം ലംഘിക്കുമോ എന്ന ഭയത്താൽ വലിയ സംശയത്തിലായി.
5.11.38
परदारावरोधस्य प्रसुप्तस्य निरीक्षणम्।
इदं खलु ममात्यर्थं धर्मलोपं करिष्यति ॥ ५.११.३८ ॥
പരസ്ത്രീകളുടെ അന്തഃപുരത്തിൽ ഉറങ്ങുന്നവരെ ഇങ്ങനെ നോക്കുന്നത് എനിക്ക് തീർച്ചയായും വലിയ ധർമ്മലോപമുണ്ടാക്കും.
5.11.39
न हि मे परदाराणां दृष्टिर्विषयवर्तिनी।
अयं चात्र मया दृष्टः परदारपरिग्रहः ॥ ५.११.३९ ॥
പരസ്ത്രീകളിൽ എന്റെ ദൃഷ്ടി വിഷയാസക്തിയോടെ ചരിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ ഇവിടെ പരസ്ത്രീയെ കൈവശപ്പെടുത്തിയതും ഞാൻ കണ്ടു.
5.11.40
तस्य प्रादुरभूच्चिन्ता पुनरन्या मनस्विनः।
निश्चितैकान्तचित्तस्य कार्यनिश्चयदर्शिनी ॥ ५.११.४० ॥
ആ മനസ്വിയുടെ മനസ്സിൽ വീണ്ടും മറ്റൊരു ചിന്ത ഉദിച്ചു; അത് അവന്റെ ഏകാഗ്രനിശ്ചയത്തെയും കർമ്മനിശ്ചയത്തെയും കാണുന്നതായിരുന്നു.
5.11.41
कामं दृष्टा मया सर्वा विश्वस्ता रावणस्त्रियः।
न तु मे मनसा किंचिद् वैकृत्यमुपपद्यते ॥ ५.११.४१ ॥
രാവണന്റെ സ്ത്രീകളെയെല്ലാം വിശ്വസ്തരായി ഉറങ്ങുന്നവരായി ഞാൻ കണ്ടു എന്നത് സത്യം; പക്ഷേ എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു വികാരവും ഉണ്ടായില്ല.
5.11.42
मनो हि हेतुः सर्वेषामिन्द्रियाणां प्रवर्तने।
शुभाशुभास्ववस्थासु तच्च मे सुव्यवस्थितम् ॥ ५.११.४२ ॥
എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെയും പ്രവർത്തനത്തിന് മനസ്സാണ് കാരണം; ശുഭാശുഭ അവസ്ഥകളിൽ അത് എന്നിൽ നന്നായി സ്ഥിരപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
5.11.43
नान्यत्र हि मया शक्या वैदेही परिमार्गितुम्।
स्त्रियो हि स्त्रीषु दृश्यन्ते सदा सम्परिमार्गणे ॥ ५.११.४३ ॥
വൈദേഹിയെ മറ്റൊരിടത്ത് തിരയുക എനിക്ക് സാധ്യമല്ല; അന്വേഷണത്തിൽ സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും സ്ത്രീകളുടെ ഇടയിലാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
5.11.44
यस्य सत्त्वस्य या योनिस्तस्यां तत् परिमार्गते।
न शक्यं प्रमदा नष्टा मृगीषु परिमार्गितुम् ॥ ५.११.४४ ॥
ഏത് ജീവിക്ക് ഏത് യോനിയോ അതിൽത്തന്നെ അത് തിരയപ്പെടുന്നു; നഷ്ടപ്പെട്ട സ്ത്രീയെ പെൺമാനുകൾക്കിടയിൽ തിരയുക സാധ്യമല്ല.
5.11.45
तदिदं मार्गितं तावच्छुद्धेन मनसा मया।
रावणान्तःपुरं सर्वं दृश्यते न च जानकी ॥ ५.११.४५ ॥
ശുദ്ധമനസ്സോടെ ഇതുവരെ ഞാൻ ഇതെല്ലാം തിരഞ്ഞു; രാവണന്റെ അന്തഃപുരം മുഴുവൻ കണ്ടു, പക്ഷേ ജാനകിയെ കാണുന്നില്ല.
5.11.46
देवगन्धर्वकन्याश्च नागकन्याश्च वीर्यवान्।
अवेक्षमाणो हनुमान् नैवापश्यत जानकीम् ॥ ५.११.४६ ॥
ദേവഗന്ധർവ കന്യകമാരെയും നാഗകന്യകമാരെയും വീര്യവാനായ ഹനുമാൻ നോക്കി; പക്ഷേ ജാനകിയെ കണ്ടില്ല.
5.11.47
तामपश्यन् कपिस्तत्र पश्यंश्चान्या वरस्त्रियः।
अपक्रम्य तदा वीरः प्रस्थातुमुपचक्रमे ॥ ५.११.४७ ॥
അവിടെ അവളെ കാണാതെ ആ വാനരൻ, മറ്റ് ശ്രേഷ്ഠ സ്ത്രീകളെ നോക്കിക്കൊണ്ട്, അപ്പോൾ ആ വീരൻ അവിടെനിന്ന് പിന്മാറി പുറപ്പെടാൻ തുടങ്ങി.
5.11.48
स भूयः सर्वतः श्रीमान् मारुतिर्यत्नमाश्रितः।
आपानभूमिमुत्सृज्य तां विचेतुं प्रचक्रमे ॥ ५.११.४८ ॥
ആ ശ്രീമാനായ മാരുതി, വീണ്ടും എല്ലായിടത്തും ശ്രമം നടത്തി, മദ്യശാല വിട്ട് അവളെ തിരയാൻ തുടങ്ങി.