Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 5.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
5.2.1
स सागरमनाधृष्यमतिक्रम्य महाबलः।
त्रिकूटस्य तटे लंकां स्थितः स्वस्थो ददर्श ह ॥ ५.२.१ ॥
Él, el de gran fuerza, tras cruzar el océano inexpugnable, de pie en la orilla de Trikūṭa, contempló con calma Laṅkā.
5.2.2
ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान्।
अभिवृष्टस्ततस्तत्र बभौ पुष्पमयो हरिः ॥ ५.२.२ ॥
Entonces, empapado por la lluvia de flores que los árboles dejaron caer, el valiente mono brilló allí, cubierto de flores.
5.2.3
योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः।
अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥ ५.२.३ ॥
Aquel glorioso mono, aunque había cruzado cien yojanas, de valor supremo, no jadeaba allí ni sentía cansancio.
5.2.4
शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि।
किं पुनः सागरस्यान्तं संख्यातं शतयोजनम् ॥ ५.२.४ ॥
Yo podría cruzar cientos de yojanas, incluso muchísimos; ¿qué es entonces cruzar el extremo medido del océano, cien yojanas?
5.2.5
स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः।
जगाम वेगवाँल्लंकां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ ५.२.५ ॥
Él, el mejor de los valientes y el más excelente de los saltarines, veloz, saltó por encima del gran océano y se dirigió a Laṅkā.
5.2.6
शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च।
मधुमन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च ॥ ५.२.६ ॥
Por en medio de praderas de hierba, bosques azulados y fragantes y arboledas de dulce miel llenas de árboles, siguió su camino.
5.2.7
शैलांश्च तरुसंछन्नान् वनराजीश्च पुष्पिताः।
अभिचक्राम तेजस्वी हनूमान् प्लवगर्षभः ॥ ५.२.७ ॥
Atravesando montañas cubiertas de árboles y hileras de bosque en flor, el resplandeciente Hanumān, el mejor de los saltarines, avanzó.
5.2.8
स तस्मिन्नचले तिष्ठन् वनान्युपवनानि च।
स नगाग्रे स्थितां लंकां ददर्श पवनात्मजः ॥ ५.२.८ ॥
De pie sobre aquella montaña, contemplando los bosques y los jardines, el hijo del Viento vio Laṅkā, situada en la cima de la montaña.
5.2.9
सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान्।
प्रियालान् मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि ॥ ५.२.९ ॥
Había también árboles sarala, karṇikāra, palmeras datileras en plena floración, árboles priyāla, mucilinda, kuṭaja y ketaka.
5.2.10
प्रियङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा।
असनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥ ५.२.१० ॥
Había también plantas priyaṅgu llenas de fragancia, árboles nīpa, saptacchada, asana, kovidāra y karavīra en flor.
5.2.11
पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि।
पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान् ॥ ५.२.११ ॥
Había también árboles cargados de flores, llenos de capullos, poblados de aves, cuyas copas sacudía el viento.
5.2.12
हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्पलावृताः।
आक्रीडान् विविधान् रम्यान् विविधांश्च जलाशयान् ॥ ५.२.१२ ॥
Había pozos escalonados poblados de cisnes y patos kāraṇḍava, cubiertos de loto y loto azul, agradables jardines de recreo de muchas clases y estanques de muchas clases.
5.2.13
संततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः।
उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ ५.२.१३ ॥
Hanumān, el elefante entre los monos, vio jardines deliciosos, densamente cubiertos de muchos tipos de árboles que daban flores y frutos en todas las estaciones.
5.2.14
समासाद्य च लक्ष्मीवाँल्लंकां रावणपालिताम्।
परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलंकृताम् ॥ ५.२.१४ ॥
Habiendo llegado a Laṅkā, protegida por Rāvaṇa, el glorioso Hanumān llegó a la ciudad adornada con fosos llenos de loto y loto azul.
5.2.15
सीतापहरणात् तेन रावणेन सुरक्षिताम्।
समन्ताद् विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्वभिः ॥ ५.२.१५ ॥
Laṅkā, bien custodiada por Rāvaṇa a causa del rapto de Sītā, donde feroces arqueros rākṣasas patrullaban por todas partes.
5.2.16
काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम्।
गृहैश्च गिरिसंकाशैः शारदाम्बुदसंनिभैः ॥ ५.२.१६ ॥
La hermosa gran ciudad, rodeada de una muralla dorada, cuyas casas eran como montañas y como nubes de otoño.
5.2.17
पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम्।
अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजशोभिताम् ॥ ५.२.१७ ॥
Laṅkā, rodeada de calles blancas y elevadas, llena de cientos de atalayas y adornada con estandartes y banderas.
5.2.18
तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्क्तिविराजितैः।
ददर्श हनुमाँल्लंकां देवो देवपुरीमिव ॥ ५.२.१८ ॥
Hanumān vio Laṅkā, resplandeciente con sus divinos portales dorados y filas de enredaderas, como si fuera la ciudad de los dioses.
5.2.19
गिरिमूर्ध्नि स्थितां लंकां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः।
ददर्श स कपिः श्रीमान् पुरीमाकाशगामिव ॥ ५.२.१९ ॥
Allí el resplandeciente mono vio Laṅkā, asentada en la cima de la montaña, con sus blancas y espléndidas mansiones, como una ciudad que recorre el cielo.
5.2.20
पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा।
प्लवमानामिवाकाशे ददर्श हनुमान् कपिः ॥ ५.२.२० ॥
Protegida por el señor de los rākṣasas y construida por Viśvakarman, Laṅkā parecía flotar en el cielo, y el mono Hanumān la contempló.
5.2.21
वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुवनाम्बराम्।
शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकावतंसकाम् ॥ ५.२.२१ ॥
Sus caderas son murallas y parapetos, su vestido son anchas aguas y bosques, las puntas de su cabello son las centinelas de cien muertes y las lanzas, y sus adornos son las atalayas.
5.2.22
मनसेव कृतां लंकां निर्मितां विश्वकर्मणा।
द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२२ ॥
Habiendo llegado a la puerta norte, y contemplando Laṅkā, hecha como por la mente y construida por Viśvakarman, el mono comenzó a reflexionar.
5.2.23
कैलासनिलयप्रख्यमालिखन्तमिवाम्बरम्।
ध्रियमाणमिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥ ५.२.२३ ॥
Semejante a la morada de Kailāsa, como si pintara el cielo, como si sostuviera el cielo con sus altísimas y excelsas mansiones.
5.2.24
सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव।
अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥ ५.२.२४ ॥
Llena de terribles rākṣasas, como Bhogavatī llena de serpientes; inconcebible, bien construida, clara, antes habitada por Kubera.
5.2.25
दंष्ट्राभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टिशपाणिभिः।
रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥ ५.२.२५ ॥
Protegida por muchos héroes terribles rākṣasas, con colmillos y con lanzas y mazas de hierro en las manos, como una caverna llena de serpientes venenosas.
5.2.26
तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः।
रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥ ५.२.२६ ॥
Habiendo contemplado la gran protección de aquella ciudad y el océano, y pensando en el terrible enemigo Rāvaṇa, el mono se puso a reflexionar.
5.2.27
आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः।
नहि युद्धेन वै लंका शक्या जेतुं सुरैरपि ॥ ५.२.२७ ॥
Aunque los monos lleguen aquí, serán inútiles, pues Laṅkā no puede ser conquistada en guerra, ni siquiera por los dioses.
5.2.28
इमां त्वविषमां लंकां दुर्गां रावणपालिताम्।
प्राप्यापि सुमहाबाहुः किं करिष्यति राघवः ॥ ५.२.२८ ॥
Incluso habiendo llegado a esta fortificada Laṅkā, inexpugnable y protegida por Rāvaṇa, ¿qué hará el de brazos poderosos, Rāghava?
5.2.29
अवकाशो न साम्नस्तु राक्षसेष्वभिगम्यते।
न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते ॥ ५.२.२९ ॥
Entre los rākṣasas no se ve ocasión para la conciliación, ni para el regalo, ni para sembrar la discordia, ni tampoco para la guerra.
5.2.30
चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां तरस्विनाम्।
वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः ॥ ५.२.३० ॥
Para estos veloces monos, el curso de acción descansa solo en cuatro: el hijo de Vāli (Aṅgada), Nīla, yo mismo y el sabio rey (Sugrīva).
5.2.31
यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा।
तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३१ ॥
Hasta saber si Vaidehī vive o no, reflexionaré allí mismo después de ver a la hija de Janaka.
5.2.32
ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः।
गिरेः शृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदयं ततः ॥ ५.२.३२ ॥
Entonces aquel elefante entre monos reflexionó un momento, de pie en la cima de la montaña, sobre el ascenso de Rāma.
5.2.33
अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी।
प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः ॥ ५.२.३३ ॥
Con esta forma no me es posible entrar en la ciudad de los rākṣasas, custodiada por rākṣasas crueles y poderosos.
5.2.34
महौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः।
वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥ ५.२.३४ ॥
A todos los rākṣasas, de gran poder, gran valor y fuerza, debo engañarlos mientras busco a Jānakī.
5.2.35
लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लंकापुरी मया।
प्राप्तकालं प्रवेष्टुं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥ ५.२.३५ ॥
De noche, en una forma visible e invisible, ha llegado el momento de entrar en la ciudad de Laṅkā y cumplir mi gran tarea.
5.2.36
तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः।
हनूमांश्चिन्तयामास विनिःश्वस्य मुहुर्मुहुः ॥ ५.२.३६ ॥
Al ver aquella ciudad, inexpugnable incluso para dioses y asuras, Hanumān reflexionó suspirando una y otra vez.
5.2.37
केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम्।
अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥ ५.२.३७ ॥
¿Por qué medio podría ver a Maithilī, la hija de Janaka, que permanece oculta a Rāvaṇa, el señor de los rākṣasas, el de alma perversa?
5.2.38
न विनश्येत् कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः।
एकामेकस्तु पश्येयं रहिते जनकात्मजाम् ॥ ५.२.३८ ॥
¿Cómo no se arruinaría la tarea de Rāma, el de alma conocida? ¿Y cómo podría yo, solo, ver a la hija de Janaka en un lugar apartado?
5.2.39
भूताश्चार्था विनश्यन्ति देशकालविरोधिताः।
विक्लवं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ ५.२.३९ ॥
Los asuntos contrarios al lugar y al tiempo se arruinan, sobre todo cuando se confían a un mensajero confundido, como la oscuridad al amanecer.
5.2.40
अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते।
घातयन्तीह कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ ५.२.४० ॥
Ni siquiera una mente resuelta brilla entre el provecho y el daño. Aquí, los mensajeros que se creen sabios echan a perder las tareas encomendadas.
5.2.41
न विनश्येत् कथं कार्यं वैक्लव्यं न कथं भवेत्।
लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न भवेद् वृथा ॥ ५.२.४१ ॥
¿Cómo no se arruinaría la tarea, y cómo no surgiría la confusión? ¿Y cómo no resultaría inútil el salto sobre el océano?
5.2.42
मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः।
भवेद् व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥ ५.२.४२ ॥
Si me ven los rākṣasas, esta tarea de Rāma, el de alma conocida, sería en vano, y en vano su propósito de causar la ruina a Rāvaṇa.
5.2.43
नहि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः।
अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित् ॥ ५.२.४३ ॥
No es posible permanecer en ningún lugar sin ser reconocido por los rākṣasas, ni siquiera con forma de rākṣasa; mucho menos con cualquier otra forma.
5.2.44
वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम।
नह्यत्राविदितं किंचिद् रक्षसां भीमकर्मणाम् ॥ ५.२.४४ ॥
Creo que ni siquiera el viento podría moverse aquí sin ser notado, pues nada se oculta aquí a los rākṣasas de acciones terribles.
5.2.45
इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः।
विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हास्यति ॥ ५.२.४५ ॥
Si me quedo aquí con mi propia forma, encontraré la destrucción y la misión de mi señor se perderá.
5.2.46
तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः।
लंकामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥ ५.२.४६ ॥
Por tanto, reduciendo mi tamaño, descenderé sobre Laṅkā de noche para cumplir el propósito de Rāghava.
5.2.47
रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम्।
प्रविश्य भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥ ५.२.४७ ॥
Entrando en la ciudad de Rāvaṇa, tan difícil de alcanzar, de noche, y entrando en todas las mansiones, veré a la hija de Janaka.
5.2.48
आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.४८ ॥
Entonces el héroe, ansioso por ver a Vaidehī, anhelaba verla.
5.2.49
सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं संक्षिप्य मारुतिः।
वृषदंशकमात्रोऽथ बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ ५.२.४९ ॥
Cuando el sol se había puesto y llegó la noche, Hanumān, hijo del Viento, encogió su cuerpo y se volvió del tamaño de un gato, de aspecto maravilloso.
5.2.50
प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्पत्य वीर्यवान्।
प्रविवेश पुरीं रम्यां प्रविभक्तमहापथाम् ॥ ५.२.५० ॥
Al anochecer, el poderoso Hanumān saltó rápidamente y entró en aquella hermosa ciudad, cuyas grandes calles estaban bien trazadas.
5.2.51
प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनसंनिभैः।
शातकुम्भनिभैर्जालैर्गन्धर्वनगरोपमाम् ॥ ५.२.५१ ॥
Aquella ciudad estaba cubierta de hileras de palacios, con columnas como oro y celosías como oro refinado, semejante a la ciudad de los Gandharvas.
5.2.52
सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम्।
तलैः स्फटिकसंकीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥ ५.२.५२ ॥
Vio aquella gran ciudad, con sus edificios de siete y ocho pisos y sus suelos tachonados de cristal y adornados de oro.
5.2.53
वैदूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः।
तैस्तैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम् ॥ ५.२.५३ ॥
Aquellas mansiones, matizadas con gemas de lapislázuli y adornadas con redes de perlas, resplandecían como las moradas de los rākṣasas de allí.
5.2.54
काञ्चनानि विचित्राणि तोरणानि च रक्षसाम्।
लंकामुद्योतयामासुः सर्वतः समलंकृताम् ॥ ५.२.५४ ॥
Los maravillosos arcos dorados de los rākṣasas iluminaban Laṅkā, ricamente adornada por todos lados.
5.2.55
अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्ट्वा लंकां महाकपिः।
आसीद् विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ ५.२.५५ ॥
Al ver Laṅkā, inimaginable y de forma maravillosa, el gran mono se sintió abatido y a la vez exultante, ansioso por ver a Vaidehī.
5.2.56
स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं
महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम्।
यशस्विनीं रावणबाहुपालितां
क्षपाचरैर्भीमबलैः सुपालिताम् ॥ ५.२.५६ ॥
Contempló aquella Laṅkā, ceñida por una guirnalda de palacios blancos y altos, con puertas tejidas de oro muy precioso, famosa, protegida por los brazos de Rāvaṇa y bien custodiada por rākṣasas nocturnos de terrible fuerza.
5.2.57
चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वं-
स्तारागणैर्मध्यगतो विराजन्।
ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोका-
नुत्तिष्ठतेऽनेकसहस्ररश्मिः ॥ ५.२.५७ ॥
Como si fuera ministro de Rāvaṇa, también la luna, brillando en medio de la multitud de estrellas, se alza extendiendo un dosel de luz de luna sobre los mundos: el de mil rayos.
5.2.58
शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण-
मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम्।
ददर्श चन्द्रं स कपिप्रवीरः
पोप्लूयमानं सरसीव हंसम् ॥ ५.२.५८ ॥
Aquel príncipe de los monos contempló la luna, de brillo como de concha, del color de la leche y de la fibra del loto, que ascendía resplandeciente, como un cisne que flota sobre un lago.